-D. 32/2010
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA. Birleştirilmiş
Yargıtay/Hukuk No:85-94/2008
(Girne Dava No: 1104/2006)

Mahkeme Heyeti : Mustafa H.Özkök, Narin F.Şefik, Ahmet Kalkan.

-Yargıtay/Hukuk No: 85/2008
(Girne Dava No: 1104/2006)

İstinaf eden : Mustafa Kemal Baykan, Tekin Yurdabak Cad.
No.4,Lefkoşa
(Davacı)

ile -

Aleyhine istinaf edilen :1. Alpan Uz, 26 Selimiye Meydanı,
Ko-nak Lokantası, Lefkoşa
(Davalı 1)
2. Salih Uz, 26 Selimiye Meydanı,
Konak Lokantası, Lefkoşa
(Davalı 3)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Müjgan Irka-d
Aleyhine istinaf edilenler namına: Avukat Serhan Çınar.

Yargıtay/Hukuk No: 94/2008
(Girne Dava No: 1104/2006)

İstinaf eden : 1. Alpan Uz, 26 Selimiye Meydanı, Konak
Lokantası, Lefkoşa
(Davalı No.1)

ile -

Aleyhine istin-af edilen : Mustafa Kemal Baykan,Tekin Yurdabak
Cad. No.4, Lefkoşa
(Davacı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden Davalı 1 namına: Avukat Serhan Çınar
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Müjgan Irkad.
Girne Kaza M-ahkemesi Başkanı Hüseyin Besimoğlu ve Yargıç Fatma Şenol'un 1104/2006 sayılı davada 14.08.2008 tarihinde verdikleri karara karşı Davacı ve Davalı No.1 tarafından yapılan istinaflardır.

---------------

H Ü K Ü M

Mustafa H. Özkök : Bu istinafta Mahkemenin- hükmünü Sayın Yargıç Ahmet Kalkan okuyacaktır.

Ahmet Kalkan :Yukarıda sayı ve ünvanı yazılı istinaflar 27.10.2010 tarihinde birleştirilerek dinlendi.

Her iki istinaf 14.8.2008 tarihinde Girne Kaza Mahkemesinde tam kadrolu Mahkeme tarafından verilen -1104/2006 sayılı davadaki hükümden yapılmıştır.

Davacı Davalılar aleyhine, Girne Kaza Mahkemesinde dosyaladığı 1104/06 sayılı davada, Esentepede kâin, davada referansları verilen 19 dönüm 1 evlekten müteşekkil gayrimenkulün kayıtlı sahibi olduğunu, konu -arazide 26 adet villa yapımı için hazırladığı projeyi uygulamaya koyduğunu,

1.2.2005 tarihine kadar inşaatların bir kısmına başladığını ve harcamalar yaptığını 1.2.2005 tarihinde Davalı No.2 ile 21 villanın %8 komisyon karşılığında pazarlanması için yazıl-ı bir sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeye göre satış bedellerinin tamamının Davacıya ödeneceğini,

Davalı No.1 ve 2'nin Mark Unwin isimli kişi ile villa satışlarının pazarlanması, konusunda 11.3.2005 tarihinde ayrı bir komisyon anlaşması yaptıklarını, 20- adet villanın pazarlanıp satıldığını, konu şahıs veya şirketin tahsil ettiği paraları Davalılar No.1 ve 2'ye verdiğini, tahsil edilen 847.559.stg. satış bedelinden, mutabakat gereği kurulan UZ & Bay şirketine ödeme yapılmadığını, tahsil edilen 847.559.stg-. satış bedelinden sadece 192,704 Stg.'nin Davacıya ödendiğini, mütebaki 654.885.Stg.'nin Davacıya ödenmediğini, Davacının Davalı No.1 ve 2'ye 32.332.stg. komisyon ücreti ödediğini,

Eylül 2005 tarihinde Davalı No.3 ile beher villaların anahtar teslimini 4-2.000.stg'den yapılıp teslim edilmesi konusunda anlaştıklarını, bunun için Davalı No.3'e 28.440.stg tutarında malzeme bıraktığını,

1.2.2006 tarihinde dava konusu gayrımenkul üzerine başka borçları nedeni ile memorandum konduğunu, bunun üzerine Davalıların-, tüm sözleşmelerin ve alıcıların bu durumdan olumsuz etkileneceği gerekçesi ile kendine baskı tehdit hile ile yalan ve yanıltıcı beyanlarda bulunarak sözleşmelerin etkilenmemesi için konu gayrımenkulün Davalı No.1'e devri için kandırdıklarını,

Bunun üzer-ine 2.2.2006 tarihli vekâletnameyi düzenlediğini, 2.2.2006 tarihinde Kıbrıs İktisat Bankasının mal üzerindeki memorandumu kaldırdığını, Davalı No.1'in 6.2.2006 tarihinde konu malı yasal şekilde tasdik edilmemiş vekâletname ile kendi adına devrettiğini, dah-a sonra Davalıların Davacıyı gayrımenkul maldan uzaklaştırdıklarını,

Devrin hile ile yapıldığını, devirde herhangi bir ivaz olmadığını, Davalıların Davacıyı büyük zarara uğrattıklarını iddia ederek özetle,

Devrin iptal edilmesini mütedair bir hüküm ve/ v-eya emir,
655 705 Stg. Satış bedelinin ödenmesi,
2.000.000 Stg. genel zarar ziyan
Faiz,
Dava masraflarını talep etmiştir.

Davalı No.1 dosyaladığı müdafaa takririnde Davacının iddialarını reddederek Davacının içine düştüğü ekonomik sıkıntı nedeni ile Daval-ı No.1'den aldığı 220.000.Stg. karşılığında gayrımenkul malı satıp devrettiğini, iddialarında haklı olmadığını ileri sürerek davanının reddini talep etti.

Davalı No.2 dosyaladığı müdafaa ve mukabil talep takririnde Davacının iddialarını reddederek 17 adet- villayı sattıklarını, toplam satış bedeli olan 1.609.170.Stg. üzerinden %8 komisyon alacağı olan 128.733.Stg'nin Davacı tarafından ödenmesini talep etmiştir.

Davalı No.3 dosyaladığı müdafaa ve mukabil talep takririnde inşaatları tamamlamak üzere Davacı v-e Davalı No.1 ile anlaştığını 540.000.Stg'lik harcama yaptığını, 325.000.stg ödeme aldığını, 215.000.Stg alacaklı olduğunu iddia ederek Davacı tarafından ödenmesini talep etti.

Davayı dinleyen tam kadrolu Girne Kaza Mahkemesi verdiği hükümde, Davacı taraf-ından Davalı No.1'e yapılan devrin geçersiz olduğuna, yasal bir devir olmadığına, Tapu Dairesinde yapılan devrin iptâline ve konu gayrımenkulun Davacı adına kaydedilmesine emir verdi.

Mahkeme Davalı No.2 aleyhindeki davayı red ve iptal etti.

Davalı No.3-'ü ise haklı bularak mukabil talep gereğince Davacı aleyhine 186.540.stg için hüküm ve emir verdi.

İSTİNAFA KONU OLGULAR:

Karardaki bulgular ve sunulan Emareler ışığında davanın olgularını şöyle özetleyebiliriz.

Davacı, Girne Esentepe mevkiinde, paft-a, harita No: XIII/15 E 2, parsel 252/13/2 ve 252/14 olan 19 dönüm 1 evlekten müteşekkil arazinin 2.2.2006 tarihine kadar kayıtlı mal sahibi idi.

Davalı No.1 ve No.3 gerçek kişiler olup Davalı No.2, bir limited şirkettir.

Emare 1 sözleşme ile Davacı i-le Davalı No.2 arasında dava konusu gayrımenkul üzerinde inşa edilecek villalardan 21 adetinin %8 komisyon karşılığında pazarlanması ve satışı için sözleşme yapıldı.

Davalı No.2'nin direktörlerinden olan Davalı No.1 Mark Unwin isimli şahıs ile %4.5 komis-yon karşılığında villaların satışı konusunda anlaştı. Mark Unwin 21 villadan 17 adetini sattı, bu satıştan elde ettiği 568.556.stg'ni Davalı No.1'e verdi.

Davalı No.1 Davacı ile yaptığı sözleşme tahtında satış bedellerini Davacıya vermesi gerekirken Dava-lı No.1 Davacıya 220.000.stg ödemiştir.

Eylül 2005 tarihinde Davacı ile Davalı 3 arasında villa inşaatlarının tamamlanması için mutabakata varıldı. Bu arada Davacının borçları nedeniyle Tatlısu ve Mağusa'daki gayrımenkul mallarına engel koyma girişimleri- başlatılmış ve bu gelişmeler içerisinde 1.2.2006 tarihinde dava konusu gayrımenkul mal İktisat Bankasının memorandumu ile engellenmiştir.

Davacı, Davalılar ile birlikte satışların memorandumdan etkilenmemesi için İktisat Bankasından memorandumu kaldırm-ası talebinde bulundular. Bu arada 2.2.2006 tarihinde Davacı Emare 24 vekâletnameyi imzaladı ve Davalı No.1'e dava konusu araziyi adına devretme yetkisi verdi.

İktisat Bankası 6.2.2006 tarihinde Davacının başka gayrımenkullerinin teminat gösterilmesi kar-şılığında dava konusu gayrımenkul üzerindeki memorandumu kaldırdı.

Aynı tarihte Davalı No.1 dava konusu gayrımenkulu kendi adına devretti.

İnşaatları tamamlamakla yükümlü Davalı No.3, 540.000.stg.'lik bir harcama yaptı.

Davalı No.1 tarafından tahsil -edilen satış bedellerinden 325.000.stg Davalı No 3'e ödendi. Davalı No 3'ün mütebaki alacağı 215.000. stg olup, Eylül 2005 tarihinde inşaatı devralırken Davacının bıraktığı malzeme ve yarım inşaatların toplam tutarı olan 28.440.stg bu miktardan tenzil edil-diğinde Davalı No.3'ün 186.540.stg alacağı doğmuştur.

Emare 12 taşınmaz mal devir forması ile birlikte dosyalanan vekâletnamenin vekâlet veren kısmındaki imza Emare 30 polis raporuna göre Davacıya ait olup tasdik kısmındaki imza Taner Çakıcı'nın el ürün-ü değildir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Bu meselede Davacı ve Davalı No.1 İlk Mahkemenin kararına karşı istinaf dosyaladılar.

Davalı No.2 ve 3 tarafından herhangi bir istinaf dosyalanmış değildir. Bu nedenle İlk Mahkemenin hükmü Davalı No.2 ve 3'ü ilgilendirdi-ği oranda kesinleşmiştir.

85/2008 sayılı istinafta İstinaf Eden Davacı 8 istinaf sebebi ileri sürmekle beraber istinaf duruşmasında 1,2,6 ve 7'inci istinaf sebeplerini bir başlık altında, 3.4.5 ve 8. istinaf sebeplerini ikinci başlık altında toplamıştır.-

Buna göre başlıkları şöyle sıralayabiliriz.

Muhterem İlk Mahkeme, İstinaf Eden/Davacının Eylül 2005 tarihinde inşaatı Davalı No.3'e teslim ettiğinde 28.440.stg değerinde malzeme, araç gereç yanında o tarihe kadar yapılmış yarım inşaatların 91.000.stg. -değerinde olduğunu gözardı ederek Davalı No.3'e ödenecek bedelden 119.440.stg indirmesi gerekirken sadece 28.440.stg indirmekle hata etmiştir.
Muhterem İlk Mahkeme, Aleyhine İstinaf Edilen/Davalı No.3'ün 407.000.stg'lik harcama yaptığı bulgusuna varması ge-rekirken 540.000.stg tutarında harcama yaptığı bulgusuna varmakla hata etmiştir.

94/2008 sayılı istinafta İstinaf Eden/Davalı No.1, 13 istinaf sebebi ileri sürmekle beraber istinaf duruşmasında tüm istinaf sebeplerini iki başlık altında toplamıştır.

9-4/2008 sayılı istinaf bakımından İstinaf Eden/Davalı No.1, 2,3,4,5,6,7,10 ve 13. istinaf sebeblerini bir başlık altında 8,9.'uncu istinaf sebeblerini ikinci başlık altında toplamıştır.

Davalı No.2 ve 3'ü ilgilendiren istinaf sebeplerine Davalı No.2 ve No.-3 istinaf dosyalamadıkları cihetle değinilmemiştir.

Buna göre 94/08 sayılı istinaftaki istinaf başlıklarını şu şekilde sıralayabiliriz.

Muhterem İlk Mahkemenin dava konusu taşınmaz mal
devrinin ivazsız olduğu, hile, santaj ve telkin ile yapıldığ-ı bulgusu hatalıdır ve şahadetle bağdaşmamaktadır.
II. Muhterem İlk Mahkemenin vekaletname ile yapılan devrin ve vekaletnamenin geçersiz olduğu ile ilgili bulgusu hatalıdır.

TARAFLARIN İDDİA VE HUKUKİ ARGÜMANLARI:

Taraf Avukatlarının dosyaladıkları ist-inaflara göre iddia ve argümanları özetle şöyledir:

85/08 sayılı istinafta, İstinaf Eden/Davacı Avukatı, Mahkemenin Eylül 2005 tarihinde Davalı No.3 inşaatları devraldığı zaman Davacının bıraktığı malzemeyi hesaplarken inşaat ve malzemenin toplam değeri-ni hesapladığı ve 28.400.stg'ne ulaştığını, halbuki huzurumuzdaki şahadete göre Eylül 2005 tarihindeki yarım inşaatların 91.000.stg değerinde olduğunu, dolayısıyle bu miktarın malzeme değeri olan 28.400.stg'ne eklenip Davalı no.3'e ödenecek paradan 119.440-.stg düşülmesi gerektiğini ileri sürdü.

İstinaf Eden/Davacı Avukatı iddiasına devamla Mahkemenin Davalı No.3'ün inşaatlara yaptığı harcamaların 540.000.stg olduğu bulgusuna vardığını, oysa huzurundaki şahadete göre bu rakamın 407.000.stg olması gerektiğ-ini, Mahkemenin layihaların dışına çıktığını iddia etmiştir.

94/08 sayılı istinafta, İstinaf Eden/Davalı No.1 avukatı dava konusu gayrımenkulun 11/78 sayılı Taşınmaz Mal Devir ve İpotek Yasası gereğince Tapu Dairesinde devrinin yapıldığını, bunun taraf-ların açık iradesini içeren bir işlem olduğunu, devir muamelesi vekâletname ile yapılmış olmasına rağmen, profesyonel olan Aleyhine İstinaf Edilen/Davacının gerekli faturayı verdiğini, diğer bütün işlemleri yaptığını, bu muamelelerin yapılmasının Aleyhine -İstinaf Edilen/Davacının satışı bir bedel karşılığında gerçekleştirdiğini kabul ettiğini, Mahkemenin Emare 12 ve 15'e değer vermediğini, Aleyhine İstinaf Edilen/Davacıya villa satışlarından ödenen 220.000.stg'nin ivaz olduğunu, çünkü daha büyük borçtan kur-tulmak için gayrımenkul malı değerinde sattığını ileri sürmüştür.

İstinaf Eden/Davalı No.1 Avukatı hile ile ilgili Sözleşmeler Yasasının 17. maddesinde hilenin tarif edildiğini, bu meselede bu tanıma giren fiil olmadığını, iş ortağı olan Davalı No.1'in -Davacının kötü gidişini görüp bu durumu ona söylemesinin ve tüm alıcılar ile kendi işinin batmaması için malın devrini istemesinin hile olmadığını, ortada baskı bulunmadığını ileri sürmüştür.

Son olarak vekaletname ile ilgili hitap eden İstinaf Eden/Dav-alı No.1 Avukatı vekaletnamenin sahte olmadığını, Aleyhine İstinaf Edilen/Davacı tarafından imzalandığını, içeriğini kabul ettiğini, nitekim itirazsız olarak Emare sunulduğunu, gerçekte Davacının konu vekâletname ile işlem yapılmasını kabul ettiğini, bu ne-denle Mahkemenin 11/78 sayılı Devir ve İpotek Yasasının 10(2) maddesi altında vekaletnameye tasdiklenmemiş vekâletname muamelesi yapmasının hatalı olduğunu iddia etmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİNİN İNCELENMESİ:

İstinaf sebeplerini incelerken yukarıdaki sıra-yı takip etmeyi uygun gördük. Buna göre önce 85/2008 sonra 94/2008 sayılı istinafları ele alacağız.

Yargıtay/Hukuk 85/2008 sayılı istinaf:

Muhterem İlk Mahkeme, İstinaf Eden/Davacının Eylül 2005 tarihinde inşaatları bitirmesi için Davalı No.3'e teslim -ettiğinde, 28.440.stg değerinde malzeme, araç gereç yanında o tarihe kadar yapılmış yarım inşaatların 91.000.stg değerinde olduğunu gözardı ederek Davalı No.3'e ödenecek bedelden 91.000.stg + 28.440.stg olmak üzere toplam 119,440.stg düşmesi gerekirken sad-ece 28.440.stg düşmekle hata etmiştir.

Bilinen temel prensip açık bir hata yapılmadığı müddetçe Yargıtayın İlk Mahkemenin tanıklar ilgili kanaatlerine ve bulgularına müdahale etmediğidir. Özellikle tanıkları huzurunda gören, tavır ve hareketlerini gözlem-leme bakımından Yargıtaydan daha avantajlı olan İlk Mahkemenin huzurundaki şahadeti incelediğine, tüm şahadetle mukayese ettiğine ve doğru şekilde sonuca ulaştığına ikna olunması halinde İlk Mahkemenin bulgularına müdahale edilmez.

İlk Mahkeme, Eylül 200-5 tarihinde Davacı ile Davalı No.3 arasında inşaatların tamamlanması ile ilgili anlaşma yapıldığında Davacının arazi üzerinde toplam 28,440.stg'lik malzeme bıraktığı bulgusunu yapmıştır. (Gör. Mavi 360)

İlk Mahkeme bulgularına devamla Davacının, Davalı No-.3 tarafından inşaatlara yaptığı harcamaları ödemesi gerektiği sonucuna ulaştıktan sonra şu şekilde bulgu yapmıştır.

"Ancak işbu meblağdan Davalı No.3 ile anlaşma yapılan tarihte Davacının gayrımenkul üzerinde bırakmış olduğu malzeme ve yarım inşaatların- toplam miktar olan 28.440.stg'lik meblağın çıkartılmasının ve geriye kalan meblağın yani 186,540.stg'nin Davacı tarafından Davalı No.3'e ödenmesi gerektiği yönünde bulguya varırız."(Gör.Mavi 361)

İstinaf Eden/Davacı Avukatı, İlk Mahkemenin bu bulgusund-a "Malzeme ve yarım inşaatların toplam miktarı" ibaresini kullanmasını gerekçe göstererek Eylül 2005'te inşaatların toplam değeri olan 91.000.stg'ni dikkate almadığını ileri sürmüştür.

İlk Mahkemenin kararı bir bütün olarak dikkate alındığında bulguları-nda esas amacının Davalı No.3 ile anlaşma tarihi olan Eylül 2005'te inşaat alanında bulunan malzeme bedelini ödenecek miktardan düşmek olduğu açıkca anlaşılmaktadır.

Esasen İlk Mahkeme, Davacı tarafından Davalı No.3'e ödenecek miktardan, sadece Davacı N-o.3'ün Eylül 2005 tarihinde inşaat alanından elde ettiği malzeme miktarı olan 28.440.stg'ni düşmekle doğruyu yapmıştır.

Eylül 2005 tarihinde Davacı, Davalı No.3 ile inşaatların tamamlanması için anlaşıp, inşaatı Davalı No.3'e teslim ettiğinde arazide bu-lunan inşaatların toplam değeri 91.000.stg olabilir. Ancak bu meselede Davacının, Davalı No.1'e devrettiği gayrımenkul mal Davacıya üzerindekilerle birlikte iade edilmesine karar verildiğinden, Davacı arazisi üzerinde oluşan artıdeğere tekrardan sahip olac-aktır. Dolayısıyle mevcut olgular ışığında Davacının 91.000.stg'lik zararından bahsetmek mümkün değildir.

İlk Mahkemenin bulgu yaparken fazladan kullandığı "yarım inşaatların toplam miktarı" ibaresi Davacıya hak etmediği bir değeri alma hakkını vermemek-tedir.

İlk Mahkeme, Davacı tarafından Davalı No.3'e ödenecek miktardan arazi üzerinde bırakılmış 28.440.stg değerindeki malzeme miktarını düşmekle herhangi bir hata etmemiştir.

İstinaf Eden/Davacının I. başlık altındaki istinaf sebebini reddederiz.

-II. Muhterem İlk Mahkeme, Aleyhine İstinaf Edilen/Davalı No.3'ün 407.000.stg'lik harcama yaptığı bulgusuna varması gerekirken 540.000.stg tutarında harcama yaptığı bulgusuna varmakla hata etmiştir:

İstinaf Eden Avukatı, bu istinaf başlığını karmaşık şek-ilde anlatmıştır. İstinaf Eden Avukatının hitabında söyledikleri ile istinaf ihbarnamesi farklı olmakla birlikte tüm söylenenlerden çıkardığımız netice, İlk Mahkemenin Davalı No.3'ün Eylül 2005'ten itibaren inşaatlara toplam 540.000.stg'lik harcama yaptığı- bulgusunun hatalı olduğudur.

İlk Mahkeme bu hususta Davalı No.3'ün şahadetine itibar ederek 17 adet villanın karkas, beton, havuz ve izolasyon işlerini, elektrik ve su tesisatlarının ve bu villalardan 8 tanesinin sıvalarının yapıldığını, bazı villalara- kalorifer altyapısı yapıldığını, istinad duvarı inşaa edildiğini belirterek Davalı No.3'ün yaptığı harcamaların toplamını 540.000.stg olarak tespit etmiştir.

Burada yapmamız gereke