-D. 33/2019 Yargıtay/Hukuk 37/2014
(Lefkoşa Şirket İstida No: 34/2011)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti : Ahmet Kalkan, Tanju Öncül, Peri Hakkı

İstinaf eden/Müstedaaleyh : Erkman International Co.Ltd.
- Lefkoşa.
(Müstedi)
ile

Aleyhine istinaf edilen/Müstedi : Ektam Kıbrıs Ltd. Lefkoşa.
(Müstedaleyh)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına : Avukat Serhan Çinar hazır.
Aleyhine istinaf edilen namına : Avukat Hüseyin Mal-yalı hazır.

(16.10.2017 tarihli istida hakkında.)

----------------

K A R A R

Ahmet Kalkan : Aleyhine İstinaf Edilen/Müstedi, 16.10.2017 tarihinde dosyaladığı istida ile, İstinaf Eden/Müstedaaleyhin Tam Kadrolu Lefkoşa Kaza Mahkemesi-nin 30.1.2014 tarihinde reddettiği, Şirket Tasfiye İstidasına karşı, Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğü'nde belirlenen süre geçtikten sonra istinaf dosyalandığını, bu nedenle istinaf ihbarnamesinin geçersiz olduğu ve/veya iptal edilmesi gerektiği iddialarının -öncelikle ve istinaftan ayrı olarak dinlenmesini talep etti.

Tarafların da mutabakatıyla Aleyhine İstinaf Edilen/Müstedinin istidasını öncelikle dinleyip karara bağlamayı uygun bulduk.

İstinaf Eden bundan böyle Müstedaaleyh, Aleyhine İstinaf Edilen i-se Müstedi olarak anılacaktır.

İSTİDA İLE İLGİLİ OLGULAR:

İstidaya ilişkin olgular bakımından taraflar arasında ihtilâf yoktur. Buna göre:

Tam kadrolu Lefkoşa Kaza Mahkemesi Şirket Tasfiye İstidasını dinledikten sonra 30.1.2014 tarihinde reddetti.
-
Bu istidadaki Müstedaaleyh, karar tarihinden 33 gün sonra 4.3.2014 tarihinde, Tam Kadrolu Lefkoşa Kaza Mahkemesinin Şirket Tasfiye İstidasını reddeden kararına karşı istinaf dosyaladı.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI:

İstidanın duruşmasında tanık ç-ağırmayan taraflar Mahkemeye hitapla yetindiler.

Müstedi Avukatının hitabında belirttiği iddia ve hukuki argümanlarını ana hatlarıyla, aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:

Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 35 n.2'ye göre, dava sayılmayan herhangi bir m-eselede verilen bir emir, gerek kesin gerekse ara emri nitelikli olsun, 14 gün içerisinde istinaf edilmelidir. Bunun dışında diğer haller için belirlenen süre 6 haftadır.

Tasfiye istidası, Fasıl 113 Şirketler Yasası'nın 213. ve 214. maddeleri altında dü-zenlenmiş olup tasfiye emrinin Petition ile talep edilmesi yasal zorunluluktur. Tasfiye istidaları Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü altında celpnameyle (writ of summons) başlatılamaz. Tasfiye istidalarında işlem başlatma şekli ve yöntemi yasa ile belirlend-iği için bu istidalar dava tanımına girmezler.

Tasfiye istidaları Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 55'de yer alan asli celpname (Origination Summons) kapsamına da girmemektedir. Asli celpnamelerin (Origination Summons) hangi hallerde kullanılacağı t-üzükle belirlendiğinden Şirketler Yasası'nda yer alan petition türü istidaları asli celpname kapsamında değerlendiremeyiz.

Tasfiye istidaları dava sayılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü emir 35 n.2 altında 14 günlük süre içerisinde dosyalanmas-ı gerekir.

Mehaz hukuktaki tüm içtihatlar şirket tasfiye istidası Petition'ın dava olmadığı doğrultusundadır.

Mahkemeler Yasası'ndaki dava tanımı farklı olmakla birlikte ve Yasanın 14. maddesi Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü'nü koruma kapsamına ald-ığından, Emir 35 n.2 yorumlanırken Mahkemeler Yasası'ndaki dava tanımının da dikkate alınması gerekir. Bu nedenle şirket tasfiye istidası, Usül Tüzüğü'ne göre dava sayılmayan meseleler kapsamında olup, 6 haftalık istinaf süresine tabi değildir.

Müstedi A-vukatı hitabında, İngiltere'deki uygulamaları geniş ve ayrıntılı bir biçimde izah etmiş, iddialarının temelini oluşturan kaynakları sunmuştur.

Müstedaaleyh Avukatının iddia ve hukuki argümanlarının ana başlıklarını şöyle özetleyebiliriz:

Yargıtay içt-ihalarına göre "Petition"'den söz ederken, ahvale göre dava veya istida olarak murat edilebilir.

Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 35 n.2 istinaf süresini belirlemektedir. Yargıtayın benimsediği prensibe göre, 14 günlük süreye tabi olmayan tüm istina-flar 6 hafta içerisinde dosyalanmalıdır.

17/1981 sayılı Kira (Denetim) Yasası'nın 6. maddesine göre, kira tespiti istida ile başlatılır. Yargıtay/Hukuk 22/1985 D.21/1985 sayılı kararda genel istidalar dava gibi değerlendirildi ve istinaf süresi 6 hafta o-larak kabul edildi. Buradaki durum tamamıyla aynı olduğundan, benzer kuralın bu meseleye de uygulanması gerekir.

Tasfiye istidası, Fasıl 113 Şirketler Yasası'nın 213. maddesi altında ayrı numara verilerek başlatılır. 9/1976 sayılı Mahkemeler Yasası'nın -dava tanımı içerisinde değerlendirilmesi ve genel istidalar gibi 6 haftalık istinaf süresine tabi olması gerekir.

İstidanın reddi gerekmektedir.

İNCELEME:

Tarafların hukuki argümanlarını inceleyip değerlendirdik.

Tarafların iddialarını sağlıklı bir- biçimde değerlendirebilmek için konunun, yürürlükteki mevzuatımız, yerleşik içtihatlarımız ve mehaz hukuk uygulamaları bakımından ele alınması gerekmektedir.

Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü'nde "İSTİNAFLAR", 35. Emirde düzenlenmektedir. Aynı Emrin 2. n-izamı ise istinaf sürelerini belirlemektedir.

Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü'nün Emir 35 n.2'nin orijinal İngilizce ve Türkçe metinleri şöyledir:

E.35 n.2"Subject and without prejudice to the power of
the Court of Appeal under Order 57, rule 2-, no
appeal from any interlocutory order, or from an
order, whether final or interlocutory,in any
matter not being an action, shall be brought
after the expiration of fourteen days, and no
other appeal shall be brought after the
expiration of -six weeks, unless the Court or
Judge, at the time of making the order or at
any time subsequently, or the Court of Appeal
shall enlarge the time. The said respective
periods shall be calculated from the time that
the judgment or order becomes b-inding on the
intending appellant, or in the case of the
refusal of an application, from the date of
such refusal. Such deposit or other security
for the costs to be occasioned by any appeal
shall be made or given as may be directed under
speci-al circumstances by the Court of Appeal."

E.35 n.2 İstinaf Mahkemesinin 57. Emrin 2. nizamı uyarınca haiz olduğu yetkiye bağlı- olarak ve bu yetkiye zarar gelmeksizin, herhangi bir ara emrine karşı veya dava sayılmayan herhangi bir meselede verilen bir emre karşı, ilgili emir gerek kesin gerek ara emri olsun, 14 gün geçtikten sonra ve diğer emirlerde ise, 6 hafta geçtikten sonra, -istinafa gidilemez, meğer ki, mahkeme veya yargıç, emri verirken veya emrin verilmesinden sonra herhangi bir zaman, veya istinaf mahkemesi süreyi uzatmış olsun. Yukarıda sözü edilen süreler, hüküm veya emrin, istinafa gitmek niyetinde olan taraf bakımından- bağlayıcı olduğu tarihten, veya bir dilekçenin reddedilmesine ilişkin hallerde dilekçenin reddedildiği tarihten başlayarak hesaplanır. Özel durumlarda İstinaf Mahkemesince emredilecek bir para miktarı veya başka teminat istinafın gerektireceği masraflara -karşılık yatırılır veya verilir."

Yargıtay, Birleştirilmiş Yargıtay/Aile Hukuk 9/2003 ve 10/2003 D.1/2004'de Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 35 n.2'yi şöyle yorumlamıştır:

"Böyle bir maddeyi yorumlayabilmek için başvurulacak yöntemlerden biri de- onu bölümlere ve cümleciklere ayırmaktır.

Emir 35 kural 2'de ara emirle ile ilgili neler söyleniyor?
From any interlocutory order (Herhangi bir ara
emrine karşı), veya
From an order whether final or interlocutory in
any matter not being- an action. (Dava olmayan
meselelerde herhangi bir emre karşı)

Bu iki durumda istinafın 14 gün içinde dosyalanması gerekir.

Normal istinaf süresi için Emir 35 kural 2'de şunlar yer alıyor:

No other appeal shall be brought after the
e-xpiration of six weeks (başka herhangi bir
istinaf 6 haftadan sonra dosyalanamaz).

Yukarıdaki alıntılardan anlaşıldığına göre 6 haftalık süre, genel bir süredir. Yani 14 güne girmeyen tüm istinafların 6 hafta içinde dosyalanması gerekmek-tedir. Bu durumda doğru bir sonuca varmak için hangi istinafların 14 günlük süreye girdiğini öncelikle saptamamız gerekmektedir.

14 günlük süreye giren istinaflar iki bölüme ayrılır:
a) Bir davada verilmiş herhangi bir ara emrine karşı,
- b) Dava olmayan meselelerde, ara emri veya nihai emir
olup olmadığına bakılmaksızın herhangi bir emre
karşı yapılan istinaflar."

Yargıtayın kararından anlaşılacağı gibi, Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 35 n.2'de yer alan 6- haftalık süre, genel istinaf süresi olarak kabul edilmiş ve 14 günlük istinaf süresine girmeyen tüm istinafların 6 hafta içerisinde dosyalanacakları esası kabul edilmiştir.

Yargıtayın bu konudaki görüşünden ayrılmayı gerektirecek bir neden görmediğimizd-en, aynı esasları benimsediğimizi belirtiriz.

Bu durumda karara bağlamamız gereken husus, tasfiye talebi içeren şirket istidanın yukarıda (a) ve (b) paragraflarına girip girmediğidir.

Yukarıda (a) paragrafında belirtilen haller ara emirleri veya niha-i olmayan kararlar ile ilgilidir. Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 35 n.2'de, bu maksat için kullanılan İngilizce karşılığı "interlocutory" sözcüğüdür.

The Annual Practice 1954 sayfa 1275'de "interlocutory" kavramı "finally" kavramından h