-
D. 18/2020 Yargıtay/Hukuk No: 189/2015
(İskele Dava No: 3819/2011)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti: Ahmet Kalkan, Bertan Özerdağ, Peri Hakkı

İstinaf eden: No.1- Osman Berkel, 41 Davut Sadık Sokak, İskele-
No.2- Rescot İnşaat Şirketi Limited, 41 Davut Sadık Sokak, İskele
(Davalılar)
ile

Aleyhine istinaf edilen: Abdullah Osman, Bahçeler Bölgesi, İskele
(Davacı)
A r- a s ı n d a.

İstinaf edenler namına: Avukat Gizem Erciyas
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Şerife Sabancı

İskele Kaza Mahkemesi Başkanı Beril Çağdal'ın, 3819/2011 sayılı davada, 30.10.2015 tarihinde verdiği karara karşı, Davalılar tarafından y-apılan istinaftır.

------------

K A R A R

Ahmet Kalkan: Bu istinafta, Mahkemenin kararını, Sayın Yargıç Bertan Özerdağ okuyacaktır.

Bertan Özerdağ: Bu istinafta, İstinaf Eden/Davalılar kararda bundan böyle Davalılar veya yerine göre Davalı No.1 ve-ya Davalı No.2 ve Aleyhine İstinaf Edilen/Davacı ise, sadece Davacı olarak anılacaktır.

MESELE İLE İLGİLİ OLGULAR VE ALT MAHKEMENİN BULGULARI

Bu meseleyle ilgili olguları ve Alt Mahkemenin bulgularını aşağıdaki gibi özetledik:

Davacı İngiltere'de ika-met eden KKTC vatandaşı bir kişidir. Davalı No.2 KKTC'de usulüne uygun olarak kayıt ve tescil edilmiş ve sair şeyler yanında ticaret ve inşaat işleri ile iştigal eden bir limited şirkettir. Davalı No.1, Davalı No.2 şirketin hissedar ve direktörüdür.

Dav-acı ile Davalı No.2 5.2.2005 tarihinde İngilizce dilinde hazırlanmış yazılı bir sözleşme tahtında İskele Bahçeler bölgesinde inşa edeceği villalardan parselasyon ve yer planında 31 olarak numaralandırılmış bir adet villanın 115.000 STG. bedelle satışı husu-sunda anlaşmaya vardılar. Üzerinde inşaatın yapılacağı ilgili taşınmaz Davalı No.1'e ait olup bu taşınmazın koçanının sözleşme akdolunurken ekinde imzalanıp imzalanmadığı ihtilaflıdır.

Emare 2 sözleşmeye göre taraflar, Davalı No.2'nin projede inşa edeceğ-i 39 villanın koçanlarını isdar etmesi ile Davacıya sözleşme konusu 31 No.lu villayı devredip adına koçan edeceğini, satış konusunun 31 No.lu villanın tamamlanarak mülkiyetinin devrini kapsadığını, satış konusu villanın sözleşmeye Emare A olarak ekli proj-elere uygun olarak inşa edileceğini, satış konusu taşınmazın tasarrufunun Davalı No.2'de olup bu taşınmaza herhangi bir ipotek veya engel konulmayacağını, sözleşmeye ekli Emare B'nin ise Tapu Dairesinden alınan koçanın bir kopyası olduğunu, sözleşmeye göre- ödemelerin sözleşmede belirtilen şekilde ve toplamda 115.000 STG. olacağını, bu ödemenin tamamlanması üzerine Davalı No.2'nin Davacıya satış konusu evi koçan edeceğini, satış konusu evin 6.2.2009 tarihinde tamamlanıp Davacıya teslim edileceğini ve evde ya-şamasına izin verileceğini, sözleşmeye aykırı davranılması veya feragat edilmesi halinde Davalı No.2'nin Davacıya tazminat ödemekle mükellef olacağını, satış konusu evin Davacı adına koçan edilmesi için ödenmesi gereken tüm harç, elektrik, su vb bağlantı g-ider ve masrafların Davalı No.2 tarafından karşılanacağı hususlarında anlaştılar.

Davacı sözleşmede belirtildiği şekilde Davalı No.2'ye tüm satış bedelini ödedi.

Davacı projedeki 31 No.lu evin tasarrufunu teslim almakla birlikte, sözleşmede belirti-ldiği şekilde 6.2.2009 tarihine kadar veya 3 aylık lütuf süresi içinde evin kendilerine teslim edilmediğini ileri sürdü.

Davacı 26.4.2011 tarihli bir ihbar ile aralarındaki satış sözleşmesini feshetti. Davalılar bu fesih ihbarının usulüne uygun olarak te-bliğ edilmediğini, dolayısıyla sözleşmenin fesholmadığını ileri sürerek Davacının bu davayı dosyalayamayacağını veya davasındaki talepleri yapamayacağını ileri sürdü. Alt Mahkeme Davalıların bu iddialarına itibar etmedi ve sözleşmenin gönderilen ihbar ile -fesholduğuna bulgu yaptı.

Davacı Davalılar aleyhine dosyaladığı istinafa konu davada Davalı No.2 ile birlikte taşınmazın kayıtlı sahibi olan Davalı No.1'in de hile nedeniyle sorumlu olduğunu iddia etti. Davacı Davalılar aleyhine 115.000 STG ve villanın -ekstra işleri için ödediği 2.500 STG olmak üzere toplam 117.500 STG bu meblağ üzerinden yıllık % 20 nispetinde faiz, 30.000 STG tazminat, evin rayiç değeri olan 150.000 STG'nin Davalılar tarafından Davacıya iade edilmesi veya ödenmesine dair emir ve dava m-asraflarını talep etti.
Davalılar, Davacının bu talepleri dosyaladıkları Müdafaa Takriri ile ret ve inkâr eylediler. Davalılar hile olmadığını, koçanın sözleşmenin eki olduğunu ve tarafların da bu ekleri ile birlikte sözleşmeyi imza ettiklerini, Davacının- taşınmaz koçanının kimin adına olduğunun bilincinde olduğunu, dolayısıyla ortada herhangi bir hile bulunmadığını, Davalı No.2'nin villayı Davacı adına koçan etmeye hazır olduğunu, Davacının bundan kaçındığını, sözleşmenin fesholmadığını, sözleşmenin ihlal- edilmediğini, bu nedenlerle tazminat talep edilemeyeceğini, Davalının sözleşmeden vazgeçmediği için 30.000 STG tazminatı alamayacağını, rayiç bedelin uydurma ve fahiş olduğunu belirterek davanın masraflarla ret ve iptalini talep ettiler.

Müdafaay-a Cevap Takririnde bu iddiaların Davacı tarafından reddolunması sonrasında meselenin talimatı yapılarak davanın duruşmasına geçildi.

Duruşma neticesinde Alt Mahkeme:

Davalı No.1 ve Davalı No.2'nin Davacıya karşı taşınmazın mal sahipliği hususunda hile -yaptıklarına,
Sözleşmenin ihlal edildiğine,
Gönderilen ihbar ile sözleşmenin fesholunduğuna,
Davacının Davalı No.2'ye 115.000 Stg. ve ekstralar için ise 2.500 Stg olmak üzere toplam 117.500 Stg. ödemede bulunduğuna, - bulgu yaptıktan sonra,
Davalıların Davacıya 117.500 STG ödemelerine, aktin ihlali nedeniyle 30.000 STG tazminat ödemeleri gerektiğine,
Bu meblağlar üzerinden yasal faiz ve 20.000 TL dava masrafı ödemelerine emir verdi.

Alt Mahkeme Davacının haksız zeng-inleşmeye dayanan ve villanın rayiç bedeli olduğu öne sürülen 150.000 STG'lik alternatif talebini ise reddetti.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalıların istinaf sebeplerini 4 başlık altında özetledik:

Muhterem Alt Mahkeme, Davacı ile Davalı No.2 arasındaki sözle-şmenin feshine ilişkin ihbarın tebliğ edildiğine bulgu yaparak sözleşmenin feshine istinaden tazminata hükmetmekle hata etti.
Muhterem Alt Mahkeme, Davalı No.1'in Davalı No.2 ile birlikte Davacıya hile yaptığına bulgu yapmakla ve tazminat ödenmesine emir -ve hüküm vermekle hata etti.
Muhterem Alt Mahkeme, Davalıların sözleşmeden feragat ettiği gerekçesi ile 30.000 STG tazminat ödenmesine emir ve hüküm vermekle hata etti.
Muhterem Alt Mahkeme, sözleşme konusu evin rayiç değerinin 120.000 STG olduğuna bulgu -yapmakla hata etti.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI

Davalılar Avukatının istinaftaki hitabında ileri sürdüğü argümanları özetle şöyledir:

Dava konusu satış sözleşmesi Davacı ile Davalı No.2 arasında akdolunmuştur. Davalı No.1, Davalı No.2'nin direkt-örü olup bu satış sözleşmesine taraf değildir ve bu husus ihtilafsızdır.

Alt Mahkeme Davalı No.1'i Davalı No.2 ile birlikte hile yaptığı gerekçesi ile sorumlu kabul edip aleyhine hüküm isdar etmiştir. Alt Mahkemenin bulgusuna göre Davalı No.1 ve Davalı -No.2, satış sözleşmesine konu evin üzerinde inşa edildiği arazinin Davalı No.1'e ait olduğunu Davacıdan gizleyerek Davacıya hile yapmışlardır. Halbuki Davacı bu taşınmazın Davalı No.2'ye ait olmadığını ve Davalı No.1'e ait olduğunu bilmekteydi. Zira, Davac-ı ile Davalı No.2 arasındaki satış sözleşmesi Emare 2 olarak mahkemeye sunuldu. Bu sözleşmede iki ek bulunmaktaydı, bunlar koçan ve teknik çizimlerdi. Davacı tarafından emare yapılan sözleşmenin ekindeki eklerden teknik çizimler bilahare ayrı sunulmasına k-arşın, sözleşmede exhibit A olarak geçen taşınmaz mal koçanı Davacı tarafından Alt Mahkemeye sözleşme ile birlikte sunulmamıştır. Davalılar talimat safhasında bu koçanı sunmadıklarından daha sonra duruşma safhasında sunamamışlardır.

Davacı bu sözleşmey-le birlikte bu koçanı sunmuş olsa idi Davacının sözleşmenin her sayfasına parafe koyduğu gibi bu koçanın da parafeleyerek imzaladığı görülecek ve taşınmazın Davalı No.1'e ait olmadığı iddiasının doğru olmadığı ortaya çıkabilecekti. Zaten davanın duruşma a-şamasındaki şahadetten, Davacının tüm sözleşmeyi okuduğu ve imzaladığı, koçanın sözleşmenin ekinde olduğunu kabul etmekte olduğu ortaya çıkmıştır. Bu belirtilenlerle ortada herhangi bir hile olması söz konusu olamazdı. Keza, Tafsilatlı Talep Takririnde hil-e ile ilgili yeterli tafsilat veya herhangi bir tafsilat yer almamaktadır. Yine şahadetten sözleşme akdolunurken Davacının Davalı No.2 Şirketin direktörü olan Davalı No.1 ile muhatap olduğunu beyan etmesiyle aslında Davacının yanıltılmadığı veya herhangi b-ir güvensizlik yaratılmadığı sonucu çıkmaktadır.

Dolayısıyla, Davacı herhangi bir beyana istinaden sözleşmeyi imzalamadığından ve ortada hile olmadığından Alt Mahkemenin hile bulgusu hatalıdır.

Alt Mahkeme huzurunda sunulan şahadete bakıldığında satı-ş konusu meblağın tümünün Davacı tarafından Davalı No.2'ye ödendiği ihtilafsızdır. Sözleşme Davacı tarafından feshedildiğinden bu meblağın sözleşmenin 9.maddesine göre Davalı No.2 tarafından Davacıya geri ödenmesi gerekmektedir. Halbuki sözleşmenin feshedi-lmesi ile birlikte Davalı No.1 de bu bedelin geri ödenmesinden sorumlu tutulmuştur, ki 9.maddeye göre tutulmaması gerekirdi.

Alt Mahkeme keza, Davalıların Davacıya sözleşmenin 15.maddesi uyarınca 30.000 STG tazminat ödemelerine hükmetti. Sözleşmenin 15.-maddesi sözleşmeden vazgeçilmesi veya feragat edilmesi halinde uygulanacak bir kural olmakla birlikte bu davada sözleşmeden vazgeçmiş veya feragat etmiş bir taraf olmadığı gibi böyle bir dava sebebi de yoktur. Kaldı ki, Davalı No.2 birçok kez koçan devrine- hazır olduğunu beyan etmiş, Davacı koçan devri için hazır olmamış veya devri kabul etmemiştir. Bu nedenle ne Davalı No.1 ne de Davalı No.2 tarafından koçan devrinden vazgeçildiği veya kaçınıldığı gibi bir durum söz konusu değildir. Herhalükârda 9.madde al-tında Sözleşmenin ihlal edildiği bulgusundan sonra 15.madde altında vazgeçme hususundaki başka bir kurala dayanılarak tazminata hükmedilmesi hatalıdır. Keza, sözleşmede taraf olmayan Davalı No.1'in Davalı No.2'nin yükümlülüklerinin hiçbirinden onunla birli-kte veya şahsen sorumlu olmaması gerekirdi.

Davalı No.2 Şirkete gönderilen ihbar ilgili Şirketin kayıtlı adresine gönderilmiş olmakla birlikte, tüzel kişilere yapılacak tebliğ konusunda Hukuk Muhakemesi Usulü Tüzüğü (HMUT)'nde belirtilen kurallara uyulm-uş değildir. Fesih ihbarı Davalı No.1'in eşi olan Fatma Berkel'e yapılmış olup bu kişi ne Davalı No.1'in ne de Davalı No.2'nin yasal temsilcisi değildi ve mahkeme huzurunda bu yönde şahadet yoktu. Dolayısıyla sözleşmenin feshi konusunda yapılan tebliğ geçe-rsiz olup sözleşme halen yürürlüktedir. Bu nedenle dava mevsimsiz açıldığından reddedilmesi gerekirdi.

Son olarak, Alt Mahkemenin rayiç bedel ve evdeki eksikliklerle ilgili bulguları da hatalıdır. Tüm bu nedenlerle Alt Mahkeme Davacı lehine Davalılar al-eyhine emir ve hüküm vermekle hata yapmıştır.

Davacı Avukatının istinaftaki hitabında ileri sürdüğü argümanları ise şöyle özetledik:

Taraflar arasındaki sözleşmenin A bendine göre taşınmaz malın mal sahibi satıcı (vendor) Davalı No.2 şirkettir. Dav-alı No.1, şirketin yetkilisi olarak sözleşmeyi imzalamış olup mal sahibi olduğu sözleşmede belirtilmemiştir.

Davalı No.1 şahadetinde satıcının ve kayıtlı mal sahibinin Davalı No.2 olduğunu ifade ederek Davacının iddialarını destekler mahiyette ve kendi -iddiaları ile çelişen şahadet vermiştir.

Keza, sözleşmenin ekind