-
D.21/11 Yargıtay/Hukuk No: 24/2008
(Lefkoşa Dava No: 3345/2005)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti : Narin F.Şefik,Hüseyin Besimoğlu,Ahmet Kalkan.

İstinaf eden : Aysın Afacan, Kozanköy - Girne.
- (Davalı No.1)

- ile -

Aleyhine istinaf edilen: Orhan Paltacıgil - Girne.
(Davacı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Ergin Ulunay
Aleyhine i-stinaf edilen namına: Avukat Tevfik Mut.

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı Tanju Öncül'ün 3345/2005 sayılı davada 14.2.2008 tarihinde verdiği karara karşı, Davalı No.1 tarafından yapılan istinaftır.

--------------

H Ü K Ü M

Narin F.- Şefik : Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Ahmet Kalkan okuyacaktır.

Ahmet Kalkan : İstinaf Eden/Davalı No.1, Lefkoşa Kaza Mahkemesinin 3345/2005 sayılı davasında 14.2.2008 tarihinde aleyhine vermiş olduğu hüküm nedeniyle bu istinafı dosyaladı-.

İSTİNAF İLE İLGİLİ OLGULAR:

İstinafa konu dava ile ilgili olgular özetle şöyledir.

Bundan böyle İstinaf Eden Davalı No.1, Aleyhine İstinaf Edilen Davacı olarak anılacaktır.

Davalı No.1, dava konusu 046994,046999,045467,045468 ve 045469 sayılı-, sırasıyle 17/2/2005,26/2/2005,2/3/2005,4/3/2005 ve 6/3/2005 tarihli 5 adet çeki keşide edip "Salih Açman ve emrine" şeklinde düzenledi ve Davalı No.2'ye teslim etti.

Emare 1 ve 2 olarak Mahkeme huzurunda bulunan çekler yukarıdaki sıra ile 3.860 TL, 7.7-20 TL, 5.860 TL,7.720 TL, ve 6.630 TL'den olmak üzere toplam 31.790 TL kıymetinde idi.

Davalı No.2, dava konusu çekleri ciro ederek Davacıya teslim etti.

Davacı, 9.8.2005 tarihinde konu çekleri arkasını imzalamadan ödenmesi için Bankaya ibraz etti.
-
Dava konusu çekler Bankada karşılıkları olmadığı için ödenmedi.

Davacı, konu çekleri keşide eden ve ciro eden sıfatıyle her iki Davalı aleyhine istinafa konu davayı dosyaladı.

Lefkoşa Kaza Mahkemesi 14.2.2008 tarihinde vermiş olduğu hükmünde Davalıl-ar aleyhine münferiden ve müştereken 31.790 TL ve her çek bedeline tarihinden başlamak üzere ödeme tarihine kadar yasal faiz ve dava masrafları için Hüküm ve Emir verdi.

İlk Mahkemenin hükmüne karşı Davalı No.1 bu istinafı dosyaladı.

İSTİNAF SEBEPLERİ:
-
Davalı No.1 Avukatı (2) istinaf sebebi ileri sürmüştür.

İstinaf sebepleri şöyledir.

Alt Mahkeme, dava konusu çekler üzerinde Davacının cirosunun bulunmamasının dava açma yeteneğini ortadan kaldırmadığı ve imzasız olan dava konusu çeklerin hamiline i-miş gibi imza edilmeden devredilebileceği bulgularını yapmakla ve/veya dava konusu layihalarda dava konusu çeklerle ilgili herhangi bir ivaz ileri sürülmediğine göre ve/veya davacı "Holder in due course" olduğunu ileri sürmediğine göre ve keza Davacının da- Dava konusu çekler üzerinde imzası olmadığına göre Davacıyı dava konusu çekleri değerli ivaz karşılığı tasarrufunda bulunduran "Holder in due course" kişi saymakla ve/veya kişi olduğuna hükmetmekle hatalar işledi. Çünkü Alt Mahkeme Bölüm 262, Poliçeler Ya-sası'nın Hükümlerini ve Yargıtay/Hukuk 36/88 D.24/89 sayılı kararı da yanlış değerlendirdi, özellikle hamiline sözcüğünün Türkçeye yanlış ve/veya yanıltıcı bir şekilde çevrildiğini ve hamiline sözcüğünün İngilizce karşılığının "bearer" olduğu ve böyle bir -durumda ciro gerekmediği ve "holder in due course" sözcüklerinin de Türkçe karşılığının normal süreç içerisinde tasarrufunda bulunduran anlamında olduğu ve her halükârda imza bulunmadığı zaman ivazın ispatlanması gerektiği hususlarını göz önünde bulundurma-dı.
II. Alt Mahkeme huzurundaki tüm şahadet ve emareler ışığında Davacı lehine hükmetmekle ve özellikle Talep Takririnin kapsamı içerisinde olmayan nakit ödemeyi göz önünde bulundurarak, dava konusu çekleri tasarrufunda tutan Davacının "holder in due cour-se" olduğuna hükmetmekle ve dolayısıyle Davalı No.1 aleyhine dava konusu hükmü ısdar etmekle hatalar işledi.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI:

İstinaf Eden/Davalı No.1 Avukatı hitabında özetle, hukuki olarak hamiline kesilmiş çekler ile emrine düzenlenm-iş çeklerin arasında farklılık olduğunu, hamiline kesilmiş bir çekin teslim suretiyle tamamlandığını, emrine düzenlenmiş bir çekin ise önce ciro edilmesi, sonra tesliminin gerçekleştirilmesi gerektiğini, ciro edilmemiş bir çeki elinde bulunduranın gerçek a-nlamda çeki elinde bulunduran kişi sıfatını (Holder in due course) taşımayacağını, bu meselede çekin Salih Açman veya emrine düzenlendiğini, Salih Açman'ın çekin arkasını imzaladığını ancak çeki bankaya ibraz eden Davacı çekin arkasını imzalamadığı cihetle- çekin gerçek hamili sayılamayacağını dolayısıyle dava açma hakkı olmadığını ileri sürmüştür.

Davalı No.1 Avukatı devamla Talep Takririnde sadece meşru ivaz karşılığı çekin alındığının iddia edildiğini, meşru ivazın ne olduğunun belirtilmediğini, müdafa-a takririnde meşru ivazın varlığının reddedildiğini, bu nedenle Davacının meşru ivazın varlığını ispat etmesi gerektiğini, meşru ivaz reddedildiğine göre, müdafaaya cevap dosyalanarak ivazın kapsamlı şekilde izah edilmesinin şart olduğunu, Emir 19 nizam 4 -altında esaslı olguların layihalarda yer almasının zorunlu olduğunu, yer almadığında şahadetten çıkarılacak netice ile sonuca varılamayacağını meşru ivazın tanımı yapılmadığından davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

Aleyhine İstinaf Edilen/Davacı -Avukatı ise hitabında Davalı No.1 Avukatının iddialarını reddederek özetle, Davacının daha önce konu çeklerden dolayı polise şikayetçi olduğunu, Davalı No.1'in Ceza Mahkemesinde suçunu kabul ederek özür dilediğini, bunun estoppel teşkil ettiğini ileri sürm-üş, Mahkemenin ikazı üzerine bu iddianın layihalarda yer almadığını kabul etmesine rağmen Davacının şikâyetçi olduğunun kesinleşmiş Mahkeme kararı ile sabit olduğunu, ceza davalarında yapılan beyanların hukuk davalarında bağlayıcı olduğunu ve durumun dikka-te alınması gerektiğini iddia etmiştir. Davacı Avukatı argümanlarına devamla hamiline yazılı bir çek imza edilmeden ciro edilebileceğini, elden ele dolaşabileceğini, emrine yazılı bir çekte ise emrine çek yazılan lehdarın çekin arkasını imza edip ciro etti-kten sonra çekin hamiline çek niteliğine dönüşeceğini ve çeki elinde bulunduranın çek bedelini talep edebileceğini, hamiline çek ile emrine çek arasındaki en büyük farkın bir hamiline çekin emrine çek haline dönüşemeyeceği ancak emrine yazılı bir çekin leh-dar tarafından imzalandıktan sonra hamiline çeke dönüşmesine rağmen hamiline çeki birinin emirine düzenleyerek çeki tekrar emrine çek haline dönüştürebileceğini, bu meselede çek lehdarının çekin arkasını imzalayıp Davacıya verdiğini, Davacının hamiline sıf-atı ile bankaya çeki ibraz ettiğini, bu çeklerin karşılıksız çıktığını, dolayısıyle İlk Mahkemenin doğru karar verdiğini istinafın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN İNCELENMESİ:

Daha önce İstinaf Sebepleri başlığı altında belirtt-iğimiz istinaf sebeplerinden I. istinaf sebebi, uzun bir şekilde kaleme alınarak, içeriğinde birden çok hukuki sorun ileri sürülmüştür.

I. istinaf sebebindeki hukuki sorunları şöyle özetlemek
mümkündür.

a. Dava konusu çekler üzerinde Davacının imzas-ı
olmadığından, hamiline çekler gibi imza edilmeden devredilebilecekleri bulgusu yapılması hatalıdır.
b. Dava layihalarında konu çeklerle ilgili herhangi bir
ivaz ileri sürülmediğinden çeklerin ivaz mukabili verildiği bulgusu hataldır.
c. Dava konu-su çekler üzerinde imzası olmayan Davacının
gerçek hamil "Holder in due course" olarak kabul edilmesi hatalıdır.

I. istinaf sebebinde ileri sürülen hukuki sorunları incelemeye başlamadan önce Davacı Avukatının hitabı esnasında değindiği estoppel ilke-sine kısaca değinmeyi gerekli gördük.

Davacı Avukatı hitabında Davacının karşılıksız çek nedeniyle polise şikayetçi olduğunu ve Davalı No.1'in aleyhine ikame edilen ceza davalarını kabul ettiğini dolayısıyle Davacının çekleri elinde bulunduran gerçek ha-mil "Holder in due course" olmadığı iddiasını yapamayacağını, estoppel ilkelerinin buna engel teşkil ettiğini ileri sürmüştür.

Bir iddianın ileri sürülmesine ilişkin hukuki bir engelin (estoppel) mevcut olduğunun dikkate alınabilmesi için hukuki engelin -ne olduğuna yönelik i