-D.17/04
Birleştirilmiş
Yargıtay/Hukuk 5-7/02

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Nevvar -Nolan, Gönül Erönen, Seyit A. Bensen.

Yargıtay/Hukuk 5/02
(Dava No: 299/99, Girne)

İstinaf eden: Akyap İnşaat Taahhüt ve Ticaret Anonim Şirketi-
Lefkoşa
- (Davalı)

-ile-

Aleyhine istinaf edilen: Tacan Hasan Mesutoğlu, Mersin
(Davacı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Serhan Çınar
Aleyhine istinaf e-dilen namına: Avukat Kıvanç M. Rıza.

Yargıtay/Hukuk 7/02
(Dava No: 489/99, Girne)

İstinaf eden: Akyap İnşaat Taahhüt ve Ticaret Anonim Şirketi-
Lefkoşa.
(Davalı)

-ile-

Ale-yhine istinaf edilen: Tacan Hasan Mesutoğlu, Mersin
(Davacı)

A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Avukat Serhan Çınar
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Kıvanç M. Rıza.

Girne Kaza Mahkemesi Kıdeml-i Yargıcı Taşkent M. Akif ile
Yargıç Ömer Güran'ın birleştirilmiş 489/99 ve 299/99 sayılı
davalarda 4.12.2000 tarihinde verdikleri karara karşı Davalı tarafından yapılan istinaflardır.

-------------
H Ü K Ü M

Nevvar Nolan: Bu istinafta Mahkemenin h-ükmünü sayın Yargıç Gönül
Erönen okuyacaktır.

Gönül Erönen: İstinaf Eden Davalı, Bidayet Mahkemesinin
konsolide edilerek dinlenen 489/99 ile 299/99 sayılı davalar neticesinde 4/12/2000 tarihinde vermiş olduğu karardan 5/0-2
ve 7/02 sayılı istinaflarla Yargıtaya başvurmuştur. Y/H 7/02
sayılı istinat 489/99 sayılı dava ve Y/H 5/02 ise 299/99
sayılı dava ile ilgilidir. Yargıtaydaki duruşma sırasında istinatlar birleştirilerek dinlenmiştir.

Her iki davanın olguları ayni ol-gulardan neşet
etmektedir ve özetle şöyledir:-

Davacı koçan no: 216/, P/H No: XII.39.W.1, parsel 26/1 &
27/2, Beylerbeyi köyü, 6 dönüm 1 evlek 2700 ayakkareden
müteşekkil taşınmaz malın, yine koçan no: 215 P/H
No:XII.39.W.1, parsel No: 25,Beylerbeyi k-öyü, 6 dönüm 1
evlekten müteşekkil taşınmaz malın ve keza koçan no: 219, P/H
No: XII.39.W.1, parsel No. 27/1, Beylerbeyi köyü, 4 dönüm 3 evlekten müteşekkil taşınmaz malın kayıtlı mal sahibidir.
Davalı Türkiye Cumhuriyetinde Türkiye Cumhuriyeti yasaları-
altında kurulmuş sınırlı sorumlu bir şirkettir. Davalı
şirket KKTC Şirketler Mukayyitliği nezdinde YŞ 00064 kayıt
no'su ile Fasıl 113, Limited Şirketler Yasasının 346. maddesi altında yabancı bir şirket olarak 25.10.1990 tarihinde tescil edilmiştir. Ke-za şirketler mukayyitliği nezdinde deniz aşırı
bir şirket olarak kaydedilmiş bir şirkettir. (emare 22) Davalı şirketin hissedarları Altan Yavuz, Ali Takış, Musa Takış,
Recep Havuz, Sami U. Kumbasar, Servet Takış ve Ömer Havuz
isimli şahıslar olup, tüm h-issedarlar TC/TR

uyrukludur. Hissedarlar arasında ilgili tarihlerde KKTC
uyruklu bir şahıs bulunmamaktaydı. (emare 23) Davalı şirketin Direktörler Kurulu ve Sekreteri Altan Yavuz, Hüseyin Havuz,
Musa Takış, Recep Havuz ve Servet Takıştan oluşmakta ve -
sekreter ve direktörlerin tümü TC/TR uyruklu yabancı
kişilerdir. Davalı şirketin yönetimi tamamen TC uyruklu
kişilerden meydana gelmiştir. (emare 24)

Davacı ile Davalı arasında takriben 1990 senesinde
yazılı bir protokol ve 19.9.1990 tarihinde ise Le-fkoşa'da bir sözleşme aktedilmiştir.Bu protokol ve sözleşme gereğince
taraflar dava konusu olup yukarıda referansları verilen
taşınmaz malların inkişaf ettirilmeleri hususunda mutabakata varmışlar(emare 10), varılan mutabakatlar neticesinde Davalı
şirke-t sözkonusu taşınmaz mallar üzerine bazı inşaatlar
başlatmış, ancak daha sonra taraflar arasında meydana gelen ihtilaflardan dolayı Davalı şirket inşaatları durdurmuş ve
Girne Kaza Mahkemesinde Davacı aleyhine 1010/93 sayılı davayı
ikame ederek söz konu-su dava ile sair şeyler meyanında
Davacıdan zarar ziyan talep etmiştir.

1010/93 sayılı davada Davacı durumundaki İstinaf Eden Davalılar, söz konusu taşınmazlara müdahalede bulunulmamasına ilişkin iki ayrı ara emri de aldılar. Bu davadaki taraflar
daha -sonra aralarında anlaşarak Mahkemeye bir hüküm ve
nizamat yazdırmışlardır. İhtilafı karara bağlayan 4.2.1999
tarihli Mahkeme huzurundaki anlaşma, hüküm ve kaydedilen
Mahkeme Nizamatı aynen şöyledir:-

"Tarih: 4.2.1999
Saat: 16.50
Dava No: 1010/93

-HAZIR: Davacıyı temsilen Yönetim Kurulu Başkanı Recep Havuz.
Yönetim Kurulu üyesi Altan Yavuz
Davacı şirket tarafından Av. Peyman Erginel
Davalı hazır tarafından Av. Kıvanç Rıza

Av. Kıvanç Rıza: Bu safhada taraflar Mahkeme dışı
anla-şmışlardır. Şöyle ki:

1.Dava konusu parsellerden 25 numaralı parsel davalının
adında ve mülkiyetinde kalacaktır, diğer iki parsel
26/1 &27/2 ve ayrıca 27/1 numaralı davalı tarafından
davacı şirkete veya davacı şirketin uygun göreceği
başka herhangi b-ir şirket veya şahsa mülkiyetini
devretmeyi kabul ederiz. Ancak bu devir işlemi
esnasında 26/1 parsel numaralı mal üzerinden davalı
leyhine ve/veya 25 numaralı parsel leyhine bir geçit
hakkı verilecektir. Bu geçit hakkı ilgili parsellerin parselasyonu i-le ilgili parselasyon projesinde yol
olarak öngörülen yolun genişliğinde ve doğrultusunda olacaktır. İlgili tapu muameleleri yapılırken davacı
şirket davalıya 80.000 stg cash olarak ödeyecektir.
Ayrıca davacı leyhine ve davacı aleyhine 100.000 stg
artı -hüküm tarihinden itibaren de senede %15 faiz için
hüküm verilecektir. Şu şartla ki tapu devrine müteakip
ayın ilk iş gününde olmak üzere müteakip 6 ayın ilk iş
gününde davacı davalıya ayda 13.333 stg. ödediği
takdirde tüm hükümlü borç ve faiz tatmin edil-miş addolunacaktır. Her ödemenin 7 günlük bir lütuf süresi olacaktır. Yukarıda 6 ay zarfında ödenmesi öngörülen
toplam miktar 80.000 stg.dir.

2.Bu şekilde tarafların dava ve mukabil dava ile ilgili
olarak tüm ihtilafları ortadan kalkmış olacaktır. Para-
ile ilgili hususlarda hüküm ve emir verilecek diğer
hususlar Mahkeme nizamatı olarak kaydedilecektir.

3.Herkes kendi masraflarını ödeyecektir.

Bu meyanda hükme konu olacak olan 26/1 &27/2 ile 27/1
numaralı parsellerdeki gayrımenkullerin mülkiyetini-n davalı tarafından davacıya devredileceği tarihe kadar davalının dava konusu tüm taşınmaz malların mülkiyetini herhangi bir şekilde
elden çıkarmaktan ve/veya herhangi bir yükümlülük altına
koymaktan men edilmesi hususunda bir emir verilmesine
itirazımı-z yoktur.

Av. Peyman Erginel: Yukarıda yapılmış olan beyana
katılırım.

Mahkeme: Tarafların yukarıdaki beyanları ve
muvafakatları ışığında Davalı leyhine ve Davacı aleyhine
olmak üzere,

1.180.000stg. artı bugünden itibaren senede %15
nisbetinde fai-z için emir ve hüküm verilir.
Şu şartla ki:

Davalının dava konusu olan 26/1+27/2 ile 27/1 parsel
numaralı taşınmaz malları Davacıya devredinceye kadar işbu
hükmün icrası durdurulur.

Sözkonusu parsellerin davacının adına devredilmesi
üzerine yukarı-da mezkur hükümlü borcun 80.000stg.'i derhal
ödenecek ve ilgili devir muamelesini takip eden aydan
itibaren her ayın ilk iş günü 7 gün lütuf süresi ile 6
eşit aylık taksitte ve her taksidi 13.333 stg olmak üzere
toplam 80.000 stg. daha ödendiği takdirde- tüm hükümlü borç ve faizler tatmin edilmiş addolunacaktır.

2.Davalının dava konusu taşınmaz malların tümünü (parsel 25,26/1+27/2 ve 27/1) yukarıda 26/1+27/2 ve 27/1 parsel numaralarının mülkiyeti davacıya devredilinceye kadar,
satmaktan ve/veya başka he-rhangi bir şekilde elden
çıkartmaktan veya ipoteğe koymaktan veya başka bir şekilde yükümlülük altına koymaktan men edilmesine hüküm ve emir
verilir.

3.Masraf emri verilmez.

4.Dava ve mukabil dava ile ilgili diğer tüm talepler geri
çekildiği cihetle -red ve iptal olunur.

5.Aşağıdaki hususlar ise Mahkeme Nizamatı olarak
kaydedilir.

a.Dava konusu parsellerden 25 numaralı parsel,
Davalının adında ve mülkiyetinde kalacaktır. Buna
karşın yine dava konusu olup da 26/1+27/2 ve 27/1
parsel numaralı taşın-maz malların mülkiyeti
bugünden itibaren 45 gün zarfında davalı
tarafından davacıya devredilecektir. Ancak devir
işlemi esnasında 26/1+27/2 parsel numaralı
taşınmaz mal üzerinden davalı veya 25 numaralı
parsel leyhine bir geçit hakkı verilecektir.
Sözko-nusu geçit hakkı ilgili parselasyon
projesinde öngörülen yolun genişliğinde ve
doğrultusunda yani projede gösterildiği yerde
olacaktır.

b.Davalı mezkur hükümlü alacağı için davacıya
devredeceği taşınmaz mallara memorandum koymakta
serbest olacaktır. -Ancak hükümlü borcun tümü
ödendiğinde memorandum kalkacaktır. Ancak yine
davalı 7 villaya tekabül eden kısımların hisse
devirlerine müsade etmeyi kabul ve deruhte eder.

Bu nizamata uymayan taraf diğer tarafın düçar olabileceği hertürlü zarar ziyandan m-esuldur."

Bu hüküm ve nizamat kaydedildikten sonra 1010/93 sayılı davadaki Davalı durumundaki Tacan Hasan Mesutoğlu tarafından 9.4.1999 tarihinde 299/99 sayılı dava açılmıştır. Bu dava
altındaki iddialar özetle şöyledir:-

Bu davadaki Davacı, 4.2.19-99 tarihli nizamat altında belirlenen 45 günün tamamlandığını ve iyi niyet
girişimlerinin Da-valı tarafından men edildiğini keza 2.4.1999 tarihinde konu malları tahliye etmesi veya konu mallara
müdahalede bulunmaması için ihbar gönderilmiş olmasına rağme-n Davalı veya ajanlarının veya vekillerinin sözkonusu mallara müdahale etmeye, girmeye ve izni olmaksızın işgal veya
tasarruf etmeye devam ettiğini iddia etti ve bu malları
tahliye etmediği cihetle Davalının sözkonu malları tahliye
etmesi ve tahliye edi-nceye kadar mesne profits veya zarar
ziyan ödemesi talebinde bulunmuştur.

Davalı şirket ise 27.12.1999 tarihinde dosyaladığı savunmasında, 489/99 sayılı davada ileri sürdüğü savların
hemen hemen aynılarını ileri sürmüştür. Davalı özetle,
Davacının iyi -niyetli olmadığını, dava konusu taşınmazlar üzerindeki engelleri kaldırmadığını, taraflar arasındaki
sözleşme gereğince dava konusu taşınmazlara girdiğini, bu
taşınmaz mallar üzerine büyük yatırımlar yaptığını,
yatırımlarının halen orada olduğunu, çıkmal-arı halinde telef olacaklarını, bu nedenle 1010/93 sayılı davada bu davadaki Davacının bu mallara girmesini engelleyici emir aldıklarını,
keza 1010/93 sayılı davada varılan anlaşma, hüküm veya
nizamatın halen yürürlükte olduğunu ve iptal edilmediğini,
k-onu hükmün bağlayıcı olduğunu, mezkur hükmün iptali
sağlanmadan Davacının bu davadaki taleplerini elde etmesinin
mümkün olmadığını ileri sürerek davanın iptalini talep
etmiştir.

Bu davanın açıldığı tarihte dosyalanan ara emri istidası tahtında tar-aflar 5.5.1999 da bir mutabakata vardılar ve
bunun neticesinde Davalı söz konusu malları, ara emrin
7.6.1999 tarihinde yürürlüğe girmesi kaydıyle tahliye etmeyi
kabul etmiştir.

489/99 sayılı dava 18.6.1999 tarihinde Tacan Hasan
Mesutoğlu tarafından a-çılmıştır. Bu davadaki iddialar özetle şöyledir:-

Davacının iddialarına göre Davalı, 1010/93 sayılı dava
altında kaydedilen Mahkeme hükmü ve nizamatı gereğince
4.2.1999 tarihinden itibaren 45 gün zarfında Bakanlar
Kurulundan gerekli izni alamamış ve Ba-kanlar Kurulu 9.6.1999 tarihinde aldığı bir kararla Davalının dava konusu taşınmaz mallardan sadece 2 dönümlük kısmını ve bu kısma tekabül eden hisseyi satın alması için gerekli izni vermiştir. Bu nedenle
Davacı hazır olmasına rağmen dava konusu taşınmazı-n ilgili
hüküm ve/veya nizamat altında Davalıya devredilmesinin artık imkansız hale geldiğini veya alternatif olarak sözkonusu izni
bir hafta zarfında alabileceği inancıyle tarafların müşterek yanılgıya düştüklerini ve 1010/93 sayılı davada kaydedilen
n-izamat tahtındaki anlaşmanın geçersiz olduğunu ileri sürerek 4.2.1999 tarihli hükmün ve nizamatın iptal edilmesi
gerektiğini iddia etmiştir.

489/99 sayılı davada Davalının savları özetle şöyle olmuştur:1010/93 sayılı davada kaydedilen hükmün ve nizamatı-n yerine getirilmesi ve gerekli izni almak için Davalı
zamanında müracaatta bulunmuş ancak Bakanlar Kurulunun yanlış değerlendirmesi sonucu 9.6.1999 tarihinde E.1030-99 sayılı
kararı ile Davalı şirket adına koçan edilmesi öngörülen
arazilerin sadece 2 dö-nümlük bir kısmını kapsar şekilde karar çıkmıştır. Bakanlar Kurulunun kararının düzeltilmesi için

gerekli girişimlerde bulunulmuş, ancak bürokratik engeller
olduğu için kendilerine atfedilebilecek bir hata olmaksızın
talep edilen düzeltme gerçekleşme-miştir. Keza Davacı da konu
mallar üzerinde bulunan ipoteği kaldırmamıştır. 4.2.1999
tarihli hükmün icrasının imkansız hale gelmediğini iddia eden Davalı, kısa bir süre içerisinde mezkur hükmün
uygulanabileceğini ileri sürmüştür.

Her iki davayı birleşt-irerek dinleyen Bidayet Mahkemesi huzurundaki duruşmada Davacı kendisi dahil 4 tanık, Davalı ise 3 tanık dinletmiştir. Mahkemeye 30 adet emare sunulmuştur.

Bidayet Mahkemesi duruşma sonrası 4.12.2000 tarihli
kararında 489/99 sayılı dava tahtında aşağıdak-i şekilde hüküm vermiştir:-

Davalı tarafından Girne Kaza Mahkemesinde açılan 1010/93 sayılı davada tarafların muvafakatı ile 4.2.1999 tarihinde
verilen hükmün ve/veya emrin ve söz konusu hüküm ve/veya emir
ile ilgili olarak kaydedilen Mahkeme Nizamatın-ın söz konusu
hükmün ve/veya emrin ve/veya Mahkeme Nizamatının
uygulamalarının ve/veya infazlarının bilahare imkansızlaşmış olmaları ve/veya gayri yasal bir durum arzetmiş bulunmaları nedeniyle ve/veya alternatif olarak sözkonusu hükmün ve/veya
emrin ve/-veya Mahkeme Nizamatının verilmesine ve/veya kaydedilmesine temel teşkil eden anlaşmayı taraflar müşterek
bir hata tahtında hareket ederek yaptıkları cihetle, iptal edilmelerine hüküm ve emir verilmiştir.

Bidayet Mahkemesi bu davadaki kararını özetle şu -bulgu
ve gerekçelere dayandırmıştır:-
1. Emare 30, 9.6.1999 tarihli Bakanlar Kurulu
kararı dışında başka herhangi bir karar mevcut
değildir.Söz konusu Bakanlar Kurulu kararı iptal
edilmemiştir ve konu ile ilgili başka karar

üretilmemiştir. Söz kon-usu Bakanlar Kurulu kararı
4.2.1999 tarihindeki anlaşma sonucu bir hafta
içerisinde temin edilmiş bir Bakanlar Kurulu kararı değildir.Keza 9.6.1999 tarihli Bakanlar Kurulu kararı
davada konu edilen taşınmaz malların tümüne koçan
almayı öngörmemektedir.- 489/99 sayılı dava ikame
edildiği 18.6.1999 tarihinden 27.6.2000 tarihine kadar
geçen bir seneye yakın sürede de dava konusu mallarla
ilgili herhangi başka bir Bakanlar Kurulu kararı
alınmamıştır.

2.Davacı herzaman her koşulda söz konusu taşınmaz
mal-ları Davalıya devretmeye hazır bulunmakta idi. Bu devretmeyi Davalının kabul ve tavsiye edeceği şekilde
gerek Davalıya gerekse Davalının öngöreceği herhangi
bir kimseye yapabileceği anlaşılmaktadır.

3.Davacı işbu davayı Bakanlar Kurulu kararının alındığı- 9.6.1999 tarihinden sonra, 18.6.1999 tarihinde ikame
etmiştir. Bu nedenle Davacı 4.2.1999 tarihli Mahkeme
hükmü ile ilgili olarak 144 gün (4.2.99'dan 18.6.1999'a
kadar geçen sürenin) çok uzun bir süre olmadığı cihetle davanın reddini gerektirecek bir geci-kme olmamıştır.
Keza Davalı Bakanlar Kuruluna ikinci bir müracaat yapacaklarını beyan ettikleri için Davacıyı beklemeye zorladılar. Bu nedenle Davalının bu yöndeki iddialarını reddetmiştir.

4.Bidayet Mahkemesi yukarıdaki bulgular neticesinde
Bakanlar Ku-rulunun 9.6.1999 tarihli kararı
muvacehesinde geriye kalan kısımların Davalı tarafından
satın alınmasının mümkün olmadığı, bu nedenlerle
taraflar arasında tüm konu malların satış işlemlerinin tamamlanması ile ilgili olarak yapılan anlaşmanın ve

buna -dayanılarak 4.2.l999 tarihinde lOlO/93 sayılı
davada verilen mahkeme hükmü ve nizamatının Bakanlar
Ku