-D. 25/2019 Yargıtay/Hukuk No: 45/2016 (Lefkoşa Dava No: 9198/2013)

Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti : Ahmet Kalkan, Bertan Özerdağ, Peri Hakkı

İstinaf eden : Bekir Erol Raman, Atatürk Caddesi-, Gönyeli-
Lefkoşa.
(Davalı)

İle

Aleyhine istinaf edilen : Nezire Hasan Hüseyin n/d Pervin
Hasan Hüseyin, Atatürk Caddesi,
Lefkoşa.
- (Davacı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına : Avukat Öncel Polili hazır
Aleyhine istinaf edilen namına : Avukat Serhan Çinar adına
Avukat Feriha Çağa hazır.

Lefkoşa Kaza Mahkemesi- Kıdemli Yargıç Şerife Katip Kır'ın, 9198/2013 sayılı davada, 18/3/2016 tarihinde verdiği karara karşı, Davalı tarafından yapılan istinaftır.

--------------

K A R A R

Ahmet Kalkan : İstinaf Eden/Davalı, Lefkoşa Kaza Mahkemesinin 18.3.20-16 tarihinde, aleyhine verdiği yıkım emrine karşı bu istinafı dosyaladı.

Aleyhine İstinaf Edilen/Davacı (Bundan böyle sadece Davacı olarak anılacaktır.) 16.12.2013 tarihinde İstinaf Eden/Davalı (Bundan böyle sadece Davalı olarak anılacaktır.) aleyhine bi-r dava dosyalayarak, Davalının arazisi üzerinde bulunan ve Davacının koçanına işlenen geçit hakkını kullanmasını engelleyen duvarı ve/veya inşaatı yıkmasını talep ederek, bu doğrultuda hüküm, tazminat ve dava masraflarını talep etti.

Davalı 20.3.2014 ta-rihinde dosyaladığı Müdafaa ve Mukabil Dava Takririnde Davacının iddialarını reddederek, söz konusu geçit hakkının herhangi bir bildirim yapılmadan, tazminat ödenmeden, makul bir geçiş yeri olup olmadığını araştırmadan ve Anayasa'ya aykırı bir yöntemle ver-ildiğini, davanın ileri gidemeyeceğini ileri sürdükten sonra, konu geçit hakkının mutlak butlanla iptalini içeren tespit kararı verilmesini talep etti.

Davacı 24.9.2014 tarihinde Müdafaaya Cevap ve Mukabil Davaya Müdafaa Takriri dosyaladıktan sonra, Dav-alı 13.10.2015 tarihinde elde ettiği emirle Müdafaa ve Mukabil Takririni tadil ederek, geçit hakkı üzerinde ruhsatlı inşaat bulunduğunu müdafaasına ekledi.

Davacı tadil edilmiş Müdafaa ve Mukabil Davaya Müdafaa Takririnde Davalının iddialarını reddedere-k, Talep Takririndeki iddialarını ve özellikle geçit hakkının kesinleştiğini ve yapılan iddiaların ileri gidemeyeceğini ileri sürdü.

İSTİNAFA İLİŞKİN OLGULAR:

Alt Mahkemenin şahadet, emareler ve dava layihaları ile saptadığı olgular özetle şöyledir:
-
Davacı Gönyeli'de, köy içi, Pafta Harita No:XXI/20/Köy, Parsel 196'da kain A 625 kayıt No.lu taşınmaz malın sahibidir.

Davalı aynı Pafta Haritada kain Parsel 198'in sahibidir.

Davacı, Davalıya ait Parsel 198 üzerinde, Fasıl 224 Taşınmaz Mal (Tasarr-uf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası madde 11(1)(b) altında 30 yılı aşkın bir süreden beri nizasız fasılasız kullandığı geçit hakkı elde etti.

Tapu Müdürünün Fasıl 224 madde 80 altındaki yetkilerini kullanarak aldığı kararla kaydedilen geçit hakkına karşı- Davalı Fasıl 224 madde 61 altında Lefkoşa Kaza Mahkemesinde 3/1993 sayılı İstida/İstinafı dosyaladı.

Lefkoşa Kaza Mahkemesinin İstida/İstinafı reddetmesi üzerine, Davalı Yargıtaya istinaf dosyaladı. Ancak daha sonra Yargıtaydaki istinafını geri çekerek-, geçit hakkı kararını kesinleştirdi.

Taraflar arasında daha sonra davalaşmalar olmuşsa da dava konusu parsel üzerindeki geçit hakkı kesinleştiğinden, Davalının talepleri reddedildi.

Konu geçit hakkı üzerinde Davalı tarafından inşa edilmiş inşaat ruh-satlı duvar bulunduğundan, Davacı geçit hakkını kullanamamaktadır.

Huzurundaki olguları değerlendiren Alt Mahkeme, aşağıdaki gibi hüküm vermiştir:

"Yukarıda belirtmiş olduğum bulgular, içtihatlar ve olgular ışığında, Davacıya ait geçit hakkı üzeri-nde bulunan duvar ve/veya garajın ve/veya tıkanıklığın 15/4/2016 tarihine kadar Davalı tarafından masrafları kendine ait olmak üzere yıkılmasına, bu süre içerisinde engel ve tıkanıklığın tamamıyla ortadan kaldırılacak şekilde yıkımın gerçekleştirilmemesi h-alinde, engel ve/veya tıkanıklığa ilişkin konu duvar ve/veya garajın polisin gözetiminde Davacı tarafından ve/veya talimatlandıracağı kişiler tarafından yıkılmasına ve Davalının Davacıya 2000TL yıkım masrafı ödemesine Hüküm ve Emir verilir."

Bu davaya k-onu geçit hakkının Mahkeme kararıyla kesinleşmesine ilişkin tüm olgular Yargıtay/Hukuk 45/2008 D.9/2013 sayılı Nezire Hasan Hüseyin ile Bekir Erol Raman davasında belirtildiği gibidir.

Aynı şekilde taraflar arasında cereyan eden hukuki sürece ilişkin ol-gular, bu davanın Yargıtay safhasında, Davalı Avukatı tarafından yapılan Anayasa'ya havale müracaatına konu Yargıtay/Hukuk 45/2016 D.10/2019 sayılı ara kararda açıkça belirtildiğinden, mezkur olgulara sırası geldikçe veya gerektikçe değineceğiz.

İSTİNAF -SEBEPLERİ:

Davalının dosyaladığı istinaf ihbarnamesinde 17 istinaf sebebi bulunmaktadır.

Bu meseledeki ilk istinaf duruşmasında, Davalı Avukatı, Fasıl 224 Taşınmaz Mal Yasası'nın 11(1)(b) ve 80. maddelerinin Anayasa'nın 1. ve 36. maddelerine aykırı o-lduğunu ileri sürerek, konunun Anayasa Mahkemesine havale edilmesi müracaatında bulunmuş, ancak yapılan bu müracaat Yargıtayın 29.3.2019 tarihli ara kararıyla reddedilmiştir.

Yargıtayın verdiği ara kararından sonra Davalı Avukatı, 1'den 12'ye kadar olan- istinaf sebeplerini geri çekerek, 13,14,15,16 ve 17. istinaf sebeplerinde ısrarcı olduğunu beyan etmiştir.

Davalı Avukatının ısrarcı olduğu istinaf sebeplerini aşağıdaki gibi tek başlık altında toplamak mümkündür. Buna göre:

Muhterem Alt Mahkeme, Dava-lının inşaatıyla ilgili planlama onayı ve inşaat izni varlığını sürdürürken yıkım emri vermekle, garajın yeri, boyu, genişliği belirtilmeden
belirsiz geçit hakkı üzerindeki garajın yıkılmasına emir
vermekle, davada talep edilmemesine rağmen -yıkımdan
dolayı Davalının Davacıya 2000TL yıkım masrafı ödemesine
emir vermek ve Davalı aleyhine dava masrafları için hüküm
vermekle hata etti.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI:

Davalı Avukatının iddiaları, başlıklar halinde ve öze-t olarak şöyledir:

Alt Mahkeme, Davalının idari karar ve tasarrufla edindiği planlama onayı ve inşaat izni varlığını sürdürürken, geçit hakkının mahkeme tarafından iptal edildiği bir dönemde yapılan inşaatın yıkılmasına emir vermekle yetkisini aşmış ve- hata etmiştir.

Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası madde 43(1) tanımına uygun, kanunsuz bir giriş olmadan, tecavüzün varlığına bulgu yapılması hatadır. İdari kararlar iptal edilmediği müddetçe, yürürlükte ve geçerli kabul edildiğinden, Alt Mahkeme yıkım em-ri veremezdi.

Alt Mahkeme, talep edilmediği halde, 2000TL masraf emri vermekle hata etti.

İbraz edilen belgelerde Davacıya ait yerde samanlık, bir oda, bir kümes ve avlu olduğu yazmaktadır. Ortada bir ev yoktur. Dolayısıyla, Davacının iddia ettiği gibi- evine giremediği iddiası doğru değildir.

Davacı Avukatı ise hitabında, özetle şöyle demiştir:

Muhterem Alt Mahkeme kararında hata yoktur.

Lefkoşa Kaza Mahkemesinin 3/1993 sayılı İstida/İstinafta verdiği karar, Yargıtayda istinafın geri çekilmesiyl-e kesinleştiğinden, Müdürün verdiği kararın geçerliliği hukuken tartışılmaz.

İzin ve onaylar konusunda Davalının iddia