-D.4/2015 Yargıtay/Hukuk 40/2012
(Lefkoşa Dava No:3353/2006)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Hüseyin Besimoğlu, Ahmet Kalkan, Emine Dizdarlı

İstinaf eden: Sıdıka Atalay, Yenişehir-Le-fkoşa.

(Davacı)
ile -

Aleyhine istinaf edilen:1-Asil Nadir,Lefkoşa.
2-Learned Ltd.,Lefkoşa.
(Davalılar)

-
A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına:Avukat Oktay Feridun ve Avukat Serhan
Çinar
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Mustafa Asena

Lefkoşa Kaza Ma-hkemesi Kıdemli Yargıcı Düriye Elkıran'ın 3353/2006 sayılı davada 25.1.2012 tarihinde verdiği karara karşı, Davacı tarafından yapılan istinaftır.

------------

H Ü K Ü M

Hüseyin Besimoğlu: Bu istinafta, Mahkemenin hükmünü, Sayın Yargıç Emine Dizdarlı- okuyacaktır.

Emine Dizdarlı:İstinaf Eden/Davacı, Lefkoşa Kaza Mahkemesinin davayı ret ve iptal eden 25.1.2012 tarihli hükmünden, bu istinafı dosyalamıştır.

Davacı, aslen KKTC vatandaşı olup, gerek Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde gerekse Türkiye'de ti-caret ile iştigal etmektedir. Davalı No.2, Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesi nezdinde tescil edilmiş limited bir Şirkettir. Davaya konu ilgili zamanlarda, Şirketler Mukayyitliği nezdindeki kayıtlara göre, Davalı No.2 Learned Ltd.in 1000 adet hiss-esinin 999 adeti Davacıya ve 1 adeti ise Davalı No.1'e aitti. Davacı ile Davalı No.1 arasında takriben 1995 yılında varılan sözlü anlaşma tahtında, Davacının sağladığı finansal kaynaklar ile Davalı No.2 adına, Davalı No.1'in Yönetim Kurulu Başkanı olduğu P-olly Peck PLC'nin veya Polly Peck PLC'nin bünyesindeki tali şirketlerine ait olan ve İngiliz Kayyumların denetim, kontrol ve yönetiminde bulunan Jasmine Court Hotel, Voyager Kıbrıs Ltd., Palm Beach Hotel, Unipac Packaging Industries Ltd., Sunzest Ltd. ve C-rystal Cove Hotel'i satın aldılar. Polly Peck PLC'nın KKTC'deki mal varlıkları kayyumlardan, Davalı No.2 adına satın alındıktan sonra Jasmine Court Hotel 10,000,000 ABD doları, Palm Beach Hotel 3,625,000 ABD doları, Crystal Cove Hotel 19,280,000 ABD doları-, Sunzest Ltd. 7,603,912 ABD doları, forklift 97,000 ABD doları, muhtelif araziler ve araçlar 291,000 ABD doları karşılığı üçüncü kişilere satıldı. Davalı No.2 Learned Ltd., bu satışlardan 40,896,912 ABD doları gelir elde etti. Söz konusu satışlardan elde -edilen gelirlerin, Davacı tarafından sağlanan finansal kaynaklar, masraflar ve resmi dairelere yapılan ödemeler düştükten sonra, Davalı No.2 Şirketin hisse yapısına bakılmaksızın geriye kalan artı değerin Davacı ile Davalı No.1 arasında %50-%50 paylaştırıl-ması hususunda anlaştılar.

İstinaf Eden/Davacı, söz konusu satışlardan hissesine düşen kâr payının veya Davalı No.1'e borçlandırılan ve kullanımına bırakılan meblağın 10,000,000 ABD doları olduğunu ileri sürmektedir.

Aleyhine İstinaf Edilen/Davalı No-.1 ise, İstinaf Edenin bu iddiasını reddetti ve Davacının, Davalı No.2 adına satın alınan taşınmaz malları satıp 40,896,912 ABD doları tahsil etmesine rağmen, bu paranın nerelere harcandığının hesabını Davalı No.1'e vermediğini, bu nedenle Davacıdan halen -alacaklı durumunda olduğunu iddia etmektedir.

Alt Mahkeme, duruşma sonucu verdiği hükmünde, sair şeyler yanında, Davacının davasında başarılı olabilmesi için esasa ilişkin olguların açıklıkla belirtilmesi gerektiğini, halbuki Davacının talep takriri inc-elendiğinde, 10,000,000 ABD doları alacağı doğduğuna nasıl ulaşıldığına ilişkin tafsilatın talep takririnde yer almadığını, taraflar arasındaki ortaklık ilişkisine bağlı olarak Davacının sağlamış olduğu finansal kaynak, masraflar ve ortaklığın bir parçasın-ı oluşturan, ödendiği iddia edilen borçların ne olduğu belli olmadığını, bu nedenle Davacının Davalı No.1'den alacağını saptama olanağı bulunmadığını, bu nedenle Davacının talep takririnin herhangi bir dava sebebi içermediğine ilişkin bulgu yaparak, Davacı-nın davasını reddetti.

Alt Mahkeme, Davacının bu kararını istinaf edebileceği gerekçesi ile davayı verilen şahadet ışığında da inceleyerek, Davalı No.1'in Davacıya 10,000,000 ABD doları borcu bulunduğuna ilişkin Davacı ile tanıklarının şahadetlerini inc-eledi ve verilen şahadet ışığında satışlardan 20,000,000 ABD doları kâr elde edildiği, bu meblâğın tümünün Davalı No.1'e verildiği, Davalı No.1'in 10,000,000 ABD dolar meblâğı kullandığı, söz konusu satışlar için kimden ne kadar borçlanıldığı, Davalı No.1'-e ne kadar finansal kaynak sağlandığı ve borçlandığı meblâğlar için kime ne kadar ödeme yaptığı hususlarında Mahkeme huzurunda şahadet olmadığı nedeniyle, Davacının şahadetine inanmamayı uygun buldu ve sonuçta Davacının davasını ispat edemediği kanaatine v-ararak, Davacının davasını reddetti.

Davacı, bu karara karşı istinaf dosyaladı. Dosyalanan istinaf ihbarnamesi 12 istinaf sebebi içermekle birlikte, istinafın duruşması esnasında İstinaf Edenin Avukatı istinaf sebeplerini 3 başlık altında özetlemiştir:

-Alt Mahkeme, Davacının 10,000,000 ABD dolarına nasıl ulaştığı, kime ne kadar ödendiği, hangi maldan ne kadar para elde edildiği ve nereye harcandığı konusunda esasa ilişkin herhangi bir olgunun talep takririnde yer almadığı bulgusunu yapmakla hata etmişti-r.
Alt Mahkeme, Davacının sunduğu şahadete inanmamakla hata etmiştir.
Alt Mahkeme, Davacı ile Davalı No.1'in ortak olduklarına ve satışlardan gelir elde ettiğine bulgu yapmasına rağmen, Davacı lehine hüküm vermemekle hata etmiştir.

Yukarıda belirtile-nlerden görüleceği gibi, İstinaf
Eden/Davacının istinaf sebepleri 3 ana başlık altında toparlanmışsa da, iç içe ve bağlantılı konular olduklarından, bunları birlikte ele alıp incelemeyi uygun bulduk.

Bu meselede, esas itibarıyla üzerinde durulması gerek-en husus, istinafa konu davanın talep takririnde, esasa ilişkin olguların yer alıp almadığıdır.

Bu konuda sağlıklı bir sonuca ulaşabilmek için benzeri davalardaki prensiplerin ve içtihat kararlarının bir kez daha incelenmesi gerekmektedir.

Hukuk Muha-kemeleri Usulü Tüzüğü Emir 19 Nizam 4'ün ilgili kısmı aynen şöyledir:

"4. Her layiha, yalnızca, layihayı veren tarafın talebinin
veya duruma göre, savunmasının dayandığı esasa ilişkin olgular hakkında özet halinde bir takririni
içerir- fakat bunların kanıtlanmasında ileri sürülecek delilleri içermez."

" Every pleading shall contain, and contain only, a
statement in a summary form of the material facts,
on which the party pleading relies for his claim or
- defence, as the case may be, but not the evidence by
which they are to be proved."

Yukarıdan görüleceği gibi, Emir 19 Nizam 4'e göre, bir
takrirde, takriri veren tarafın talep veya müdafaasının
üzerine dayandığı esasa ilişkin olgul-arın (material facts)
yer alması gerekir. Ancak dava sebebinin belirlenmesi için
gerekli olgular ileri sürüldükten sonra bunları ispat için
gerekli şahadetin layihalarda yer almaması gerekmektedir.

Odgers on Pleading and Practice, 13th edition, sayfa 66-'da Material Facts başlığı altında şöyle denmektedir:

"This rule involves and requires four separate things:

Every pleading must state facts and not law.
It must state material facts and material facts only.
It must state facts and not the evidence by w-hich they are to be proved.
It must state such facts in a summary form."

"Bu kural dört ayrı unsur içerir ve gerektirir:

Her layihada sadece olgular yer alır, yasal durumun yer alması gerekmez.
Layihalarda sadece esasa ilişkin olgular yer alır.
Lay-ihalarda sadece olgular belirtilir. Bunları ispat için gerekli şahadetin layihalarda yer alması gerekmez.
Layihalarda yer alan olgular özet olarak belirtilmelidir."

Yukarıdaki iktibastan anlaşılacağı üzere, temel kural,
layihanın sadece esasa ilişk-in olguları içermesidir.
Bu