-D. 38/2012 Yargıtay/Hukuk No: 4/2010
(Lefkoşa Dava No: 2497/06)

Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti : Şafak Öneri, Narin F.Şefik, Ahmet Kalkan.

İstinaf eden : 1. Recep Yüksel, Lefkoşa.
2. Adem Solmazer, Lefkoşa.
- 3. Galip Bozalp, Lefkoşa.
(Davacılar)

ile

Aleyhine istinaf edilen : 1. Hilmi Refik, Lefkoşa.
2. Göksel Refik, Lefkoşa.
3. Sedat Tezcan, Lefkoşa.
-4. Tapu ve Kadastro Dairesini
temsilen KKTC Başsavcısı, Lefkoşa.
(Davalılar)

A r a s ı n d a.

İstinaf edenler namına: Avukat Menteş Aziz adına Av.Hüsnü Tokatlıoğlu
Aleyhine istinaf edilenl-er 1,2 ve 3 namına : Avukat Serhan Çinar
Aleyhine istinaf edilen 4 namına : Kıdemli Savcı Sarper Altıncık.

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Başkanı Hüseyin Besimoğlu'nun 2497/2006 sayılı davada 25.11.2009 tarihinde verdiği karara karşı Davacılar tarafından yapı-lan istinaftır.

-----------------

H Ü K Ü M

Şafak Öneri : Bu istinafta, Mahkemenin kararını, Sayın Yargıç Ahmet Kalkan okuyacaktır.

Ahmet Kalkan: İstinaf eden/Davacılar, Lefkoşa Kaza Mahkemesinin davayı ret ve iptal eden ve mukabil d-ava gereğince İstinaf eden/Davacıların, Aleyhine istinaf edilen/Davalı No.1,2 ve 3'e 48,821 stg. ödemelerine emir veren 25.11.2009 tarihli hükmüne karşı, bu istinafı dosyaladılar.

Karar içerisinde İstinaf edenler Davacılar, Aleyhine istinaf edilenler is-e Davalılar olarak anılacaktır.

Taraflar arasındaki layiha teatisinin kısa özeti şöyledir:

Davacılar, Davalılar aleyhine dosyaladıkları davada, Davalılar No.1,2 ve 3 ile 15.8.2005 tarihinde bir satış sözleşmesi aktettiklerini, bu satış sözleşmesi ile- Davalılar No.1,2 ve 3'ün sahibi oldukları Gönyeli, Mutsuni mevkiindeki C 1031, C 1032 ve C 219 kayıt No.lu toplam 37 dönüm 2 evlek 500 ayakkareden müteşekkil gayrimenkul malı uyuşulmuş bedel olan dönümü 35,000 stg.den toplam 1,312,500 stg.ne satın aldıkla-rını, sözleşmeye uygun olarak Tapu'da devir işlemlerinin yapıldığını, takriben 19/09/2005 tarihinde satış konusu gayrimenkullerin 1/3 hissesinin, Davacı No.2'nin adına, 1/3 hissesinin Davacı No.1'in direktörü ve/veya hissedarı olduğu Özyüksel Möble Ltd. ad-ına, 1/3 hissesinin de Davacı No.3'ün direktörü ve/veya hissedarı Bozalp İnşaat Şirketi Ltd. adına kaydedilerek koçan edildiğini, satış bedelinin ödendiğini, daha sonra Davalı No.4'ün, koçanların mesahası yapılmadan verildiğini ve gayrimenkullerin toplamda- 6 dönüm 1 evlek 1600 ayakkare eksik olduğunu Davacılara bildirdiğini, Davalı No.1,2 ve 3'ün hileli davranışları sonucunda malların eksik olduğunu bilerek ve isteyerek Davacıları kandırmak suretiyle dönüm başına 35,000 stg.den toplam 220,500 stg. fazladan -para alarak haksız zenginleştiklerini, Davalı No.4'ün ihmalkârlığı neticesinde Davacıların zarara uğratıldığını ileri sürerek, Davalılar aleyhine 220,500 stg. ödenmesi ve zarar ziyan için hüküm ve emir verilmesini talep ettiler.

Davalı No.4 Tapu ve Kada-stro Dairesini temsilen Müdafaa ve Mukabil Dava dosyalayan Başsavcılık, mesaha yapılmadan koçan işlemine gidildiğini, bu konuda Davacılara ihbar gönderildiğini, Davacıların fazladan ödedikleri paradan haberleri olmadığını, Davalı No.4'ün haksız zenginleşme-diğini, sorumluluk varsa yegane sorumlunun Davalı No.1,2 ve 3 olduğunu, Davacıların, gerçek satış bedeli üzerinden stopaj ve devir harçları bakiye borçları doğduğunu ileri sürerek, bu miktarın ödenmesini talep etti.

Davalılar No.1,2 ve 3 tadil edilmiş m-üdafaa ve mukabil taleplerinde, özetle konu malın kendilerine atalarından kaldığını, diğer mal sahipleri ile müstakil koçan almak için talepte bulunduklarını, Davalı No.4'ün parsellere renkler vermesi suretiyle kura çektiklerini, dava konusu parsellerin ke-ndilerine kaldığını, işlemlerin Davalı No.4 tarafından yapılarak koçan aldıklarını, söz konusu arazinin net satış bedelini 1,300,000 stg. düşünerek satışa çıkardıklarını, kesinlikle dönümünün 35,000 stg.den uyuşularak ve/veya hesaplanarak satış bedelini te-spit etmediklerini, hiçbir zaman hileli davranışları olmadığını, satış sözleşmesinin iptal edilerek aldıkları parayı iade etmeye hazır olduklarını, Davacıların malı ucuza elde etmek için hileli davranışlar içerisine girdiklerini, Davalılar No.1,2 ve 3'ün a-lacağı olan mütebaki satış bedeli 800,00 stg.nin Yakın Doğu Bank Ltd.ten herbiri 400,000 stg.den 2 adet banka teminat mektubu ile ödendiğini, 15.8.2005 tarihinden itibaren birinci teminat mektubunun 20.6.2006 tarihine kadar %5, diğerinin 20.03.2007 tarihin-e kadar %5'den olmak üzere toplam 48,821 stg. faiz alacakları olduğunu, Davacılar bu faizleri ödemeyi taahhüt ettikleri halde ödemediklerini ileri sürerek, satış sözleşmesinin iptal edilerek malın iadesini, alternatif olarak 48,821 stg. faiz alacağının öde-nmesini ve zarar ziyan talep ettiler.

Davacılar, müdafaaya cevap ve mukabil müdafaa ile Davalıların iddia ve mukabil davalarını reddettiler.

İSTİNAFA KONU OLGULAR:

Huzurumuzdaki istinafa konu olgular özetle şöyledir:

Davacılar ile Davalı No.1,2 ve- 3 arasında 15.8.2005 tarihinde bir satış sözleşmesi yapıldı. Mezkûr sözleşmeye göre Davalılar No.1,2 ve 3 adında kayıtlı olan Lefkoşa Gönyeli'de kain, C 1031,C 1032 ve C 219 kayıt No.lu taşınmaz mallar, 1,312,500 stg. satış bedeli karşılığında Davacılara -satıldı.

Taraflar arasında aktedilen sözleşmeye göre, satışa konu taşınmaz malların yüzölçümü, 37 dönüm 2 evlek 500 ayakkareden ibarettir.

Sözleşmeye uygun olarak Davacılar, Davalı No.1,2 ve 3'e sözleşme tarihinde 100,000 stg. mezkûr taşınmaz malların -Tapu Dairesinde devredildiği gün 400,000 stg. ödediler.

Sözleşmeye göre ödenmesi gereken mütebaki satış bedeli olan 800,000 stg. için Yakın Doğu Bank Ltd.den 9125/05 ve 9126/05 sayılı iki adet teminat mektubu temin edildi.

Herbiri 400,000 stg. olan tem-inat mektupları 20.6.06 ve 20.3.07 tarihlerinde ilgili Banka tarafından Davalılar No.1,2 ve 3'e ödenmiştir.

Davalılar No.1,2 ve 3, devir tarihinde satışa konu gayrimenkullerin 1/3 hissesini Davacı No.2'ye, 1/3 hisseyi Davacı No.1'in istemi ile Özyüksel L-td.e, 1/3 hisseyi de Davacı No.3'ün istemi doğrultusunda Bozalp İnşaat Şirketi Ltd. ismine devredip belirtilen kişiler adına kaydını sağladılar.

Satış sözleşmesinin yapıldığı tarihte C 1031 koçan No.lu taşınmaz malın yüzölçümü kayıtlara göre 24 dönüm 300-0 ayakkare, 1032 koçan No.lu taşınmaz malın kayıtlı yüzölçümü 9 dönüm 3 evlek 2000 ayakkare ve C 219 koçan No.lu taşınmaz malın yüzölüçümü 3 dönüm 1 evlek 2700 ayakkare idi.

Satış konusu taşınmaz malların devrinden sonra, Lefkoşa Kaza Tapu Amirliği taraf-ından, Davacılar No.1,2 ve 3'e ayrı ayrı gönderilen yazı ile mevcut koçanların mesahası yapılmadan çıkarıldığını, yapılan mesaha işlemlerinden sonra C 1031 kayıt No.lu taşınmaz malın 19 dönüm 2 evlek 1400 ayakkare, C 1032 kayıt No.lu taşınmaz malın 8 dönüm- 2000 ayakkare olduğunun tespit edildiği bildirilmiş ve düzeltme yapılması ihbarında bulunmuştur.

Bu durumun Davacıların bilgisine getirilmesi üzerine, Davacılar satılan taşınmaz malların 6 dönüm 1 evlek 1600 ayakkare eksik olduğunu ve dönümü 35,000 stg.-den olmak üzere toplam 220,500 stg.nin Davalılar No.1,2 ve 3'e fazladan ödendiğini ve haksız zenginleştikleri nedeniyle bu miktarın iadesini talep ettiler.

Gayrimenkulleri dönüm esası üzerinden değil, mevcut hali ile bir bütün olarak sattıklarını ve satı-ş bedelini iade ederek malları devralmaya hazır olduklarını belirten Davalılar No.1,2 ve 3, Davacılara herhangi bir miktar iade etmediler.

Davayı dinleyen İlk Mahkeme, huzurundaki şahadet ve emareleri inceledikten sonra, tarafların dönüm başına değil taş-ınmaz malın bütünü üzerinden anlaştıklarına (Mavi 237), satış ve devirden sonra taşınmaz malların toplamda 6 dönüm 1 evlek 1600 ayakkare eksik olduğunun, Davalı No.4 tarafından belirlendiğinin doğru olduğuna, konu koçanları Davalı No.4'ün düzenleyip verdiğ-ine, eksikliğin Davalılar No.1,2 ve 3 tarafından bilinmediğine, ortada bir yanıltma ve hile bulunmadığına, Davalılar No.1,2 ve 3'ün eksikliği öğrendikleri anda parayı iade ederek, malı devralmayı teklif ettiklerine ancak bu teklifin kabul görmediğine, mesl-ekten müteahhit olan Davacı No.3'ün arazideki eksikliği bilebilecek durumda olduğuna ve bildiğine (Mavi 240), Davalı No.4'ün gerekli araştırmayı yapmadan koçan verdiğine bu nedenle kusurlu ve ihmâlkar davrandığına (Mavi 241), taraflar arasındaki akitsel il-işki sonucunda malların bir bütün olarak satıldığına, bu satış ile Davalıların mal varlığında sebepsiz bir artış meydana gelmediğine, satış konusu malları iade etmeyi kabul etmeyen Davacıların herhangi bir zarar ziyana düçar olmadıklarına (Mavi 243), Davac-ıların Davalı No.1'in kusur ve ihmalinden ne gibi bir zarara uğradıklarını ispat edemediklerine (Mavi 244), Davacıların stopaj talebine hakları olmadığına (Mavi 245), Davacıların davalarının ret ve iptal edilmesi gerektiğine, Davalı No.4'ün fazladan devir -harcı talep etmeye hakkı olmadığına, Davalı No.4'ün mukabil talebinin reddi gerektiğine (Mavi 248), Davalılar No.1,2 ve 3'ün Emare 3 sözleşmenin 7. maddesi gereğince Davacıların ödemeleri gereken faizleri ödemedikleri ve 48,821,92 stg. borçlu oldukları idd-ialarını bulgu yaparak, Davalılar No.1,2,3'ün mukabil talepleri gereğince, Davacılar aleyhine bu miktar için hüküm vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

İstinaf eden, istinaf ihbarnamesinde, 18 istinaf sebebi ileri sürmesine rağmen, istinaf duruşmasında 13,1-4,17 ve 18. istinaf sebeplerini geri çekerek, istinafını 4 başlık altında ele almıştır.

Buna göre,

Muhterem İlk Mahkeme, taraflar arasındaki satış sözleşmesine göre, satışın dönüm başına 35,000 stg.den yapıldığına bulgu yapmamakla ve eksik miktarlar i-çin Davacılara 220,500 stg.ni iade etmemekle hata etti.
Muhterem İlk Mahkeme, Davalılar No.1,2 ve 3'ün taşınmaz mallardaki eksikliği bilmediklerine veya bilme imkânlarının olmadığına ilişkin bulgu yapıp, Davacıların hile iddialarını reddetmekle hata etmiş-tir.
Muhterem İlk Mahkeme, sözleşmeye konu taşınmaz malların davada taraf olmayan şirketlere devredilmesi nedeniyle, Davacıların zararları olmadığı bulgusunu yapmakla hata etmiştir.
Muhterem İlk Mahkeme, Davalı No.4'ü kusurlu bulmasına rağmen aleyhine hü-küm vermemekle hata etmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI:

Davacılar Avukatı hitabında özetle, taşınmaz malların satışının malların bütünü üzerinden global şekilde yapılmadığını ve tarafların dönüm başına 35,000 stg.den anlaştıklarını, konu taşınma-z malların eksik olduğunun belirlenmesinden sonra, eksik olan 6 dönüm 1 evlek 1600 ayakkarelik kısma karşılık 220,500 stg.nin Davacılara iade edilmesi gerektiğini, Davacılar sözleşme ile 37 dönüm 2 evlek 500 ayakkare arazi aldıkları halde tapuda adlarına 6- dönüm 1 evlek 1600 ayakkare eksik kayıt yapıldığını, bu nedenle aradaki farkın Davacılara ödenmesi gerektiğini, mallarının taksimattan önceki toplam yüzölçümünü dikkate aldığımızda, taksimattan sonra Davalılar No.1,2 ve 3'ün adlarına kalacak kısmın, ko