-D.10/2019 Yargıtay/Hukuk No: 45/2016 (Lefkoşa Dava No: 9198/2013)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti : Ahmet Kalkan, Bertan Özerdağ, Peri Hakkı

İstinaf eden : Mustafa Eran Raman, Müteveffa Bekir Erol Raman
n/d -Bekir Erol Mustafa n/d Bekir Erol Mustafa
Raman Terekesi, Tereke İdare Memuru sıfatıyla,
Atatürk Caddesi, Gönyeli, Lefkoşa.
(Davalı)

ile

Aleyhine istinaf- edilen : Nezire Hasan Hüseyin n/d Pervin
Hasan Hüseyin, Atatürk Caddesi,
Lefkoşa.
(Davacı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına : Avukat Öncel Polili
Aleyhine istinaf edile-n namına : Avukat Serhan Çinar adına
Avukat Feriha Çağa hazır.

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı Şerife K.Kır'ın, 9198/2013 sayılı davada, 18.3.2016 tarihinde verdiği karara karşı Davalı tarafından yapılan istina-ftır.

------------------

ARA KARAR

Ahmet Kalkan : İstinaf Eden/Davalı, Lefkoşa Kaza Mahkemesinin, 18.3.2016 tarihinde, aleyhine verdiği yıkım kararına karşı bu istinafı dosyaladı.

İstinafın dinlenmek üzere tayin edildiği 7.1.20-19 tarihinde, Davalı Avukatı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümüne etken olduğunu iddia ettiği Fasıl 224 Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası'nın geçit hakkı ile ilgili 11.1(b) ve 80. maddelerinin Anayasa'nın 1. ve 36. maddelerine a-ykırı olduğunu ileri sürerek, konunun Anayasa'nın 148. maddesi altında Anayasa Mahkemesine havalesini talep etti.

OLGULAR:

Davalı Avukatının havale talebiyle ilgili olguları özetle şöyledir:

Davacı, 16.12.2013 tarihinde bir dava dosyalayarak Daval-ı aleyhine,

Davalının, Davacı lehine verilen ve/veya Davacıya ait Gönyeli'de köy içinde Pafta/Harita XXI/20 köy, Parsel 198'den Parsel 196'ya olan geçit hakkını herhangi bir şekilde tıkamaması ve/veya tıkanıklığı kaldırması ve/veya duvarı ve/veya inşaatı-n yıkılması ve/veya Davacının kullanmasını men etmemesi gerektiği yönünde bir emir ve/veya karar,
Davalının, Davacı lehine verilen Gönyeli'de köy içinde Pafta/Harita XXI/20 köy, Parsel 198'den Parsel 196'ya olan geçit hakkının engellenmesinden ve/veya Dav-acıya müdahale edilmesinden dolayı Davacının uğradığı özel ve/veya genel zarar-ziyan,
Yasal faiz,
Mahkemenin uygun göreceği sair hal şekli,
Dava masraflarını,
talep etti.

Davalı dosyaladığı Müdafaa ve Mukabil Talep Takririnde, özetle: A156 kayıt No.-lu taşınmaz malı üzerinde Davacının A625 kayıt No.lu taşınmaz malı lehine bir geçit hakkı bulunduğunun doğru olduğunu, Davalının bu geçit hakkını vermediğini, hiçbir bildirim yapılmadan, makul tazminat ödenmeden, makul geçiş yeri olup olmadığını araştırmad-an, Yasaya ve Anayasa'ya aykırı ısdar edilmiş bir geçit hakkı tesis edildiğini, Davacının 40 yılı aşkın süreden beri bu geçiti kullandığının gerçek dışı olduğunu iddia ederek, Mukabil Talep altında konu geçit hakkının mutlak butlanla batıl olduğuna ve ipta-l edilmesi gerektiğine ve tazminat ödenmesine ilişkin hüküm verilmesini talep etti.

Davacı, Müdafaa Takririne Cevap ve Mukabil Talebe Müdafaa Takririnde, genellikle Davalının iddialarını reddedikten sonra, bu konunun Lefkoşa Kaza Mahkemesinde ikame edil-miş olan 3/1993 sayılı istida/istinafta ileri sürüldüğünü, istida/istinafın Davalı aleyhine neticelendiğini, Yargıtay/Hukuk 45/2008 sayılı kararda bu iddiaların tartışılarak kesin hüküm halini aldığını, dolayısıyla geçit hakkının geçerliliği konusunun tart-ışılamayacağını, Res judicata olduğunu iddia ederek, mukabil talebin reddini talep etti.

Lefkoşa Kaza Mahkemesinin 18.3.2016 tarihinde verdiği hükme göre, Yargıtay/Hukuk 45/2008 D.9/2013 sayılı karar ile konu taşınmaz malda Davacı lehinde geçit hakkı ol-duğu olgusu kesinleşmiştir. Kesinleşmiş bir karar ışığında geçit hakkının gayriyasallığının ileri sürülmeyeceği esasından hareketle, Mukabil Davanın ret ve iptal edilmesi ve geçit hakkı üzerine inşa edilen duvarın ve/veya garaj ve/veya tıkanıklığın yıkılma-sı gerekmektedir.

Davacının zarar-ziyan taleplerini reddeden Lefkoşa Kaza Mahkemesi Davacıya ait geçit hakkı üzerinde bulunan duvar ve/veya garaj ve/veya tıkanıklığın 15.4.2016 tarihine kadar yıkılmasına hüküm ve emir verdi.

TARAFLARIN HAVALE İLE İLG-İLİ İDDİA VE ARGÜMANLARI:

Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla havale talebinde bulunan İstinaf Eden/Davalı Avukatının iddialarını aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:

Fasıl 224 Taşınmaz Mal Yasası'nın 11.1(b) maddesi ve 80. maddesi Anayasa'nın Hukuk Devletini -düzenleyen 1. ve Mülkiyet Hakkını düzenleyen 36. maddelerine aykırıdır.

Anayasa'ya aykırılık talebinin Anayasa Mahkemesine iletilmesi için uyuşmazlık konularının herhangi birinin karara bağlanmasında etken olması ve daha önce aynı konuda veya benzeri ko-nuda karar verilmemiş olması gerekmektedir.

Havale talebine konu 11.1(b) maddesi bugün itibarıyla yürürlükten kalkmıştır. Ancak bu meseleye uygulandığından, Anayasa'ya aykırılığı talep edilebilir.

Davacı, geçit hakkını, 1980 yılında yapmış olduğu mür-acaat ile elde etmiştir. Ancak burada garaj duvarının yıkılması söz konusudur. Geçit hakkının verilmesi mal varlığının ekonomik değerini fiilen azaltan bir durum yaratmaktadır. Yasa maddesi, mal varlığının değerini azaltan böyle bir sonuç ile ilgili tazmin-at öngörmedi. Bu düzenleme, Anayasa'nın 36(3) maddesine aykırıdır. Aynı şekilde, Yasanın 80. maddesi, Tapu Müdürünün verdiği kararlara kesinleşme olanağı verdiği ve bu niteliği kazanan mezkur kararlar bedel ödenmemiş, ihbar verilmemiş bir geçit verilmesi v-e yıkım yapılması sonucunu doğurduğu için Anayasa'nın 1. maddesine aykırıdır.

Davalı Avukatına göre, Davalı Müdafaa Takririnde, Anayasa'ya aykırı hiçbir kuralın uygulanamayacağını ileri sürdüğü ve Mukabil Talep ile tazminat talep ettiği için havale konu-su maddeler uyuşmazlığın karara bağlanmasına etken olduğu cihetle, konunun Anayasa'nın 148. maddesi altında Anayasa Mahkemesine iletilmesi gerekmektedir.

Aleyhine İstinaf Edilen/Davacı Avukatı hitabında, özetle: Davalı Avukatının havalesini istediği ma-ddenin Fasıl 224 Taşınmaz Mal Yasası'nın 11.1(b) maddesi olduğunu, halbuki istinafta 11 A. maddesinden bahsettiğini, Mahkeme huzurundaki konuyla alakası olmayan maddelerin havale edilmesinin istenemeyeceğini, taraflar arasındaki davalaşmanın uzun zamandan -beri devam ettiğini, ihtilaf konusu geçit hakkının Yargıtay/Hukuk 45/2008 D.9/2013 sayılı karar ile kesinleştiğini, tarafların aynı olduğu 9198/2013 sayılı davada Davalıyı temsil eden o zamanki Avukatın aynı maddenin Anayasa'ya havalesini talep ettiğini an-cak reddedildiğini, ret kararına karşı dosyalanan istinafı bilahare geri çektiğini, kesinleşen kararlar dikkate alındığında havalesi talep edilen maddelerin uyuşmazlığın karara bağlanmasında etken olmadığının ortada olduğunu, Yasanın 80. maddesinin Anayasa-'nın 152. maddesine aykırılığının daha önce 14/1986 D.17/1987 sayılı Anayasa Mahkemesi kararında incelendiğini, 36. maddesi altında bir inceleme yapılmamış olmakla birlikte, söz konusu maddenin belirtilen sebeplerle etken olmadığının açık olduğunu, Mahkeme-nin hükme bağlanmış konuları tekrar ele alamayacağını, uyuşmazlık karara bağlanırken dikkate alınmayacak maddelerin Anayasa Mahkemesine havalesinin yasal olanağı olmadığını, bu sebeple ha