-D.14/09 Yargıtay/Hukuk No: 70/08
( Lefkoşa Dava No: 1580/2007 )

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti : Mustafa H. Özkök, Gönül Erönen, Seyit A. Bensen.

İstinaf -eden : M.Toros Ticaret Ltd., 84/86 Mehmet Akif Caddesi,Lefkoşa
(Davacı-Müstedi)
- ile -

Aleyhine istinaf edilen : 1. Sıddıqsons Industrıes (PVT) Ltd. F-284 S.I.T.E,
Karachi -75700 - Pakista-n.
2. Türkiye İş Bankası A.Ş.,c/o Hasan Zeka Mullahasan
(Davalı No.2 adına tebliğ kabul etmeye yetkili kişi)
9, Girne Ca-ddesi, Lefkoşa
(Davalı-Müstedaaleyhler)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına Avukat Şefika Durduran
Aleyhine istinaf edilen No.1 namına Avukat Oğuzhan Hasipoğlu
Aleyhine istinaf edilen No.2 namına temsiliyet yok.

Lef-koşa Kaza Mahkemesi Yargıcı Talât Usar'ın 1580/2007 sayılı davada, 8.8.2008 tarihinde verdiği karara karşı Davacı-Müstedi tarafından yapılan istinaftır.

----------------------

H Ü K Ü M

Mustafa H. Özkök : Bu istinafta Mahkemenin hük-münü Sayın Yargıç Seyit A. Bensen okuyacaktır.

Seyit A. Bensen : İstinaf Eden Davacı, KKTC'de ticaretle iştigal eden bir şirkettir. Aleyhine İstinaf Edilen Davalı 1, Karachi Pakistan'da tekstil dokumacılığı ve/veya satışı ile iştigal eden bir şirket, Da-valı 2 ise, KKTC'de bankacılıkla iştigal eden bir bankadır.

Davacı 30.3.2007 tarihinde Lefkoşa Kaza Mahkemesinde Emir 2, Nizam 1 tahtında Davalı 1 ve 2 aleyhine dosyalamış olduğu 1580/07 sayılı bir dava ile, sair şeyler yanında, Davacı ile Davalı 1 aras-ındaki anlaşmanın Davalı 1 tarafından ihlâlinden dolayı ve/veya Davalı 2 tarafından Davalı 1'e verilmiş olan akreditifin (Letter of credit) şartlarını Davalı 1'in ihlâl etmiş olmasından dolayı ve/veya hile ve/veya yanlış beyan ve/veya aldatma neticesinde e-lde edilmiş olmasından dolayı geçersiz olduğu hususunda bir ilâm ve/veya karşılığının Davalı 2 tarafından Davalı 1'e ödenmemesi hususunda bir emir talep etti.

Davacı ayni gün bu dava altında tek taraflı bir istida dosyalayarak,
Davalı 2 tarafından Dava-lı 1 lehine ısdar edilmiş 48,400 US Dolarlık 6800 DL 601070 sayılı ve 4.10.2006 tarihli ve ödeme vadesi, 5.4.2007 olan teminat mektubu (Letter of credit) ve/veya akreditif tahtında işbu dava nihayetine değin ve/veya Mahkemece uygun görülecek bir tarihe kad-ar Davalı 2 tarafından Davalı 1'e ve/veya Davalı 1 namına herhangi birisine ve/veya Davalı 1'in bankasına herhangi bir ödeme yapılmasını men eden bir geçici ara emri: veya
48,400 US Dolarlık 6800 DL 601070 sayılı ve 4.10.2006 tarihli Davalı 2 tarafından D-avalı 1 lehine ısdar edilmiş teminat mektubuna (Letter of Credit) ve/veya akreditife konu 48,400 USD meblağın işbu dava nihayetine değin ve/veya Mahkemece uygun görülecek bir tarihe kadar Davalı 1'e ve/veya Davalı 1'in bankasına ve/veya Davalı 1 namına her-hangi birisine ödenmesini men eden geçici ara emri ve/veya Mareva Order ve/veya paranın KKTC dışına çıkarılmasını men eden geçici bir ara emri ve/veya Mareva Order talep etti.

Davacı/Müstedinin istidasına ekli yemin varakasında, Davacı/Müstedi Şirketin D-irektörü olan Fikri Toros, sair şeyler yanında, KKTC Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının Eylül 2006 tarihinde 20,000 metre uzunluğunda, 145cm eninde ve 245 - 250 gram/m2 (+/- %3), %50 koton ve %50 polyamide evsaftan, kamuflaj deseninde askeri eğitim elbise-si kumaşı için ihaleye çıktığını, Davacının da mezkûr ihaleye konu kumaşın temini için Davalı 1 ile temasa geçerek Davalı 1'den teklif aldığını, Davalı 1'in de ihale konusu kumaşı, ihale şartlarına göre temin edebileceğini beyan ederek Davacıya konu evsaf-a haiz numune gönderip teklif verdiğini, Davacının da Davalı 1'in teklifine ve göndermiş olduğu numuneye istinaden KKTC Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının ihalesine katılarak teklif verdiğini ve teklifin uygun bulunması üzerine ihale konusu kumaşın Davacıd-an alınması hususunda Davacı ile Güvenlik Kuvvetleri arasında sözleşme aktedildiğini, Davacı da ihalenin kendisine kalması üzerine Davalı 1 ile dava konusu kumaşın Davalı 1 tarafından imal edilerek Davacıya satılıp gönderilmesi hususunda anlaştıklarını, Da-vacı ile Davalı 1 arasındaki anlaşmaya uygun olarak Davalı 1'in 29.9.2006 tarihinde Davacıya bir Proforma Fatura (Proforma Invoice) gönderdiğini ve işbu faturada dava konusu kumaşın evsafı ve taraflarca anlaşılmış şartların belirtildiğini, diğer hususlara -ilâveten tarafların, kumaşın evsafının %50 koton ve %50 polyamide olacağı ve ödemenin Letter of credit (akreditif) tahtında yapılacağı hususunda anlaştıklarını, Davacının işbu anlaşmaya uygun olarak Davalı 1 lehine, Davalı 2 tarafından 48,400 USD için konş-imento (Bill of Lading) tarihinden itibaren 90 gün vadeli bir Letter of Credit (akreditif) ısdar ettiğini, mezkûr Letter of Credit (akreditif)'te diğer hususlara ilaveten konu malların %50 koton ve %50 polyamide içereceği ve Proforma Faturaya uygun olacağı-nı, Davalı 1 tarafından Davalı 2'ye hangi belgelerin tevdi edileceğinin belirtildiğini, 19.11.2006 tarihli bir konşimento (Bill of Lading) tahtında Davalı 1'in dava konusu malları Karachi'den G.Mağusa'ya taşınmak üzere yüklediğini teyit eden Konşimentoyu ı-sdar ettiğini, işbu Konşimento'da diğer hususlara ilaveten dava konusu malların evsafının bir kez daha belirtildiğini, Davalı 1'in dava konusu konşimento ile birlikte Davalı 2'ye mezkûr akreditifte (Letter of Credit) belirtilen belgeleri gönderdiğini, Dava- konusu malların 25.12.2006 tarihinde G.Mağusa Limanına vasıl olduğunu ve Davacının, malları KKTC Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına teslim ettiğini, KKTC Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının dava konusu kumaşı teslim aldıktan sonra Şubat ayı başında analiz e-ttiklerini ve analiz neticesinde kumaşın Davacı ile aralarındaki sözleşme evsafına uymadığı gerekçesiyle reddedildiğini, Davacının kumaşın evsafının uygunsuz olduğu bilgisine gelir gelmez kumaştan örnekler alarak KKTC Sağlık Bakanlığı Devlet Laboratuvarınd-a analizini yaptırdığını ve analiz neticesinde konu kumaşın %70 pamuk (cotton) ve %30 Polyester olduğu, ağırlığının 229 gram /m2 olduğunun tesbit edildiğini, Davacının keza 8.2.2007 tarihinde Davalı 1'e, konu kumaşın aralarındaki anlaşmanın esasa müteallik- bir şartı olan kumaşın evsafına uygun olmadığının saptandığını ve dolayısıyle alıcılar (KKTC Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı) tarafından kumaşın reddedildiğini ve Davacının zarar ziyana düçar kaldığını bildirdiğini, kumaşın satış bedelinin Davalı 1'e, kon-u Letter of Credit (akreditif) şartlarına göre Davalı 2 tarafından konşimento tarihinden itibaren 90 gün sonra yani 19.2.2007 tarihinde ödeneceğini, Davalı 2 ile yapmış olduğu görüşmelerde Davalı 2'nin, kumaşın sözleşme şartlarına haiz olup olmamasına bak-ılmaksızın, 19.2.2007 tarihinde Davalı 1'in yetkili bankası tarafından ödeme talep edildiği takdirde ödemenin yapılacağını bildirdiğini, bunun üzerine Davalı 1 ile kumaşı geri alması, Davacının zarar ziyanının tazmini ve konunun sulh yolu ile halledilmes-i amacıyla görüşmeler yaptıklarını, nitekim Davalı 1'in bankasına direktif vererek Davalı 2 Bankanın ödeme süresinin 45 gün, yani 5.4.2007 tarihine kadar uzatılmasını sağladığını, Davalı 1'in ödeme süresinin uzatılmasından beri Davacı ile görüşmekten kaçın-dığını, Davalı 2 tarafından verilen Teminat Mektubunda (Letter of Credit) açıkça kumaşın evsafının yani %50 koton ve %50 polyamide olacağının yazdığını, Davalı 2'ye kumaşın evsafa uymadığını bildirmiş olmalarına rağmen, Davalı 2'nin vadesi geldiğinde yani -5.4.2007'de Davalı 1'e ödeme yapacağını belirttiğini, açıklamalardan da görüleceği gibi Davalı 1'in iyi niyetle hareket etmediğini, taahhütlerini açıkça ihlâl ettiğini, numune olarak göndermiş olduğu kumaşı esas alarak ihaleye katıldıklarını, Davalı 1'in s-özleşme aktinden sonra kumaşı spesifikasyonlara göre tedarik etmediğinden Davacıyı yanılttığını, bilerek, isteyerek ve hile ile Davacının akreditif açmasını sağladığını ve uygun olmayan kumaşın bedelini almak niyetiyle hareket ettiğini, bilâhare ise iyi n-iyetle hareket ediyor izlenimi yaratmak için ödeme süresini uzatmaya razı olduğunu, ancak ödeme süresinin yaklaştığını, bu arada yazılarını dikkate almadığını ve 5.4.2007 tarihinde paranın tahsilâtına gideceğini, en iyi bilgi ve kanaatine göre istidaya kon-u Letter of Credit'in dava konusu olduğunu ve dolayısıyla ara emri ile Davalı 2'nin ödeme yapmasının men edilmesinin uygun olacağının, herhalûkarda konu Letter of Credit tahtında ödenecek paranın dava konusu olduğu iddiası Mahkemece kabul edilmediği takdir-de Davalı 1'in yurt dışında ikamet etmesi ve/veya KKTC'de herhangi bir mal varlığının bulunmaması ve/veya konu meblağın KKTC dışına çıkarılacağının kesin olması nedeniyle "Mareva Injunction" prensiplerine göre istidada talep edilen emirlerin verilmesinin -uygun ve gerekli olacağı kanısında olduğunu, Davalı 1'in Karachi Pakistan'da faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, KKTC'de hiçbir mal varlığının olmadığını, Davacının düçar kaldığı zarar ziyanın çok fazla olduğunu, işbu istidada talep edilen ara emirleri -ve/veya mareva emri verilmediği ve Davalı 2 tarafından kumaşın bedeli Davalı 1'e ödendiği takdirde ve/veya para Davalı 1 tarafından yurt dışına çıkarıldığı takdirde, davasında muvaffak olması halinde zarar ziyanını ve/veya hükümlü alacağını tahsil etmek i-mkânının olmadığını ve telâfisi imkânsız zarar ziyana düçar kalacağını, Davalıların ise hiç bir zarar ziyana uğramayacaklarını veya onların muhtemel zararlarının kendi kayıpları ile kıyaslanamayacağını, Avukatından almış oldukları hukuki nasihata göre Dava-lılar aleyhine ciddi bir dava sebebinin mevcut olduğunu ve ilk nazarda haklı olduklarına dair belirtilerin mevcut olduğunu, konunun acil olduğunu ve istidada talep edilen emirlerin verilmesinin uygun ve adil olacağı görüşünde olduğunu belirtti.

İlk Mahke-me, konuyu tezekkür ettikten sonra talep edilen emirlerin tek taraflı istida ile verilmesini uygun görmüş ve Davalı 2 tarafından Davalı 1 lehine ısdar edilmiş 48,400 USD'lik, 6800 DL 601070 sayılı 4.10.2006 tarihli ve ödeme vadesi 5.4.2007 olan teminat mek-tubu veya akreditif tahtında, Davalı 2 tarafından Davalı 1'e ve/veya Davalı 1 namına herhangi birisine ve/veya Davalı 1'in bankasına herhangi bir ödeme yapılması geçici olarak men edilmiştir.

Emrin ve istidanın Davalı 1'e tebliğini müteakip Davalı 1'in i-sbatı vücut etmemesi ve Davalı 2 avukatının da geçici emrin kesinleştirilmesine itirazının olmadığını beyan etmesi üzerine ara emri 29.6.2007 tarihinde kesinleştirilmiştir. Ancak kesinleştirilen emir daha sonra Davalı 1'in dosyaladığı bir istida üzerine ip-tal edilerek emir tekrar geçici emre dönüştürülmüş ve Davalı 1'e itiraz dosyalama fırsatı verilmiştir.

Davalı 1'in dosyaladığı itiraza ekli yemin varakası, Davalı 1 avukatlarından ve vekillerinden Avukat Mustafa Akbilen tarafından tanzim edilmiş olup, ye-min varakasında sair şeyler yanında, özetle Davacının istida ve yemin varakasında ileri sürülen iddia, beyan ve talepleri sırasıyle teker teker ret ve inkâr ederek, Davacının Davalı 1 aleyhine dava açmaya ve/veya Davalı 2 nezdinde Davalı 1 adına tutulan me-blağı alıkoymaya hak ve yetkisinin olmadığını iddia etti. Davacının Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı ile arasında mevcut olduğunu iddia ettiği ilişkiden Davalı 1'in haberdar olmadığını ve Davalı 1'in bu ilişkiye taraf bulunmadığını, Uluslararası akreditif k-urallarına veya ticari teammüllere göre Davacının akreditifi teyit ettikten sonra dava konusu kumaşta ihtilâf olduğunu ileri sürerek, hatta daha da ileri giderek hile iddiasında bulunarak akreditif ilişkisindeki Davalı 2'nin Davalı 1'e yapması gereken ödem-eyi durdurmasının akreditif anlaşmasına ve/veya akreditif prensiplerine uymadığını, satış ilişkisindeki ve/veya taraflar arasındaki ihtilâfın, Davalı 2 olan bankanın Davalı 1'e ödeme yapmasına engel olmaması gerektiğini, Davacının hile iddiasında bulunarak- akreditifi ödemeyi durdurmaya hakkı olmadığını, çünkü Davalı 2'nin kendisine ibraz edilen belgelerin tam ve eksiksiz olduğunu kabul ettiğini ve bu konuda Davalı 1'e ve/veya bankası olan Askari Banka teyit verildiği nedeni ile paranın durdurulmasına olanak- olmadığını iddia ederek istidanın reddini ve geçici emrin iptalini talep etmiştir.

İstidanın duruşmasında Davalı 2 avukatı, ara emrine itiraz etmeyeceklerini beyan etmiş, istidanın