-D. 9/2018 Birleştirilmiş
Yargıtay/Hukuk: 89-91/2014
(Lefkoşa Dava No: 7765-7764/2011)

Yüksek Mahkeme Huzurunda

Mahkeme Heyeti : Ahmet Kalkan, Bertan Özerdağ, Peri Hakkı

Yargıtay/Hukuk: 89/2014
(Lefk-oşa Dava No: 7765/2011)

İstinaf eden : Tradex Ltd. Lefkoşa.
(Davalı)
ile

Aleyhine istinaf edilen: Gökhan Aktaş, Değirmenlik.
(Davacı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına : Avukat Murat Yılmaz adına Avu-kat Sonay
Kande hazır
Aleyhine istinaf edilen namına : Avukat Tekin Söylemez hazır.

Yargıtay/Hukuk 91/2014
(Lefkoşa Dava No: 7764/2011)

İstinaf eden : Tradex Ltd. Lefkoşa.
(Davalı)

i-le

Aleyhine istinaf edilen : Orhan Çalışır, Değirmenlik.
(Davacı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına : Avukat Murat Yılmaz adına Avukat Sonay
Kande hazır
Aleyhine istinaf edilen namına:- Avukat Tekin Söylemez hazır.

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Yargıcı Pınar Beyoğlu'nun, 7764/2011 ve 7765/2011 sayılı davalarda, 28.4.2014 tarihinde verdiği karara karşı, Davalılar tarafından yapılan istinaflardır.

---------------

K A R A R

Ahm-et Kalkan : Lefkoşa Kaza Mahkemesinde birleştirilerek dinlenen ve yukarıda unvan ve numarası belirtilen davalarda Lefkoşa Kaza Mahkemesinin Davalı aleyhine verdiği hükme karşı İstinaf Eden/Davalı bu istinafı dosyalamıştır.

İSTİNAF İLE İLGİLİ OLGULAR:

9-1/2014 sayılı istinafta Aleyhine İstinaf Edilen/Davacı (Bundan böyle Davacı), 19.12.2011 tarihinde Lefkoşa Kaza Mahkemesinde İstinaf Eden/Davalı(Bundan böyle Davalı) aleyhine 7764/2011 sayılı bir dava dosyalayarak, müstahdemi olduğu Davalının, 2.11.2011 t-arihinde, tek taraflı olarak iş akdini suistimal/sirkat gerekçesiyle feshettiğini Çalışma Dairesinden öğrendiğini, iş akdinin geçerli bir nedene dayanmadan, haksız, yasa dışı ve bildirim sürelerine riayet edilmeden sonlandırıldığını iddia ederek, Talep Tak-ririnde belirtildiği gibi, maaş ve tazminat miktarının ödenmesini talep etmiştir.

Davalı, dosyaladığı Müdafaa ve Mukabil Talep Takririnde, Davacının iddialarını reddederek, feshin haklı nedene dayandığını, Davacının tazminat almaya hakkı olmadığını iddi-a ederek, davanın ret ve iptalini talep etti ve Davacının sirkat ettiği eşyaların bedelini mukabil talep olarak Davacıdan talep etti.

89/2014 sayılı istinaftaki Aleyhine İstinaf Edilen/Davacı da aynı tarihte İstinaf Eden/Davalı aleyhine 7765/2011 sayılı- bir dava dosyalayarak, aynı şekilde haksız fesih nedeniyle işine son verildiğini iddia etti ve İş Yasası altında tazminat talebinde bulundu.

Davalı yine aynı şekilde, Müdafaa ve Mukabil Talep Takriri dosyalayarak Davacının taleplerini reddetti ve sirka-t edilen eşyaların bedelinin ödenmesi için mukabil talepte bulundu.

Layihalar teatisi, Müdafaaya Cevap ve Mukabil davaya Müdafaa Takriri dosyalanması ile tamamlandıktan ve Talep Takriri 27.9.2012 tarihinde tadil edildikten sonra, Alt Mahkeme tamamen ayn-ı dava konusunu haiz her iki davayı birleştirerek dinledi.

Alt Mahkemeye sunulan şahadet, emareler ve Mahkemenin bulgularına göre dava ile ilgili olgular özetle şöyledir:

Davalı, kayıtlı bir şirket olup tüzel kişiliği haizdir.

Davacılar, yabancı u-yruklu işçi statüsünde olup mezkur tarihte Davalı tarafından çalışma izinleri çıkarılmıştı.

7764/2011 sayılı davadaki Davacı Orhan Çalışır'ın 5.6.2009-5.6.2012 tarihleri arasında, 7765/2011 sayılı davadaki Davacı Gökhan Aktaş'ın ise 22.4.2009-22.4.2012 -tarihleri arasında, Davalı Şirkette şoför olarak çalışmak için çalışma izinleri bulunmaktaydı.

Davacıların iş akitleri, 22.10.2011 tarihinde suistimal/sirkat gerekçeleriyle, Davalı tarafından bildirimsiz fesih yolu ile sonlandırılmış ve 28.10.2011 tarih-inde Çalışma Dairesine bildirilmiştir.

Davacıların maaşları, iş akitlerinin sonlandırıldığı tarihte aylık 1300 TL idi.

2011 yılında, Sağlık Bakanlığı ve Ticaret Dairesi çalışanlarının yaptıkları denetimlerde, Davalı Şirkette tarihi geçmiş ürünler tes-pit edilmiş ve konu emtialar müsadere edilmiştir.

Huzurundaki şahadeti ve emareleri değerlendiren Alt Mahkeme, Davalı işverenin, Davacıların görevlerini suistimal ettiklerini ve sirkat suçu işlediklerini ve feshin haklı nedene dayandığını ispatlayamadığ-ına, bu konuda şahadet ibraz edemediğine, Davacıların anlaşarak ve/veya meşveretleşerek her hafta ve/veya düzenli olarak yapılması gereken sayımları özen göstermeden yaptıkları ve ürün sayımında çıkan rakamları yazmak yerine, gerçek olmayan rakamları yazma-k suretiyle gerçek dışı sayım ve belge düzenledikleri ve Davalıyı toplamda 18,764.55 TL zarara uğrattıkları iddialarını ispatlayamadığına, Davacıların sözleşmelerinin Davalı tarafından haksız feshedildiğine bulgu yaptıktan sonra, İş Yasası'nın ilgili madde-leri altında gerekli hesaplamayı yaparak, 89/2014 sayılı istinaftaki Davacı lehine Davalı aleyhine 10,338.43 TL ve bu rakam üzerinden 5.12.2013 tarihinden itibaren yıllık %14 yasal faiz,91/2014 sayılı istinaftaki Davacı lehine Davalı aleyhine 11,105.43 TL -ve 5.12.2013 tarihinden itibaren yıllık %14 yasal faiz ödenmesine hüküm ve emir verdi.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı Avukatı, her iki istinaf ihbarnamesinde (15) istinaf sebebi sunmuş, istinaf duruşmasında 6 başlık altında Yargıtaya hitap etmiştir.

Bun-ları kısaca özetleyecek olursak:

Muhterem Bidayet Mahkemesi, Davacıların teyit edilmeyen şahadetlerine ve tanıkları Berhan Ongan'ın çalışma izinleri ile ilgili şahadetine inanmakla hata etti(11 ve 12. istinaf sebepleri).
Muhterem Bidayet Mahkemesi, ispat- külfetini hatalı değerlendirdi, Davalının şahadet sunmamasını ve tanık çağırmamasını Davacılar lehine değerlendirmekle hata etti(1 ve 2. istinaf sebebi).
Muhterem Bidayet Mahkemesi, Davacıların haksız fesih iddiaları ve tazminat taleplerini değerlendirirk-en hatalar yaptı(3,4 ve 6. istinaf sebepleri).
Muhterem Bidayet Mahkemesi, huzurundaki şahadeti hatalı değerlendirdi(5,7,8,9,10 ve 14. istinaf sebepleri).
Muhterem Bidayet Mahkemesi, gerekçesiz karar vermekle hata etti(13. istinaf sebebi).
Muhterem Biday-et Mahkemesi, Davalının mukabil talebini reddetmekle hata etti(15. istinaf sebebi).

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI:

Davalı Avukatı Yargıtaydaki hitabında, özetle: Muhterem Alt Mahkemenin, huzuruna getirilmeyen şahadete dayanan bulgu yaptığını, Davacıla-rın dava sebebine göre ispat etmeleri gereken en önemli unsurun hizmet akitleri olduğunu, bunların Mahkemeye sunulmadığını, neden sunulmadığının makul izahının yapılmadığını, Talep Takririnin usulsuz şekilde genişletildiğini, maaş bulgularını sosyal sigort-a kaydı veya maaş bordrosu olmadan yaptığını, ispat külfetini yerine getirmeyen Davacılar lehine hüküm verdiğini, feshin haksız olduğunu iddia edenin Davacılar olduğunu ve bu nedenle ispat külfetinin Davacılar tarafından yerine getirilmesi gerektiğini, Dav-acıların 4 gün tutuklu kaldıklarını, teminata bağlandıklarını ve 6-7 ay polise ispat-ı vücutta bulunduklarını kabul etmelerine rağmen bu hususun dikkate alınmadığını, Davacıların işverenin güvenini sarsıcı hareketlerinin dikkate alınmadığını, hearsay şahad-etle bulgu yapıldığını, Davalının iş yerinde son kullanım tarihleri geçmiş mal bulundurduğu bulgusunun hatalı olduğunu, gerekçesiz karar verildiğini iddia ederek, istinafın kabulünü talep etti.

Davacılar Avukatı ise, Alt Mahkemenin kararına katıldığını -belirttikten sonra hizmet akdinin haklı feshedildiği iddiasının ispat külfetinin Davalıda olduğunu, işverenin bu konuda şahadet sunmadığını, Davalının, Davacıların yanında çalışmadığına dair beyanı olmadığını, hizmet akdinin neden sunulmadığının makul gere-kçesinin Çalışma Dairesi görevlisi tarafından sunulan şahadetle ortaya konduğunu, çalışma izni olan Davacıların yazılı hizmet akitlerinin olduğunun ispatladığını, Davacıların güven sarsıcı fiillerinin Davalı tarafından ortaya konması gerektiğini, ciddi ve -önemli olayların haklı kıldığı şüphe olması halinde işverenin iş akdini feshedebileceğini, şüphenin ise belirli objektif vaka ve emarelere dayanması gerektiğini, subjektif değerlendirmeler ile bu sonuca varılamayacağını, Alt Mahkemenin meseleyi doğru değer-lendirdiğini ve istinafın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

İNCELEME:

İstinaf sebepleri, tarafların iddia ve argümanları incelenip değerlendirildi.

(6) başlık halinde sunulan istinaf sebeplerine bakıldığında, bunların iki ana başlık altında incele-nebileceği anlaşılmaktadır.

Buna göre:

Muhterem Bidayet Mahkemesi, Davacılar lehine hüküm vermekle hata etti.
Muhterem Bidayet Mahkemesi, Davalının mukabil talebini reddetmekle hata etti.

Bunları sırasıyla incele