-D. 3/2014 Yargıtay/Hukuk 26/2011
(Girne Dava No: 2947/2008)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Narin F. Şefik, Hüseyin Besimoğlu, Mehmet Türker.

İstinaf eden: Kıbrıs Vakıflar Bankası Ltd.- Girne
(Davacı)
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: 1- Erbay Akansoy - 7, Tuğcu Sokak, Girne
2- Huri Akansoy - 7, Tuğcu Sokak, Girne
3- Hüseyin Rüstem Akan-soy - 7, Tuğcu Sokak, Girne
4- Mustafa Akansoy - Belabayıs Kavşağı, Ozanköy
(Davalı No. 2, 3, 6 ve 9)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Işın Çelebi ve Avukat Sadi Çelebi
Aleyhine istinaf edilen n-amına: Avukat Ezer Özsoy adına Avukat Ongun Talat.

Girne Kaza Mahkemesi Başkanı İlker Sertbay'ın 2947/2008 sayılı davada 11.3.2011 tarihinde verdiği karara karşı, Davacı tarafından yapılan istinaftır.

--------

- H Ü K Ü M

Narin F. Şefik: Huzurumuzdaki istinaf, Bidayet Mahkemesinin 11.3.2011 tarihinde Davacı Bankanın Davalılar aleyhine ikame ettiği davasında, Davalı No. 2,3,6 ve 9 aleyhindeki davayı reddeden kararından yapılmıştır.

Davalı No.1'in esas borç-lu, Davalı No. 2, 3, 4, 5, 6, 9 ve merhum Necip Çağlaş'ın ise kefil sıfatı ile imzaladıkları Emare No.10 Euro Loan Kredi Sözleşmesi ile, Davacı Banka tarafından Davalı No.1'e, 22.3.2007 tarihinde, 915,000 euro kredi verilmişti.

Emare No.10 Euro Loan Söz-leşmesinin imzalandığı 22.3.2007 tarihinde, Davalı No.1 Şirkette Davalı No.2 ve 3 Erbay ve Huri Akansoy ile Davalı No. 4 ve 5 olan Meliz Mine Çağlaş ve Ömer Çağlaş hissedar konumundaydılar.

Kredinin alınmasından kısa bir süre sonra, Davalı No.1 Şirkette- hissedar konumunda olan Çağlaş ve Akansoy aileleri arasında ihtilaf çıktı. İki aile, Davalı No.2 ve 3'ün Davalı No.1'deki hisselerini Davalı No. 4 ve 5'e devretmeleri, Davalı No.6 ve 9'un Davalı No.1 için Emare No.10 Kredi Sözleşmesine teminat olarak ipot-ek verdikleri malların değeri olarak tespit edilen 135,000 stg.nin Davacı Bankaya yatırılması ile Davalı No.2, 3, 6 ve 9'un Emare No.10 Sözleşmedeki kefaletlerinin bitmesi ve Davalı No.6 ve 9'un ipoteklerinin iptal edilmesi hususunda mutabakata vardılar ve- bu mutabakatlarını Davacı Bankaya bildirdiler. Davacı Bankada Davalıların muhatap aldıkları görevliler, iki ailenin mutabakatının yürürlüğe girmesinde bir sakınca görmediklerini ifade ettiler. Davalı No. 2 ve 3, Davalı No.1 Şirketteki hisselerini Davalı N-o. 4 ve 5'e devrettiler. 135,000 stg. Davalı No.1 adına bankaya yattıktan sonra, Davacı Banka, Emare No. 10 Sözleşmeye konu borcun kapatılarak, Davalı No.1'in yeniden borçlandırılması ve yeni bir kredi sözleşmesi imzalanması gerektiğinde ısrarcı oldu. Çağl-aşlar, yeni sözleşme ve tapu işlemleri için yeniden harç ödemeyi kabul etmeyince, Akansoylar bu işlemler için gerekli olan harç ve masraflar için 12,000TL'yi de ödediler. Buna rağmen, Davalı No.1, 4, 5 ve merhum Necip Çağlaş, Davacı Bankanın talep ettiği -yeni senetleri imzalamadılar. Emare No.10 Kredi Sözleşmesine konu borç ödenmediği için de, Davalı No.2, 3, 6 ve 9 Emare No.10 Kredi Sözleşmesi altındaki mükellefiyetlerinden kurtulamadılar.

Davacı Banka Emare No. 10 Kredi Sözleşmesine binaen, Davalılar a-leyhine istinafa konu davayı, 21.11.2008 tarihinde ikame etti. Necip Çağlaş'ın vefatı nedeni ile Davalı No.7 ve 8, Necip Çağlaş'ın Terekesinin Tereke İdare Memurları sıfatı ile davaya dahil edildiler.

Davalılar aleyhine ikame edilen davanın devam ettiği -süreç içerisinde, Davalı No. 1, 4, 5, 7 ve 8, 6.5.2010 tarihinde, Davacı lehine ve Davalı No. 1, 4, 5, 7 ve 8 aleyhine 826,717.94 euro meblağ ile bu meblağ üzerinden, 26.9.2008 tarihinden tamamen tediye tarihine kadar, yılda bir kez kapitalize edilmek kayd-ı ile yıllık %9.25 faiz ödenmesi kaydı ile hüküm çıkmasını kabul ettiler. Ayrıca, Davalı No. 1, 4, 5, 7, ve 8, merhum Necip Çağlaş ve/veya terekesine ait 9821, 9065, 9066, 9068 No.lu koçanlar ile kayıtlı malların aleni müzayede ile satılarak elde edilecek -meblağın, Davacının alacağına mahsup edilmesini de kabul ettiler. 6.5.2010 tarihli hükmün icrası 6 ay süre ile durduruldu.

Davacı ile Davalı No. 2, 3, 6 ve 9 arasındaki davayı dinleyen Bidayet Mahkemesi, 11.3.2011 tarihli kararında, Davalı No. 1 Şirkett-eki hissedar konumundaki iki ailenin arasındaki mutabakatın Davacı Bankaya iletilmesi ve Davacı Bankanın Yönetim Kurulu Başkanı ve onun vasıtasıyla Girne Şube Müdürünün bu mutabakat doğrultusunda işlem yapılmasına yardımcı olmayı kabul etmeleri neticesind-e, Davalılar ve Davacı Banka arasında bir anlaşmaya varıldığını ve Çağlaşların yeni senetleri imzalamaya gelmemeleri ile Davacının kabul ve taahhüdünde ilk zaafiyetin ortaya çıktığını kabul etmiştir.

"Güvence Eğitim Merkezi Ltd.nın ortakları olan
- Akansoylar ile Çağlaşlar arasında ihtilaf baş
göstermiş ve Akansoylar'ın şirket yönetimini ve
tüm hisselerini Çağlaşlara devretmeleri hususunda
anlaşmaya varılmış ve Güvence Eğitim Merkezi
Ltd.nın Davacı bankaya olan borçları ile ilgili
olarak Ak-ansoyların yükümlülüklerinin sona
erdirilmesi diğer bir ifade ile Akansoyların
kefaletlerinin ve ipoteklerinin sona erdirilmesi
gündeme gelmiş yani Akansoylar Güvence Eğitim
Merkezi Ltd. ile ilgilerinin kalmayacağı gibi
Davacı bankaya olan borç i-le ilgili olarak da
herhangi bir yükümlülüklerinin kalmamasını
istemişler ve bahse konu mutabakat Davacı bankanın
Yönetim Kurulu başkanına ve onun vasıtası ile Girne
Şube Müdürüne aktarılmış ve kabul görmesi sonucu,
diğer bir ifade ile Davacı banka- ile bu konuda
anlaşmaya varılmış olması sonrasında Şube Müdürünün
yönlendirme, talimat ve kararları doğrultusunda
hareket edilerek öncelikle Akansoyların ipotekli
mallarının kıymeti tespit edilmiş ve tespit edilen
135.000 Stg.'nin ödenmesi ve bilah-are Akansoyların
direktörlükten ve hissedarlıktan ayrılmaları ve
dolayısı ile hisse devirlerinin de yapılması sağlanmış
ve neticede Güvence Eğitim Merkezi Ltd.'nın borcundan
135.000.Stg. düşülmesi sonrası bakiye 805.000
Euro'nun ödenmesi için yeni b-ir borçlanma yapılması
ve temin edilecek yeni kredi ile Güvence Eğitim
Merkezi Ltd.'nın borcunun kapatılması ve böylece
Güvence Eğitim Merkezi Ltd. ile sadece Çağlaşların
Davacı bankaya karşı sorumlu olmaları için 805.000
Euro tutarında yeni bir -borç senedi tanzim edilmiş
ve keza yeniden ipotek senetleri düzenlenmiş ve
Davacı banka ile yapılmış anlaşmanın sonuçlandırıl-
ması aşamasına gelinmiştir. Bu safhada yeni borç
senedi ve ipotek senetleri için ödenmesi gerekli
harçları Çağlaşların ö-dememeleri üzerine 12.000TL
tutarındaki harçlar Akansoylar tarafından ödenmesi
zorunlu hale getirilmiş ve Davacı bankanın kabul ve
taahhüdünde ilk zaafiyeti bu noktada ortaya çıkmıştır.
Bahse konu harçların Akansoylar tarafından ödenme-
sinden önce- Çağlaşlar tarafından Davacı Bankaya
yapılan "Yeni borç senedi ve ipotek senedi yapıl-
masına gerek yoktur, senet üzerinde Akansoyların
isimlerinin çizilmesi yeterli olur" istem ve teklifi
de Davacı Banka tarafından reddedilmiş ve bilahare
Davacı ba-nka ile Akansoylar arasında ortaya çıkacak
sorun ve/veya ihtilâfa da adeta zemin hazırlanmıştır."

Bidayet Mahkemesi, Davalılar arasındaki mutabakatın sonuçlandırılmamasını, Davacı Bankanın gerekli tedbirleri almamasına bağlayarak, Davacı Bankanın- "Akansoylar ve Çağlaşlar ile yapmış olduğu anlaşmayı özellikle Akansoylar açısından ihlal etmiş olmasından anlaşmanın" sonuçlanmadığını kabul edip bulgu yapmıştır. Bidayet Mahkemesi, Akansoylar ve Çağlaşlar arasındaki anlaşmanın ihlal edilmesinden tamamen- Davacı Bankanın sorumlu olduğuna karar vererek, "kefillik, asıl borçlunun tüm borcunu ödemesine kadar devam eder" kuralının bu meselede uygulanamayacağını, Davalı No. 2, 3, 6 ve 9'un Davacı Bankanın Yönetim Kurulu Başkanı ve Girne Şube Müdürüne inanmakla -hatalı davranmadıklarını, bir şube müdürünün her türlü kararının bankayı bağladığını, Şube Müdürünün kefillikten çıkartılma veya ipotek takrirlerinin iptal edilmesine yönelik anlaşma yapmaya yetkili olmadığını Davacı Bankanın ispat etmediğini ve "bir banka-nın şube müdürünün banka müşterilerince yapmış olduğu anlaşma, şube müdürünün yetkisiz olduğunun banka müşterisince bilindiği veya bilinmesinin makul olarak beklendiği veya şube müdürü ile banka müşterisinin meşveretleştiği durumlar hariç, bankayı bağladığ-ını", bu genel kuralın istisnalarını ispatlamanın Davacı Bankaya düştüğünü kabul ederek, Davacı Bankanın böyle bir durum olduğunu ispat edemediğinden, Davalıların mukabil davalarında başarılı olduklarını, Davacının, Davalı No. 2, 3, 6 ve 9 aleyhindeki dava-sında başarılı olamadığını, Davalı No.2,3,6 ve 9'un Davacı Bankaya herhangi bir yükümlülüğü kalmadığını kabul ederek, Davacının Davalı No. 2, 3, 6 ve 9 aleyhindeki davasını ret ve iptal etti ve mukabil dava altında, Davacı Banka lehine imzalanan 671/2007, -672/2007 ve 678/2007 No.lu ipotek takrirnamelerinin iptal edilmesine karar ve emir verdi.
Bu hükümden Davacı, 19 istinaf sebebi ile istinaf etti. İstinafın dinlenmesi esnasında istinaf sebeplerini 6 başlık altında topladı.

Bidayet Mahkemesi, Davalı No.1 -Şirketin 2 grup hissedarı arasındaki mutabakatın sonuçlandırılmamış olmasının, Davacı tarafından gerekli tedbirlerin alınmamasına bağlamakla ve Davacı ile Akansoylar ve Çağlaşlar arasındaki anlaşmayı özellikle Akansoylar açısından Bankanın ihlal ettiği son-ucuna vararak, Davalı No. 2, 3, 6 ve 9'un kefilliklerinin sona erdiği ve Davalı No.6 ve 9'un ipoteklerinin feshedilmesi gerektiği bulgusuna varmakla hata yaptı. (8, 9, 10 ve 15)

Bidayet Mahkemesi, Davacı Tanığı No.2 ve Davalı No.6'nın şahadetlerini yanlış- değerlendirerek, Davalı No.6'nın Davacı Bankanın Yönetim Kurulu kararlarından haberdar olduğu hususunu ve Davalı No.6'nın kefilliğinin sona erdiğinin veya ipoteklerin iptal edildiğinin kendisine söylenmemiş olduğunu göz ardı ederek hata yaptı.
(12 v-e 13)

Bidayet Mahkemesi, Davalı No. 2, 3, 6 ve 9'un iddialarını ispat etmek için teyit edici şahadet sunmamalarını veya iddialarını teyit etmek için Osman Bayhanlı'yı şahadete çağırmamalarını göz ardı etmekle hata yaptı. (14)

Fasıl 149 madde 86'ya rağme-n, borç ödenmeden kefillerin yükümlülüklerinin sona erdiğini ve Yönetim Kurulu kararı olmadan kefillerin azledildiğini ve ipoteklerin feshedildiğini, Banka Şube Müdürünün ve/veya Yönetim Kurulu Başkanının kefilleri azletme ve ipotekleri iptal etmeye yöneli-k anlaşma yapmaya yetkili olduklarını ve Davacının, bu kişilerin yetkilerinin olmadığını ispat etmesi gerektiğini ve bu davada ispat etmediğini kabul eden Bidayet Mahkemesi hata yaptı. (3, 7, 11, 17 ve 18)

Bidayet Mahkemesi, Davalı No. 1'in borcu kapatılm-adan kefalet ve ipotek mükellefiyetlerinin sona ermesine karar vermekle hata yaptı. (4, 5 ve 6)

Bidayet Mahkemesi huzurundaki şahadeti ve yasal mevzuatı yanlış değerlendirdi. (1, 2, 16 ve 19)

1. İstinaf Başlığı: