-D. 26/2019 Birleştirilmiş
Yargıtay/Hukuk No:22/2014-23/2014
(Girne Dava No: 450/2007)

Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti : Ahmet Kalkan, Bertan Özerdağ, Peri Hakkı

Yargıtay/Hukuk No: 22/2014
(Girne Dava N-o: 450/2007)

İstinaf eden : No.1- Nedim Yılmaz-Başpınar, Lapta.
No.2- Fadıl Bicenkardeşler-Başpınar, Lapta. (Davalı No.1 ve 2)

ile

Aleyhine istinaf edilen : No.1- Mehmet Vedat Azizalp, Lefkoşa.
- No.2- Ahmet Behzat Aziz Beyli, Lefkoşa. (Davacılar)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına : Avukat Mehmet Bilimer hazır
Aleyhine istinaf edilen namına : Avukat Oktay Feridun ve
- Avukat Serhan Çinar adına
Avukat Arkun Zeka hazır.

Yargıtay/Hukuk No: 23/2014
(Girne Dava No: 450/2007)

İstinaf eden : Tapu Dairesi, Girne vasıtasıyla KKTC Başsavcılığı,
- Lefkoşa.
(Davalı No.3)

ile

Aleyhine istinaf edilen : No.1- Mehmet Vedat Azizalp, Lefkoşa.
No.2- Müteveffa Ahmet Behzat Aziz
Beyli n/d Ahmet Behzat Aziz
- Terekesi Tereke İdare Memuru
Zehra Aziz Beyli vasıtasıyla,
Lefkoşa.
(Davacılar)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına : Kıdemli Savcı Emine Tayfunsel h-azır.
Aleyhine istinaf edilen namına : Avukat Oktay Feridun ve
Avukat Serhan Çinar adına
Avukat Arkun Zeka hazır.

Girne Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı Beril Çağdal'ın, 450/2007 sayılı d-avada, 23.12.2013 tarihinde verdiği hükme karşı Davalılar tarafından yapılan istinaflardır.

---------------

K A R A R

Ahmet Kalkan : İstinaf Edenler/Davalı No.1 ve 2, Girne Kaza Mahkemesinin aleyhlerine verdiği karara karşı 22/-2014 sayılı, İstinaf Eden/Davalı No.3 ise 23/2014 sayılı istinafı dosyaladı.

Her iki istinaf birleştirilerek dinlendi.

Aleyhine İstinaf Edilen/Davacılar No.1 ve 2 (bundan böyle sadece Davacı No.1 ve No.2 olarak anılacaktır), 27.3.2007 tarihinde, İstin-af Eden/Davalılar No.1,2 ve 3 (bundan böyle sadece Davalı No,1,2 ve 3 olarak anılacaktır) ve Davalı No.4 aleyhine, Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 2 n.1 altında bir dava dosyalayarak, tespit kararı, kayıtların eski hale döndürülmesi, tazminat, faiz ve- dava masraflarını talep ettiler.

Davacılar daha sonra, 12.12.2008 tarihinde, Tafsilatlı Talep Takriri dosyaladılar. Tafsilatlı Talep Takririnde her Davalıya yönelik yanıltma veya aldatma ve/veya hile ve/veya haksız fiillerin tafsilatını vererek, Davalı-ların 120,000 stg.nin üzerinde haksız kazanç elde ettiklerini ileri sürdüler ve Davalılar aleyhindeki taleplerini aşağıdaki şekilde somutlaştırdılar.

"Davacıların Davalılardan müştereken ve/veya münferiden
talepleri şöyledir:

Davalıların müşte-reken ve/veya münferiden takriben 27.12.2002 tarihinde Davacıların eşit ve müşterek mal sahibi oldukları Girne-Zeytinlik Köyünde-İkiz Ocak(Diplokumaya) mevkiinde kain ve 2039 No.lu taşınmaz mal koçanına tabi Pafta/Harita XXI/20. W.2 Parsel 119/4 tapu refer-anslı ve tamamı 09-02-1900 ayakkareden müteşekkil, içerisinde (25) zeytin + (55) harup ağacının bulunduğu taşınmazından hile yolu ile ve/veya gasp ederek ve/veya haksız fiiller sonucu 04-00-400 ayakkareden ibaret kısmının kaybı ile ilgili olarak Davacıları-n bilgi ve/veya izin ve muvafakatleri olmadığı ve tamamen Davalıların hile ve/veya haksız fiiler neticesi Davacılardan temin edildiği hususunda Tespit Kararı,
Yukarıdaki (A) paragrafında belirtilenler ışığında, takriben 27.12.02 tarihli ve/veya ondan öncek-i ve/veya sonraki tüm tapu işlemleri dahil bu husustaki tüm işlemlerin iptali ve eski haline dönmesi hususunu öngören Hüküm ve/veya Emir,
Alternatif olarak Davacıların dava konusu kaybettikleri 04-00-400 ayakkareden müteşekkil taşınmazın yitirilmesinden d-olayı Davalıların Davacılara asgari 120,000-stg zarar-ziyan ödemeleri,
Yine alternatif olarak Davalı 1,2 ve 4'ün Davacılar aleyhine haksız olarak zenginleştikleri asgari 120,000.stg.nin Davacılara tazmini,
Yukarıdaki (C) ve (D) paragrafları hakkında emir v-e hüküm verilmesi halinde, haksız fiilin vuku bulduğu 27.12.02 tarihinden ve/veya Mahkemenin uygun göreceği başka bir tarihten yasal faiz,
Mahkemenin uygun ve adil göreceği başka bir çare, ve
İşbu dava masrafları."

Önce Davalı No.4, 16.1.2009 tarihind-e Müdafaa Takriri dosyalayarak, 2760 Koçan No.lu taşınmaz malı geçerli piyasa fiyatı üzerinden 160,000 stg bedelle aldığını, iddia edilen olaylarla alakası olmadığını, konu taşınmaz malın üzerinde muhtelif villaların inşa edilip tamamlandığını ve aleyhine -dava sebebi olmadığını ileri sürerek, davanın reddini talep etti.

Davalılar No.1 ve 2, 20.11.2009 tarihinde dosyaladıkları Müdafaa Takririyle Davacıların iddialarını reddederek, Davalı No.2'nin emlakçı olduğunu ve dava ile alakası olmadığını, Davalı No.-1'in ise Davacılara müracaat ederek malı satın almak istediğini, ancak Davacılardan birinin malı satmak istememesi üzerine malın yarısının kendi adına amalgame edilmesi ve karşılığında 30,000 stg ödenmesi konularında anlaştıklarını, sonra sebepsiz şekilde- pişmanlık duyup vazgeçtiklerini, işlemlerin Tapuda usulüne uygun yapıldığını iddia ederek, davanın ret ve iptalini talep ettiler.

18.2.2010 tarihinde Müdafaa Takririne Cevap dosyalanması üzerine layihalar tamamlandı.

İSTİNAF İLE İLGİLİ OLGULAR:

D-ava layihaları ve Alt Mahkemenin bulguları ışığında dava ile ilgili maddi ve hukuki olgular özetle şöyledir:

Davacılar Lefkoşa'da sakin iki kardeştir.

Girne, Zeytinlik'te Pafta.XII, Harita 20.W.2, Parsel No: 119/4, 2039 kayıt No.lu, 9 dönüm 2 evlek 1-900 ayakkareden müteşekkil taşınmaz mal ½'şer hisseler halinde Davacı No.1 ve No.2 adına kayıtlıydı.

Yukarıda belirtilen 119/4 No.lu Parsel yanında bulunan 119/3 No.lu parselde kain 6 dönüm 2 evlek 2500 ayakkareden müteşekkil taşınmaz malın sahibi Daval-ı No.1 idi.

Emare No.2 Dilekçeye göre, 22.1.2001 tarihinde 119/4 No.lu Parselin sahipleri olan Davacılar ve 119/3 No.lu Parselin sahibi Davalı No.1 her iki parselin birleştirilmesi için Girne Kaza Tapu Amirliğine müracaat ettiler.

16.3.2001 tarihinde-, Davalı No.1 ve Davacıların noter huzurunda imzalayıp Girne Kaza Tapu Amirliğine sundukları Emare No.10 Muvafakatname ile Davalı No.3 tarafından konu parseller amalgame edildi.

Birleştirmeden sonra yapılan taksim neticesinde, 119/4/1 No.lu Parsel 5 dön-üm 2 evlek 1500 ayakkare yüzölçümündeki alan ½ şer hisse halinde Davacılar adına, 10 dönüm 2 evlek 2900 ayakkare alan ise Davalı No.1'in adına kaydedildi. Bu birleştirme sonucunda Davalı No.1 adına geçen 4 dönüm 400 ayakkare alanın değerlendirilmesi yapıla-rak, Davalı No.1'den harcı tahsil edildi.

27.12.2002 tarihinde 119/3 ve 119/4/2 No.lu Parseller, 10 dönüm 2 evlek 2900 ayakkare olarak, 2760 Koçan No.su altında Davalı No.1 adına tescil edildi.

Davalı No.1, 30.12.2002 tarihinde, mezkur taşınmaz malı- Davalı No.4'e satıp devretti.

Tarafların huzurundaki şahadetlerini ayrıntılı bir şekilde inceleyen ve birbirleriyle karşılaştıran Alt Mahkeme, Davacıların şahadetine itibar etti.

Bu sonuca göre, Davalı No.1 ve 2, önce dava konusu taşınmaz malın bölün-üp bölünmeyeceğini öğrenmek amacıyla, Davacılara Emare No.9 ve Emare No.10'u imzalattı sonra da Davalı No.1 ve 2, Davacıları aldatmak suretiyle dava konusu taşınmaz malı önce Davalı No.1'in ve sonra da Davalı No.4'ün adına devredilmesini sağladılar.

Da-vacıların satıcı, Davalı No.1'in alıcı olarak görüldüğü bu devir muamelesinde, Davalı No.3 taraflara iradelerini sormadan işlemi gerçekleştirdiğinden ihmâlkâr davrandı.

Davalı No.3, 16.3.2001 tarihinde verilen bir muvafakatnamenin, taşınmaz malın Davalı -No.1 adına kaydedildiği 27.12.2002 tarihinde geçerli olup olmadığını araştırmadan devri gerçekleştirmekle, kendisinden beklenen dikkat ve ihtimamı göstermedi.

Davalı No.3, kendinden beklenen dikkat ve ihtimamı göstermeden, Davacıların taşınmaz malını bö-ldü ve Davalı No.1'in taşınmaz malı ile birleştirdi. Daha sonra Davalı No.1 konu taşınmaz malı Davalı No.4'e devretti.

Davalı No.1,2 ve 3'ün aldatma ve ihmalden kaynaklanan fiileri nedeniyle sorumlu oldukları sonucuna ulaşan Alt Mahkeme, konu taşınmaz m-alı geçerli piyasa fiyatından satın alan Davalı No.4'ün sorumlu olmadığına bulgu yaptı.

Alt Mahkeme, yaptığı değerlendirme sonucunda, dava konusu taşınmaz mal üzerinde 15 farklı kişiye devir yapıldığını, bu kişilerin davaya taraf edilmediklerini dikkate- alarak işlemleri iptal etmeyi adil bulmadı ve taşınmaz malın piyasa fiyatını 165,000 stg olarak belirledikten sonra, bu miktarın, Davalı No.1,2 ve 3 tarafından Davacılara müştereken ve münferiden ödemesine hüküm verdi.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Daha ön-ce belirttiğimiz gibi, Davalı No.1 ve 2 ile Davalı No.3 ayrı ayrı istinaf dosyaladılar.

Davalılar No.1 ve 2'nin dosyaladığı Yargıtay/Hukuk 22/2014 sayılı istinaf ihbarnamesinde 14 istinaf sebebi bulunmaktadır. İstinaf sebeplerini inceleyeceğimiz ana baş-lığı, aşağıdaki gibi belirlemeyi uygun bulduk.

Buna göre:
"Muhterem Alt Mahkeme, şahadeti, ispat külfetini hatalı
değerlendirdi, Davacıların kendi iradeleri ile
yaptıkları işlemlerde hile ve aldatma olduğu sonucuna
ulaşarak hata etti, taşınmaz m-alın değerini hatalı
değerlendirdi, koçanı eski haline döndürmemekle hata
etti, Talep Takririnde talep edilen miktardan fazla
tazminata hükmetti."

Davalı No.3'ün dosyaladığı 23/2014 sayılı istinaf ihbarnamesinde kendi içerisinde gerekçelendi-rilmiş 5 istinaf sebebi bulunmaktadır. Aynı şekilde tüm istinaf sebeplerini tek başlık altında incelemenin uygun olacağına kanaat getirdik.

Buna göre:

"Muhterem Alt Mahkeme, Davacı davasını ispat etme mükellefiyetini yerine getirmemesine rağmen, Daval-ı No.3'ün ihmâlkâr davrandığına bulgu yapmakla, yapılan birleştirme işlemine farklı anlam vermekle ve Fasıl 224'e aykırı hüküm vermekle hata etti."

Her iki istinaf ihbarnamesinde, Davalılar No.1,2 ve 3'ün, masrafların hatalı takdir edildiğine ilişkin is-tinaf sebepleri mevcuttur.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI:

İstinafın duruşmasında, Davalı No.1 ve 2 Avukatı, istinaf sebeplerini 3 başlık altında toplayarak hitap etti. Özetle, Davacılar davalarını ispat etmeden Davalının zayıf müdafaasından yararlan-amayacaklarını, Davacıların şahadetinin çelişkilerle dolu olmasına rağmen Alt Mahkemenin bu durumu değerlendirmediğini, meselenin Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası altında değerlendirilmemesi ve Fasıl 149 Akitler Yasası'nın 17. maddesi altında ele alınması g-erektiğini, Talep Takririnde Davalıların ödememe niyetleri olduğunun ileri sürülmediğini, mevcut layihalar ile hile ve aldatma bulgusu yapılamayacağını, Davacıların yapılan tüm işlemlerin farkında olduğunu, belgeleri imzaladıklarını, Davacı No.2'nin şahade-tinde tüm hususların açıkça belirtildiğini, Alt Mahkemenin böyle bir şahadet yokmuş gibi hüküm verdiğini, davada akit ihlalinden kaynaklanan bir talep olmadığını, hile bulgusunu yapan Alt Mahkemenin 165,000 stg tazminata hükmettiğini, hile varsa malın eski- haline döndürülmesi gerektiğini, Alt Mahkemenin bu bulgusunun da hatalı olduğunu, Talep Takririnde tazminatın 120,000 stg ile sınırlanmasına rağmen 165,000 stg.ne hükmediliğini, Davalı No.2'nin emlakçı olduğunu, hile veya aldatma ile alakası olmadığını, k-omisyon aldığı hususunun esaslı olgu olduğu ve takrirlerde olmadığı için dikkate alınamayacağı bulgusunun da hatalı olduğunu ve Davalı No.1 ve No.2'nin hiçbir sorumlulukları olmadığını ileri sürdü ve istinafın kabul edilerek davanın ret ve iptalini talep e-tti.

Davalı No.3 tarafından Mahkemeye hitapta bulunan Başsavcılık, Davalı No.1 ve 2 Avukatının söylediklerine katıldığını, Tapu'da yapılan işlemin doğrudan satış işlemi olmadığını, birleştirme ve bölme sonucunda bir miktar arazinin devrinin söz konusu o-lduğunu, Davacıların bu işlemleri kendi irade ve imzalarıyla gerçekleştirdiklerini, tarafların uzlaşıları ile hangi parselin kime geçeceği konusunun belirlendiğini, Tapu'nun tarafların müracaatları doğrultusunda işlem yaptığını, ayrıca tarafları çağırıp, "-Paranı aldın mı?" diye bir soru sorması gerekmediğini, görevini yasal şekilde gerçekleştiren Davalı No.3'ün ihmâl ve sorumluluğunun olmadığını, Davalı No.3'ün ihmâlinin yol açtığı zararı hesaplamadan belirlenen tazminatın hatalı olduğunu, Davalı No.3 ile i-lgili hükmün iptal edilmesi gerektiğini ileri sürerek, istinafın kabulünü talep etti.

Davalı No.1 ve 2 Avukatı ve Davalı No.3, masrafların adil olmadığını ayrıca belirttiler.

Davacılar Avukatı hitabında, Alt Mahkemenin şahadeti etraflıca değerlendirip- doğru sonuca ulaştığını, bu hususta herhangi bir hatası olmadığını, Davalı No.1 ve 2'nin istinaf sebeplerinin gerekçesiz olduğunu ve dikkate alınamayacaklarını, buradaki esas konunun imzaların iradeleriyle atılıp atılmadığının olmadığını, önemli olanın ne- maksatla atıldıkları olduğunu, ortaya çıkan olgulara göre Davacıların, malların bölünüp bölünmeyeceğini görmek için attıkları imzaların taşınmaz mallarının devirle elde edilmesi işlemine döndüğünü, ortaya satış bedeli ve ne zaman ödeneceğine ilişkin irade- beyanı olmadan böyle bir muamelenin yapılmasının hile ve aldatma olduğunu, Talep Takririnde hata veya eksiklik olmadığını, Talep Takririnde yer alan 120,000stg zarar-ziyan talebinin önceden belirlenmiş tazminat olmadığını, Mahkemenin uygun görmesi halinde- daha yüksek tazminat verebileceğini, Alt Mahkemenin değer tespiti bulgusunda hata olmadığını, Alt Mahkemenin alternatifli taleplerinden tazminatı tercih etmesinin gerekçe ve sonucunda hata olmadığını, başkalarının da dahil olduğu mal sahipliği gerçeği kar-şısında malı eski hale getirmemesinin adil olduğunu, Davalı No.3 Tapu'nun işlemlerde dikkatli davranmak yükümlülüğü altında olduğunu, bu özeni göstermeyerek ihmalde bulunduğu cihetle aleyhinde hüküm verilmesinde hata olmadığını iddia ederek, istinafların r-eddini talep etti.

İNCELEME:

İstinaf sebepleri, şahadet, emareler ile tarafların iddia ve argümanları incelenip değerlendirildi.

Her iki istinafı birleştirerek dinlemiş olmamıza rağmen, Davalı No.1 ve 2'nin dosyaladığı istinaf sebepleriyle Davalı -No.3'ün dosyaladığı istinaf sebeplerini ayrı ayrı incelememiz gerekmektedir.

Davalı No.1 ve 2'nin dosyaladığı 22/2014 sayılı istinaf ihbarnamesindeki ana başlığı şöyle belirlemiştik:

Muhterem Alt Mahkeme, şahadeti, ispat külfetini hatalı
değer-lendirdi, Davacıların kendi iradeleri ile
yaptıkları işlemlerde hile ve aldatma olduğu sonucuna
ulaşarak hata etti, taşınmaz malın değerini hatalı
değerlendirdi, koçanı eski haline döndürmemekle hata
etti, Talep Takririnde talep- edilen miktardan fazla
tazminata hükmetti.

Davalılar No.1 ve 2'nin istinaf sebeplerini, yukarıdaki ana başlık içerisindeki konular bakımından sırasıyla ele alacağız.

Davalılar No.1 ve 2'nin istinaf ihbarnamesindeki 1. ve 2. sebepleri şahadet -ile ilgilidir.

Davacı Avukatı, Alt Mahkemenin şahadet değerlendirmesinde bir hata olmadığını iddia etmekle birlikte, istinaf ihbarnamesindeki 1. ve 2. istinaf sebeplerinin Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 35 n.4'e aykırı bir şekilde gerekçesiz düz-enlendiğini, bu nedenle dikkate alınmamaları gerektiğini ileri sürdü.

Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 35 n.4'e göre, istinaf sebepleri, dayandırıldığı gerekçeleri ile birlikte yazılmalıdır. Bunun amacı, karşı tarafı hangi hususlar hakkında hazırlan-ması gerektiği konusunda bilgilendirmektir. Dolayısıyla, gerekçeden yoksun olan istinaf sebepleri hatalı ve eksik olarak kabul edilir ve değerlendirmeye alınmaz. Bu konuda temel içtihat kabul edilen Yargıtay/Hukuk 37/1977 Mustafa Necati ile Suzan Kemal Uzu-noğlu davasına atıfta bulunuruz. Konu içtihat kararında, istinaf sebeplerinde mahkemenin inanmaması gereken şahadete inanmakla ve/veya inanması gereken şahadete inanmamakla hataya düştüğünü ileri sürmenin gerekçe olamayacağı belirtilmiş, bu gibi hallerde m-ahkemenin hangi şahidin hangi şahadetine inanmakla veya hangi şahidin hangi şahadetine inanmamakla hataya düştüğünün açıklıkla belirtilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Bu esaslar çerçevesinde huzurumuzdaki istinafa konu 1. ve 2. istinaf sebeplerini ince-lediğimizde, yeterli gerekçenin olduğu, Davacının çelişkilerle dolu şahadetinin değerlendirilmediğinin ileri sürüldüğü görülmektedir. Davacının şahadetinin değerlendirilip değerlendirilmediği veya Alt Mahkemenin huzurundaki şahadeti meseleye doğru bir şeki-lde tatbik edip etmediği istinafın esası olup, istinaf sebebinde bu hususun gerekçe olarak belirtilmesi yeterlidir. İstinaf ihbarnamesindeki istinaf sebeplerinin Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 35 n.4'e aykırı şekilde, "gerekçesiz yapıldığı" iddiasını- reddederiz.

Alt Mahkemenin şahadet ile ilgili değerlendirmesine baktığımızda, Alt Mahkemenin tüm şahadeti ayrıntılı şekilde değerlendirdiği, kararına iktibas ettiği, dayandığı hususları ayrıntılı şekilde belirttiği ve neticede hangi tarafın söyledikler-inin doğru olma olasılığı olduğundan hareketle uyuşmazlıkla ilgili bulgulara ulaştığı görülmektedir.

Alt Mahkemenin tüm şahadet ve emareleri inceleyerek değerlendirme yaptığı anlaşıldığından, Davalı No.1 ve 2 Avukatının, Mahkemenin Davacı No.2'nin çeliş-kili şahadetini değerlendirmediği şeklindeki iddialarının gerçeği yansıtmadığı anlaşılmaktadır.

Alt Mahkeme şahadeti değerlendirirken, her iki tarafın şahadetini özetledikten sonra, gerekçesiyle birlikte sonucu şöyle belirlemiştir:

"Bu meselede Dava-cının mı yoksa Davalı No.1 ve 2'nin söylediklerinin mi daha doğru olma ihtimali vardır sorusu değerlendirilirken esasen değerlendirilmesi gereken şudur: Davacıların iddia ettiği gibi Davalı No.1 ve 2'nin tarafından yanıltılarak mı Emare 9 dilekçe ve Emare -10 formun imzalamaları sağlandı yoksa Davalı No.1 ve 2'nin iddia ettiği gibi taraflar dava konusu 4 dönüm 400 ayakkarelik kısmın Davacıların malından kopartılarak Davalı No.1'e satışı, ödemenin ise Davalı No.1'in alıcı bulunduğunda belirsiz bir zamanda ger-çekleşeceği hususunda anlaştıkları mı daha olasıdır. Bir başka anlatımla Davalı No.1 ve 2'nin iddialarına itibar edilmesi durumunda Davacıların 4 dönüm 400 ayakkarelik mallarının 30.000 stg'ne Davalı No.1'e satışı ve devri, satış bedelinin ise Davalı No.1'-in alıcı bulunduğu zaman yani belirsiz bir zamanda ödeneceği hususunda anlaştıkları neticesine varabilmek gerekmektedir.

Davalı No.1 ve 2 kendileri de esasen karşılığını almadan bir gayrimenkulü devretmeyi kabul etmeyeceklerini belirtmişlerdir. Yukarıd-a temas edildiği gibi satış bedeline ilişkin belirsiz bir zamanda ödeneceği hususunda tarafların anlaştığı iddiası esasa ilişkin bir iddia olup Davalı No.1 ve 2'nin müdafaasında yer alması gerektiği halde, yer almamaktadır. Bu doğrultuda bir bulgu yapılmas-ı zaten olası değildir. Bu noktada Davalı No.2'nin şahadetinin başında söylemiş olduğu ve yukarıda iktibas edilen "kendisine eğer böylebilirse bu malı Nedim Bey'in almaya hazır olduğunu" yönündeki ifade