-

-D. 20/2017 Yargıtay/Hukuk No: 48/2015
(Gazimağusa Dava No: 3193/2010)

Yüksek Mahkeme Huzurunda

Mahkeme Heyeti: Ahmet Kalkan, Gülden Çiftçioğlu, Bertan Özerdağ.

İstinaf eden: Ceyda Orbay,Matbaacı Fikri Sokak, Göçmenköy, -

Lefkoşa
(Davacı)
-ile-

Aleyhine istinaf edilen No. 1- Doğu Akdeniz İlkokulu,
Gazimağusa
No. 2- Kuzey Kıbrıs Eğitim Vakfı, Doğu
Akdeniz Ünive-rsitesi,
Gazimağusa
No. 3- Kuzey Kıbrıs Eğitim Vakfı
Yöneticiler Kurulu, Doğu
Akdeniz Üniversitesi,
Gazi-mağusa
No. 4- Doğu Akdeniz Üniversitesi,
Gazimağusa
No. 5- Doğu Akdeniz Üniversitesi
Eğitim Öncesi Kurumları,
-Gazimağusa. (Davalılar)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden hazır değil namına: Avukat Öncel Polili
Aleyhine istinaf edilenler hazır değil namına: Av-ukat Tağmaç Bilgehan ve Avukat Pınar Güzel.

Gazimağusa Kaza Mahkemesi Yargıcı Hasan Dağlı'nın, 3193/2010 sayılı davada, 16.01.2015 tarihinde verdiği karara karşı Davacı tarafından yapılan istinaftır.

--------------

KARAR

-
Ahmet Kalkan: Bu istinafta, Mahkemenin kararını, Sayın Yargıç Gülden Çiftçioğlu okuyacaktır.

-Gülden Çiftçioğlu: Huzurumuzdaki istinaf, Davacının (İstinaf Eden), Gazimağusa Kaza Mahkemesinde Davalı No.1,2,3,4 ve 5 aleyhine (Aleyhine İstinaf Edilenler) -ikâme etmiş olduğu 3193/2010 sayılı davada, 16.1.2015 tarihinde Mahkemenin verdiği hükümden dolayı, Davacı (İstinaf Eden) tarafından yapılmıştır.

-
-İSTİNAFA İLİŞKİN OLGULAR

Davacı, Davalılar aleyhine ikâme ettiği dava ile,hizmet akdinin haksız nedenlerle feshedilmiş olmasına binaen, feshin yasa dışı ve/veya haksız nedenlerle yapıldığı ve/veya geçerli bildirim sürelerine riayet edilmediği nedeni ile f-eshin geçersiz olduğu zımnında bir Mahkeme Hükmü, bildirim (ihbar)tazminatı,ihbar sürelerine ait ücretlerin 3 katı tutarı tazminat, kullanılmamış izinlerle ilgili alacak ve eksik ödenen aylarla ilgili maaş alacağının ve eksik ödenen 13. maaş alacağının öde-nmesini ve genel zarar-ziyan talep etmiştir.
Davalı No.2,3 ve 4 ise dosyaladıkları Müdafaa Takririnde, ön itiraz olarak, taraflar arasındaki sözleşmenin idari nitelikli bir sözleşme olduğu gerekçesi ile davanın kaza mahkemesinde ikâme edilemeyeceğini iler-i sürerek, iş bu davanın ret ve iptalini talep etmişlerdir.

Davalı No. 2,3 ve 4 müdafaalarına devamla, dava konusu sözleşmenin kendiliğinden sona erdiğini, Davacıya gönderilen 1.7.2010 tarihli ihbarın sadece bildirimden ibaret olduğunu, herhangi bir söz-leşmeyi ihlâl etmediklerini, Davacının Davalılardan herhangi bir maddi talepte bulunma veya tazminat hakkı olmadığını, dolayısıyla da aleyhlerine herhangi bir dava sebebi bulunmadığını, bu nedenle iş bu davanın masrafla birlikte ret ve iptalini talep etmiş-lerdir.

Davanın dinlenmesine geçilmeden, Davacının Davalı No.1 ve 5 aleyhindeki davayı geri çektiği cihetle, Davacının Davalı No. 1 ve 5 aleyhindeki davası Mahkeme tarafından ret ve iptal edilmiştir.

Davacının Davalı No.2,3 ve 4 aleyhindeki davasının d-inlenmesi esnasında tarafların müşterek olgular hususunda mutabık kalmaları üzerine, Alt Mahkeme, huzurundaki ihtilafsız olgularla ilgili olarak aşağıdaki bulguları yapmıştır:

-3193/2010 sayılı dava ile ilgili Müşterek Olgular:

1- Davacı DAÜ İngilizce Öğretmenliği Bölümünde Lisans Onur
derecesi ile mezun olmuş, Surrey Üniversitesinde Yüksek
Lisans eğitimi almıştır.
2- Davacıya Davalılar tarafından referans mektubu
ve-rilmiştir. Davacı akademik personel değildir.
3- Davacı öğretmen olup, takriben ve/veya 2008 yılı güz
döneminde 31/07/2010 tarihine kadar Doğu Akdeniz Kolejinde
öğretmen olarak çalıştı. Davacı 04/07/2008 tarihli Kuzey
Kıbrıs Eğitim Vakfı Üniver-site Öncesi Eğitim Kurumları
Eğitim Hizmetler Personeli Sözleşmesi tahtında istihdam
edilmiştir.
4- Davalı No.1 Doğu Akdeniz İlkokulunun tüzel kişiliği
yoktur. Bu okul, Davalı No.2 ve/veya Davalı No.4'ün tüzel
kişiliği olmayan bir alt kurul-uşudur ve 2011 Haziran
sonunda da kapanmıştır.
5- Davacının yukarıda belirtilen sözleşmesi 01/08/2008 -
31/07/2010 tarihleri arasında geçerliydi.
6- Davalı No.4 tarafından Davacıya gönderilen 01/07/2010
tarihli bir yazıyla, sözleşmesinin yenile-nmeyeceğine karar
verildiği ve 31/07/2010 tarihinde iş ilişkisinin kesilmiş
olacağı Davacıya bildirildi. Bu Yazıda belirtilen karar,
30/06/2010 tarih ve 09-10/27-3 sayılı Vakıf Yöneticiler
Kurulu kararıdır.
7- Davacı yukarıda belirtilen ve -01/07/2010 tarihli yazıyı
aldıktan sonra söz konusu karara karşı YİM 109/2010 sayılı
davayı açtı. Bu davada benzeri davalarda olduğu üzere meşru
menfaat olmadığı cihetle reddedildiği söylevi ile geri
çekildi.
8- Davacı, DAÜ-SEN ile Kuzey Kı-brıs Eğitim Vakfı Üniversite
Öncesi Eğitim Kurumları arasında imzalanan, 19/11/2008
tarihli Toplu İş Sözleşmesinden faydalanmaktaydı. Bu Toplu
İş Sözleşmesi Vakıf Yöneticiler Kurulu Başkanı, Üniversite
Öncesi Eğitim Kurumları Başkanı ve DAÜ--SEN Başkanı
tarafından imzalanmış, özlük hakları dışındaki konular
31/08/2010 tarihine kadar yürürlükteydi.
9- Davacıya iş ilişkisi kesildikten sonra izin ücreti olarak
671.30.-TL, 1476.86.-TL ihbar ücreti (ihbar tazminatı) ve
2022.01.-TL -de 13. maaş ücreti olarak toplamda 4170.17.-TL
ödeme yapılmıştır. Davacının maaşından, 01/01/2010
tarihinden itibaren kesinti yapılmıştır. Bu hususta
Davalılar, Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan ve
05/05/2010 tarihli Resmi Gazete'de yayı-mlanan Tüzüğe
ve/veya Tüzük şartlarına dayanmaktadırlar. Bu Tüzük, ilgili
maaş baremlerinde değişiklik yapmak suretiyle, Davacının ve
benzeri personelin maaşlarından takriben % 9 oranında
kesinti yapılmasına ve/veya maaşların buna göre yeni-den
düzenlenmesine ilişkindir.
10.Davacı, Eylül 2010 ayından itibaren, Emare No.28'de
görüldüğü cihetle, Ankara'da başka bir okulda istihdam
edilmiştir.

Huzurundaki iddiaları ve yasal durumu değerlendiren Alt Mahkeme, kararında, öncelikle yet-ki hususundaki ön itirazı değerlendirip, huzurundaki istihdam sözleşmesinin idari bir sözleşme olduğu bulgusuna vardıktan sonra, Davalı No.2,3 ve 4'ün Davacının sözleşmesini tek taraflı idari ve icrai karar ile, kamu gücünü kullanarak idari sözleşmede yer -alan hükümlere aykırı bir şekilde sözleşmeyi sonlandırdırdığı, diğer bir ifade ile feshettiği ve davaya bakmakla yetkili mahkemenin Yüksek İdare Mahkemesi olması gerektiği bulgusunu yaptıktan sonra, davanın daha ileri götürülmeden reddi gerektiği sonucuna- vararak, davayı ret ve iptal etmiştir.

Alt Mahkeme, meselenin Yargıtaya havalesi ve yetki bulgusunda hatalı olması halinde, Davalı No.3'ün tüzel kişiliği olmadığı gerekçesi ile Davacının Davalı No.3 aleyhindeki davasının ise ret ve iptal edileceğini kar-ara bağlamış, ( bu bulgu aleyhine istinaf söz konusu değildir) Davalı No.2 ve 4 (Bundan böyle Davalılar olarak anılacaktır) açısından ise meselenin esasını irdelemiştir.

Alt Mahkeme bu bağlamda, Emare No.21 İstihdam Sözleşmesine göre, Davacının (6) haftal-ık ihbar süresine tabi olduğunun görülmekte olduğunu, buna karşın ihbar süresi ile Davacının izinlerinin iç içe girdiğini belirtmiş, hal böyle iken iş bu
davada fesih bildirim sürelerine riayet edilmediği ve Emare No.20 Fesih Bildiriminin usulüne uygun ge-çerli bir ihbar olmadığı ve Emare No.20 Fesih Bildiriminin geçerli bir bildirim olarak değerlendirilemeyeceği hususunda bulgu yapmıştır. Alt Mahkeme ayrıca, feshin yeterli bir nedene dayanıp dayanmadığını inceleyerek, Emare No.20 Fesih Bildiriminde, akadem-ik gerekçelerle Davacının hizmetine ihtiyaç duyulmadığından bahsedilmekle birlikte, böyle bir gerekçenin Sözleşmenin 6 (1) maddesinde yer almadığı, dolayısıyla da sözleşmenin feshinin yeterli nedene dayanmadığı ve Davalıların feshin yeterli bir nedene daya-ndığını ispat edemedikleri kanaatine varmış ve Davacının sözleşmesinin haksız nedenlerle feshedildiği hususunda bulgu yapmıştır.

Alt Mahkeme akabinde, Davacının almaya hak kazandığı tazminat meselesini inceleyerek, Davacının Talep Takririnin 25(A) paragr-afı tahtında feshin geçersizliği hususunda Mahkeme hükmü veya emri veya ilâmı almaya hak kazandığı hususunu ve Davacının kendisine yapılan ödemeler düşüldükten sonra, bakiye olarak almaya hak kazanacağı ihbar tazminatını 2470.58 TL, ihbar sürelerine ait ü-cretlerin 3 katı tutarı tazminat miktarını ise 11,842.32 TL, yapılan ödemeler düşüldükten sonra kullanılmamış izinlerle ilgili olarak Davacının alacağını da 143.25 TL saptamıştır.13. maaş olarak ödeme yapıldığını dikkat alarak, bu kalem altındaki alacağını-n 6.54 TL olduğunu karara bağlamıştır.

Alt Mahkme, Talep Takririnin 18. paragrafına istinaden, Davacının almaya hak kazandığı maddi tazminat miktarının işsiz kaldığı 2 aylık süreye ilişkin maaş kadar olması gerektiğini belirterek, Davacının Davalılardan -toplam 2 aylık maaş tutarı olan 5959.12 TL maddi tazminat talebinde bulunma hakkı olduğu hususunda bulguda bulunmuştur.

İlâveten, Alt Mahkeme kararında, Davacının fesih nedeniyle manevi veya genel zarar-ziyana uğradığı hususunda mahkeme önünde yeterli şah-adet olmadığı hususunda bulgu yapmıştır.

Neticede Alt Mahkeme, yetki itirazında hatalı olması durumunda, "Davacı lehine Davalı No.2 ve 4 aleyhine müştereken ve münferiden:

a. Talep Takririnin 25(A) paragrafı,
b. Bildirim tazminatı olarak 2470.58.- -TL meblağ ve iş bu
meblağ üzerinden 31.7.2010 tarihinden itibaren tamamen
tediye tarihine değin yasal faiz,
c. İş Yasası'nın 13(3) maddesi altında 11,842.32.- TL
meblağ ve iş bu meblağ üzerinden 31.7.2010 tarihinden
- tamamen tediyesine değin yasal faiz,
d. Kullanılmamış izinler için 143.25- TL meblağ ve iş bu
meblağ üzerinden 31.7.2010 tarihinden tamamen tediye
tarihine değin yasal faiz,
e. 6.54 TL tutarında 13.maaş ikramiyesi ve 31.7.2010 -

tarihinden tamamen tediye tarihine değin yasal faiz,
f. Talep Takririnin 18. paragrafına istinaden 5701.86 TL
(5959.12 TL olacak) maaş kaybı ve iş bu meblağ

üzerinden 31.7.2010
tarihinden tamamen tediye tarihine

değin -yasal faiz.
g. Dava masrafları için,
h. Dava masraflarının usulüne uygun yapılacak masraf

listesi tahtında Davalılar tarafından ödeneceği

hususunda,
hüküm ve emir verileceğini karara bağlamıştır (Mavi

100, 11-1).
-

-İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf Eden/Davacı Avukatı, istinaftaki hitabında, Davacının istinaf sebeplerini aşağıdaki (3) başlık altında toplamıştır:

1-Alt Mahkeme, Da-vacı ile Davalılar arasındaki istihdam sözleşmesini idari bir sözleşme olarak değerlendirerek,
Davalıların Davacıya gönderdiği Emare No.20'deki İhbarı, İdarenin kamu gücünü kullanarak, sözleşme hükümleri dışında sözleşmeyi tek taraflı fesheden idari-icrai- nitelikli kararı olarak değerlendirmek ve ihtilafın çözümünde yetkili mahkemenin Yüksek İdare Mahkemesi olduğu kararına varmakla hata etmiştir.

2- Alt Mahkeme, Davacının zarar-ziyanını asgariye indirmek için çaba sarf etmediği yönünde bulgu yapmakla veya- bu konudaki ispat külfetini Davacıya yüklemekle ve 1 yıllık ücret tutarı için Davacı lehine hüküm ve emir vermemekle hata etmiştir.

3- Alt Mahkeme, Davacının maaşından yapılan kesinti ile ilgili talebini, KKTC Anayasası'nın 147. maddesinden hareketle
re-ddetmekle hata etmiştir.

Aleyhine İstinaf Edilen/ Davalı Avukatının hitabı dikkate alındığında, mukabil istinaf sebepleri aşağıdaki gibi özetlenebilir:

1-Alt Mahkemenin konu meselenin YİM yetkisinde olduğu gerekçesine binaen davayı reddetmesi hatalı olm-amakla birlikte, gerekçesi yanlıştır. Şöyle ki: Alt Mahkeme süresi sona eren bir sözleşmenin hukuken feshi mümkün olmamakla
birlikte, Alt Mahkeme sözleşmenin kendiliğinden sona erdiği yönünde bulgu yapmamak ve sözleşmenin feshedildiği hususunda bulgu yapm-akla hata etmiştir.

2- Konu dava, Kaza Mahkemesinin yetkisinde olsa bile, taraflar arasındaki sözleşme kendiliğinden sonra erdiği ve ortada fesih söz konusu olmayacağı cihetle, Alt Mahkemenin sözleşmenin haksız nedenlerle feshedildiği hususunda bulgu yapa-rak, feshin geçersizliğine ve hükümde belirtildiği şekilde tazminata karar vermesi hata olmuştur.

3- Konu dava Kaza Mahkemesinin yetkisinde olsa bile, kendiliğinden sona ermiş veya uzatılmamış bir sözleşmenin ihlâlinden söz edilemeyeceği cihetle, Alt Mahk-emenin dava konusu sözleşmenin Davalılar tarafından ihlal edildiği ve bundan ötürü Davacının maddi veya manevi kayıpları nedeni ile tazminat veya maddi tazminat talep etme hakkı olduğu bulgusu hatalıdır.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI
-
-İstinaf Eden/Davacı Avukatı istinaftaki hitabında, 1. istinaf sebebi ile ilgili olarak, Yargıtay/Hukuk 125/2012 Dağıtım 24/2015 sayılı içtihatta, süresi biten ve yürürlükte olmayan bir sözleşmeyi Davalıların kamu gücü kullanarak sonlandırmasının mümkün ol-madığının ifade edildiğini belirterek, Davacıya gönderilen yazının icrai nitelikli bir karar olmadığını, mevcut olgulara göre Davalı No.4'ün Davacıya gönderdiği Emare No.20 Fesih Bildiriminin, sözleşme hükümlerine göre istihdam sözleşmesini sona erdirdiğin-i ve İhbar niteliğinde olduğunu iddia etmiştir.

İstinaf Eden/Davacı Avukatı, 2. istinaf sebebi bağlamında, Talep Takririnin 18. paragrafındaki iddiaları tekrarlamıştır. Bu bağlamda, istinaftaki hitabında Davacının sözleşmenin haksız feshedilmiş olması -gerekçesi ile 1 yıllık maaş tutarı olan 49,371.24 TL talep ettiğini, Alt Mahkemenin Davacının 2 ay gibi kısa sürede yeni bir iş bulduğu gerekçesi ile Davacıya ödenmesi gereken maddi tazminat miktarınının işsiz kaldığı 2 aylık sürede alacağı maaş tutarı ola-n
5959.12 TL kadar olduğu hususunda bulgu yapmakla hata ettiğini ileri sürmüştür.

Davacı Avukatı, 3. istinaf sebebi bağlamında istinafta yaptığı hitabında, Alt Mahkemenin, Davacının maaşından yapılan kesinti ile ilgili vermiş olduğu kararının hatalı old-uğunu iddia etmiştir. Davacının, Toplu İş Sözleşmesine göre alması gereken bir maaş olduğunu, Davalıların Tüzük yaparak Davacının maaşını düşürdüklerini, Toplu İş Sözleşmesinin Tüzüğe nazaran öncelikli olduğunu iddia etmiştir.

Aleyhine İstinaf Edilen/Dav-alı No.2,3 ve 4 Avukatı ise gerek istinaf gerekse mukabil istinaf maksatlarıyla yaptığı hitabında, Alt Mahkemenin davayı reddetmekle doğru yaptığını ancak gerekçesinin yanlış olduğunu, süresi sona eren bir sözleşmenin feshedilmesinin mümkün olmadığını, Al-t Mahkemenin, sözleşmenin kendiliğinden sona erdiği yolunda bulgu yapması ve bu bulguya dayanarak davanın YİM yetkisinde olduğu gerekçesi ile davayı reddetmesi gerektiğini, İdarenin bir kimse ile sözleşme yapmasına veya yapmamasına ilişkin işlemlerin "ayr-ılabilir işlemler" kategorisinde veya idari karar niteliğinde olduğunu ve meselenin YİM yetkisinde olduğunu ileri sürmüştür.

Davalı No.2,3 ve 4 Avukatı hitabına devamla, Alt Mahkemenin yetkisizlik nedeni ile davayı reddetmekle hata etmediğini, ancak Ema-re No.20 Yazıyı bir fesih kararı olarak değerlendirmekle hata ettiğini, çünkü ortada feshin olmadığını, sözleşmenin sona erdiğini, Alt Mahkemenin yetkisinde olsa bile davanın reddinin gerekli olduğunu, Alt Mahkemenin yetki ile ilgili kararında hatalı olmas-ı halinde, Davacının sözleşmesinin haksız nedenlerle feshedildiği yönünde bulgu yaparak Davacı lehine belirtilen şekilde tazminat verilmesi gerektiği kanaatine varmasının hata olduğunu ileri sürmüştür.

Davalılar Avukatı ayrıca, Alt Mahkemenin huzurundak-i davayı görmeye yetkili olsa dahi, süresi biten sözleşmenin ihlâlinden söz edilemeyeceğini belirterek, Alt Mahkemenin sözleşmenin ihlâl edildiği kanaatine vararak maddi tazminata hükmetmesinin hata olduğunu ileri sürmüştür.

Davalılar Avukatı ilâveten hi-tabında, maaş kesintisinin 5.5.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan bir tüzük uyarınca yapıldığını iddia ederek, Alt Mahkemenin kararının doğru olduğunu iddia etmiştir. Davalılar Avukatı devamla, Toplu İş Sözleşmesinin mevzuata uygun olması ve mevzuatta-n daha fazla haklar vermesi halinde, işçi lehine olan fazlalıkların uygulandığını,ancak Toplu İş Sözleşmesi mevzuata aykırı kurallar içeriyorsa, mevzuata üstünlük sağlayamayacağını iddia etmiştir.

İNCELEME
-<