-D.20/2019 Yargıtay/Hukuk No: 88/2014 (Lefkoşa Dava No: 7175/2010)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti : Ahmet Kalkan, Tanju Öncül, Bertan Özerdağ

İstinaf eden : Merc A Car Ltd. 26, Ecevit Caddesi, Lefkoşa.
- (Davacı)
ile

Aleyhine istinaf edilen : Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi,
Memduh Asaf Sokak, No.8,
Köşklüçiftlik-Lefkoşa.
- (Davalı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına : Avukat Kıvanç Rıza
Aleyhine istinaf edilen namına : Avukat Kemal Şentürkler

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Başkanı Peri Hakkı'nın, 7175/2010 sayılı davada, 18.4.2014 tarihin-de verdiği karara karşı Davacı tarafından yapılan istinaftır.

------------------

H Ü K Ü M

Ahmet Kalkan : Davacı, Lefkoşa Kaza Mahkemesinin 18.4.2014 tarihinde verdiği karara karşı bu istinafı dosyaladı.

İstinaf Eden/Davacı,(bunda-n böyle sadece Davacı) 26.11.2010 tarihinde dosyaladığı talep şerhi ile Kasko Sigorta Poliçesi tahtında sigorta edilen ZHP 692 plaka No.lu aracın 27.10.2009 tarihinde çalınmış olmasından dolayı, Aleyhine İstinaf Edilen/Davalı (bundan böyle sadece Davalı) t-arafından tazmin edilmesini talep etti.

Davacı, 7.12.2010 tarihinde dosyaladığı Tafsilatlı Talep Takririnde olguları belirttikten sonra Sigorta Poliçesinin her türlü riski kapsadığını iddia ederek, halen kayıp ve çalıntı olan araca karşılık, Davalı aley-hine 35,000 euro tazminat, yasal faiz ve dava masraflarını talep etti.

Davalı, 13.12.2010 tarihinde Müdafaa Takriri dosyalayarak, Davacının iddialarını reddetti ve dava konusu aracın davada iddia edilen Yasser A.M. Aburayya isimli kişiye kiralanmasının -mümkün olmadığını iddia etti ve davanın reddini talep etti.

Tafsilatlı Talep Takririnde yapılan tadilat ve tadil edilmiş Talep Takririne Müdafaa Takriri dosyalanmasından sonra layihaların teatisi tamamlandı.

İSTİNAF İLE İLGİLİ OLGULAR:

Dava layihal-arı ve Alt Mahkemenin bulguları ışığında dava ile ilgili olgular özetle şöyledir.

Davacı, Merc Rent A Car Ltd. adı altında kayıtlı bir şirket olup, araç kiralama işleri ile iştigal etmektedir.

Davacı, ZHP 692 plakalı Mercedes CLR model aracın kayıtl-ı mal sahibidir.

Davalı bir sigorta şirketidir.

Davacı, ZHP 692 plakalı aracı, Emare No.6/118983908 No.lu Kasko ve Üçüncü Şahıs Yükümlülük Sigorta Poliçesi ile Davalı Şirket nezdinde 35,000 euroya sigortaladı.

Emare No.6 Sigortaya göre sigortanın ba-şlangıç tarihi 16.2.2009, bitiş tarihi 15.2.2010'dur.

Davacı, Davalıya 27.10.2009 tarihli Emare No.2 Yazıyı yazarak, konu aracı 22.10.2009-26.10.2009 tarihlerini kapsayacak şekilde 1921 kontrat numarası ile Yasser A.M. Aburayya (bundan böyle Yasser A.) i-simli kişiye kiraladığını, konu kişinin ve arabanın bulunamadığını, durumu polise bildirdiklerini iletti ve gereğinin yapılmasını talep etti.

Davacı daha sonra, 9.11.2009 tarihinde polise bildirimde bulundu.

Davacı, Davalıya 22.3.2010 tarihli bir yazı- yazarak (Emare No.3), müspet veya menfi bir cevap alamadıklarını ve durumun acil olduğunu bildirdi.

Davalı, Davacıya 23.3.2010 tarihli Emare No.4 Yazıyı yazarak, Yasser A. isimli kişi ile akdedilmiş olan 22.10.2009 tarihli araç kira sözleşmesinin görüldü-ğünü, ancak konu isimdeki şahsın resmi kayıtlara göre, 21.10.2009 tarihinde Metehan Kapısından Güney Kıbrıs'a geçtiğini ve daha sonra KKTC'ye giriş yapmadığının anlaşıldığını, bu nedenle tazminat talebinin karşılanmasının uygun görülmediğini Davacıya bildi-rdi.

Emare No.15 Motorlu Kara Taşıt Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları kitabının A.1(e) bendinde, "Aracın çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi" şartı yer almaktadır. Emare No.6 Sigorta Poliçesine göre, ZHP 692 plakalı aracın çalınması veya çal-ınmaya teşebbüs edilmesi halinde, poliçe kapsamında Davacının tazmin edilmesi gerekmektedir.

Davacının tanıklarına itibar etmeyen Alt Mahkemeye göre, 21.10.2009 tarihinde saat 21.28'de KKTC'den çıkış yapan Yasser A. aracı kiralamadı.

Polis aracın çalındı-ğına dair tespit yapamazken, aracı tüm aramalara rağmen de bulamadı.

Alt Mahkeme, yukarıdaki bulgularından sonra, Davacının ZHP 692 plakalı aracın çalınmış olduğunu ispatlayamadığı, bu nedenle Emare No.6 Sigorta Poliçesi altında tazminat talep edemeyeceği- sonucuna ulaştı ve davayı masraflarla birlikte reddetti.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacının, dosyaladığı istinaf ihbarnamesinde 'a'dan 'k' harfine kadar sıralı (11) istinaf sebebi bulunmakla birlikte, tüm istinaf sebeplerini tek başlık altında toplamak müm-kündür. Buna göre:

Muhterem Alt Mahkeme, huzurundaki şahadeti, emareleri, davadaki ispat külfetini hatalı değerlendirdi, duruşmada hatalı ruling yaptı ve Davacının davasını ispat edemediğine bulgu yaparak davayı reddetmek ve Davacının dava masrafı ödenme-sine emir vermekle hata etti.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI:

Davacı Avukatı, Yargıtaydaki hitabında gerekçeleriyle belirtilmiş istinaf sebeplerine kısaca değindikten sonra, özetle: Bir sigorta davası olan bu meselede Davacının çalınan ve kaybolan ara-cını Davalıya bildirdiğini, kendi yükümlülüklerini yerine getirdiğini, kiracı konumundaki kişinin gümrük kapılarından giriş-çıkış yaptığı tarihlerin davalarına doğrudan etkisi olmadığını, 21.10.2009 tarihinde aracı kiralama konusunda Yasser A. isimli kişiy-le konuşup anlaştıklarını, aracı 22.10.2009 tarihinde teslim ettiklerini, poliçe üzerinde 22.10.2009 tarihinin yazmış olmasının Davacının haklarını ortadan kaldıramayacağını, aracın kiralandığı Yasser A. isimli kişinin mevcut olduğunu, Davacının hırsızlığı-n olduğunu ispat etme külfeti olmadığını, geçerli bir poliçenin varlığını ispatladıklarını, poliçeye uyulmadığıyla ilgili ispat külfetinin Davalıya geçtiğini, Alt Mahkemenin, Davalı tanıklarının istintakında evrak ibrazına yönelik sorulara izin vermemesini-n hata olduğunu, arabanın hiçbir şekilde bulunamadığını, sigorta kapsamında Davacıya tazminat ödenmemesinin hata olduğunu ve Alt Mahkemenin şahadeti hatalı değerlendirdiğini iddia ederek, istinafın kabulünü talep etti.

Davalı Avukatı ise hitabında, özetl-e: Alt Mahkemenin bulgularında hata olmadığını, Davacının böyle bir olay olduğunu makul derecede ispat edemediğini, aracı çaldığı iddia edilen kişinin poliçe tarihinden bir gün önce KKTC'den ayrıldığını, arabanın çalındığını iddia eden Davacının 9 gün sonr-a bildirimde bulunduğunu, hasar tespitinin hasar tespit sorumlusu tarafından yapıldığını, aracın kiralandığı veya çalındığının ispatlanamadığını, polise konu ile ilgili ilk defa 9.11.2009 tarihinde ifade verildiğini, Yasser A. isimli kişinin KKTC'ye gayrik-anuni yollardan girebilme ihtimalinin gayriciddi bir iddia olduğunu, Davacının tutarlı bir davası olmadığını ve istinafın reddi gerektiğini ileri sürdü.

İNCELEME:

İstinaf sebepleri, şahadet, ibraz edilen emareler ve tarafların iddiaları incelenip değerl-endirildi.

Muhterem Alt Mahkeme, huzurundaki şahadeti, emareleri, davadaki ispat külfetini hatalı değerlendirdi, duruşmada hatalı ruling yaptı ve Davacının davasını ispat edemediğine bulgu yaparak davayı reddetmek ve Davacının dava masrafı ödemesine emir- vermekle hata etti.

Huzurumuzdaki istinafa konu davada, taraflar arasındaki uyuşmazlık, Kasko Sigorta Poliçesinden kaynaklanmaktadır. Taraflar arasında bu konuda ihtilaf bulunmamaktadır.

Mahkemeye Emare No.6 olarak sunulan Sigorta Poliçesine göre, Da-vacı Şirket sigorta ettiren, Davalı Şirket ise sigortalayandır.

Emare No.6 Sigorta Poliçesine göre, Davacı Şirkete ait ZHP 692 plakalı Mercedes araç, 16.2.2009-15.2.2010 tarihlerini kapsayacak şekilde, 35,000 euro kasko bedeli üzerinden sigortalanmıştır-.

Alt Mahkemenin istinaf edilmemiş bulgusuna göre, Emare No.15 Kasko Sigortası Genel Şartları kitabının A.1(e) bendine göre, "Aracın çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi" şartı yer aldığından, ZHP 692 plakalı aracın çalınması veya çalınmaya teşebb-üs edilmesi halinde, Davalı Davacıyı, Emare No.6 Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında tazmin etmekle mükelleftir.

Davacı davasında aracının çalındığını ve kaybolduğunu iddia ederek, Davalı tarafından tazmin edilmeyi talep ettiğinden, Alt Mahkemenin diğer bu-lgularını incelemeye geçmeden önce bu tür sigorta poliçelerinde tarafların ispat külfetiyle ilgili benimsenen prensiplere kısaca değinmeyi gerekli gördük.

Yangın ve hırsızlığa karşı sigortalanan bir araç ile ilgili uyuşmazlığın konu edildiği Hukuk/İstina-f 9/1972 sayılı Şeker Sigorta Ltd. ile Tahsin Mehmet davasında, Yüksek Mahkeme, ispat külfetinin, poliçede veya bilhassa istisna maddelerinde kullanılan lisana göre değişebileceğini belirterek, taahhüdün genel olarak belirtilmesinden sonra istisnaların bel-irtildiği hallerde ispat külfetinin daha açık şekilde ortaya çıkacağı ifade edilmiş ve bu husustaki prensipler şöyle izah edilmiştir:

Zararın (loss) sigorta mevzu olan riziko (risk, peril) tarafından meydana geldiğini ispat etmek külfeti sigorta ettirende-dir. Sigorta ettiren bunu ispat edemediğ