-D. 9/2021 Yargıtay/Hukuk No: 190/2017
(Gazimağusa Dava No: 799/2012)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti: Ahmet Kalkan, Bertan Özerdağ, Peri Hakkı

İstinaf eden: Paul Gerard Murphy, 38 Endfield Road, Old S-wan, Liverpool 13, England
(Davacı)
ile

Aleyhine istinaf edilen: No.1- Kanime Uykur, Tatlısu, Gazimağusa
No.2- Özbek Uykur, Müteveffa Selim Uykur Terekesi Tereke İdare Memuru sıfatıyla, Önem Köşk K-ozak Sokak 14/4 Levent Apartmanı, Ortaköy, Lefkoşa
No.3- Nurcan Uykur, Müteveffa Selim Uykur Terekesi Tereke İdare Memuru sıfatıyla, Atakan Plaza, No. 44, Küçük Kaymaklı, Lefkoşa
(Davalılar)

- A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: AvukatSelçuk Gürkan ve Avukat Ayşe Gürkan Yücel adına Avukat Deniz Avkıran
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Hasan Yücelen

Gazimağusa Kaza Mahkemesi Başkanı Bahar Saner'in, 799/2012 sayılı davada, 17.10-.2017 tarihinde verdiği karara karşı, Davacı tarafından yapılan istinaftır.

------------

K A R A R

Ahmet Kalkan: Bu istinafta, Mahkemenin kararını, Sayın Yargıç Bertan Özerdağ okuyacaktır.

Bertan Özerdağ: Bu istinafta, İstinaf Eden/Davacı kararda -bundan böyle sadece Davacı ve Aleyhine İstinaf Edilen/Davalılar ise, sadece Davalılar olarak anılacaktır.

OLGULAR

Mesele ile ilgili olguları aşağıdaki şekilde özetledik,

Davacı ingiliz vatandaşı bir kişidir. Davalı No.1 dava konusu Mağusa Tatlısu'da -kain taşınmazın yarı hissesinin kayıtlı mal sahibi, Davalı No.2 ve No.3 ise mezkûr taşınmazın diğer yarı hissesinin sahibi Mütevveffa Selim Uykur Terekesinin tereke idare memurlarıdır.

Davalı No.1 ve Mütevveffa Selim Uykur yarı yarıya hisse sahibi olduk-ları taşınmazın satışı konusunda Ersan Kaşif ile aralarında 3.5.2007 tarihinde yazılı bir satış sözleşmesi akdettiler. Bu satış sözleşmesi uyarınca, Ersan Kaşif arazi üzerinde inşa edilecek binanın % 20'sine denk gelen kısmını Davalı No.1 ve Mütevveffa Sel-im Uykur'a devredecekti. Yine mezkûr sözleşme uyarınca Davalı No.1 ve Mütevveffa Selim Uykur, arazi üzerine inşa edilecek ve kendilerine kat karşılığı verilecek dairelerden Ersan Kaşif tarafından seçilecek 2 daireyi 100,000 Sterling karşılığında Ersan Kaşi-f'e devretmeyi kabul ettiler. Buna mukabil, Ersan Kaşif Davalılara 100.000 Stg. ödemede bulundu.

Ersan Kaşif sözleşmedeki tüm haklarını takriben 4.5.2007 tarihli temlik sözleşmesi ile 50,000 Stg mukabilinde Davacıya devretti.

Taraflar arasındaki sözleşm-enin 6. Maddesi uyarınca, sözleşmenin ifasının, sözleşme konusu taşınmazlar üzerine 6.850 metre kare kapalı alana sahip inşaat yapılması ve/veya imar için Devletin ilgili mercilerinden ve/veya Kaymakamlıktan ve/veya Karayolları Dairesi ve/veya Şehir Planla-ma Dairesinden gerekli izinlerin tedarik edilebilmesi şartına bağlı idi. İşbu izinlerin tedarik edilmemesi halinde, bu durum mücbir sebep teşkil edecek ve sözleşme Davacı tarafından verilecek ihbar ile geçersiz addolunabilecekti.

Böyle bir durumda Davacı-nın Davalılara yapmış olduğu ödeme iade edilecek ve iade esnasında taşınmazın dönümü 20,00O Sterlinden, hesaplanarak yapılan ödeme miktarına tuta taşınmaz Davacı adına devrolunacaktı.

Sözleşme konusu 6.850 metre kare kapalı alana konut inşası için yetkil-i mercilerden izin tedarik edilemediği ve/veya mevcut yolla ve/veya yol bağlantısıyla bu kapsamda bir inşaata izin verilmesinin mümkün olmadığı gerekçesi ile Davacının Davalıların Avukatına göndermiş olduğu 3.6.2009 tarihli bir ihbar ile sözleşmenin geçers-iz addolunduğu ihbar edildi. Davacı işbu ihbara rağmen Davalıların yapılan ödemeyi geri vermekten imtina ettiklerini ve/ veya sözleşmenin 6. Maddesi tahtında ödemeye tuta taşınmazın kendisi adına devrini kabul etmediklerini ve bu şekilde sözleşmeyi ihlal e-ttiklerini iddia ederek, Davalılardan müştereken ve münferiden talepte bulundu.

Davaya Davalılar tarafından Müdafaa ve Mukabil Talep Takriri dosyalandı. Müdafaa ve Mukabil Talep Takririnde Davalılar tarafından ön itiraz olarak, Davacının, sözleşmeyi, usu-lüne uygun olarak feshetmediği ve/veya ortada Davalılara gönderilmiş bir fesih ihbarı olmadığı cihetle, dava ikame etme hakkı olmadığı ileri sürüldü. Müdafaada davanın, Davacının Ersan Kaşife yaptığı ödemeyi Davalılardan, talep edemeyeceği iddia edildi. Da-valılar Mukabil dava yolu ile, Sözleşmenin 16. Maddesi uyarınca yapılacak konutların bedeli olan uzlaşılmış 900,000 Sterling meblağın zarar - ziyan olarak taraflarına ödenmesi gerektiğini ileri sürdü keza Davacıdan, 60,000 Stg, ve Kasım 2012 tarihinden dav-a sonuna kadar her geçen ay için 2.000 Stg. talep etti.

Davacı Müdafaaya Cevap ve Mukabil Davaya Müdafaa Takriri dosyaladı.

Layiha teatisi tamamlandıktan sonra tarafların uzlaşı sağlayamaması üzerine duruşmaya geçildi. Alt Mahkeme kararında aşağıdaki h-ususları ihtilafsız olgu olarak belirledi:

Davacının Birleşik Krallık vatandaşı olup, işbu davaya esas teşkil eden zamanlarda, davanın unvanında yer alan adreste ikamet ettiği,

Davalı No.l'in Mağusa Tatlısu'da Koçan No. 1250, 1249, 1405, 34922, 1406, 1-407, 347711, 34916, 34919, 1251, Pafta/Harita VI/46 Parsel No. 48, 47, 170, 179/2, 171, 172, 182/2, 51/2, 169/1, 49 ve Koçan No. 1252, 34918, 34914, 1418, Pafta/Harita No: VI/46,. Parsel No. 50, 168/2 162/2, 180'de kain taşınmazların yarım hissesinin kayı-tlı mal sahibi olduğu, diğer yarım hissenin ise Selim Uykur adına kayıtlı olup Selim Uykur vefat ettiğinden işbu hisselerin Müteveffa Selim Uykur Terekesine ait olduğu,

Davalı No.2 ve No.3'ün Müteveffa Selim Uykur Terekesinin Tereke İdare Memuru oldukları-,

Takriben 3.5.2007 tarihinde Ersan Kaşif ile Davalı No.l ve Müteveffa Selim Uykur arasında akdedilen satış sözleşmesi tahtında yukarıda 2. Paragrafta tafsilatı verilmiş olan taşınmazların yine bu sözleşme tahtında belirlenmiş olan hisselerinin inşaat ka-rşılığında satışı hususunda anlaşma yapıldığı, Mezkûr sözleşme uyarınca, Davalı No.l ve Selim Uykur (Satıcılar) Ersan Kaşif (Alıcı) tarafından seçilecek olan 2 daireyi 100,000 Sterling karşılığında Ersan Kaşif'e devretmeyi ve/ veya iki daireden Ersan Kaşif- lehine feragat etmeyi kabul ettikleri.

Alt Mahkeme yaptığı duruşma neticesinde, Davacının dinletmiş olduğu tanığın yetkili vekil olduğunu ispat edemediğine ve verdiği şahadetin geçersiz olduğuna, Davacının ifa imkânsızlığı bulunduğunu ispat edemediğine v-e sözleşmenin feshedildiğini ispat edemediğine bulgu yapıp davayı reddetmekle birlikte, eğer dava ispat edilebilmiş olsa idi Davacının 100.000 Stg. tazminat almaya hakkı olacağına bulgu yaptı. Alt Mahkeme sözleşmenin feshedildiği ispat edilemediğinden Dava-lının tazminata dayalı mukabil davasını da reddetti.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı tarafından dosyalanan istinaf ihbarnamesinde 12 istinaf gerekçesi yer almakla birlikte bu istinaf gerekçelerini aşağıdaki 6 başlık altında toplamak mümkündür,

Muhterem Alt M-ahkeme, Davacı tanığı Behiye Özkayım'ın Davacının yetkili vekili olmadığına bulgu yapmakla hata etti.

Muhterem Alt Mahkeme, Davacı tarafından sözleşmenin feshedilmediğine bulgu yapmakla hata etti.

Muhterem Alt Mahkeme, ifa imkânsızlığının ispat edileme-diğine bulgu yapmakla hata etti.

Muhterem Alt Mahkeme, sözleşmenin 6.maddesini hatalı yorumlayarak meseledeki olgularla ilgili hatalı bulgulara varmakla ve sözleşmenin 6.maddesine istinaden inşaat yapılamayacağı ve ifanın imkânsızlığı nedeniyle geçersiz -kılınan bir sözleşme olduğuna bulgu yapmamakla hata etti.

Muhterem Alt Mahkeme sözleşmenin, ifası imkânsızlaş-tığından geçersiz sözleşme addedilemeyeceğine bulgu yaparak sözleşmenin geçerli ve bağlayıcı olduğuna bulgu yapmakla hata etti.

Muhterem Alt- Mahkeme, Davacının davasını ispat ettiğin- den, 100.000 Stg. tazminata hükmetmemekle hata etti.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI

Davacı Avukatı istinaf duruşmasındaki hitabında aşağıdaki argümanları ileri sürdü,

Davacı tanığı Behiye Özkayım'ın Davac-ının yetkili vekili olmadığı bulgusu hatalıdır. Davalı dahi bu hususun aksini iddia etmiş veya itiraz etmiş değildir. Davacı vekil olduğuna dair belgeyi itirazsız sunmuştur. Davacının pasaport numaraları konusundaki farklılığı Alt Mahkemeye izah etmesine -rağmen buna istinaden yapılan bulgu hatalıdır.

Alt Mahkemenin mücbir sebebin sözleşmeye eklenemeyeceği bulgusu hatalıdır. Taraflar kendi iradeleri ile bu şartları ve bunların ihlali halinde neler olacağını sözleşmeye eklemiş olup bu hususlar sözleşmenin- esaslı unsurudur.

Alt Mahkeme, tarafların mücbir sebep hususundan, bunu sözleşmeye eklerken haberdar oldukları veya bilgileri olduğu yönündeki bulgusuna resen inceleme sonucu varmış olup bu konudaki bulgusu hatalıdır. Ayrıca Alt Mahkeme, sözleşmenin -6.maddesinin sözleşmenin esaslı unsuru olduğunu dikkate almamakla ve bu konuda herhangi bir iddia olmamasına rağmen tarafların iradeleri ile ilgili resen bulgu yapmakla hata yaptı.

Davacının Alt Mahkemede dinlettiği Tanık No.4 mimar, Tanık No.5 ise Şehi-r Planlama Dairesinde görevli bir kişidir. Her iki tanık da şahadetinde, sözleşme konusu inşaatın ilgili bölgeye yapılamayacağını ifade etmişlerdir. Bu şahadet, sözleşmenin ifa edilemeyeceğini ortaya koymuştur. İlgili bölgeye toplu konut izinleri verilmedi-ği ve bu projenin gerçekleşme ihtimalinin bulunmadığı, bunun aksine hiçbir şahadet sunulmadığı şahadette mevcuttur.

Alt Mahkemenin, ifanın imkânsızlığından faydalanılabilmesi için imkânsızlığa neden olan etkinin sözleşmeden sonra gerçekleşmesi gerektiği- hususunu belirtmesine rağmen bunun sözleşme akdolunurken tarafların bilgisinde olup olmadığını incelememesi hatalı olup tarafların bunu sözleşme yapılmadan önce veya sözleşme esnasında bilip bilmediği hususunda bulgu yapılması mümkün değildi. Zaten Davalı-ların bu yönde bir müdafaaları veya iddiaları da olmamıştır.

Alt Mahkemenin sözleşme geçersiz kılınmadığından canlı olduğuna dair yaptığı bulgu da hatalıdır. Davacı Davalıların yazışma adresi olan Avukat Ali Ertuğrul'un yazıhanesine fesih ihbarını tebli-ğ ederek geçerli bir fesih yapmıştır. Avukat Ali Ertuğrul da Davalılar adına Davacıya ihbar göndermiştir. Bu durum fesih ihbarının avukata yapılması