-D. 24/2014 Yargıtay/Hukuk No:9/2014
(Mağusa Dava No: 4612/2008)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti: Narin F. Şefik, Hüseyin Besimoğlu, Emine Dizdarlı.

İstinaf eden: Ayşe Adil n/d Ayşe Özy-ılkan, Tuzla
(Davacı)

ile -

Aleyhine istinaf edilen:Hasan Akarçay n/d Hasan Etem
Gazimağusa
(Davalı)

A r a s ı n d a.

İstinaf e-den namına: Avukat Alper Dede
Aleyhine istinaf edilen namına: Gürsel Kadri adına Avukat Ayşegül Baybars.

Mağusa Kaza Mahkemesi Başkanı Gülden Çiftçioğlu'nun 4612/2008 sayılı davada 30.12.2013 tarihinde verdiği karara karşı, Davacı tarafından yapılan isti-naftır.

---------

H Ü K Ü M

Narin F. Şefik: Huzurumuzdaki istinaf, Davalının çift taraflı istidası neticesinde, Bidayet Mahkemesinin 30.12.2013 tarihli emrinden kaynaklanmaktadır.

19.4.2013 tarihli çift taraflı istida ile Davalı Avukatı şu şekilde- talepte bulunmuştur:

Yukarıda sayı ve unvanı verilen davada, 27/04/2011 tarihinde yapılan talimata ilaveten yeniden talimat yapılması hususunda Direktif ve/veya Emir verilmesi,
Layihalarda atıfta bulunulan belgelerin ibrazı veya teati edilmeleri,
Davalın-ın, talimat safhasında sunamadığı 07/11/1995 tarihli İngiltere'den temin edilmiş koçanın bir suretini, İngiltere'den temin edilmiş hastane kartı ve sürüş ehliyetini, Kıbrıs Cumhuriyeti pasaport fotokopisini ve dava konusu taşınmaz devir takrirnamesinin bir- fotokopisini sunması hususunda bir direktif ve/veya emir verilmesi,
Ahar bir kurtuluş.

Müstedi/Davalı/Aleyhine İstinaf Edilen, istidasını Emir
48 nizam 2, Emir 57 nizam 2, Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğü Emir 1A, 1B, Emir 30 nizam 1-8 ve diğer ilgili em-irlere, Adalet ve Nesafet Kaidelerine istinat ettirmiştir.

Müstedaaleyh/Davacı/İstinaf Eden, bu istidaya itiraz dosyalamış, istida dinlenmiş ve Bidayet Mahkemesi şu şekilde emir vermiştir:

"Netice itibarı ile,

Davalı/Müstedinin,
7/11/1995 t-arihli İngiltere'den temin edilmiş koçan suretini,
İngiltere'den temin edilmiş hastane kartını,
İngiltere'den temin edilmiş sürüş ehliyetini,
Kıbrıs Cumhuriyeti pasaport fotokopisini,
Dava konusu taşınmaz devir takrirnamesinin bir fotokopisini, bugünden it-ibaren (15) gün içerisinde Mukayyitliğe sunmasına ve bir fotokopisini de Davacı/Müstedialeyhe tevdi etmesine direktif verilir.
İstida masrafları Davalı/Müstedi tarafından ödenecektir. Masraflar, Mukayyitlik Amiri tarafından tarh ve tespit edilecektir."

- İstinaf Eden, bu emirden, 6 istinaf sebebi ile istinaf etmiştir. İstinafın 3 başlık altında incelenmesi uygun olacaktır:

İstida ile 27.4.2011 tarihinde yapılan talimata ilave talimat yapılması talep edilmiş, halbuki bu tarihte herhangi bir talimat yap-ılmamıştır. Olmayan bir talimat emrine ilaveten yeni talimat yapılması mümkün olmadığı gibi, Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğü altında 2. talimat yapılması öngörülmediğinden, Bidayet Mahkemesi 2. talimat istidasını kabul etmekle hata yapmıştır.
İstidadaki idd-iaları reddedildiği halde, şahadet sunmayan Müstedinin iddialarını ispat edemediği cihetle, istidasında talep edildiği gibi emir veren Bidayet Mahkemesi hata yapmıştır.
Talep edilen emrin istihsal edilmesini gerektirecek hiçbir yasal durum istidada yer alm-adığı, istida yanlış dosyalandığı ve case management yetkileri altında emir verilemeyeceği cihetle, emri vermekle Bidayet Mahkemesi hata yapmıştır.

Dava dosyasına bakıldığı zaman, 19.4.2013 tarihine kadar
geçen safha şu şekilde özetlenebilir:

Dava 12.12-.2008 tarihinde dosyalandı. 16.1.2009
tarihinde, ispat-ı vücut kaydı yapıldı. 29.12.2009 tarihinde, tafsilatlı talep takriri, 1.3.2010 tarihinde, müdafaa takriri, 30.3.2010 tarihinde, müdafaaya cevap layihası, yine aynı tarihte, talimat istidası dosyaland-ı. Talimat istidası 9.4.2010 tarihinden 22.4.2010 tarihine ve sonra, 30.4.2010 tarihine ertelendi. 30.4.2010 tarihinde Bidayet Mahkemesi huzurunda yer alan talimat istidasında, tarafların beyanları ve Mahkeme emri şu şekildedir:

"Av. A. Dede: Bu safhada -talimat maksatları bakımından Mahkemeye ibraz edeceğimiz evraklar şunlardır:
Tuzla köyünde 2406 koçan nolu gayrimenkulle ilgili taşınmaz mal araştırma belgesi sureti.
CL 277 plakalı aracın, kim veya kimler adına kayıtlı olduğunu gösteren araç kayıt belgesi- veya sureti.
Dava konusu gayrimenkul malla ilgili 94/94 nolu ipotek takririnin fotokopi sureti.
28.4.94 tarihli, kısa vadeli borç senedi.
Dava konusu gayrimenkul malın ipotek karşılığında yapılan ödemeleri gösteren 00251 nolu hesap ekstresi sureti.
Av. A.- Baybars: Bizim sunacağımız herhangi bir belge yoktur. Talep ettiğimiz herhangi bir belge de yoktur.
Mahkeme: Yapılan beyanları, dava layihalarını, Davacı Avukatının sunacağını beyan ettiği belgeleri tetkik ettiğim zaman bu belgelerin dava ile alakalı ve i-htilafın çözümlenmesinde etken belgeler olabileceği kanaatindeyim. Bu nedenlerle aşağıdaki şekilde direktif verilir:
Davacı Avukatının bugünden itibaren 10 gün içerisinde sunacağını beyan ettiği belgeleri karşı tarafa vermesine ve birer suretlerini de dava- dosyasına dosyalamasına direktif verilir.
Talimatın gereğinin yerine getirilmesi neticesinde ise dava duruşma öncesi inceleme olarak 21.5.2010 tarihine ertelenir."

Dava öncesi, inceleme olarak tayin edilen dava,
18.6.2010 tarihinde, 3.11.2010 tarihine d-uruşma olarak tayin edildi. Dava dinlenmeden bir kaç kez ertelendikten sonra, Davacı tadilat istidası dosyaladı. O istida geri çekildikten sonra, 12.4.2011 tarihinde bir tadilat istidası daha dosyalandı. Tadilat istidası, 31.5.2012 tarihinde reddedilerek -iptal edildi. Davalı, 16.11.2012 tarihinde, yeniden talimat yapılmasını talep eden bir istida dosyaladı. Bu istida, 19.4.2013 tarihinde geri çekildi. 19.4.2013 tarihinde ise istinafa konu istida dosyalandı.

Bu süreçte, Bidayet Mahkemesi tarafından ta-dil edilmiş Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğü gereğince getirilen case management prosedürünün, bu dosyada uygulanmadığı açıkça görülmektedir.

Bidayet Mahkemesi dosyasına bakıldığı zaman, Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğü altında talimat safhasında verilmes-i gerekli direktiflerin verilmediği görülmektedir. Bu nedenle, daha sonra, tadilat istidası dosyalanmıştır. Talimat safhasında tadilat gerekip gerekmediği sorgulanmalı ve tadilat yapılacaksa, bunun yapılacağı süre de mahkeme tarafından belirtilmelidir. Tal-imat safhasından sonra, tarafların herhangi biri layihasında tadilat yapmak istediği takdirde, tadilat istidası dosyalamak isteyen tarafın bunu ancak, mahkemeden izin alarak dosyalaması mümkündür ve izin alırken, mahkemenin vereceği sürede istidasını dosya-laması gerekir.

Davalı Avukatı, tadil edilmiş Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğü maddeleri altında, 30.4.2010 tarihinde ihmal etti