-D. 1/2017 Yargıtay/Hukuk : 42/2014
(Gazimağusa Dava No: 482/2010)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti : Ahmet Kalkan, Bertan Özerdağ, Beril Çağdal.

İstinaf eden : Philip James Kirby, yetkili -vekilleri ve
temsilcileri John Kirby ve Brain Robinson
vasıtasıyla, 254 White Hall Lane, Buckhurst
Hill, Essex, IGP 5JH.
(Davacı)

ile

Aleyhine istinaf edilen :No-.1- Fatma Beyazi, 20 Temmuz
Caddesi,İskele.
No.2- Ekonomi ve Enerji Bakanlığı,
KKTC Başsavcısı vasıtasıyla,
Lefkoşa.
- No.3- Maliye Bakanlığı, KKTC
Başsavcısı vasıtasıyla, Lefkoşa.
No.4- Zorunlu Sigortalar Garanti Fonu, II.
Selim Caddesi,49 Arca Apt. Daire 3,
- Lefkoşa.
(Davalılar)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına : Avukat Arif Tahir Erişen ve Avukat Çetin
Veziroğlu hazır.
Aleyhine istinaf edilen No.1 namına : Avukat Ulaş Sabancı hazır.
-Aleyhine istinaf edilen No.2 ve 3 namına : Savcı Damla Güçlü hazır.
Aleyhine istinaf edilen No.4 namına : Avukat Alper Dede hazır.

Gazimağusa Kaza Mahkemesi Başkanı Gülden Çiftçioğlu'nun, 482/2010 sayılı davada, 31.1.2-014 tarihinde verdiği karara karşı, Davacı tarafından yapılan istinaftır.

-----------------

K A R A R

Ahmet Kalkan : Davacının, 6.2.2006 tarihinde meydana gelen bir trafik kazasında almış olduğu yaralar ve uğramış olduğu zarar-ziyan ne-deniyle, 1.2.2010 tarihinde Davalılar aleyhine, Gazimağusa Kaza Mahkemesinde açmış olduğu dava 31.1.2014 tarihinde sonuçlanarak, Davacı lehine Davalı No.1 aleyhine 1,657.5TL özel zarar-ziyan, 96,288TL genel tazminat, yasal faiz ve dava masrafları için hükü-m verilmiş, Davalılar No.2,3 ve 4 aleyhindeki davalar ret ve iptal edilmiştir.

Davacı, Alt Mahkemenin hükmüne karşı bu istinafı dosyalamıştır.

İSTİNAF İLE İLGİLİ OLGULAR:

Alt Mahkemenin bulguları ışığında dava ile ilgili maddi ve hukuki olguları şöyl-e özetleyebiliriz.

Davacı kaza tarihinde 57, duruşma tarihinde 64 yaşında idi.

Kaza, İskele'nin içerisinde Helvacıoğlu Sokak ile Şehit Davut Sadık Sokağın birleştiği kavşakta, meskun mahalde meydana gelmiştir.

Şehit Davut Sadık Sokak, dört yol kavşa-ğına ve Ardahan köyü istikametine doğru tek yönlü anayoldur. Dört yol kavşağından Helvacıoğlu Sokak'a dönüş tek yönlü tali yoldur.

Kaza, 6.2.2006 tarihinde saat 14.30 raddelerinde, Davalı No.1'in, yönetimindeki S37VKM plakalı araç ile, trafik levha ve iş-aretlerine uymadan, tek yol içerisinde, Helvacıoğlu Sokaktan dört yol kavşağına doğru seyrederken, anayol olan Şehit Davut Sadık Sokak'a durmaksızın 2.40 metre girmesi ve o esnada FA 524 plakalı motosikleti ile anayolda seyreden Davacının önünü bloke etmes-i sonucunda meydana gelmiştir.

Kazadan sonra Davalı No.1 aleyhine Gazimağusa Kaza Mahkemesinde 4024/2006 sayılı ceza davası getirilmiş ve Davalı No.1 kendi ikrarı ile aleyhine getirilen dikkatsiz sürüş, trafik levha ve işaretlerine riayet etmemek, kayıts-ız araç sürmek, sigortasız araç sürmek, muayenesiz araç sürmek, seyrü- sefer ruhsatsız motorlu araç sürmek, plakasız araç sürmek ve anayolda seyreden araçlara öncelik tanımamak suçlarından mahkum olmuş ve para cezasına çarptırılmıştır.

Alt Mahkeme, Daval-ı No.1'in kusurunu %85, Davacının katkısal kusurunu %15 olarak tespit etmiştir.

Davacı kaza sonucunda yaralanmış, 26.2.2006 tarihinde ambulans uçakla İngiltere'ye götürülmüş, 2008 yılında tekrar KKTC'ye getirilmiştir.

Şubat 2006 tarihinde geçirdiği tra-fik kazası neticesinde Lefkoşa Devlet Hastahanesine kaldırılan Davacıyı Dr.Yunus Emre Çalık ve Dr.Hüseyin Çelik muayene etmiş, Dr.Hüseyin Çelik Davacıyı KKTC'ye döndükten sonra 16.10.2008 ve Haziran 2012 tarihinde tekrar kontrol etmiştir.

Davacı Tanığı -No.11 Dr.Hüseyin Çelik'in şahadetine göre: Davacı 6.2.2006 -19.2.2006 tarihleri arasında tedavi amaçlı Nöroşiurji Bölümünde tedavi görmüş, tedavisi tamamlandıktan sonra Ortopedi Bölümüne nakledilmiştir. 20.2.2006 tarihinde sağ olekranon kırığı tanısı ile a-meliyata alınmış ve 24.2.2006 tarihinde taburcu olmuştur.

Alt Mahkemenin bulgusuna göre, Davacıda gelişen felçin kazadan meydana geldiği ispatlanamadı.

Alt Mahkeme, Davacının tam sorumluluk üzerinden özel
zarar-ziyanını 1,950TL, genel zarar-ziyanı i-se 113,280TL olarak saptamış, kusur oranlarını düştükten sonra kararın başında aktardığımız sonuca ulaşmıştır.

Alt Mahkeme, daha sonra kararımızın içerisinde de değineceğimiz gibi Davalı No.4'ün tüzel kişiliği olmadığı, Davalı No.2 ve 3 aleyhine de dava- sebebi bulunmadığı gerekçeleriyle Davalılar No.2,3 ve 4 aleyhindeki davaları ve dolayısıyla talepleri reddetti.

Talep Takririnin 17,18 ve 19. paragraflarında iddia edildiği gibi, Davacının 9.11.2006 tarihinde, Avukatı vasıtasıyla Fona başvurduğu, cevap- alamaması üzerine 15.9.2009 tarihinde tüm belgelerini ikinci kez Fona gönderdiği,2.12.2009 tarihinde gönderilen yazıda, Fon Yönetim Kurulunun, Davacıya, genel ve özel tazminat talebi olarak 5000TL ödenmesine karar verdiği taraflarca kabul edilmektedir.

-İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı, dosyaladığı istinaf ihbarnamesinde 9 istinaf sebebi sunmasına rağmen, istinaf sebeplerini 5 başlık altında incelemek mümkündür. Buna göre:

Muhterem Alt Mahkeme, Davalı No.2,3 ve 4'ün aleyhine dava sebebi bulunmadığına bulgu y-apmakla hata etti.
Muhterem Alt Mahkeme, kazanın oluşumunda Davacıya %15 kusur ve/veya katkısal kusur atfetmekle hata etti.
Muhterem Alt Mahkeme, Davacının İngiltere'de gördüğü tedaviyi gösteren raporların ibrazına izin vermemekle hata etti.
Muhterem Alt -Mahkeme, huzurunda yeterli ve inandırıcı delil ve şahadet olmasına rağmen, Davacının sağ tarafında kalıcı felç oluştuğuna bulgu yapmamakla hata etti.
Muhterem Alt Mahkeme, Davacının aldığı yaralar ve kalıcı hasarlar ile ilgili hatalı değerlendirmeler yaptı-ğından, tespit etmiş olduğu genel tazminat miktarı azdır.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI:

Davacı Avukatının istinaftaki uzun hitabında değindiği hususları ana hatları ile şöyle özetleyebiliriz:

Yasa ile oluşturulmuş Davalı No.4 Fon kamu tüzel kişis-i olduğu cihetle dava edilebilir. Bunun için yasada açıkça kamu tüzel kişisi olduğunun yazması gerekmemektedir. 39/1993 sayılı Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) Yasası ve bu Yasa altında çıkarılan Tüzük, Fona ödeme yükümlülüğü ve sorumlu kişiye rüc-u etme hakkı getirdiğine göre, Fonun hukuken kişiliği vardır ve dava edilebilir.

Davacının zarar nedeniyle tazminat talep etme hakkı Anayasa'dan ve Yasadan kaynaklanmaktadır. İlgili Fon, Yasadan kazandığı hukuki kişilik nedeniyle, Şirketler Mukayyitliği-ne kaydı yapılmamış bir şirket gibi muamele göremez, bu anlamda da Davacının talepleri yasa dışı olarak değerlendirilemez. Davacının, Davalı No.4 ve Bakanlığın kontrol ve denetimi altında olması nedeniyle, Davalı No.2 ve 3'e karşı dava sebebi vardır. Daval-ı No.4'ün hukuki kişiliği, tüzel kişi tanımı içerisine sığdırılamaz.
Yasadaki "cemile mahiyetindeki" ibare, prim karşılığı olmadan yapılan ödeme anlamına gelmektedir. Yasa ve Tüzük, ödemelerin, sigortacılık tekniği açısından hasar saptama ve inceleme son-ucunda yapılmasını öngördüğü, bunun yanında Fona rücu hakkı verildiği cihetle "cemile"nin yardımla bağdaştırılması mümkün değildir.

Fonun oluşumu ile ilgili olarak Anayasa'nın 135. veya başka bir maddesine uyumlu olmayan herhangi bir düzenleme bulunmama-ktadır.

Muhterem Alt Mahkemenin, anayolda seyreden Davacıdan, tek yoldan gelip anayola çıkan Davalı No.1'e karşı tedbir almasını beklemesi hatalıdır. Davacının bu kazanın oluşumunda kusuru yoktur.

Muhterem Alt Mahkeme, huzurunda tekzip edici şahadet -olmadan, Davacının kaza nedeniyle felç olduğuna bulgu yapmaması hatadır. Alt Mahkeme, Davalı No.1'in Novus Actus İnterveniens müdafaası layihalarda yer almamasına rağmen esasa ilişkin olgu mahiyetindeki bu hususu incelemekle hata etti, olmayan müdafaa üzer-inden karar üretti.

Muhterem Alt Mahkeme, Kıbrıs'ta uygulanan tedavinin İngiltere'de devam ettiğinin ispatlanması için sunmaya çalıştığı tasdikli belgeleri reddetmekle hatalı davrandı.

Muhterem Alt Mahkeme, Davacının aldığı yaralar sonucunda ömür boyu- yarı felçli ve tekerlekli sandalyeye muhtaç kalacağını dikkate almadan takdir ettiği genel tazminat, felç sonucu dikkate alınmadığından azdır.

Davalı No.1 Avukatı hitabında, Alt Mahkemenin kararında hata olmadığını, kazadan dolayı felç geliştiği iddias-ının yeterli şahadetle ispatlanamadığını, İngiltere'den tanık çağırma fırsatı olduğu halde bunun yapılmadığını, Davacının %15 katkısal kusuru olduğu bulgusunun doğru olduğunu, mevcut şahadet ve emareler ışığında Alt Mahkemenin tazminatı belirlerken hata ya-pmadığını ve istinafın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalı No.2 ve 3'ü temsil eden Savcı, Davalı No.4'ü de içine alacak şekilde hitap etmiş, Davalı No.4 Avukatı da Başsavcılığın iddialarına katıldığını beyan etmiştir. Başsavcılığın hitabının ana b-aşlıkları şöyledir:

39/93 sayılı Yasanın amacı, hak sahiplerine cemile yardımı niteliğinde ödeme yapmaktır. Hak sahiplerinin Fona veya Davalı No.2 ve 3'e dava açma hakkı yoktur. Bunun aksi söz konusu olsaydı Yasada belirtilecekti.

Bunun dışında, Yasa-nın ve Tüzüğün hiçbir maddesinde, ödeme yapılması mükellefiyeti veya zorunluluğu getirilmediğinden Davalı No.2,3 ve 4'ün kazanın sonuçlarından sorumlu tutulması hukuken mümkün değildir. Anayasa'nın 135. maddesi hilâfına Devlet mali yükümlülük altına sokul-amaz, Fonun rücu hakkı olması Devletin dava edilebileceği sonucunu doğurmaz. Cemile yardımı niteliğindeki bir ödeme Davacıya, kazanın tüm sonuçlarından Devleti sorumlu tutma ve dava açma hakkını vermemektedir.

Yasa Fona, sadece uğranılan zarardan dolayı- zararı tazmin ve miktarı takdir yetkisi tanımış ödeme zorunluluğu getirmemiştir. Burada zararın tamamının ödenmesi mükellefiyeti getirilmediğinden, cemile nitelikli bir ödeme ile Devleti kazalardan sorumlu tutma olanağı yoktur. Aksi halde, sigortacılık si-steminin bir anlamı kalmayacaktır.

İddialarını yorum kurallarına bağlı, "cemile" kavramı üzerinde sürdüren Başsavcılık, Davalı No.2 ve 3 aleyhine dava sebebi olmadığından, aleyhlerindeki davanın iptalinin doğru olduğunu, bu nedenle istinafın reddi gerekt-iğini ileri sürmüştür.

Davalı No.4 Avukatı, Başsavcılığın hitabında söylediklerine ek olarak, Davalı No.4'ün tüzel kişiliği olmadığını, Davalı No.4'ün haksız fiilden dolayı dava edilemeyeceğini, Davacıya karşı akitten kaynaklanan mükellefiyeti de olmadığ-ını, yardım olsun diye kurulan bir Fonu haksız fiilin tüm sonuçlarından sorumlu tutmanın mümkün olmadığını ileri sürerek, istinafın reddini talep etti.

İNCELEME:

Dosyanın içeriği, istinaf sebepleri, tarafların iddia ve argümanları incelenip değerlendir-ildi.

İstinaf sebeplerini sırasıyla incelememiz gerekmektedir.

Muhterem Alt Mahkeme, Davalı No.2,3 ve 4'ün aleyhine dava sebebi bulunmadığına bulgu yapmakla hata etti.

Alt Mahkeme, Davalı No.2,3 ve 4 aleyhine dava sebebi olmadığı iddialarını, Dava-lı No.4'ün tüzel kişiliği olup olmadığı esasından hareketle incelemiş, meseleye şöyle yaklaşmıştır:

"Davalı No.2,3,4 herhangi bir safhada Davalı No.4'ün tüzel
kişiliği olmadığı iddiasını yapmamıştırlar. Ancak Davacının, Davalı No.2,3,4 aleyhine herhan-gi bir dava sebebi olmadığı iddiasını yapmıştırlar.
Davalı No.4'ün tüzel kişiliği haiz olup olmadığı hususu, diğer deyimle Davalı sıfatını haiz olup olmadığı hususu, Davacının, Davalı No.4 aleyhine dava sebebi (cause of action) olup olmadığı çerçevesinde -ele alınabileceği gibi (Bkz.Yargıtay/Hukuk 32/84 D.31/84) yasaya aykırılık (illegality) çerçevesinde Mahkeme tarafından re'sen nazarı dikkate alınabilecektir"(Mavi 489).

Tüzel kişilik ve dava sebebi konularını öncelikle değerlendiren Alt Mahkeme, Zorunl-u Sigortalar Garanti Fonunun 54/1999 ve 72/2009 sayılı Yasa ile değiştirilmiş şekli ile 39/1993 sayılı Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) Yasası'nın 51(1) maddesi altında kurulan bir Fon olduğunu belirttikten sonra, KKTC Anayasası'nın 113. ve 135. m-addelerine atfen kamu tüzel kişiliğinin ancak yasa ile veya yasanın açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulabileceğini, yasa açıkça yetki vermediği müddetçe, Devletin doğrudan doğruya veya dolaylı olarak hiçbir mali yükümlülük altına konulamayacağını ve y-asa ile kurulmadıkça hiçbir fon oluşturulmayacağını, TC Anayasa Mahkemesinin 22.12.94 tarih, 1994/65-2 sayılı ve 30.5.1990 tarihli 1990/1 sayı, 1990/2 esas sayılı kararlarda kamu tüzel kişiliğinin yasada belirlenmesi zaruretinin ortaya konduğunu belirttikt-en ve bu konuda 21/2000 sayılı Yasa ile kurulan Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunu örnek gösterdikten sonra, 39/1993 sayılı Sigorta Hizmetleri Yasası'nın 51(1) maddesine atfen Zorunlu Sigortalar Garanti Fonuna herhangi bir tüzel kişilik veya herhangi bir kam-u tüzel kişiliği tanımadığı, Davalı No.4'ün sadece fon sıfatı ile dava edildiği, herhangi bir tüzel kişilik olarak dava edilmediği gerekçesiyle Davalı No.4'ün "davalı" sıfatının olamayacağı, her halükârda prosedürde Yasaya aykırılığın (illegality) olduğu, -herhangi bir tüzel kişiliği haiz olmayan veya bu maksatla kurulmayan Davalı No.4'ün Yasanın 51(1) maddesi bağlamında Bakanlık nezdinde kurulduğu ve bir kamu tüzel kişiliğini haiz olmadığı sonucuna vararak, Davalı No.4 aleyhindeki davanın iptali gerektiğine- bulgu yapmıştır(Mavi 490-492).

Alt Mahkeme, Davalı No.4 açısından dava sebebi konusunu hem tüzel kişilik hem de esas yönünden incelediğinden, biz de öncelikle, Davalı No.4'ün davada taraf olup olamayacağını, sonra da aleyhinde dava sebebi bulunup bulunm-adığını inceleyeceğiz.

Bir davada taraf olabilecekler öncelikle hukuken "kişi" niteliğinde olmalı ve hukuki varlığı (legal entity) bulunmalıdır.

Bu esastan yola çıktığımızda, öncelikle "kişi"nin ne olduğunu belirlememiz gerekmektedir.

Mevzuatımız bakı-mından "kişi"nin tanımı Fasıl 1 Yorum Yasası'nda yapılmıştır. Bazı Türkçe tercümelerinde hatalı ifade edildiği için orijinal tanımı, tercüme ile birlikte kararımıza iktibas etmeyi uygun gördük. Buna göre:

"Person" includes any company, partnership, associ-ation, society, institution or body of persons, corporate or unincorporate.

"Kişi", herhangi bir şirket, ortaklık, birlik, dernek ve cemiyeti ve tüzel kişiliği olsun veya olmasın, herhangi bir kurumu veya kişilerden oluşan kuruluşu da kapsar(Revize Edilmi-ş ve Birleştirilmiş şekliyle 2001 baskısı Kıbrıs Yasaları).

Görülebileceği gibi, "kişi" tanımı içerisinde sadece gerçek ve tüzel kişiler bulunmamakta, tüzel kişilikleri olmasa bile herhangi bir kurum veya kişilerden oluşan kuruluşlar kişi tanımı içerisind-e yer alabilmektedir(Kişi tanımı için Bkz.Yargıtay/Hukuk 184/2012 D.53/2015, Münür Hüdaverdi ve diğerleri ile Başsavcılık davası).

"Kişi" tanımının Yorum Yasası'ndaki geniş tanımı, hukuki sorumluluk veya davada taraf olabilme bakımından yeterli değildir. -Burada cevabı aranması gereken soru, ayrı tüzel kişiliği olmayan ancak kişi kapsamına giren bir kurum veya kuruluşun bir davada taraf olup olamayacağı ve hukuki sorumluluğunun olup olmayacağıdır.

Bu konuda hukukumuzun mehazı İngiltere'de ve aynı hukuk si-steminin geçerli olduğu Güney Kıbrıs'ta verilen kararlarda aydınlatıcı prensipler belirtilmiştir.

Güney Kıbrıs'ta herhangi bir yasa altında kaydı yapılmamış Basın Çalışanları Sendikasının, İhtiyat Fonunun komite üyelerine karşı açtığı davada İngiltere'dek-i Evans v Hooper (1875) 45.I.J.Q.B 206'dan atıfla şöyle denmiştir:

"Unincorporated bodies have no legal entity and cannot sue
or be sued in their name, unless there is specific legislation or rule enabling proceedings to be taken by or against the said- body"(M.Raftopoulus and others V.G.Theocharides and others, 1974, JSC sayfa 501).

Buna göre, tüzel kişiliği olmayan teşekküller hukuki varlık olmadıklarından, kendi adlarına dava edemez veya edilemezler, meğer ki, bu konuda belirli bir yasal düzenleme -veya kendi adlarına veya aleyhlerine işlem başlatılmasını sağlayan kural (düzenleme) olsun.

Aynı kararda tüzel kişiliği olmayan bir teşekkülün hukuki varlık sayılamayacağı, hangi hallerde dava açabilecekleri ile ilgili şöyle denmiştir:

"An unincorparat-ed member's club, not being a partnership
or legal entity, cannot sue or be sued in the club name, nor can secretary or any other officer of such a club sue or be sued on behalf of the club, even if the rules purport to give him power to sue and provide -for his being sued, unless this is permitted by statute.
(London Association for Protection of Trade v. Greenlands Ltd, 1916, 2A.C.1,HL, Gray v Person (1870), L.R.5.CP.568, Evans v Hooper (Supra), See also, Limassol Patriotic Club v.Kovvas 18 CLR.,106, G.-W.Stow and Others v.F.Houry and others (1959-60) 24 CLR p.206)."

Buna göre, bir ortaklık veya hukuki varlık olmayan tescil edilmemiş bir teşekkül, kendi adıyla dava açamayacağı veya dava edilemeyeceği gibi, böyle bir oluşumun sekreteri veya diğer yönetic-ileri de bu maksada yönelik kurallar kendilerine yetki verse bile yürürlükteki meVzuat izin vermediği takdirde, teşekkül adına dava açmazlar veya dava edilemezler.

Bu esaslardan hareketle, tüzel kişiliğinin olmadığı taraflar tarafından iddia edilmediği h-alde, Alt Mahkemenin resen inceleyip tüzel kişiliği olmadığına hükmettiği Davalı No.4 Zorunlu Sigortalar Garanti Fonunun (bundan böyle sadece Fon olarak anılacaktır) hukuki varlığı, yürürlükteki mevzuat altında değerlendirilmeli ve bu konu sadece şirketler- veya kamu tüzel kişiliği kapsamı ile sınırlı bir değerlendirmeye tabi tutulmamalıdır(Terekeler, trustlar, vakıf yönetim kurulları, yük ve gemi gibi hukuki varlıkların tüzel kişi olmadığı halde kişi sıfatıyla davalarda taraf olabileceği konusuna değinmeyi -bu safhada gereksiz görür, sadece hatırlatmakla yetiniriz).

Yukarıda belirttiğimiz hususlar ışığında tüzel kişiliği olmasa bile yürürlükteki mevzuat, Fona dava etme ve edilme yetkisini veriyorsa, Fonun hukuki varlığı kabul edilmeli ve bir davada taraf ola-bilecek nitelikte kişi sayılmalıdır. Aksi durumda, dava edebilir veya edilebilir nitelikte hukuki varlığı olmadığından, kişi olarak davada taraf olması mümkün olmayacaktır.

Zorunlu Sigortalar Garanti Fonu, 54/1999 ve 72/1999 sayılı Yasa ile Değiştirilmiş- şekliyle 39/1993 sayılı Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) Yasası'nın 51. maddesi altında kurulmuştur. Yasanın 51(1) maddesi aynen şöyledir:

"51.(1). Bu Yasa gereğince veya diğer yasalarla
yaptırılması zorunlu kılınan sigortaların
uygulanma-sında kullanılmak üzere, Bakanlık
nezdinde Zorunlu Sigortalar Garanti Fonu
kurulur."

Bu maddeden çok açık şekilde görülebileceği gibi, Davalı No.4 Yasa ile Bakanlık nezdinde kurulmuştur.

Aynı maddenin 3. fıkrasına göre, bu Fonun geliri sigor-ta şirketlerince tahsil edilecek net primlerin %3'ü veya Bakanlar Kurulunun kararıyla en fazla %5'i kadardır.

Kısaca Fon ile sigorta şirketleri arasında gelir ilişkisi sağlanmış, toplanacak paranın KKTC Kalkınma Bankasında Bakanlıkça açtırılan bir hesaba- yatırılması zorunlu kılınmıştır. Fona yapılması gereken ödemeler kamu alacağı mahiyetinde olduğundan, Kamu Alacaklarının Tahsili Usulu Yasası ile takip edileceği ayrıca düzenlenmiştir(Madde 51(5)).

Zorunlu Sigortalar Garanti Fonundan yapılacak ödemelerl-e ilgili olarak, Bakanlık, sigortacılık tekniğinin gerektirdiği işlemleri ve hasar saptama ve incelemelerini yapmak ve hak sahibi kişilere yapılacak ödemelerin sigortacılık usul ve esasları ile yürürlükteki mevzuat çerçevesinde saptanması ve ilgililere öde-me yapılmasını sağlamak üzere, sigorta şirketleri ile sözleşme yapmaya yetkili kılınmış, ancak sözleşme kapsamında yapılacak ücret ödemelerinin Fondan karşılanması öngörülmüştür(Madde 51.6).

Haliyle, özel şirketlere Fon adına ödeme yapılabilmesi için, Fon-un hukuksal bir bünyesi ve varlığı olması gerekmektedir. Aksi halde, bunun denetlenebilir olması veya Fonun bütçe uyumunun sağlanması mümkün olmaz.

Yasa koyucu, bunu sağlamak için Yasası'nın 51(7) maddesi altında, 51. maddenin uygulanması ile Zorunlu Sig-ortalar Garanti Fonunun kuruluşuna, işleyişine, Fondan yapılacak ödemelere ve diğer hususlara ilişkin usul ve esasların tüzükle düzenlenmesini öngörmüştür.

İlk olarak, 14.1.1998 tarih ve 6 sayılı Resmi Gazete'nin Ek III'ünde A.E. 34 sayılı Tüzük yayımlan-mıştır. Tüzüğün 11. maddesi Fonun amacını düzenlemektedir. İlgili 11. madde aynen şöyledir:

"11. Yaralanan ve/veya ölen şahısların kendilerine veya
yakınlarına ve/veya mallarına yapılan zararlara, değiştirilmiş şekliyle 21/74 sayılı Motorlu Araçlar Yol- Trafik Yasası'na uygun olarak tazminat ödemek.
Zorunlu Sigortalar Garanti Fonunda oluşacak miktarları Bakanlığın uygun göreceği ve Fonun kuruluş amaçlarına uygun olarak gelir getirecek şekilde yönlendirmek."

Bu maddeden anlaşılacağı üzere Fonun iki e-sas amacı vardır:

Zarar gören kişilere tazminat ödemek.
Fonda birikecek miktarları gelir getirecek şekilde yönlendirmek.

Her iki amaç, nitelikleri itibarıyla hukuki varlık olmayı ve yönetme kabiliyeti içeren karar alma mekanizmasını gerektirmektedir. Ak-si halde hukuki niteliği "kişi" olmayan bir yapının tazminat ödemesi veya parasını gelir getirecek şekilde yönetmesi mümkün değildir.

Nitekim, yukarıda bahsi geçen Tüzüğün 13. maddesi, Fonun Bakanlar Kurulunca atanacak 5 üyeli Yönetim Kurulu tarafından y-önetileceğini amirdir.

Buraya kadar ortaya çıkan tabloya göre, Fonun ilgili Bakanlık nezdinde kurulan, Bakanlar Kurulunca atanmış ayrı yönetim kurulu bulunan, parasını gelir getirecek işlerde yönetebilen, zarar gören kişilerin tazminat talebi müracaatlar-ını kabul eden ve tazminat ödeme görevi olan yasa ile kurulmuş hukuki varlık olduğu anlaşılmaktadır.

Böyle bir hukuki yapısı olan Fonun ödemeleri nasıl ve ne maksatla yapacağı Tüzüğün 14. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu davayı ilgilendirdiği oranda 276/2-003 ve 562/2008 sayılı Tüzüklerle yapılan değişiklikle 14. madde şöyledir:

"14. Zorunlu Sigortalar Garanti Fonundan aşağıda
belirtilen hallerin mevcudiyetinin yetkili
makamlardan tevsik edilmesi durumunda aşağıdaki
kişilere ödeme ya-pılabilir.

(1). Sigortasız bir motorlu taşıtın yol üzerinde
kullanılması sonucu veya nedeniyle herhangi bir kişinin ölmesi halinde doğacak herhangi bir yükümlülük için, Haksız Fiiller Yasası'nın 58. maddesi tahtında dava hakkına sahip kişilere, yaral-anması halinde kendisine veya usulüne uygun atanan vekiline ve/veya malına yapılan zararlar mal sahibine veya usulüne uygun atanan vekiline.

(2). Tespit edilemeyen bir motorlu taşıtın yol
üzerinde kullanılması sonucu veya nedeniyle herhangi -bir kişinin olması halinde doğacak herhangi bir yükümlülük için, Haksız Fiiller Yasası'nın 58. maddesi tahtında dava hakkına sahip kişilere, yaralanması halinde kendisine veya usulüne uygun atanan vekiline ve/veya malına yapılan zararlar mal sahibine veya -usulüne uygun atanan vekiline.
(3). Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Zorunlu
Sigorta cinsinden sigortalı bir motorlu taşıt
ile, bu motorlu taşıtı kullanabilmesi için
gerekli sürüş ruhsatı olmayan bir -sürücünün,
motorlu taşıtın yol üzerinde kullanılması sonucu veya nedeniyle herhangi bir kişinin ölmesi halinde doğacak herhangi bir yükümlülük için, Haksız Fiiller Yasası'nın 58. maddesi tahtında dava hakkına sahip kişilere, yaralanması hal-inde kendisine veya usulüne uygun atanan vekiline ve/veya malına yapılan zararlar mal sahibine veya usulüne uygun atanan vekiline.
(4). (A) Mal zararları kapsamında yapılacak
ödemeler, 50,000 YTL'ye
(B) Kişilerin ölümü ve bedensel zarara- uğraması
kapsamında yapılacak ödemeler, yolcu taşıyan
toplu taşıma araçları minübüs ve otobüslerde
5,000,000 Euro ve bunlar dışında kalan
araçlarda 2,000,000 Euro'ya kadar sınırlı
olacaktır.
(5). Bu kapsa-mda yapılacak tüm ödemeler cemile
mahiyetindedir.
(6). Fondan ödeme yapılabilmesi için yapılacak
başvuruların Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Barosuna kayıtlı herhangi bir avukat tarafından yapılması zorunludur.
(7). Kuzey Kıbrıs Türk Cum-huriyeti'nde Zorunlu
Sigortalar cinsinden bir araç sigortası bulunmayan veya böyle bir aracı kullanabilmesi için gerekli sürüş ruhsatı olmayan bir sürücünün, herhangi bir kişiye vermiş olduğu bedensel yaralanmalar veya ölüm veya herhangi bir kişinin malı-na vermiş olduğu zararlar, zarar veren kişi veya kişilerin saptan