-D.29/2014 Yargıtay/Hukuk No: 21/2011
(Lefkoşa Dava No: 1971/2007)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Şafak Öneri, Narin F.Şefik, Hüseyin Besimoğlu.

İstinaf Eden: Escon Ltd., Organize Sanayi- Bölgesi, 1. Cadde, Lefkoşa
(Davalı)

İle -

Aleyhine istinaf edilen: Blok Bims Hafif Yapı Elemanları Maden İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., Nevşehir - Türkiye
- (Davacı)
A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Ayşegül Baybars
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Arzu Özerdağ

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Yargıcı Füsun Cemaller'in, 1971/2007 sayılı davada, 30.12.2010 ta-rihinde verdiği karara karşı Davalı tarafından yapılan istinaftır.

---------------

H Ü K Ü M

Şafak Öneri: Bu istinafta, Mahkemenin hükmünü, Sayın Yargıç Narin F. Şefik okuyacaktır.

Narin F. Şefik: Huzurumdaki istinaf, Alt Mahkemenin Davacı leh-ine verdiği 30.12.2010 tarihli hükümden kaynaklanmaktadır.

Davacı Davalıdan 16/8/2005 ve 17/8/2005 tarihlerinde 3 adet fatura tahtında Davalıya peşin ödenmek üzere sevk edilen inşaat malzemelerinin ödenmemiş olması nedeniyle, faturaların toplam bedeli ol-arak 14,802.60 YTL ile fatura tarihi itibarıyla ayda %8 faiz ödenmesini talep etmektedir.

Davalı, Davacının davasında haklı bir dava sebebi olmadığını ve davada esasa ilişkin olgulara yer verilmediği için reddedilmesi gerektiğini ileri sürdükten sonra, d-evamla, müdafaa maksatları için Davacı ile Ocak - Aralık 2005 tarihleri arasında inşaat malzemesi ve/veya blok bims ve/veya termobims ve/veya beton alım satımı konusunda anlaştıklarını, bu tarihler arasında yapılan alışveriş ile ilgili Davacı tarafından Da-valıya teslim edilen malzemeler için Davalının çek veya havale ile veya nakit olarak alel hesap ödemeler yaptığını, bu şekilde Davacıya olan tüm borcunu ödediğini, Davacının Davalıya hiç bir zaman fatura vermediğini, aralarındaki ticari ilişkinin cari hesa-pla yürütüldüğünü, peşin ödeme ve/veya faiz ile ilgili herhangi bir anlaşmaları olmadığını ileri sürerek, Davacının davasının reddedilmesini talep etmiştir.

Davayı dinleyen Alt Mahkeme, "Dava sebebi mal satışından kaynaklanan bir alacak olan ve Davalı i-le anlaşmalarının, faturaya dayandığını iddia eden Davacının, hesaplarının cari hesap şeklinde tutulduğunu davada belirtmemiş olmasının esasa ilişkin bir eksiklik olmadığı" kanaatine vararak, Davalının ön itirazlarını reddetmiştir.

Alt Mahkeme, dava ile- ilgili şahadeti de değerlendirdikten sonra, dava konusu faturalar tahtındaki emtiaların Davalı tarafından faturalar ile birlikte teslim alındığını, Davacı tarafından Davalıya ait sunulan ekstrenin doğru olduğunu, hesapların faturalar tahtında tutulduğunu -kabul ederek, Davacı lehine, 3 fatura tutarı olan , 14,802.60 TL ve bu meblağ üzerinden, 17/8/2005'den itibaren aylık %8 faiz için hüküm vermiştir.

İstinaf Eden, bu hükümden 14 istinaf sebebi ile istinaf etmiştir. İstinafın dinlenmesi esnasında bu istina-f sebeplerini 5 başlık altında toplamıştır:

Alt Mahkeme, Davacının davasında esasa ilişkin olguların bulunmadığını kabul etmemekle hata yapmıştır.
Alt Mahkeme, Emare No.3 faturalar ile Emare No.4 cari hesap ekstresini emare olarak kabul etmekle hata yapmı-ştır.
Alt Mahkeme, Davacının Müdafaa Takririne cevap layihasında reddettiği konular ile ilgili şahadet sunmasına izin vermekle hata yapmıştır.
Alt Mahkeme, Davalı tarafından yapılan 21,299.12 TL ödemenin dava konusu talep ile ilgili olmadığına karar vermek-le hata yapmıştır.
Alt Mahkeme, Davalı aleyhine aylık %8 faiz için hüküm vermekle hata yapmıştır.

Davacı, Talep Takririnde, davasını 3 faturaya dayandırmış, Davalı ise Müdafaa Takririnde taraflar arasında 1 yıla yayılmış bir iş ilişkisi bulunduğunu ve bi-rçok mal alıp satıldığını, birçok ödemeler yapıldığını, bunların cari hesap şeklinde yapıldığını iddia etmiştir. Davacı, Müdafaa Takririne cevap layihasında, Davalının bu iddialarını reddetmiştir. Duruşma esnasında, Davalı tarafından itiraz edildiği halde,- Talep Takririnde yer almayan Emare No.3 muhtelif faturalar ile Emare No.4 cari hesap ekstresinin Davacı tarafından emare olarak ibraz edilmesine Alt Mahkeme izin vermiş ve Davalının Müdafaa Takririndeki iddialarının doğru olduğunu, yani cari hesap yöntemi-nin kullanıldığını kabul etmiştir. Neticede, Alt Mahkeme, Davacının Talep Takririnde, davanın esasına ilişkin olguların yer almadığı doğrultusundaki Davalının itirazını
reddederek, Davacının Talep Takririnde ileri sürülen 3 adet fatura üzerinden Davacı leh-ine hüküm vermiştir.

İlk önce, Emare No.3 ve 4'ü emare almakla Alt Mahkemenin hata yaptığı doğrultusundaki, 2. istinaf sebebini inceleriz.

Dava dosyasına bakıldığı zaman, layihaların kapanmasından sonra, Davalı, 18.3.2010 tarihli bir yazı ile, aslının D-avacının tasarrufunda bulunduğunu iddia ettiği 67 adet faturayı Davacının davanın duruşmasında ibraz etmesini talep etmiştir. Davacı bu yazı üzerine, tasarrufundaki faturaların orijinallerini Davalıya ibraz etmediği, daha sonra ise ibraz etmediği bu fatura-ları, davanın dinlenmesi esnasında, karşı tarafın itirazına rağmen, Mahkemenin izni ile ibraz ettiği görülmektedir.

18/3/2010 tarihinde, Davalı Avukatı, 67 adet faturanın ibrazını Davacı Avukatından talep eden müracaatını hangi nizama dayandırdığını b-elirtmemiştir. Yazı bir istida şeklinde yapılmamıştır. 18/3/2010 tarihli Mahkeme dosyasına giren yazının usule uygun bir talep olmadığı açıktır.

Bir davada, Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 28 nizam 6 altında notice to produce verildiği hallerde, ihb-arı alan tarafın elindeki orijinal belgeyi vermemesi durumunda, karşı tarafın ikinci sureti ibraz etmesine itiraz edemez ve notice to produce veren taraf, orijinali elinde bulunduranın orijinalleri kendisine vermemesi nedeniyle, elindeki sureti emare yapa-bilir.

Ancak notice to produce, sadece layihada yer alan evraklar ile ilgili verilebilir. Davacının davasında yer almayan evrakları görmek isteyen Davalı, inceleme (inspection) için müracaat yapmalıdır. (E.28 n 5)

Davacının, evraklardan kendi davas-ında bahsetmesinden sonra, notice to produce verilmesi neticesinde söz konusu bu evrakları ibraz etmediği takdirde, duruşma esnasında, Mahkemeye, karşı tarafa evrakları vermemiş olmasına iyi bir neden göstermedikçe, Mahkemeye bu evrakları ibraz edemez.

-Alt Mahkeme huzurundaki dosyada, Davalı, 19.11.2008'de Davacıdan ek ve munzam tafsilat istemiş, ancak tafsil