-D. 1/2016 Yargıtay/Hukuk No: 42/2014
(Gazimağusa Dava No: 482/2010)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Yargıç Bertan Özerdağ Huzurunda.

İstinaf eden: Philip James Kirby, yetkili vekilleri ve temsilcileri John Kir-by ve Brain Robinson vasıtasıyla, 254 White Hall Lane, Buckhurst Hill, Essex, IGP 5JH
(Davacı)

ile

Aleyhine istinaf edilen: No. 1-Fatma Beyazi, 20 Temmuz Caddesi, İs-kele
No. 2- Ekonomi ve Enerji Bakanlığı, KKTC Başsavcısı vasıtasıyla, Lefkoşa
No. 3- Maliye Bakanlığı, KKTC Başsavcısı vasıtasıyla, Lefkoşa
No. 4- Zorunlu Sigortalar Garant-i Fonu, II. Selim Caddesi, 49 Arca Apt. Daire 3, Lefkoşa
(Davalılar)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden/Davacı namına: Avukat Arif Tahir Erişen
- ve Avukat Çetin Veziroğlu
Aleyhine istinaf edilen/Davalı No. 2 ve 3 namına: KKTC
Başsavcılığı adına Savcı Damla Güçlü

Aleyhine istinaf edilen/Davalı No:4 namına:Avukat Alper Dede hazır değil.

(24.11.2015 ve 25/11/2015 tarihli i-hbarlı istidalar hakkında)

------------

K A R A R

Aleyhine İstinaf Edilenler/Davalı No.2 ve No.3 (bundan böyle sadece Davalı No.2 ve No.3 olarak anılacaktır) tarafından, İstinaf Eden/Davacı (bundan böyle sadece Davacı olarak anılacaktır) tarafında-n dosyalanan istinaftaki masraflarla ilgili teminat yatırılması talebi ile, 25.11.2015 tarihli bir ihbarlı istida dosyalanmıştır. Aleyhine İstinaf Edilen/Davalı No.4 (bundan böyle sadece Davalı No.4 olarak anılacaktır) tarafından da İstinaf Eden/Davacı tar-afından masraflarla ilgili teminat yatırılması talebi ile, 24.11.2015 tarihli bir ihbarlı istida dosyalanmıştır. Her iki istida birleştirilerek dinlenmiştir.

Her iki istidada da yapılan talep aynıdır ve aynen şöyledir:

"A. İstinaf Edenin yabancı olmas-ı hasebiyle Aleyhine İstinaf Edilen Davalı (No. 2, 3 ve 4)'ün aleyhine açmış olduğu davada, Aleyhine İstinaf Edilen Davalı (No. 2, 3 ve 4)'ün doğacak masraflarını güven altına (security) almak bakımından İstinaf Edenin, Aleyhine İstinaf Edilen Davalı (No. -2, 3 ve 4)'e KKTC'deki yerel bankadan 26,000TL değerinde bir banka garanti mektubu vermesine ve/veya Yüksek Mahkeme veznesine nakit olarak Aleyhine İstinaf Edilen Davalı No. (4)'ün masraflarını karşılamak üzere 26,000TL yatırması ve/veya Mahkemenin uygun -göreceği başka herhangi bir meblağ hususunda Mahkemenin bir emir ittihaz etmesine,"

Davalı No.2 ve No.3'ün ve keza Davalı No.4'ün istidaları, Emir 35 Nizam 2 ve 5, Emir 48 Nizam 2, Emir 60 Nizam 1 ve 5 ile Yargıtay/Hukuk 55/2013 Dağıtım 40/2013'e dayan-dırılmıştır.

Her iki istidada, yemin varakasında ve duruşmada özetle: Davacının yabancı bir kişi olduğu, yurt dışında yaşadığı ve KKTC'de herhangi bir mal varlığı bulunmadığı iddia olunmuştur.

Davacı tarafından her iki istidaya dosyalanan itiraznam-elerde ise Davacının yabancı olduğu, yurt dışında yaşadığı ve KKTC'de taşınır ve taşınmaz mal varlığının bulunmadığı kabul edilmesine rağmen, Davacının haklı ve kuvvetli bir istinafının olduğu, masraflarla ilgili teminat yatırılmasına emir verilmesi halind-e istinafını ileriye götürülemeyip haklarını arayamayacağı, Davalı No.4'ün davanın duruşması safhasında Davacıya 5,000 TL'lik bir teklifi ve buna ilaveten Davacı lehine Davalı No.1 aleyhine 97,475.50 TL için verilmiş bir hüküm olduğu belirtilerek, mahkemen-in masraflar için teminat emri verirken geniş bir takdir hakkının bulunduğu ve bunları dikkate alarak masraflar için teminat emri verilmemesi yönünde takdir hakkını kullanması gerektiği beyan edilmiştir.

Birleştirilmiş istidalarla ilgili incelemeye g-eçmeden önce, istinafla ilgili olguları aşağıda özetlemekte yarar vardır.

Davacı, Davalı No.1, 2, 3 ve 4 aleyhinde haksız fiil taleplerine dayanan bir dava dosyalamıştır. Davada, Davalı No.1 haksız fiile ve/veya kazaya sebebiyet veren kişi olarak, Davalı- No.2 ve 3 Ekonomi ve Maliye Bakanlıkları ve Davalı No.4 ise Zorunlu Sigortalar Fonu olarak, Davalı No.1'in sigortasız araç kullanması bağlamında sorumlu oldukları ve kaza nedeniyle ortaya çıkan zarar-ziyanı karşılamaları gerektiği talebi ile müştereken da-va edilmişlerdir.

Davayı dinleyen Alt Mahkeme, Davacı lehine ve Davalı No.1 aleyhine 97,475.50 TL zarar-ziyan ve tazminat, mezkur meblağ üzerinden yasal faiz ve dava masrafları için emir ve hüküm vermiş olmasına rağmen, Davalı No.2, 3 ve 4 aleyhindeki d-avayı masrafsız ret ve iptal etmiştir. Bu istinafa konu Alt Mahkemenin, Davacının Davalı No.2, 3 ve 4 aleyhindeki davasını ret ve iptal eden kararıdır.

Masraflarla ilgili teminat emri verilmesi "masraflar için teminat" başlıklı Emir 60'da düzenlenmekted-ir. Emir 60 Nizam 1 aynen şöyledir:

"1.Normal olarak Kıbrıs dışında ikamet eden bir davacıya (ve yalnızca borcunu alacağına mahsup etme niteliğinde olmayan bir karşı taleple ilgili olarak, bir davalıya) geçici olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ik-amet etmesine bakılmaksızın davanın herhangi bir aşamasında, dava masrafları için teminat vermesi için emir verilebilir."

Davacı, Davalı tarafça ileri sürülen Davacının KKTC'de ikamet etmediği,yurt dışında ikamet ettiği ve KKTC'de herhangi bir mal varl-ığının bulunmadığı iddialarını kabul etmektedir. Bu nedenle, Davalılar tarafından Davacı ile ilgili yaptıkları talep bu nizam kapsamında olup, Davacının KKTC'de ikamet etmediği ve herhangi bir mal varlığının bulunmadığı hususlarında bulguya varırım.

Yuk-arıda yapılan bulguya istinaden, yurt dışında yaşayan ve KKTC'de mal varlığı bulunmayan bir kişi olan Davacının, masraflar için teminat vermesi gereklidir.

Ancak bir istinafa bağlı olarak masraflar için teminat emri talebi yapılması durumunda ise, Emir- 35 Nizam 2 de belirtilen kurallar da dikkate alınarak bir emir verilmesi gerekmektedir. Davalıların istidalarında dayanmakta oldukları Emir 35 Nizam 2 aynen şöyledir:

"2.İstinaf Mahkemesinin 57. Emrin 2. nizamı uyarınca haiz olduğu yetkiye bağlı olarak- ve bu yetkiye zarar gelmeksizin, herhangi bir ara emrine karşı veya dava sayılmayan herhangi bir meselede verilen bir emre karşı, ilgili emir gerek kesin gerek ara emri olsun, on dört gün geçtikten sonra ve diğer emirlerde ise, altı hafta geçtikten sonra,- istinafa gidilemez, meğer ki, mahkeme veya yargıç, emri verirken veya emrin verilmesinden sonra herhangi bir zaman, veya İstinaf Mahkemesi süreyi uzatmış olsun. Yukarıda sözü edilen süreler, hüküm veya emrin, istinafa gitmek niyetinde olan taraf bakımında-n bağlayıcı olduğu tarihten, veya bir dilekçenin reddedilmesine ilişkin hallerde dilekçenin reddedildiği tarihten başlayarak hesaplanır. Ö