-D. 7/2011 Yargıtay/Hukuk 83/2010
(Mağusa Dava No: 3722/2009)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Mustafa H. Özkök, Narin F. Şefik, Hüseyin Besimoğlu.
İstinaf eden: Necip Yıldızcan- n/d Necip Mehmet Şefik, Yeşilköy
(Davacı)
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: Ali Cafer Hüseyin, Şehit Mustafa Monik
Sokak No.56 Yeşilköy
- (Davalı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Orhan Zihni Bilgehan
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Tevfik Pilli.

Mağusa Kaza Mahkemesi Yargıcı Nüvit Gazi'nin 3722/2009 sayılı davada 30.6.2010 tarihinde verdiği- karara karşı Davacı tarafından yapılan istinaftır.

--------------

K A R A R

Mustafa H. Özkök: Bu istinafta Mahkemenin kararını Sayın Yargıç Narin F. Şefik okuyacaktır.

Narin F. Şefik: Davacı, Yeşilköy'de Varaka Harita III/52, Kıta No. 651 ve 659/2,- 1 evlek 900 ayakkare olan köy içinde 1973 koçan nolu, 2 oda ve avludan müteşekkil hanenin sahibidir. Davacının 1973 nolu koçanında hanesinden anayola geçmek için 1974 koçan nolu maldan geçit hakkı bulunduğunu iddia etmektedir. Nitekim Emare 1 1973 nolu k-oçan üzerinde 1974 koçan nolu mal üzerinden 1973 koçan nolu mal lehine geçit hakkı bulunduğu görülmektedir.

15.3.1961'de 1974 koçan ile kayıtlı arazi ifraz edilerek 3774 ve 3775 koçan numaraları olarak kaydedilmiştir. 3774 koçan nolu mal Davalının adı-na kayıtlıdır. 3774 nolu koçan üzerinde 1973 nolu koçan lehine geçit hakkı bulunduğu yer almamaktadır.

Geçit hakkının devam ettiğinin karara bağlanması için dava ikame eden Davacının davasını Bidayet Mahkemesi 1973 nolu koçan lehine 1974 nolu koçan üzeri-nden geçit hakkı olduğunu Davacının ispat edemediğine karar vererek Davacının davasını reddetmiştir.

İstinaf, Bidayet Mahkemesinin bu red kararından yapılmaktadır. 7 sayfalık istinaf ihbarnamesinde İstinaf Eden/Davacının mal sahibi bulunduğu 1973 koçan -nolu mal lehine 1974 nolu koçan ile kayıtlı mal üzerinden verilen geçit hakkının, 1974 koçan nolu malın ifrazından sonra, ifraz neticesi oluşan 3774 nolu koçan ile kayıtlı mal üzerinde devam ettiğini ve Davalının Davacı lehine var olan bu geçit hakkını kal-dıramayacağını ve/veya tıkayamayacağını ileri sürmektedir.

Aleyhine İstinaf Edilen ise 3774 nolu kendi koçanı üzerinde 1973 koçan nolu mal lehine geçit hakkı bulunmadığını, 1973 koçan nolu malın müdafaa takririne göre 1946 yılında ifraza uğradığını, yen-i iki parsel olan 3774 ve 3775 koçanlı mallar üzerine geçit hakkı kaydı yapılmadığını, ifraz tarihinde Fasıl 224'ün yürürlükte olmadığını, Davacının var olduğunu iddia ettiği geçit hakkını Tapu ve Kadastro Dairesine kaydettirmesi gerektiğini, var olduğu id-dia edilen geçit hakkının ölçüsünün olmadığını, bu şekilde bir geçit hakkının var olamayacağını iddia etmektedir.

Geçit hakkı ile ilgili mevzuat Fasıl 224'de yer alır. Madde 11 bir geçit hakkının nasıl elde edildiğini izah eder. Madde 12 ise geçit hakk-ının malın üzerine bağlandığını (attached) izah eder ve bu hakkın Tapu Dairesine yazı ile bu haktan vaz geçildiğinin bildirilmesine kadar veya aralıksız 30 yıl kullanılmaması halinde ortadan kalkacağını belirtir. Madde 11 ve 12 aynen şöyledir:

"11. (1) No- right of way or any privilege, liberty,
easemment, or any other right or advantage whatsoever shall
be acquired over the immovable property of another except-

(a) under a grant from the owner thereof duly
recorded in the books of the District Lan-ds
Office, or

(b) where the same has been exercised by any person or
by those under whom he claims for the full period
of thirty years without interruption:
Provided that the provisions of this paragraph
shall not apply to any imm-ovable property which is
Crown property or property vested in the Crown, or
(c) where the same has been recognized by a judgment
of a competent Court, or
(d) where the same has been conferred by a Firman or
other valid document made before- the 4th June,
1878, which has been acted upon from the time
when it was made, or
(e) where the same has been created and acquired
under the provisions of the Land Acquisition
Law or of any other Law under which immovable
Pro-perty can be compulsorily acquired.

(2) No person shall exercise any right of way or any
privilege, liberty, easement or any other right or
advantage whatsoever over the immovable property of
another except where the same-
(a) has been acquired as in s-ubsection (1) of this
section provided, or
(b) is exercised under the provisions of any Law in
force for the time being, or
(c) is exercised under a licence in writting from the
owner thereof.

12. (1) Where any right, privilege, libert-y, easement
or other advantage has been acquired as in subsection
of section 11 of this Law in respect af any immovable
property, the same shall be deemed to be attached to such property and to be included in any dealing made with such property.
Where an-y such right, privilege, liberty, easement
Or other advantage has been abandoned by notice in
Writing to the District Lands Office or has not been exercised for the full period of thirty years without
interruption, the same shall be deemed to have lapsed.-"

"11. (1) Başka birinin taşınmaz malından sadece
aşağıdaki durumlarda geçit hakkı veya
herhangi bir imtiyaz, serbesti, irtifak
hakkı veya her ne şekilde olursa olsun
başka herhangi bir hak ve-ya çıkar iktisap
edilebilir:
(a) Taşınmaz bir malın sahibi tarafından
yapılmış veya Kaza Tapu Dairesi kütüklerine
gerekli biçimde kaydedilmiş bir bağış
uyarınca, veya
(b) Bunlardan biri, müdahalesiz olarak, otuz
yıllık süre-nin tümü sırasında herhangi bir
kişi veya onun talepte bulunmak için dayandığı
kişiler tarafından kullanıldığında: Ancak bu
bend kuralları, Devlet malı olan veya Devlete
verilen herhangi bir taşınmaz mala uygulanamaz,
veya
(c) Bunl-ardan biri, yetkili bir Mahkeme kararı ile
tanındığında, veya
(d) Bunlardan biri, 4 Haziran 1978 tarihinden önce
çıkarılan ve o zamandan beri uygulanmakta olan
ve ona göre hareket edilen bir Ferman veya
başka geçerli mülkiyet senedi tarafı-ndan
verildiğinde, veya
(e) Bunlardan biri, bu Yasanın 11A. Maddesi kural-
ları uyarınca elde edildiğinde,
(f) 1962, Zorla Mal İktisabı Yasası veya onu değiş-
tiren veya onun yerine konan yasa kuralları
gereğince yaratıldığı veya elde edi-ldiği
hallerde.
(2) Bir kişi, sadece aşağıdaki durumlarda başka bir
kişinin taşınmaz malından herhangi bir geçit hakkı
veya herhangi bir imtiyaz, serbesti, irtifak hakkı
veya her ne şekilde olursa olsun başka herhangi bir
h-ak veya yarar kullanabilir:-
(a) Bunlar, bu maddenin (1). fıkrasında öngörül-
düğü şekilde iktisap edildiğinde, veya
(b) Bunlar zamanında yürürlükte olan herhangi bir
yasa kuralları uyarınca kullanıldığında, veya
(c) Bunlar, taşınmaz malın sahibin-in verdiği yazılı
bir izin ile kullanıldığında.

11.A. (1) ..........................................
(2) ..........................................
(3) ..........................................
(4) .................-.........................
(5) ..........................................
(6) ..........................................
(7) ..........................................
(8) ..........................................

- 12. (1) Herhangi bir taşınmaz mal ile ilgili olarak
bu Yasanın 11. maddesinin (1). fıkrasında
öngö-rüldüğü şekilde bir hak, imtiyaz, serbesti,
irtifak hakkı veya başka çıkar iktisap
edildiğinde, bunlar ilgili mala bağlı ve o
mala ilişkin olarak yapılan muamelelere dahil
edilmiş sayılırlar.

- (2) Bu gibi bir hak, imtiyaz, serbesti, irtifak
hakkı veya başka çıkar Kaza Tapu Dairesine
verilen yazılı bir bildirimle terkedildiğinde
veya müdahalesiz olarak otuz yıllık tam süre
için kullanılm-adığında nihayet bulmuş sayılır."

Fasıl 224 11 Eylül 1946'da yürürlüğe girmiştir. Emare 1 olarak ibraz edilen koçanda 1926 yılına ait bir kayıt olmakla beraber koçan üzerinde 1959 yılında devir yapıldığı da görülmektedir. Koçanın üzerinde malın tarifi -kısmında "House of two rooms and yard one evlek ve 900 sg. ft. and right of passage... the yard of Osman ....... Güderi under Reg. No. 1974" söz dizisi yer almaktadır. (" 2 odadan müteşekkil bir ev ve 1 evlek 900 ayakkarelik