- - D. 18-/2017
Yargıtay/Hukuk No: 46/2015-
- (Gazimağusa Dava No: 3183/2010)

Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti: Ahmet Kalkan, Gülden Çiftçioğlu, Bertan Özerdağ.

İstinaf eden: Mine Mimar, Daire 4, Uzun Apt. 6, Yıldız Sokak,
Gülseren - Gazimağusa
(Da-vacı)
-ile-
Aleyhine istinaf edilen No. 1- Doğu Akdeniz İlkokulu,
Gazimağusa
No. 2- Kuzey Kıbrıs Eğitim Vakfı, Doğu
Akdeniz Üniversitesi,
- Gazimağusa
No. 3- Kuzey Kıbrıs Eğitim Vakfı
Yöneticiler Kurulu, Doğu
Akdeniz Üniversitesi,
Gazimağusa
No. -4- Doğu Akdeniz Üniversitesi,
Gazimağusa
No. 5- Doğu Akdeniz Üniversitesi
Eğitim Öncesi Kurumları,
Gazimağusa.
- (Davalılar)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden hazır değil namına: Avukat Öncel Polili
Aleyhine istinaf edilenler hazır değil namına: Avukat Tağmaç Bilgehan ve Avukat Pınar Güzel.

G-azimağusa Kaza Mahkemesi Yargıcı Hasan Dağlı'nın, 3183/2010 sayılı davada, 16.01.2015 tarihinde verdiği karara karşı Davacı tarafından yapılan istinaftır.

--------------

KARAR

-Ahmet Kalkan: Bu istinafta, Mahkemenin kararını, Sayın Yargıç Gülden Çiftçioğlu okuyacaktır.

-Gülden Çiftçioğlu: Huzurumuzdaki istinaf, Davacının (İstinaf Eden), Gazimağusa Kaza Mahkemesinde Davalı No.1,2,3,4 ve 5 aleyhine -ikâme etmiş olduğu 3183/2010 sayılı davada, 16.1.2015 tarihinde Mahkemenin Davalı No.2 ve 4 -(Aleyhine İstinaf Edilenler) aleyhine- verdiği hükümden dolayı, Davacı (İstinaf Eden) tarafından yapılmıştır.

-
-İSTİNAFA İLİŞKİN OLGULAR

Davacı, Davalılar aleyhine ikâme ettiği dava ile,hizmet akdinin haksız nedenlerle feshedilmiş olmasına binaen, feshin yasa dışı ve/veya haksız nedenlerle yapıldığı ve/veya geçerli bildirim sürelerine riayet edilmediği nedeni ile -feshin geçersiz olduğu zımnında bir Mahkeme Hükmü, bildirim (ihbar)tazminatı,ihbar sürelerine ait ücretlerin 3 katı tutarı tazminat, kullanılmamış izinlerle ilgili alacak ve eksik ödenen aylarla ilgili maaş alacağının ve eksik ödenen 13. maaş alacağının ö-denmesini ve genel zarar-ziyan talep etmiştir.
Davalı No.2,3 ve 4 ise dosyaladıkları Müdafaa Takririnde, ön itiraz olarak, taraflar arasındaki sözleşmenin idari nitelikli bir sözleşme olduğu gerekçesi ile davanın kaza mahkemesinde ikâme edilemeyeceğini il-eri sürerek, iş bu davanın ret ve iptalini talep etmişlerdir.

Davalı No.2,3 ve 4 müdafaalarına devamla, dava konusu sözleşmenin kendiliğinden sona erdiğini, Davacıya gönderilen 1.7.2010 tarihli ihbarın sadece bildirimden ibaret olduğunu, herhangi bir sö-zleşmeyi ihlâl etmediklerini, Davacının Davalılardan herhangi bir maddi talepte bulunma veya tazminat hakkı olmadığını, dolayısıyla da aleyhlerine herhangi bir dava sebebi bulunmadığını, bu nedenle iş bu davanın masrafla birlikte ret ve iptalini talep etmi-şlerdir.

Davanın dinlenmesine geçilmeden, Davacının Davalı No.1 ve 5 aleyhindeki davayı geri çektiği cihetle Davacının Davalı No. 1 ve 5 aleyhindeki davası Mahkeme tarafından ret ve iptal edilmiştir.

Davacının Davalı No.2,3 ve 4 aleyhindeki davasının d-inlenmesi esnasında tarafların müşterek olgular hususunda mutabık kalmaları üzerine, Alt Mahkeme, huzurundaki ihtilafsız olgularla ilgili olarak aşağıdaki bulguları yapmıştır:
-
1- Davacı öğretmen olup, takriben ve/veya 2008 yılı güz
döneminden 31/8/2010 tarihine kadar (31.7.2010 tarihi

olacak Mavi 61), Doğu Akdeniz İlkokulunda öğretmen olarak

çalıştı.

2- Davacı, 8/9/2009 tarihli Kuzey Kıbrıs Eğitim Vakfı
Üniversit-e Öncesi Eğitim Kurumları Eğitim Hizmetler
Personeli Sözleşmesi tahtında istihdam edilmiştir.

3- Davalı No.1 Doğu Akdeniz İlkokulunun tüzel kişiliği

yoktur. Bu okul, Davalı No.2 ve/veya Davalı No.4'ün tüzel

kişiliği olmayan bir alt kuruluşudur.-

4- Davacının yukarıda belirtilen sözleşmesi 31/7/2010
tarihinde sona ermekteydi.

5- Davalı No.4 tarafından Davacıya gönderilen 1/7/2010 tarihli
bir yazı ile, sözleşmesinin yenilenmeyeceğine karar verildi
ve 31/7/2010 tarihinde iş ilişkisinin- kesilmiş olacağı
Davacıya bildirildi. Bu yazıda belirtilen karar, 30/6/2010
tarih ve 09-10/27-3 sayılı Vakıf Yöneticiler Kurulu
kararıdır.

6- Davacı, yukarıda belirtilen 1/7/2010 tarihli yazıyı
aldıktan sonra, söz konusu karara karşı YİM -91/2010 sayılı
davayı açtı. Bu davada, Davalıların yaptığı iptidai itiraz
Yüksek İdare Mahkemesi tarafından dinlendi ve Yüksek İdare
Mahkemesi 20/2/2013 tarihinde, Davacının, dava konusu
karara ilişkin olarak herhangi bir meşru menfaati- olmadığı
gerekçesi ile bu davayı ret ve iptal etti.

7- Davacı, DAÜ-SEN ile Kuzey Kıbrıs Eğitim Vakfı Üniversite
Öncesi Eğitim Kurumları arasında imzalanan, 19/11/2008
tarihli Toplu İş Sözleşmesinden yararlanmaktaydı. Bu Toplu
İş Sözleşmes-i Vakıf Yöneticiler Kurulu Başkanı, Üniversite
Öncesi Eğitim Kurumları Başkanı ve DAÜ-SEN Başkanı
tarafından imzalanmış ve 31/8/2010 tarihinde süresi sona
ermiştir.

8- Davacının iş ilişkisi kesildikten sonra, kendisine toplam
4411.82.--TL tutarında ödeme yapılmıştır. Bu ödemelerin
1895.90.-TL'si 13. maaş için, 1383.76.-TL'si (2) haftalık
ihbar tazminatı olarak ve 1132.16 TL'si izin ücreti olarak
kendisine ödenmiştir.

9- Davacının maaşından 1/1/2010 tarihinden itibaren kesin-ti
yapıldığı doğru olup, Davalılar bu hususu da Bakanlar
Kurulunca çıkarılan ve Resmi Gazete'nin 5/5/2010 tarihli
sayısında yayımlanan Tüzüğe dayandırmaktadırlar. Bu Tüzük
ile maaş baremlerinde değişiklik yapmak suretiyle,

Davacının v-e benzeri personelin maaşlarından takriben % 9

oranında kesinti yapılmış ve/veya maaşlar bu yeni Tüzüğe

göre yeniden düzenlenmiştir.

Huzurundaki iddiaları ve yasal durumu değerlendiren Alt Mahkeme, kararında, öncelikle huzurundaki yetki hususundaki- ön itirazı değerlendirip, huzurundaki istihdam sözleşmesinin idari bir sözleşme olduğu bulgusuna vardıktan sonra, Davalı No. 2,3 ve 4'ün Davacının sözleşmesini tek taraflı idari ve icrai karar ile kamu gücünü kullanarak idari sözleşmede yer alan hükümlere- aykırı bir şekilde sözleşmeyi sonlandırdırdığı, diğer bir ifade ile feshettiği ve davaya bakmakla yetkili mahkemenin Yüksek İdare Mahkemesi olması gerektiği bulgusunu yaptıktan sonra, davanın daha ileri götürülmeden reddi gerektiği sonucuna vararak, dava-yı ret ve iptal etmiştir.

Alt Mahkeme, meselenin Yargıtaya havalesi ve yetki bulgusunda hatalı olması halinde, Davalı No.3'ün tüzel kişiliği olmadığı gerekçesi ile Davacının Davalı No.3 aleyhindeki davasının ise ret ve iptal edileceğini karara bağlamış, -( bu bulgu aleyhine istinaf söz konusu değildir) Davalı No.2 ve 4 (Bundan böyle Davalılar olarak anılacaktır) açısından ise meselenin esasını irdelemiştir.
Alt Mahkeme bu bağlamda, Davacının kullanılmamış 25 günlük izni bulunduğunu belirterek, ihbar sürele-ri ile izin sürelerinin iç içe girdiği nedeniyle Davalıların bildirim sürelerine riayet etmedikleri ve fesih bildiriminin sözleşmenin sonlandırıldığı tarihten (6) hafta önce yapılmadığı ve Emare No.6'da belirtilen sürelere uyulmadığı, fesih bildiriminin us-ulüne uygun geçerli bir ihbar olmadığı ve Emare No.7 Fesih Bildiriminin geçerli bir bildirim olarak değerlendirilemeyeceği hususunda bulgu yapmıştır. İlâveten
Alt Mahkeme, feshin yeterli bir nedene dayanıp dayanmadığını inceleyerek, Emare No.7 Fesih Bildi-riminde, akademik gerekçelerle Davacının hizmetine ihtiyaç duyulmadığından bahsedilmekle birlikte, böyle bir gerekçenin Sözleşmenin 6 (1) maddesinde yer almadığı, dolayısıyla da sözleşmenin feshinin yeterli nedene dayanmadığı ve feshin yeterli bir nedene d-ayandığını Davalıların ispat edemedikleri kanaatine varmış ve Davacının sözleşmesinin haksız nedenlerle feshedildiği hususunda bulgu yapmıştır.

Alt Mahkeme akabinde, Davacının almaya hak kazandığı tazminat meselesini inceleyerek, Davacının Talep Takririn-in 23(a) paragrafı tahtında feshin geçersizliği hususunda Mahkeme hükmü veya emri veya ilâmı almaya hak kazandığına bulgu yaptıktan sonra, Davacının kendisine yapılan ödemeler düşüldükten sonra, bakiye olarak almaya hak kazanacağı ihbar tazminatını 2383.1-8 TL, ihbar sürelerine ait ücretlerin 3 katı tutarı tazminat miktarını ise 11,300.82 TL, yapılan ödemeler düşüldükten sonra kullanılmamış izinlerle ilgili olarak Davacının alacağını 750.91 TL saptamıştır.13. maaş olarak ödeme yapıldığını dikkat alarak, bu -kalem altındaki talebinin ise reddedileceğini karara bağlamıştır.

Alt Mahkeme, kararında, Davacının Talep Takririnin 17. paragrafı tahtında, Davalılar Davacının sözleşmesine son vermemiş olsa idi, Davacının 1 yıl daha çalışmış olacağını ve 1 yıl için 45-,712.80 TL maaş almış olacağı iddiası ile bu yönde hüküm talep ettiğini belirterek, Davacının sözleşmesinin sonlandırıldığı tarihten 5 ay sonra Devlette istihdam edildiğini,Davacının şahadetinden, Devlette istihdam edilmeyi beklediği istihraç edildiği cihe-tle, Davacının zarar-ziyanını azaltmak için yeterli çaba göstermediği, yeterli çaba gösterdiği kabul edildiği takdirde ise en erken (1) ay sonra yeni bir işe başlaması muhtemel olduğundan, Davacının (1) aylık maaş miktarı kadar tazminat talep edebileceği k-anaatinde olduğunu belirtmiştir.
İlâveten Alt Mahkeme kararında, manevi veya genel zarar- ziyan açısından ise huzurunda yeterli şahadetin mevcut olmadığı cihetle, Davacının bu yöndeki talebinin reddedilmesi gerektiğini karara bağlamıştır.

Neticede Alt Mah-keme, yetki itirazında hatalı olması durumunda, aşağıdaki şekilde hüküm ve emir verileceğini karara bağlamıştır (Mavi 100, 111).

"Davacı lehine Davalı No. 2 ve 4 aleyhine müştereken ve münferiden:

a. Talep Takririnin 23(a) paragrafı,
b. Bildirim tazmin-atı olarak 2388.18.- TL meblağ ve iş bu
meblağ üzerinden 31.7.2010 tarihinden itibaren tamamen
tediye tarihine değin yasal faiz,
c. İş Yasası'nın 13(3) maddesi altında 11,300.82.- TL
meblağ ve iş bu meblağ üzerinden 31.7.201-0 tarihinden
tamamen tediyesine değin yasal faiz,

d. Kullanılmamış izinler için 750.91.- TL meblağ ve iş bu
meblağ üzerinden 31.7.2010 tarihinden tamamen tediye
tarihine değin yasal faiz,
e. Talep Takririnin 17. parag-rafına istinaden 2720.57.-TL
maaş kaybı ve iş bu meblağ üzerinden 31.7.2010
tarihinden tamamen tediye tarihine değin yasal faiz,
f. Dava masrafları için Hüküm ve Emir verilecekti.
g. Dava masrafları usulüne uygun yapılacak masra-f listesi
tahtında Davalılar tarafından ödenecekti.
h. Talep Takririnin 23(j,k,l,m,n) paragrafları
ispatlanamadığından ret ve iptal edilecekti."

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf Eden/ Davacı Avukatı, istinaftaki hitabında, Davacının isti-naf sebeplerini aşağıdaki (3) başlık altında toplamıştır:

1-Alt Mahkeme, Davacı ile Davalılar arasındaki istihdam sözleşmesini idari bir sözleşme olarak değerlendirerek,
Davalıların Davacıya gönderdiği Emare No.7'deki İhbarı, İdarenin kamu gücünü kullana-rak, sözleşme hükümleri dışında sözleşmeyi tek taraflı fesheden idari-icrai nitelikli kararı olarak değerlendirmek ve ihtilafın çözümünde yetkili mahkemenin Yüksek İdare Mahkemesi olduğu kararına varmakla hata etmiştir.

2- Alt Mahkeme, Davacının zarar-ziy-anını asgariye indirmek için çaba sarf etmediği yönünde bulgu yapmakla veya bu konudaki ispat külfetini Davacıya yüklemekle ve 1 yıllık ücret tutarı için Davacı lehine hüküm ve emir vermemekle hata etmiştir.

3- Alt Mahkeme, Davacının maaşından yapılan ke-sinti ile ilgili talebini, KKTC Anayasası'nın 147. maddesinden hareketle
reddetmekle hata etmiştir.

Aleyhine İstinaf Edilen/Davalı Avukatının hitabı dikkate alındığında, mukabil istinaf sebepleri aşağıdaki gibi özetlenebilir:

1-Alt Mahkemenin konu mese-lenin YİM yetkisinde olduğu gerekçesine binaen davayı reddetmesi hatalı olmamakla birlikte, gerekçesi yanlıştır. Şöyle ki: Süresi sona eren bir sözleşmenin hukuken feshi mümkün olmamakla birlikte, Alt Mahkeme sözleşmenin kendiliğinden sona erdiği yönünde b-ulgu yapmamak ve sözleşmenin feshedildiği hususunda bulgu yapmakla hata etmiştir.

2- Konu dava, Kaza Mahkemesinin yetkisinde olsa bile, taraflar arasındaki sözleşme kendiliğinden sonra erdiği ve ortada fesih söz konusu olmayacağı cihetle, Alt Mahkemenin s-özleşmenin haksız nedenlerle feshedildiği hususunda bulgu yaparak feshin geçersizliğine ve hükümde belirtildiği şekilde tazminata karar vermesi hata olmuştur.

3- Konu dava Kaza Mahkemesinin yetkisinde olsa bile, kendiliğinden sona ermiş veya uzatılmamış b-ir sözleşmenin ihlâlinden söz edilemeyeceği cihetle, Alt Mahkemenin dava konusu sözleşmenin Davalılar tarafından ihlal edildiği ve bundan ötürü Davacının tazminat veya maddi tazminat talep etme hakkı olduğu bulgusu hatalıdır.

TARAFLARIN İDDİA VE -ARGÜMANLARI

İstinaf Eden/Davacı Avukatı istinaftaki hitabında, 1. istinaf sebebi bağlamında, Yargıtay/Hukuk 125/2012 Dağıtım 24/2015 sayılı içtihatta,süresi biten ve yürürlükte olmayan bir sözleşmeyi Davalıların kamu gücünü kullanarak sonlandırmasının mü-mkün olmadığının ifade edildiğini belirterek, Davacıya gönderilen yazının icrai nitelikli bir karar olmadığını, mevcut olgulara göre Davalı No.4'ün Davacıya gönderdiği Emare No.7 İhbarın sözleşme hükümlerine göre istihdam sözleşmesini sona erdirdiğini, Ema-re No.7 Fesih Bildiriminin ihbar niteliğinde olduğunu ve bu bağlamda, Alt Mahkemenin bu davayı görmeye yetkili olduğunu iddia etmiştir.

İstinaf Eden Davacı Avukatı, 2. istinaf sebebi bağlamında
istinafta yaptığı hitabında, Davacının, sözleşmenin haksız -feshedilmiş olması gerekçesi ile 1 yıllık maaşını talep ettiğini, Davalının, Müdafaa Takririnde, zararını azaltmak için Davacının hiçbir çaba sarf etmediğini iddia ettiğini, Davacının iş bulduğunu veya bulabileceğini, ispat külfetinin Davalıda olduğunu, bu-na karşın, Davalıların, Davacının iş bulmaya çaba göstermediği ile ilgili herhangi bir şahadet sunmuş olmadıklarını, Davacının şahadetinde, işten çıkarılmasından 5 ay sonra iş bulduğunu söylediğini, Alt Mahkemenin önünde yeterli şahadet olmamasına rağmen, -Davacının yeterli çaba göstermediği kanısına vardığını, halbuki Davacının iş aradığını söylediğini, Alt Mahkemenin, "öncelikle kamuda bir iş arıyordum" sözlerine dayanarak, yeterli çabayı göstermediği sonucuna varmakla hata ettiğini ileri sürmüştür.

Alt -Mahkemenin Davacının "kamuda iş arıyordum" sözlerine dayanarak yeterli çabayı göstermediği sonucuna vardığını, "öncelikle kamuda iş ararım" sözlerinin iş aramadığı anlamına gelmediğinı iddia etmiştir.
Davacı Avukatı, 3. istinaf sebebi bağlamında istinafta -yaptığı hitabında, Alt Mahkemenin, Davacının maaşından yapılan kesinti ile ilgili vermiş olduğu kararının hatalı olduğunu iddia etmiştir. Davacının, Toplu İş Sözleşmesine göre alması gereken bir maaş olduğunu, Davalıların Tüzük yaparak Davacının maaşını dü-şürdüklerini, Toplu İş Sözleşmesinin Tüzüğe nazaran öncelikli olduğunu iddia etmiştir.

Aleyhine İstinaf Edilen/Davalı No.2,3 ve 4 Avukatı ise gerek istinaf gerekse mukabil istinaf maksatlarıyla yaptığı hitabında, Alt Mahkemenin davayı reddetmekle doğru y-aptığını ancak gerekçesinin yanlış olduğunu, süresi sona eren bir sözleşmenin feshedilmesinin mümkün olmadığını, Alt Mahkemenin, sözleşmenin kendiliğinden sona erdiği yolunda bulgu yapması ve bu bulguya dayanarak davanın YİM yetkisinde olduğu gerekçesi ile- davayı reddetmesi gerektiğini, İdarenin bir kimse ile sözleşme yapmasına veya yapmamasına ilişkin işlemlerin "ayrılabilir işlemler" kategorisinde veya idari karar niteliğinde olduğunu ve meselenin YİM yetkisinde olduğunu ileri sürmüştür.
-
Davalı No.2,3 ve 4 Avukatı hitabına devamla, Alt Mahkemenin yetkisizlik nedeni ile davayı reddetmekle hata etmediğini, ancak Emare No.7 Yazı-yı bir fesih bildirimi olarak değerlendirmekle hata ettiğini, çünkü ortada feshin olmadığını, sözleşmenin sona erdiğini, Alt Mahkemenin yetkisinde olsa bile davanın reddinin gerekli olduğunu, Alt Mahkemenin yetki ile ilgili kararında hatalı olması halinde,- Davacının sözleşmesinin haksız nedenlerle feshedildiği yönünde bulgu yaparak Davacı lehine belirtilen şekilde tazminat verilmesi gerektiği kanaatine varmasının hata olduğunu ileri sürmüştür.

İlâveten Davalılar Avukatı, Alt Mahkemenin huzurundaki davayı- görmeye yetkili olsa dahi, süresi biten sözleşmenin ihlâlinden söz edilemeyeceğini belirterek, Alt Mahkemenin sözleşmenin ihlâl edildiği kanaatine vararak maddi tazminata hükmetmesinin hata olduğunu ileri sürmüştür.

Davalılar Avukatı ilâveten hitabında,- maaş kesintisinin 5.5.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan bir tüzük uyarınca yapıldığını iddia ederek, Alt Mahkemenin kararının doğru olduğunu iddia etmiştir. Davalılar Avukatı devamla, Toplu İş Sözleşmesinin mevzuata uygun olması ve mevzuattan daha f-azla haklar vermesi halinde, işçi lehine olan fazlalıkların uygulandığını, ancak Toplu