-D.16/2017 Yargıtay/Hukuk No: 35/2015
(Gazimağusa Dava No: 352/2013)

Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti: Ahmet Kalkan, Gülden Çiftçioğlu, Bertan Özerdağ.

İstinaf eden: No. 1- Aysın Gözütok ve Tomay Gözütok, Müteveffa
- Mustafa Kemal Sakallızade'nin Tereke
İdare Memuru sıfatıyla ve Müteveffaya
muhtaç kimseleri temsilen, Çayönü,
Gazimağusa
No. 2- Tülen Sakallızade, Çayönü, Gazimağusa
- No. 3- İbrahim Sakallızade (küçük) en yakın
arkadaşı ve/veya en yakın akrabası
ve/veya tabi vasisi ve/veya annesi Tülen
Sakallızade vasıtasıyla, Çayönü,
Gazi-mağusa.
(Davacılar)

-ile-

Aleyhine istinaf edilen: Ektam Kıbrıs Ltd., Köprülü,
Gazimağusa.
(Davalı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden hazır değil namına: Avukat İzzet Erkanlılar hazır.
Aleyh-ine istinaf edilen hazır değil namına: Avukat Hüseyin Malyalı hazır.
Gazimağusa Kaza Mahkemesi Başkanı Talat Usar'ın, 352/2013 sayılı davada, 09.01.2015 tarihinde verdiği karara karşı Davacılar tarafından yapılan istinaftır.

--------------

K A R A R-

Ahmet Kalkan: Bu istinafta, Mahkemenin hükmünü, Sayın Yargıç Gülden Çiftçioğlu okuyacaktır.
Gülden Çiftçioğlu: Huzurumuzdaki istinaf, Davacı No.1,2 ve 3'ün (İstinaf Edenler), Gazimağusa Kaza Mahkemesinde, Davalı (Aleyhine İstinaf Edilen) aleyhine ikâme e-tmiş oldukları 352/2013 sayılı davada, Mahkemenin 9.1.2015 tarihinde verdiği hükümden dolayı Davacı No.1,2 ve 3 tarafından yapılmıştır.
İSTİNAFA İLİŞKİN OLGULAR:

Davacı No.1,2 ve 3, Davalı aleyhine ikame ettikleri istinafa konu bu davadaki Tafsilatlı Tal-ep Takririnde, 21.7.2008 tarihinde ve/veya o tarihlerde saat 11.20 raddelerinde Köprülü'de faaliyet gösteren Davalı Şirkete ait meşrubat fabrikasında, arızalı bulunan şuruplama odası içerisinde bulunan 4 No.lu depo üzerindeki elektrikli su motorunun ses ya-pması nedeniyle, tamiri önce fabrika çalışanlarından Yahya Amasyalı tarafından yapıldıktan sonra, makineden yine ses gelmesi nedeniyle şuruplama odasına gelen fabrika çalışanlarından Müteveffa Mustafa Kemal Sakallızade'nin depo üzerindeki motorun elektrik -kutusunu tamir etmek amacı ile sol eliyle tutması neticesinde, elektrik

şalterinin açık bırakılması ve/veya kapatılmaması veya ahar nedenlerden dolayı elektrik akımına kapılmasıyla birlikte,
Davalının dikkatsizliği ve/veya ihmalkarlığı ve/veya yasal v-ecibelerin ihlali ve/veya kusur kabahatları nedeniyle vuku bulan iş kazası nedeniyle ölümüne sebebiyet verdiğinden Davalı Şirket aleyhine özel ve genel zarar-ziyan talep etmişlerdir.

Davalı ise dosyaladığı Müdafaa Takririnde, iptidai itiraz olarak, Davac-ıların Müteveffa Mustafa Sakallızade'nin ölümünden itibaren, yasal süre olan 1 yıl içerisinde iş bu davayı ikame etmediklerinden dolayı davanın zaman aşımına uğradığı cihetle davanın daha ileriye gitmeden, bu safhada ret ve iptalini talep etmiştir.

Daval-ı, yine iptidai itiraz olarak, Davalının kayıtlı adresinin "Organize Sanayi Bölgesi, Lefkoşa" olduğundan, iş bu davanın Lefkoşa kazasına bağlı Lefkoşa Kaza Mahkemesinde açılması gerektiğini ve 9/1976 sayılı Mahkemeler Yasası'na göre Gazimağusa Kaza Mahkeme-sinin iş bu davayı görmeye yetkisi olmadığını iddia ederek, iş bu davanın Davalı aleyhinde daha ileriye gitmeden, bu safhada ret ve iptalini talep etmiştir.

Davanın dinlenmesine başlanmadan önce, tarafların ön itiraz ile ilgili olarak Mahkemeye hitap et-melerini takiben, Mahkeme kararı okunmadan hemen önce, Davacılar Avukatı, Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası'nın 58. maddesinin 1(d) fıkrası ile aynı Yasanın 68. maddesinin şart bendinin Anayasa'nın 8. ve 17. maddelerine aykırı olduklarını ve mezkur maddeleri-n meselenin karara bağlanmasında etken olduklarını ileri sürerek, meselenin Anayasa Mahkemesine havalesini talep etmiştir.

Alt Mahkeme, yapılan havale talebini irdeleyerek, Anayasa Mahkemesine havaleye ilişkin talebi reddetmiştir. Bunun ardından Alt Ma-hkeme, Davalının zaman aşımı ile ilgili birinci iptidai itirazını karara bağlayarak, talebin zaman aşımına uğradığı hususunda bulgu yapmış ve Davacıların Davalı aleyhindeki davasını reddetmiştir.

İstinaf Eden/Davacı No.1,2 ve 3'ün, Aleyhine İstinaf Edilen-/ Davalı aleyhindeki istinafı aşağıdaki iki başlık altında ele alınabilir:

Alt Mahkeme, Davacıların,Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası'nın 58. maddesinin 1(d) fıkrası ile aynı Yasanın 68. maddesinin şart bendinin Anayasa Mahkemesine havale talebini reddetmek-le hata etmiştir.

Alt Mahkeme, Fasıl 148 Haksız Fiiler Yasası'nın yukarıda sözü edilen maddeleri ile ilgili Anayasa Mahkemesine havale talebini reddetmekle hatalı olmasa dahi, Davacıların haklarını Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası madde 58(1)(d) kapsamı da-hilinde değerlendirmeye tabi tutarak ve
Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası'nın 68. maddesi
kapsamında değerlendirmeyerek hata etmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI

İstinaf Eden/Davacı Avukatı istinaftaki hitabında, Davacıların -benzeri bir davayı önce 22 Haziran 2010 tarihinde ikâme ettiklerini, ancak Davacı No.2'nin, Davacı No.3 küçükle Türkiye'ye gidişi ve davanın takip edilmemesi nedeniyle davanın iptal edildiğini, akabinde Alt Mahkeme huzurundaki

davanın açıldığını, Alt Mah-kemenin Anayasa Mahkemesinin 7/2008 D.2/2009 sayılı Anayasa Mahkemesi kararını yanlış ve hatalı yorumladığını, Anayasa Mahkemesinin 7/2008 D.2/2009 sayılı
kararı ile bu meselenin bire bir örtüşmediğini, Alt Mahkeme huzurundaki meselede Davacı No.3'ün 18 y-aşından küçük olduğunu, Anayasa Mahkemesinin 7/2008 D.2/2009 sayılı kararında meselenin 18 yaşından küçükler açısından ele alınmadığını, 18 yaşından küçük Davacının ebeveyinin 1 yıl içinde dava açmadığı nedeniyle dava açma hakkının heba olduğunu, Anayasa M-ahkemesinin 7/2008 D.2/2009 sayılı kararı ile Davacı No.1'in haklarının kısıtlanmış olduğu kabul edilse dahi, Alt Mahkemenin her halükarda Davacı No.2 ve 3 için havale talebini kabul etmemekle hata ettiğini iddia etmiştir.

Aleyhine İstinaf Edilen / Daval-ı Avukatı ise istinaftaki hitabında, Alt Mahkemenin Anayasa Mahkemesinin 7/2008 D.2/2009 sayılı kararını doğru yorumladığını, bu karara konu meselede Fasıl 148 Haksız Fiiller 58 (1)(d) maddesinin KKTC Anayasası'nın 1,8 ve 17. maddelerine aykırı olduğunun i-ddia edildiğini, Alt Mahkeme huzurundaki davada da, aynı Yasanın aynı maddesinin KKTC Anayasası'nın 8. ve 17. maddelerine aykırı olduğunun iddia edildiğini, Anayasa Mahkemesinin 7/2008 D.2/2009 sayılı kararında, Fasıl 148 Haksız Fiiller 58 (1)(d) maddesini-n Anayasa'nın 8. ve 17. maddelerine aykırı olmadığını daha önce karara bağladığının açıkça görüldüğünü belirtmiştir.
İlâveten, Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası'nın 68. maddesinin, meselenin karara bağlanmasına etken olmadığı nedeni ile, Anayasa Mahkemesine- havalesine gerek kalmadığını ileri sürerek, istinafın reddini talep etmiştir.

İNCELEME

İstinaf Eden/Davacının 1. istinaf sebebi şöyledir:
"Alt Mahkeme, Davacıların Fasıl 148 Haksız Fiiler Yasası'nın 58. maddesinin 1(d) fıkrası ile aynı Yasanın 68. m-addesinin şart bendinin Anayasa Mahkemesine havale talebini reddetmekle hata etmiştir.

Alt Mahkeme huzurundaki davada, Davacılar Avukatı Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası'nın 58. maddesinin 1(d) fıkrası ile aynı Yasanın 68. maddesinin şart bendinin Anayasa-'nın 148. maddesi tahtında, Anayasa Mahkemesine havalesini talep etmiştir.

Alt Mahkeme, Anayasa Mahkemesine havale ile ilgili talebi reddederken, Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası'nın 68. maddesinin meselenin karara bağlanmasında etken olmadığı nedeniyle, -Anayasa Mahkemesine havaleye gerek olmadığı kanaatine varmıştır.

Alt Mahkeme, Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası'nın 58 (1)(d) maddesinin ise, taraflar arasındaki uyuşmazlığın karara bağlanmasında etken olabileceğine dair bulgusunu müteakiben, Fasıl 148 Hak-sız Fiiller Yasası'nın 58 (1)(d) maddesinin Anayasa'ya aykırı olmadığının daha önce Anayasa Mahkemesinin 7/2008 (D.2/2009) sayılı içtihadı ile karara bağlanmış olduğu ve mesele ile bire bir örtüştüğü nedeniyle konu maddenin Anayasa Mahkemesine havalesine g-erek olmadığı kanaatine vararak, Davacıların bu husustaki taleplerini reddetmiştir.

KKTC Anayasası'nın 148.maddesi uyarınca, herhangi bir mahkeme işlemindeki bir taraf, bu işlemin herhangi bir safhasında, bu işlemdeki uyuşmazlık konularından herhangi
-
birinin karara bağlanmasında etkisi olabilen herhangi bir yasanın veya kararın veya söz konusu yasa veya kararların herhangi bir kuralının Anayasa'ya aykırılığını ileri sürerek, anayasal açıdan incelenmek üzere, Anayasa Mahkemesine havale edilmesini t-alep edebilir.
Anayasa'nın 148. maddesi tahtında, bir yasa maddesinin veya kararın Anayasa Mahkemesine sunulabilmesi için, havale konusu yasa maddesinin veya kararın uyuşmazlık konusunun karara bağlanmasında etken olması (Bkz: Anayasa Mahkemesi 29/2014 D-.4/2017, Anayasa Mahkemesi 2/1982 D.9/1982), diğer bir anlatımla, o davada veya ihtilafın hallinde uygulanacak kural olması gerekmektedir (Bkz: Yargıtay/Hukuk 111/2014 D.7/2015 ).

Bir mahkeme havaleyi yaparken, havale konusunun önündeki uyuşmazlık konu v-eya konularından herhangi birisinin karara bağlanmasında etkisi olduğunu açıkça saptamalıdır ( Anayasa Mahkemesi 2/82 D.9/82). Bu bağlamda, Yargıtay/Hukuk 111/2014 D.7/2015'de vurgulandığı üzere, bir mahkemenin havalesi istenen maddelerin uyuşmazlığın çözü-münde uygulanıp uygulanmayacağını belirlemesi gerekmektedir.

Mahkeme, Anayasa'nın 148(1) maddesi tahtında hareket ederken, havaleyi yapıp yapmama konusunda takdir yetkisini Anayasa Mahkemesi 8/1999 D.5/1999 sayılı içtihadında belirtilen aşağıdaki kriterle-ri dikkate alarak kullanacaktır:
a)İstemin yargısal işlemleri yozlaştırmaya yönelik olup olmadığı,
b)Daha önce verilen karardan sonra karara ilişkin sosyal ve ekonomik koşullarda değişiklik olup olmadığı,

c)Anayasa Mahkemesinin aynı veya benzeri konu v-eya konularda birden fazla karar verip vermediği,
d)Mahkemenin, duruma göre, uygun göreceği sair faktörler.

Mahkeme kendisine yapılan havale istemini kabul edebileceği gibi, Anayasa'nın 148. maddesinin 1. fıkrasında belirtildiği şekilde "aynı veya ben-zeri bir konuda daha önce karar verilmişse", konunun Anayasa Mahkemesine iletilmesinin reddine karar verebilir.
Anayasa Mahkemesinin