-D.53/2017 Yargıtay/Hukuk No: 40/2014
(Girne Dava No: 2372/2011)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti: Gülden Çiftçioğlu, Bertan Özerdağ, Beril Çağdal.

İstinaf eden: No. 1- Sadi Çelebi, 3 Adalet Sokak,
Girne.
- No. 2- Işın Çelebi, 3 Adalet Sokak,
Girne.
(Davacılar)
-ile-
Aleyhine istinaf edilen: KKTC Başsavcısı Hukuk Dairesi,
Lefkoşa.
(Davalı)

-A r a s ı n d a.

İstinaf eden No.1 ve 2 hazır değil namına: Avukat Ergin Ulunay
Aleyhine istinaf edilen namına: Kıdemli Savcı Erdinç Akyener.

Girne Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı Talat Usar'ın, 2372/2011 sayılı davada, 17.1.2014 tarihinde verdiği k-arara karşı Davacılar tarafından yapılan istinaftır.

--------------

K A R A R
Gülden Çiftçioğlu: Huzurumuzdaki istinaf, Davacıların (İstinaf Edenler) Girne Kaza Mahkemesinde Davalı (Aleyhine İstinaf Edilen) aleyhine ikâme etmiş olduğu, 2372/2011 say-ılı davada, 17.1.2014 tarihinde Mahkemenin verdiği hükümden dolayı Davacılar (İstinaf Edenler) tarafından yapılmıştır.
İSTİNAFA İLİŞKİN OLGULAR
Alt Mahkeme huzurundaki meselede, Davacılar Talep Takrirlerinde, 7293 No.lu Koçan tahtında kayıtlı Yukarı Girne'-de kain 1,000,000.-Sterling değerindeki taşınmazın müşterek mal sahipleri olduklarını, mezkur taşınmaz üzerine bir ev inşa etmek için Şehir Planlama Dairesine 31.1.2011 tarihli bir başvuru yaptıklarını, bunun üzerine ilgili Dairenin Davacılar lehine 1.2.20-11 - 31.1.2014 tarihleri arasında geçerli olmak üzere bir Planlama Onay Belgesi ısdar ettiğini ancak Davacılara ait taşınmazın 2007 Girne II. Kapsamlı Emirnamesi kapsamında, Sarı Bölge olarak tanımlanan bölgede yer alması nedeniyle Şehir Planlama Dairesini-n Planlama Onayına dava konusu taşınmazın kuzey hududu boyunca 36 ayak genişliğinde ve doğu hududu boyunca 15 ayak genişliğindeki alanın bedelsiz olarak kamuya devredilmesi ve kuzey hududu boyunca da 4 ayak genişliğinde yeşil alanın, anayol yol koruma band-ı amaçlı bedelsiz olarak kamuya devredilmesi şartlarını koyduğunu, bu şartlar dahilinde kamuya bedelsiz olarak devri öngörülen alanların toplam yüzölçümünün takriben 1.5 dönüm olduğunu, söz konusu alanların devrine en başından beri şiddetle itiraz etmekle -birlikte tüm haklarını mahfuz tuttuklarını ancak İdarenin dava konusu alanları yasa dışı ve zorla ve bedelsiz olarak kamulaştırdığını ve/veya el koyduğunu ve Davacıların mülkiyet haklarını herhangi bir tazminat ödemeksizin aldıklarını ve/veya gasbettikleri-ni ve/veya mülkiyet haklarını ihlal ettiklerini, Devletin Davacıları tazmin etmemekle KKTC Anayasası ve/veya Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 1. Protokolünün koruduğu mülkiyet ve tasarruf haklarını ihlal ettiğini ve Davacıları zarar-ziyana uğrattığını, -Davacıların belirtilenler ışığında Davalıdan 150,000.-Sterling tazminat talep ettiklerini beyan ve iddia ile mezkur meblağ, yasal faiz ve dava masrafları için lehlerine hüküm verilmesini talep etmişlerdir.

Meselenin daha iyi anlaşılır hale gelmesi için te-krar pahasına olsa da, Talep Takririnin ilgili kısımlarını karara aynen aktarmak uygun olacaktır.

Davacıların Talep Takririnin 3,4 ve 5. paragrafları şöyledir:

3- Davacılar dava konusu zamanlarda dava konusu taşınmaz mal
üzerine bir ev inşa etmek iç-in Şehir Planlama Dairesine
31.1.2011 tarihli bir başvuruda bulundular ve bu başvuru
üzerine Şehir Planlama Dairesi dava konusu taşınmaz malla
ilgili Davacılara 1.2.2011-31.1.2014 tarihine kadar geçerli
bir Planlama Onay Belgesi ısdar etti,- ancak dava konusu
taşınmaz mal 2007 Girne II. Bölge Kapsamlı Emirnamesinin
kapsamında Sarı Bölge olarak tanımlanan bölgede yer
aldığından, Şehir Planlama Dairesi, diğer koşullar yanında,
aşağıdaki koşulları dava konusu Planlama Onay Belges-ine
koydu:

a) Dava konusu taşınmazın kuzey hududu boyunca 36 ayak
genişliğinde ve doğu hududu boyunca 15 ayak
genişliğindeki alan kamu yolu amaçlı bedelsiz olarak
kamuya devredilecektir.

b) Dava konusu taşınmaz malın kuze-y hududu boyunca 4 ayak
genişliğindeki yeşil alan anayol yol koruma bandı
amaçlı bedelsiz olarak kamuya devredilecektir.

4. Davacılar iddia eder ki, yukarıdaki 3. paragrafta
belirtilen ve kamuya bedelsiz devredilmesi öngörülen
al-anların toplam yüzölçümü takriben 1.5 dönümdür (21,600
ayakkare'dir) ve söz konusu alanların devredilmesine

başlangıcından itibaren bugüne kadar Davacılar şiddetle
itiraz etmektedirler ve yaptıkları tüm işlemlerde de tüm
haklarını mahfuz -tuttular ve/veya tutmaktadırlar. Ancak
Şehir Planlama Dairesi ve/veya Karayolları Dairesi ve/veya
İçişleri ve Yerel Yönetimler Bakanlığı yasa dışı ve zorla
söz konusu alanları bedelsiz olarak kamulaştırdılar ve/veya
el koydular ve Davacılar-ın mülkiyet haklarını herhangi bir
tazminat ödemeksizin aldılar ve/veya gasbettiler ve/veya
mülkiyet haklarını da ihlal ettiler.

5. Davacılar yukarıda belirtilenler ışığında, dava konusu
taşınmaz malın takriben 1.5 dönümlük (21,600 ayakkare'li-k)
bir alandan ibaret kısmın mülkiyetinden ve tasarrufundan
yoksun bırakılmakla ve KKTC Devleti de ve/veya KKTC
Makamları da Davacıları tazmin etmemekle Davacıların KKTC
Anayasası'nın ve/veya Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin
1. Proto-kolünün koruduğu mülkiyet ve tasarruf haklarını
ihlal ettiler ve Davacıları zarar- ziyana uğrattılar.

Davalı, Müdafaa Takririnde iptidai itiraz olarak, Planlama Onay Belgesinin ve bu bağlamda Şehir Planlama Dairesi tarafından konan koşulların idari- nitelikli karar veya işlem olduğunu, dolayısıyla bu karardan şikayetçi olan Davacıların öncelikle Yüksek İdare Mahkemesine başvurarak iptalini talep etmedikleri cihetle artık Planlama Onayına konan koşulları yakınma konusu yapamayacaklarını veya bu koşul-ların yasa dışı olduğu iddiasında bulunamayacaklarını, her halükarda Davacıların çare aramaları gereken mahkemenin Girne Kaza Mahkemesi değil, Yüksek İdare Mahkemesi olduğunu ileri sürerek, davanın daha ileri götürülmeden masraflarla birlikte ret ve iptali-ni talep etmiştir.

İlâveten Davalı yine iptidai itiraz olarak, Davacıların henüz Planlama Onayına uygun olarak inşaatlarını tamamlayıp gerekli izinleri almadıkları ve kamuya devredilmesi öngörülen
söz konusu alanların henüz kamu adına devredilmediği ci-hetle, Davacıların konu taşınmaz mal için herhangi bir tazminat talep etme hakları doğmadığını ve davanın mevsimsiz açıldığını iddia ederek, davanın iptidaen ret ve iptalini talep etmiştir.

Davalı, yukarıdaki iptidai itirazına ilâveten Müdafaa Takririnde-, Talep Takririnde ileri sürülen ve Müdafaa Takririnde açıkça kabul edilmeyen tüm iddia ve beyanları teker teker ret ve inkâr ederek, Davalının Planlama Onayını verirken, 55/1989 sayılı İmar Yasası'nın ilgili maddeleri ile mezkur Yasa altında çıkarılan Gir-ne II. Bölge Kapsamlı Emirnamesinin 14. ve sair ilgili maddelerini uyguladıklarını ve Planlama Onay Belgesini işbu yasal mevzuat kurallarına ve Yasaya uygun olarak belli koşullarla verdiklerini, Davacıların söz konusu planlama onayı koşullarının yasa dışı -olduğu iddiasında iseler işbu Planlama Onayının iptali için Yüksek İdare Mahkemesine başvurmaları ve işbu koşulların yasal olup olmadığını orada tartışmaları gerektiğini, Davacıların bunu yapmadıkları için artık bu idari kararın veya öngörülen koşulların y-asa dışı olduğu iddiasında bulunamayacaklarını ve işbu Planlama Onayının öngördüğü koşullar nedeniyle herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacaklarını, Davacıların işbu Planlama Onayında belirtilen koşullar gereğince kamuya devredilecek alanları ancak P-lanlama Onayı aldıkları İnşaat Ruhsatı ışığında işlemlerini ilerletmeleri ve Belediyeden gerekli izinleri almaları halinde veya inşaatı tamamlayarak konu alanların kamuya devredilmesi aşamasına gelindiğinde

yerine getireceklerinden, henüz taşınmaz mall-arından herhangi bir kamulaştırma veya kamuya devir işlemi yapılmadığını, bu nedenle bu safhada tazminat talep etme hakları olmadığını ve işbu davanın mevsimsiz olarak ikame edilmiş olduğunu ileri sürmüştür.

İlâveten, Davalı Müdafaa Takririnde, Davacılar-ın herhangi bir zarar-ziyana uğramadıklarını, dolayısıyla da herhangi bir miktar tazminata da hakları olmadığını, zarar-ziyana uğramış olsalar bile 150,000.-Sterling'lik miktarın fahiş ve/veya abartılı olduğunu beyan ve iddia ile, davanın masraflarla birli-kte ret ve iptal edilmesini talep etmiştir.

Davacılar Müdafaaya Cevap Takririnde, Müdafaa Takririndeki iptidai itirazlarda ileri sürülen iddiaları ret ve inkâr ederek, Planlama Onay Belgesinin, Anayasa'nın 36(3) maddesi altında Davacıların dava konusu ta-şınmaz malın ekonomik değerini fiilen azalttığından veya kısıtladığından veya sınırladığından veya Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne ekli 1. Protokolün öngördüğü mülkiyet ve tasarruf haklarını ihlâl ettiğinden, ilgili Devlet mercilerine direkt tazminat da-vası açılabileceğini ve mal varlığının ekonomik değerini fiilen azaltan kısıntı ve sınırlandırmalar için derhal bir tam tazminat ödendiğini, Planlama Onay Belgesinin geçerli olduğunu, Davacıların söz konusu Planlama Onay Belgesinin şartlarına bağlı olarak -dava konusu taşınmaz malın içerisine 1 adet konut ve 2 araçlık garaj inşa etmek için Girne Belediyesinden 8/3/2012 tarih ve 05819 sayılı İnşaat Ruhsatını aldıklarını, Davacıların, Davalıların kendilerine yapmış olduğu fiil ve eylemlerden veya işlemlerden v-eya tutum ve

davranışlarından veya Planlama Onay Belgesine koyduğu koşullardan dolayı mağdur olduklarını, zarar-ziyana uğradıklarını iddia ederek, bu zarar-ziyan için 150,000.-Sterling tazminat talep ettiklerini belirterek, Talep Takriri gereğince lehl-erine hüküm verilmesini talep etmişlerdir.

Davalının Müdafaa Takririndeki yukarıdaki bahse konu iptidai itirazları, Alt Mahkemede ayrı bir duruşma yapılmak suretiyle daha önce karara bağlanıp reddedilmiştir.

Davanın dinlenmesini müteakiben, Alt Mahkeme k-ararında, Davalının iptidai itiraz dışındaki müdafaasının dikkate alınacağını belirttikten sonra (Mavi 71), bu mesele açısından temel olarak incelenmesi gereken iki hususun olduğunu, bunlardan birincisinin, Şehir Planlama Dairesinin Emare No.3 Planlama On-ayı Belgesine koyduğu koşullar nedeniyle Davacıların mülkiyet hakkına müdahale edilip edilmediği ve dolayısıyla da Davacılar açısından bir tazminat hakkının doğup doğmadığı, ikincisinin ise Davacılar lehine tazminata hükmedilmesi gerekiyorsa bunun miktarın-ın ne olması gerektiği olduğunu belirterek (Mavi 71), huzurundaki meseleyi bu bağlamda incelemiştir.

Sonuçta Alt Mahkeme, kararında, Davacıların kendi müracaatları neticesi kendi menfaatlerine elde ettikleri Planlama Onayını kabul ettikten sonra, mezkur -Onaydaki koşulları şikayet konusu yapıp tazminat talep etmelerinin mümkün olmadığı kanaatine vararak, davayı ret ve iptal etmiştir. Akabinde, meselenin Yargıtaya havale edilebileceğini dikkate alarak, huzurundaki şahadeti değerlendirerek, alan kaybı gerçek-leşecek olmakla birlikte, doğrudan anayola erişim

olması hasebiyle mezkur alan kaybının taşınmazın değerini fiilen azaltmayacağı kanaatine vararak, Davacıların tazminat talep etme haklarının olmadığına ve davalarının reddedilmesi gerektiğine dair bulgu -yapmıştır. Alt Mahkeme akabinde kararında, bu bulgusuna rağmen, dava konusu taşınmazdan kamuya bedelsiz olarak intikal etmesi öngörülen kısmın 1.5. dönüm olduğu yönündeki Davacıların iddiasını doğru kabul ederek, bu hususta bulgu yaptığı gibi, dava konusu -arazinin değerine ilişkin değerlendirme yaparak, Davacı Tanığı Hasan Yalkın'ın itibar ettiği şahadeti ışığında, dava konusu arazinin dönüm
değerinin 130,000 stg olduğuna ve Davacıların davası kabul edilse idi Talep Takririndeki değere ilişkin olgu dikkate- alındıktan sonra, Davacılar lehine 150,000 stg için hüküm verilmesi gerektiğine dair bulgu yapmıştır.
Neticede Alt Mahkeme, kararında vardığı bulgular ışığında Davacıların davasını ret ve iptal etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ -

İstinaf Eden/ Davacıların istinaf ihbarnamesi birden fazla sebep içermekle birlikte, İstinaf Eden Avukatının hitabı dikkate alınarak, istinaf sebepleri aşağıdaki iki başlık altında ele alınabilir:
1-Alt Mahkeme, Emare No.3 Planlama Onayını Anayas-a'nın 152. maddesi tahtında Yüksek İdare Mahkemesinin denetimine tabi idari-icrai bir karar olarak kabul edip, İmar Yasası'nın ve bu bağlamda 2007 Girne İkinci Bölge Emirnamesinin direkt uygulanması olarak kabul etmemek ve Davacılara ait takriben 1.5 dönüm- ile ilgili olarak Emare No.3 Planlama Onay Belgesine konan "bedelsiz olarak kamu yoluna ayrılması şartı" ile Davacıların mülkiyet hakkının ihlâl edildiğini kabul ederek Anayasa'nın 36. maddesini, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 1. Protokolünü hareket-e geçirip tazminata hükmetmemekle ve davayı ret ve iptal etmekle hata etmiştir.

2- Alt Mahkeme, Davacılara ait 1.5 dönüm ile ilgili olarak Emare No.3'teki Planlama Onayı Belgesine konan "bedelsiz olarak kamu yoluna ayrılması şartını" dolaylı kamulaştırma- olarak kabul etmemekle ve Davacıların mülkiyet hakkının ihlâl edildiğini kabul ederek Anayasa'nın 41.maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 1. Protokolünü harekete geçirip tazminata hükmetmemekle hata etmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI
D-avacı Avukatı, istinaftaki hitabında özetle, Planlama Onay Belgesine ve İnşaat Ruhsatına birtakım şartlar konmak sureti ile Davacılara ait 1.5 dönüm arazinin yol amaçlı olarak bedelsiz kamuya devredildiğini veya el konduğunu: Emare No.1 İnşaat Ruhsatının -(Mavi 79) arkasında şartlar olduğunu, Davacıların planlama onayı müracaatlarını haklara halel gelmeksizin yaptıklarını, Alt Mahkemenin Emare No.3 Planlama Onay Belgesi ile ilgili olarak YİM'de dava ikame etmedikleri cihetle alınan idari kararı benimsedikle-ri hususundaki bulgusunun hatalı olduğunu, Planlama Onay Belgesi açısından Anayasa'nın 152. maddesi tahtında dava edilecek bir idari kararın olmadığını, Planlama Onay Belgesinin 2007 Girne İkinci Bölge Emirnamesinin ve tadillerinin direkt uygulanmasından i-baret olduğunu, Planlama Onayının Emirnamenin uygulanışı çerçevesindeki Şehir Planlama Dairesinin eylemi olduğunu, emirnamelerin de YİM 81/2007 D. 4/2009'a atfen ikinci derece mevzuat sayıldığı cihetle Anayasa'nın 152. m-addesi altında idari davaya konu olmadığını, bu nedenle Alt Mahkemenin Emare No.3 Planlama Onayını idari karar kabul etmekle 2007 Girne İkinci Bölge Emirnamesinin direkt uygulanması olarak kabul etmemekle, dolayısıyla da Davacıların mülkiyet hakkının ihlâl- edildiğini kabul etmemek ve Anayasa'nın 36. maddesini, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 1. Protokolünü harekete geçirip tazminata hükmetmemekle hata ettiğini ileri sürmüştür.

Yine bu bağlamda Davacılar Avukatı istinaftaki hitabında, Şehir Planlama Dai-resinin Emare No.3'teki Planlama Onayının, Emirnamenin ve tadillerinin direkt uygulanmasından ibaret olduğunu, Yasanın tatbikinden ortaya çıkan bir mağduriyetin söz konusu olduğunu, bir eylemin söz konusu olduğunu, idari bir kararın mevcut olmadığını, eyle-min Emirnamenin 14. maddesine dayandığını, nitekim Emare No.5 Yazıda, Şehir Planlama Dairesi Müdürlüğünün Planlama Onay Belgesinde öne sürdüğü koşulların, ilgili Emirnamenin 14. maddesinin 1. fıkrası tahtında ilgili Daireye verdiği yetkiye istinaden konduğ-unun belirtildiğini iddia etmiştir.
İstinaf Eden Avukatı ilâveten, 1.5 dönümün bedelsiz kamu yoluna ayrılması ile ilgili şartın dolaylı olarak kamulaştırma teşkil ettiğini iddia ederek, Alt Mahkemenin Anayasa'nın 41. maddesi tahtında Davacıları tazmin etme-mekle hata ettiğini ileri sürmüştür.
KKTC Başsavcısını temsilen istinafta hazır bulunan Savcı ise hitabında, özetle, Şehir Planlama Dairesinin, 55/1989 sayılı İmar Yasası'ndan kaynaklı olup, İmar Yasası altında yayımlanan mezkur Emirnamenin 14. maddesine d-ayanarak koyduğu şartlar kanunsuz ise bununla ilgili bir hukuki çarenin aranmasının gerektiğini, bu şartları takdir eden idari makam hatalı bir karar vermişse, bunun idari yargıya konu olabileceğini, Davacıların, idarenin kararını beğenmemeleri halinde inş-aat yapmayabileceklerini, buna karşın Davacıların Planlama Onayındaki koşullara paralel koşul içeren İnşaat Ruhsatı alarak, inşaatlarını tamamladıklarını, Davacıların kendilerinin Davalıdan bir talepte bulunduğunu, Davacıların beğenmedikleri bir şarta daya-narak inşaatlarını yaptıklarını sonra da arazinin kıymetinin ödenmesini talep ettiklerini,

Davalının kendisinin yol yapmak için karar alıp kamulaştırma yapar ve vatandaşın arazisine müdahale ederse, tazminat ödemekle yükümlü olduğunu, burada Devletin bir- talebinin olmadığını, Şehir Planlama Dairesinin Emare No.3 Planlama Onayına koyduğu şartların 15/1962 sayılı Zorla Mal İktisabı Yasası hükümleri altında mütalaa edilmemesi gerektiğini, yapılan işlemin kamulaştırma yönünde idari bir karar olmadığının açık -olduğunu, ortada ne kamulaştırma ihbarının ne de kamulaştırma emrinin olduğunu belirterek, Alt Mahkemenin yerinde bulgu yapıp doğru karar verdiğini ileri sürmüştür.

İNCELEME -
Bu aşamada 1. istinaf sebebi bağlamında meseleyi inceleyelim.

Alt Mahkeme, kararında, bu mesele açısından temel olarak incelenmesi gereken iki hususun olduğunu, bunlardan birincisinin Şehir Planlama Dairesinin Em-are No.3 Planlama Onayı Belgesine koyduğu koşullar nedeniyle Davacıların mülkiyet hakkına müdahale edilip edilmediği ve dolayısıyla da Davacılar açısından bir tazminat hakkının doğup doğmadığı, ikincisinin ise Davacılar lehine tazminata hükmedilmesi gereki-yorsa bunun miktarının ne olması gerektiği olduğunu belirtmiştir.

Akabinde Alt Mahkeme, kararında, Davacıların yakınma konusu yaptığı Emare No.3 Planlama Onayı Belgesindeki Koşulları kararına aşağıdaki şekilde aynen aktarmıştır
(Mavi 72):

"1- Davacıl-arın yakınma konusu yaptığı Emare 3 Planlama
Onayı Belgesi'ndeki Koşullar:

Emare 3 Planlama Onayı Belgesi'ndeki Gelişmenin Tanımı ve Koşullar aynen aşağıdaki şekilde ifade edilmiştir:

GELİŞMENİN TANIMI

Girne Kazası, Girne Kenti, pafta/harita XII-/28 W 1, 102 numaralı parsel 30 Ocak 2007 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanıp, yürürlüğe giren "2007 Girne II. Bölge Kapsamlı Emirnamesi" kapsamında "Sarı Bölge" olarak tanımlanan bölgede yer almaktadır.

Araziye 1 adet 45 metrekare bodrum katta depo ve 10-0 metrekare zemin kat(bahçe katı) üzeri 1. katta 225 metrekare dubleks konut, 5*10 metre ebatlarında yüzme havuzu ile taş bahçe duvarı yapılacaktır.

İlgili Emirnamenin 14. maddesi (2). Fıkrası (c) bendi gereği arazi içerisinde ilk konut inşaa edileceğind-en yeşil
alan alınmamıştır.

KOŞULLAR

1- Yapılacak olan binanın kot ve ölçümlendirmeleri Ek
3'den Ek 17'ye kadar uygun olarak yapılacaktır.
2- Dairemiz ve Girne Belediyesinin yapmış olduğu yol
şeması çalışmasında kamu yolu olara-k öngörülen, Ek 2
ve Ek 5'te kırmızı ile çizilmiş, parselin kuzey hududu
boyunca 36 ayak genişliğinde, doğu hududu boyunca 15
ayak genişliğinde alan kamu yolu amaçlı, bedelsiz
olarak kamuya devredilecektir.
3- Ek 2 ve E-k 5'te yeşil ile çizilmiş, parselin kuzey
hududu boyunca 4 ayak genişliğinde yeşil alan anayol
yol koruma bandı amaçlı, bedelsiz olarak kamuya
devredilecektir.
4- Girne Belediyesinin isteyeceği diğer özel koşullara
uyul-acaktır."

Akabinde Alt Mahkeme kararında şunları demiştir(Mavi 74):
"Davacı No 1 şahadetinde Emare 3 mucibince arazilerinden alınacak kısmın......
........
..........müracaat etmektedir.Bu meselede ise Davalı, Davacıların inşai anlamda yapacakları gelişm-eyi dikkate alarak Emare 3'te öngörülen yolların bedelsiz olarak kamuya intikal etmesi koşulunu koymayı uygun bulmuştur. Davacıların yakınma konusu yaptıkları husus bu yolların gerekli olup olmadığı noktasında değil bahse konu yollar için ayrılacak alanlar- için Davalının herhangi bir bedel ödemeyecek olmasıdır. Davacıların mülkiyet hakkına yapılan müdahale mezkur yerde inşaat yapılacak olması itibarıyla söz konusu olmuştur. Davacıların bu inşaata fiilen başlamış oldukları gerçeği dikkate alındığı zaman Emar-e 2'nin "haklara halel gelmeksizin" ibaresi ile imzalanmış olması kanaatimce herhangi bir önem arzedemez. Davacılar bahse konu kararın iptalini Yüksek İdare Mahkemesi'nde dava etmediklerine göre bu noktadaki idari kararı benimsemişler ve fiilen de inşaatla-rına başlamışlardır. Devletin de Davacıların arazisinden dava konusu alanı almak için resen harekete geçmesi gibi bir durum söz konusu olmadığından, Davacıların idarenin kararını olduğu gibi kabul etmek veya tümden reddedip idari dava konusu yapmakla inşaa-t yapmaktan vazgeçmek dışında seçenekleri kanaatimce kalmamıştır. Davalı en başından vermiş olduğu planlama onayının çerçevesini çizmiştir. Bunun hukuka uygun olup olmadığı ayrı bir tartışma konusu olmakla birlikte Davacıların bunu kabul ettikten sonra taz-minat talep etmekten engelli olduklarının kabul edilmesi gerektiğini düşünmekteyim. Aksi ahvalde devletin her türlü izni verirken koşul öngördüğü hallerde daha sonra tazminat ödemeye mahkum edilebilmesi gibi bir yolun önü açılır ki, hukukun böyle bir yolun- açılmasına müsaade etmemesi gerektiği görüş ve düşüncesindeyim."

Akabinde Alt Mahkeme, kararında, Anayasa'nın 36. maddesinin Davacıların taleplerinin temelini teşkil ettiğini belirterek, bu maddeye atıfla, bu maddenin mülkiyet hakkının ancak yasa ile sın-ırlandırılabileceği hükmünü amir olduğunu belirterek, huzurundaki meselede Davacıların mağduriyetinin yasal mevzuatın tatbikinden doğmuş olmadığı hususunda bulguda bulunmuştur ( Mavi 75).

Alt Mahkeme huzurundaki ihtilafsız şahadet bağlamında Emare No.3 Pl-anlama Onay Belgesine göre, planlama onayının başlangıç tarihi 1.2.2011 olup, onayın bitiş tarihi 31.1.2014 tarihidir. Planlama Onayı 3 yıl sürelidir. Gelişmenin türü yeni inşaat, kullanım türü ise konuttur.

Alt Mahkeme huzurundaki ihtilafsız şahadete gö-re, Davacılar ilgili Bakanlığa verilen Planlama Onayı için itiraz etmişler ve Bakanlık tarafından da itirazları değerlendirilerek Emare No.5'teki cevap ile yapılan itiraz reddedilmiştir.

Yine Alt Mahkeme huzurundaki ihtilafsız şahadet niteliğindeki Emare -No.1 İnşaat Ruhsatına göre, Davacılara Girne Belediyesi tarafından, 55/89 sayılı İmar Yasası ve Fasıl 96 Yollar ve Binalar Yasası'na dayanılarak, 8/3/2012 tarihinde İnşaat Ruhsatı verilmiştir. İnşaat Ruhsatında ise sair şartlar yanında şöyle bir şart konm-uştur:
Onaylanmış proje ve şartnamelere göre side plânlarda gösterilen gerekli yol çekilişleri yapılıp bedelsiz olarak kamuya devredilecektir...."

Görüleceği üzere, Davacılara verilen Emare No.1 İnşaat Ruhsatı Fasıl 96 Yollar ve Binalar Yasası yanında, 55-/89 sayılı İmar Yasası tahtında verilmiştir. Bu durumda, her iki Yasanın ilgili maddelerini inceleyip birlikte değerlendirmek uygun olacaktır.

Bilindiği üzere, Fasıl 96 Yollar ve Binalar Yasası'nın 3(1) maddesi uyarınca, hiçbir kimse yetkili makamdan ön-ceden ruhsat almadıkça bina inşa edemez veya yol inşa edemez veya yol açamaz.
Fasıl 96 Yollar ve Binalar Yasası'nın bu husustaki
3 (1)(a)(b) maddesi şöyledir:
1) Hiç bir kimse (2). fıkrada öngörüldüğü biçimde yetkili makamdan veya 14. maddenin (2). fıkras-ının ikinci koşul bendi uyarınca Planlama ve İnşaat Dairesi Müdüründen önceden ruhsat almadıkça: --
(a) yol açamaz veya inşa edemez,

(b) bina inşa edemez veya edilmesine göz yumamaz veya izin veremez veya mevcut bir binayı yıkamaz, yeniden inşaa edem-ez veya ona herhangi bir tadilat, ilave veya tamirat yapamaz veya böyle bir yıkıma veya tamirat

yapılmasına göz yumamaz veya izin vermez.

Öte yandan, 55/89 sayılı İmar Yasası'nın 17(1) maddesin