-D. 31/2012 Yargıtay/Hukuk 65/2009
(Mağusa Dava No: 342/2003)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Narin F. Şefik, Hüseyin Besimoğlu, Ahmet Kalkan.
İstinaf eden: Mehmet Gencay Emin, A-dresi Meçhul
(Davalı)
ile -
Aleyhine istinaf edilen: Halkor Kredi ve Yatırım Şirketi Ltd.
namına atanmış tasfiye Memuru Ömer A.
Köseoğlu, Şirketler Mukayyitliği -
Dairesi, Abdi İpekçi Caddesi, Lefkoşa
(Davacı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Alper Dede
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat İsmail Sağlamer

Mağusa Kaza Mah-kemesi Kıdemli Yargıcı Bertan Özerdağ'ın 342/2003 sayılı davada 8.6.2009 tarihinde verdiği karara karşı Davalı tarafından yapılan istinaftır.

-------------

H Ü K Ü M

Narin F. Şefik: Huzurumuzdaki istinaf, Bidayet Mahkemesinin 8.6.2009 tarihli kararın-dan yapılmıştır.

Tasfiye halinde bir şirket olan Davacı/Aleyhine İstinaf Edilen, Davalı/İstinaf Eden aleyhine ikame ettiği davada, Davalı/İstinaf Eden tarafından 31/5/1994 tarihinde imzalanan borç ve ipotek senedine istinaden 8.100 Stg. ve bu meblağ- üzerinden 30.12.2000 tarihinden tamamen tediye tarihine kadar yıllık %18 faiz ödemesini, ayrıca ipotek takrirnamesi tahtında ipotekli bulunan Davalı adına kayıtlı Mağusa Tuzla'da kain, Kayıt No: 574, Pafta/Harita No: XXIV/50, Parsel No: 248'de kain, 9 dön-üm arazinin ve/veya taşınmazın aleni müzayede ile satılarak, satıştan elde edilecek meblağların talep ve masrafların karşılanmasında kullanılmasını ve dava masraflarını ödemesini talep etmiştir.

Davalı, davadaki taleplerin Fasıl 15 Zamanaşımı Yasas-ı'nın 3(1) (ç) maddesi uyarınca zaman aşımına uğradığını, borç senedinin şartları ile ilgili yeterli bilgi verilmediğini ve esasa ilişkin olguların talep takririnde yer almadığını, dava konusu borcunda ödendiğini iddia etmektedir.

Müdafaa Takririne C-evap layihasında, Davacı, zaman aşımı konusunda Fasıl 15 madde 3(1)(ç)'nin değil, 3(1)(a)'nın uygulanması gerektiğini, ipotekli borcun zaman aşımı süresinin 15 yıl olduğunu ve talebin zaman aşımına uğradığının ispat edilmesi gerektiğini ileri sürmüş ve tal-eplerini tekrarlayarak, Davalının iddialarını reddetmiştir.

Davayı dinleyen Bidayet Mahkemesi, hükmünde, huzurundaki davanın, esasen ödenmeyen bir borç senedi bakiyesinin ödenmesine ve bu bakiyenin tatmin edilmesi için ipotekli gayrimenkulün satılması ta-lebine dayandığını, taksitlerin ödenmesinin düzenlenmesi hususunun bu esas olguların yanında tali kaldığını, Davalının, neden bu taksitlerin ödenmesi hususunun esasa ilişkin olduğu yönünde ayrıca bir hukuki iddia belirtmediğini, bir olgunun sadece senet-te yer almasının, o olguya esasa ilişkin olgu sıfatı veremeyeceğini ve bu olgunun davanın ve ihtilafın çözümünde temel unsur olması özelliğini taşımadığını, bu nedenle talep takririnin esasa ilişkin olgulardan yoksun olmadığı hususunda bulguya vararak, Dav-alı tarafından imzalanmış olan senedin niteliğinin mersum mutad borç senedi için aranan şartları haiz olmadığı cihetle adi bir borç senedi olduğunu kabul ederek bu hususta bulgu yapmış ve adi senetlerde zaman aşımı süresinin 6 yıl, ipotekli alacaklarda ise- 15 yıl olduğunu kabul ettikten sonra, sadece borç senedinden gidilmesi halinde davanın 6 yıllık sürenin aşılmasından sonra açılmış olmasından dolayı zaman aşımına uğrayacağını ve ipotek takrirnamesi ile borç senedinin bir biri ile uyum içerisinde ve deste-kleyici mahiyette olduklarını belirterek, ipotekli alacaklarda sürenin 15 yıl olması nedeniyle ipotek takrirnamesi tahtındaki talebin zaman aşımına uğramadığı hususunda bulguya varmıştır.

Bidayet Mahkemesi, bulguları neticesinde, Davacı lehine ve Da-valı aleyhine 8,015 Stg. ve bu meblağ üzerinden 30.12.2000 tarihinden tamamen tediye tarihine kadar yıllık %18 faiz ve ipotekli malın satılarak, satıştan elde edilecek meblağın hükmün tatmin edilmesi için kullanılmasına emir vermiştir.

İstinaf Eden, bu h-ükümden 4 istinaf sebebi ile istinaf etmiş olmakla birlikte, istinaf sebeplerini iki başlık altında toparlamıştır.

İstinaf sebebi olarak, davanın esasa ilişkin olgulardan yoksun ikame edildiği nedeniyle, Bidayet Mahkemesinin davayı iptal etmeyip, Davacı l-eyhine hüküm vermekle hata ettiğini iddia etmiştir.

İstinaf sebebi olarak dava konusu 31.5.1994 tarihli borç senedinin zaman aşımına uğradığı bulgusundan sonra, Bidayet Mahkemesinin aynı tarihli ipotek senedine dayanarak Davalı aleyhine hüküm vermekle h-ata ettiğini ileri sürmüştür.

Birinci istinaf sebebi altında, Davacının talep takririnin esasa ilişkin olgulardan yoksun olup olmadığının incelenmesi gerekir.

İstinaf Eden, bir borcun ne zaman muaccel olduğu, ne zaman talep edilebilir olduğu hususu-nun davanın esasını teşkil ettiğini, Davacının talep takririnde bu borcun ne zaman muaccel olduğunun yer almadığını, yalnızca muaccel olduğunun yazıldığını, bunun da yeterli olduğunun kabul edilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Aleyhine İstinaf Edilen,- taksit miktarlarının esasa ilişkin olgu olmadığını, bu miktarlarla ilgili Davalının Bidayet Mahkemesi huzurundaki dava görülürken soru yöneltmesinden sonra, bu hususların esasa ilişkin olgu olduğunu ve layihada yer almamalarının bir eksiklik olduğunu artı-k söyleyemeyeceğini ifade etmiştir.

Davadaki talep takririnin, Davalının borcunun ne şekilde ödeneceği ve ne zaman muaccel olacağı konusunda herhangi bir bilgi içermediği doğrudur. Huzurumuzdaki istinafa konu davadaki esasa ilişkin olgular, Davalının -Davacıdan borç aldığı, borcun miktarı ve tarihi, borca tuta yapılan ödemeler ve neticede talep edilmekte olan bakiye borç miktarıdır. Her dava için esasa müteallik olguların, olaya dair gerçekler ışığında farklı olduğu muhakkaktır. Bu davada İstinaf Edenin- eksik olduğunu iddia ettiği hususlar, yani taksit miktar ve tarihleri ve senedin muacceliyet tarihi, taksitlere uyulmadığı ve taksitlerin ödenme tarihinden sonra Davalı tarafından ödeme yapıldığına dair hususlar Davalının kabulü ışığında, artık bu dava m-aksatları için esasa müteallik olgu niteliklerini yitirmişlerdir. Borç senedinde öngörülen taksit miktarı ve tarihleri ile muacceliyet tarihi, Davalının borca tuta kendi kabulü ile 1998 yılına kadar ödeme yapmış olması neticesinde önemlerini yitirmişlerd-ir. Ödeme yapılması, dava sebebinin doğduğu tarihi, borç senedinin yalın hali ile olan muacceliyet tarihinden farklı bir tarihe, yani 1998'e taşımıştır. Dolayısıyla senetteki taksit miktarları ve tarihleri ile senedin muacceliyet tarihinin bu dava için hiç- bir önemi kalmamıştır. Bu durumda talep takririnin esasa müteallik olgularda eksik olduğunu kabul etmek mümkün değildir . Eksik olduğu ileri sürülen hususlar, davada verilmesi istenilen karara etken olabilecek hususlar değillerdir. 1. istinaf sebebi başl-ığı altında sunulan istinaf sebebi ret ve iptal edilir.

Zaman aşımı konusunda İstinaf Eden, Bidayet Mahkemesinin 31.5.1994 tarihli borç senedinin alelade bir borç senedi olduğunu, 6 yıllık zaman aşımına tabi olduğunu ve dolayısıyla borç senedinin zaman a-şımına uğradığını kabul ettikten sonra, Davacının, davasını hem borç senedi hem de ipotek takririne dayandırdığı nedeniyle, ipotek takriri için zaman aşımı süresinin 15 yıl olduğundan, ipotek takririne istinaden talep takriri gereğince, Davacı lehine hüküm- vermekle hata yaptığını, ipotek takrirnamesinin tek başına borçlandırıcı bir işlem olmadığını, ipoteğin temelindeki hukuki ilişkinin ortadan kalkması halinde ipoteğe dayanarak alacağın ispat edilemeyeceğini ileri sürmüştür. İstinaf Eden, ipoteği ayrı bir -borçlandırıcı işlem kabul ederek, Davalı aleyhine hüküm verilemeyeceğini, esas borç ortadan kalktıktan sonra, teminat altında hüküm verilemeyeceğini iddia etmiştir.

Aleyhine İstinaf Edilen, davadaki müdafaa takririnde, davadaki talebin hangi tarih itibar-ıyla zaman aşımına uğradığının yer alması gerektiğini, müdafaa takririnde, Davalının, Mavi 12'de dava konusu borca tuta 1998'e kadar ödeme yaptığını kabul ettiğini, bu durumda 1998 yılına kadar zaman aşımının s