-D. 16/2013 Yargıtay/Hukuk 89/2010
(Lefkoşa Dava No: 3304/2006)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Şafak Öneri, Narin F. Şefik, Ahmet Kalkan.
İstinaf eden: Yiğitler Tavukçuluk Ltd., Akdoğan-Mağusa
- (Davacı)
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: Toprak Ürünleri Kurumu, Yenişehir-
Lefkoşa
(Davalı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Boys-an Boyra
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Zeki Bayram.

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Başkanı Hüseyin Besimoğlu'nun 3304/2006 sayılı davada 17.6.2010 tarihinde verdiği karara karşı, Davacı tarafından yapılan istinaftır.

----------

H Ü K Ü M

Ş-afak Öneri: Bu istinafta, Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Narin Ferdi Şefik okuyacaktır.

Narin F. Şefik: Davacı, Davalı aleyhine ikame ettiği dava ile, Davalıdan satın aldığı hayvan yemini yedirdiği 63,533 adet civcivinin belirli aralıklarla öldüklerini a-nlattıktan sonra, yaptığı araştırma neticesinde Davalıdan satın aldığı yemde yüksek oranda siyah dane ve/veya danelerde küf tespit edildiğini saptadığını, 28.2.2001 tarihli rapor ile Tarım Ürünleri Teftiş Servisinin toplam 725,375 kilogram mısırın hayvan y-emi olarak kullanılması uygun olmadığından ithaline izin vermemesine rağmen, Tarım ve Orman Bakanlığı ve/veya Toprak Ürünleri Kurumunun 28.2.2001 tarihli raporu dikkate almayarak, yasaklı hayvan yemini üreticilere sattığını, bu koşullarda Davalıdan satın a-ldığı yem nedeniyle büyük maddi ve manevi zarara uğrayarak 63,533 adet civcivini kaybettiğini, uğradığı zararın kısmen karşılanması için Bakanlar Kurulunun aldığı S-73-2006 sayılı karar ile 110,000 YTL ödendiğini, ancak bu meblağ ile zararının karşılanmadı-ğını ileri sürmüş ve bu nedenle, Davalıdan 5,202,051,49 YTL ve bu meblağ üzerinden 30.4.2008 tarihinden itibaren yasal faiz talep etmiştir.

Davalı, muhtelif zamanlarda, sair ürünlerin yanında, hayvan yemi olarak arpa ve/veya mısır ithal etmekte olduğunu -kabul etmekle birlikte, Davacının iddialarını reddetmiş, Davacının hangi tarihte ve ne kadar arpa veya mısırı Davalıdan satın aldığı konusunda da bilgisizlik ifade ederek, davanın kaç civcivin hangi tarihlerde öldüğü ile ilgili de olgulardan yoksun olduğun-u, ayrıca, geminin ambarında bulunup da henüz gemiden indirilmeyen ürünlerde küf tespit edildiği ve ithaline izin verilmediği takdirde, bu ürünün gemiden boşaltılmasına izin verilmesinin mümkün olmadığını, bu durumda, küf tespit edilen ve gemiden boşaltılm-asına izin verilmeyen ürünlerin Davalı ambarlarına nakledilmesinin de söz konusu olamayacağın-dan, Davalının böyle bir ürünü Davacıya satmış olmasının da imkansız olduğunu, Davacının civciv ve tavuklarını, başka firmalardan alınan yemlerden ve/veya hijyeni-k bakım yapılmadığı nedeniyle kaybettiğini ileri sürmüş, ölen civcivlerin otopsi işlemine dahi tabi tutulmadığından nereden öldüklerinin de tespit edilemediğini, bu konuda yine, Davacının davasında tafsilata ilişkin olgu bulunmadığını ileri sürerek, Davacı-nın davasının masraflarla reddini talep etmiştir.

Bidayet Mahkemesi davayı dinlemiştir. 17.6.2010 tarihli kararı ile Bidayet Mahkemesi, limited bir şirket olan Davacının tavukçulukla iştigal ettiğini ve civcivleri alıp mısır yemi yedirmek suretiyle besle-diği ve piliç olarak satıp ticaret yaptığını, Tarım ve Orman Bakanlığının Ukrayna'dan mısır ve arpa ithal ettiğini, "mısır ve arpa yüklü geminin 21.2.2001 tarihinde Gazimağusa Limanına geldiğinde 2 ve 4 nolu ambarda bulunan arpanın boşaltılmasına izin veri-ldiğini, 3 nolu ambarda bulunan mısırdan örnekler alındığını, yüksek oranda siyah dane ve bu danelerde küf tespit edilmesi üzerine 725,375 kilogram mısırın hayvan yemi olarak kullanılmasının uygun görülmediğinden, ürünün boşaltılmasına ve ithaline izin ver-ilmediğini, işbu ürünün firmaların talebi üzerine başka bir ülkeye ihracı veya imhası şartı ile serbest liman bölgesine boşaltılıp depolanmasına Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarım Teftiş Mevzuatına göre ülkeye herhangi bir hastalık ve zararlı bulaştırma riski- bulunmadığından izin verildiğini, daha sonra ithaline izin verilmeyen işbu ürünün 17.5.2001 tarihli TÜT S/3/75 sayılı Tarım Ürünleri Teftiş Servis Sorumlusu Savaş Eşrefoğlu'nun yazısı ile serbest liman bölgesi ambarından çıkartılmasına izin verildiği ve b-u ürünün KKTC'ye ithal edilip Toprak Ürünleri Kurumu tarafından satıldığı, S-73-06 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile Davacıya piliç ve civciv ölümleri nedeniyle zararlarını karşılamak için 110.000 YTL ödeme yapıldığı"'nı kabul etmiş ve bulgu yapmıştır.

B-idayet Mahkemesi, 3.4.2001 tarihinden 12.7.2001 tarihine kadar Davacıya ait 19 kümeste bulunan civciv veya piliçlerin sayısının takriben 75,070 adet olduğu, 3.4.2001 tarihinden 22.9.2001 tarihine kadar işbu civciv veya piliçlerden 63,386 adetinin öldüğü ve- atıldığı, 11,682 adet piliç veya civcivin ölmediği konusunda da bulgu yapmıştır.

Bidayet Mahkemesi, siyah daneli ve küflü mısırın ithal edildiğini ve Davalı tarafından satışa sunulduğunu, küflü mısırın Davalı tarafından Davacıya satıldığını, bu sa-tıştan sonra Davacıya ait civciv ve piliçlerde ölümlerin başladığını belirtmiş ve Davacının Yiğitler Köyündeki kümeslerde bulunan birçok civciv veya piliçin ölüm nedeninin, öncelikle KKTC'ye ithaline izin verilmeyip sonradan ülkeye ithal edilen ve Davacını-n Davalıdan satın almış olduğu küflü mısırın yedirilmesinden kaynaklandığı konularında da bulgu yapmıştır.

Bidayet Mahkemesi, Davacının Davalıdan 17.5.2001 tarihinde şikayet konusu yaptığı yemleri aldığını dikkate alarak, 17.5.2001 tarihinden sonraki civ-civ ve piliç ölümlerini tespit etmiş ve söz konusu tarihten sonra ölen ve atılan toplam civciv sayısının 39,799 adet olduğu konusunda bulguya varmıştır.

Zarar-ziyan konusuna gelince, Bidayet Mahkemesi, Mavi 167'de, Davacının talep takririndeki piliç -ve civciv ölümleri ile ilgili zarar-ziyan iddiası 5,202,051.49 YTL olmasına rağmen, duruşma sırasında Davacı Avukatının bir beyan yaparak zarar-ziyanını 300,000 TL ile sınırlamış olduğundan, tazminat talebinin 300,000 TL ile sınırlandığını kabul etmiştir. -Bidayet Mahkemesi itibar ettiği şahadete göre, civciv veya piliç başına zararın 4.99 TL olduğunu kabul ettikten sonra, 39,799 olarak tespit ettiği ölen civciv ve piliç sayısını, 4.99 ile çarparak Davacının zararının 198,597 TL olduğunu kabul etmiş ve bu do-ğrultuda bulgu yapmıştır.

Davacıya Bakanlar Kurulu kararı ile 110.000 YTL ödeme yapıldığı hususunu da dikkate aldıktan sonra, Bidayet Mahkemesi, Davacı lehine ve Davalı aleyhine (198,597-100,000) 88,597 TL tazminat ödenmesi gerektiğine karar vermiş v-e Davacı lehine ve Davalı aleyhine 88,597 TL için hüküm vermiştir.

İstinaf Eden, Bidayet Mahkemesinin bu kararından 7
istinaf sebebi ile istinaf etmiş olmasına rağmen, istinafını 3 başlık altında toplamıştır.

Birinci başlık altında, İstinaf Eden, Bida-yet Mahkemesinin Davacının zarar-ziyanını 300,000 TL ile kısıtladığını kabul etmekle hata yaptığını, 2. başlık altında Bidayet Mahkemesinin Davacının civciv ölümleri ile uğradığı tüm zarar-ziyanı incelememekle, sadece ölen civcivlerden doğan zararı tezekkü-r etmekle hata yaptığını, 3. başlık altında ise, Bidayet Mahkemesinin, hükmettiği meblağ üzerinden, davanın ikame tarihinden itibaren faiz vermemekle hata yaptığını ileri sürmektedir.İsti