-D. 18/2019 Yargıtay/Hukuk No: 169/2018
(Lefkoşa Dava No: 6249/2018)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Yargıç Bertan Özerdağ huzurunda.

İstinaf eden: Kıbrıs Türk Ofis, Banka, Sigorta ve Ticaret Çalışanları Sendikası (BASS), Lefkoşa - (Davacı)
ile

Aleyhine istinaf edilen: No.1- Lefkoşa İktisat Kooperatifi Ltd. (Li-Koop), 3 Şehit Hüseyin Paşa Sokak, Yenişehir, Lefkoşa (Aleyhine İ-stinaf Edilen)
No.2- Kıbrıs Türk Devlet Çalışanları Sendikası (Çağ-Sen), Bozkır Sokak, No.26, Açelya Apartmanı, Daire 1, Küçük Kaymaklı, Lefkoşa. (Aleyhine İstinaf Edilen)
No.3- Kooperatif Şirketler Mukayyitliği vasıtasıyla KKTC-Lefkoşa
(Daval-ılar)
A r a s ı n d a

(29.11.2018 tarihli ara emri istidası hakkında)

İstinaf eden/Müstedi adına Ali Yeltekin hazır tarafından Avukat Süleyman Dolmacı adına ve şahsen Avukat Havva Arensavaş hazır
Aleyhine istinaf edilen/Müstediale-yh No.1 Memduh Çeto hazır tarafından Avukat Havva Akif
Aleyhine istinaf edilen/Müstedialeyh No.2 Mehmet Davulcu hazır tarafından Avukat Cemaliye Dükkancı Türel.

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Yargıcı Hasan Dağlı'nın, 6249/2018 sayılı davada, 26.11.2018 tarihin-de verdiği karara karşı, Müstedi tarafından yapılan istinaftır.

------------
K A R A R

Müstedi istidadaki başvurusu ile aşağıdaki emirleri talep etti:

"İşbu istinafın tamamen neticelenmesine değin Davalı No.1 ve Davalı No.2 (Aleyhine İstinaf Edilen-ler) arasında 14.11.2018 tarihinde imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin uygulanmasının ve/veya yürürlüğünün durdurulması hususunda bir emir ve/veya ara emri itası."

Müstedinin bu talebi uyarınca tek taraflı olarak emir verildi. İstidanın Müstedialeyh No.1 ve- No.2'ye tebliğ edilmesi üzerine, Müstedialeyhler itirazname dosyaladılar.

İstida ve itirazname dosyalanmasının tamamlanmasıyla istidanın duruşması yapıldı.

Müstedi Genel Sekreteri Ali Yeltekin'i, Sendikalar Mukayyidi Kemal Can'ı ve Çalışma Dairesi İ-skele Bölge Amiri Erdoğan Atagül'ü tanık olarak dinletti.

Müstedialeyh No.1 Yönetim Kurulu Üyesi Memduh Çeto'yu ve Müstedialeyh No.2 de Sendika Başkanı olan Mehmet Davulcu'yu dinletirken, duruşma sonunda taraflar Mahkemeye hitapta bulundular.

Taraf-lar arasındaki ihtilaf konusu, Müstedialeyh No.1 ile Müstedialeyh No.2'nin 14.11.2018 tarihinde toplu iş sözleşmesi akdeylemeleridir.

9/1976 sayılı Mahkemeler Yasası'nın 41(1) maddesi uyarınca, meni müdahale niteliğinde bir emir verilebilmesi için, müst-edinin davasında haklı olduğuna dair belirtiler olması, ihtilaf konusunun ciddi olması ve talep edildiği şekilde emir verilmemesi halinde ileride telafisi imkansız zararın doğacağı ve eski duruma dönüşün çok zorlaşacağı unsurlarının mevcut olması gerekir. -Bir meselede açıkça yasaya aykırılık mevcut olması durumunda, davanın sonunda talep edilen bir çarenin tümünün veya büyük orandaki kısmının sağlanacağı bir sonuca ulaşılsa dahi mahkemelerin böyle bir kapsamda ara emri verme ve yasaya aykırı eylemi durdurma- yetkisini kullanabileceği görüşü birçok kararımızda değinilmiştir.

Bu konu Manchester Corporation v. Conolly 1970 1 All. E.R. p.961'de, Supreme Court Practice Vol.1 1973 sayfa 452'de şu şekilde ifade edilmiştir:
"In a proper case, as where there is pla-inly no defence or the defendant is plainly acting in breach of covenant or statute, the court will o motion or summons grant an interlocutory injuction, even though to do so would be to grant the plaintiff substantially all or even the whole of the remedy- of relief claimed in the action."

Yargıtay/Hukuk 60/1987 D.17/1987 Zihni Türksel ile Kansu Ercantan davasında ise, Yargıtayımı-z bu kuralla ilgili görüşünü şöyle ifade etmiştir:

"Bu kararın olgularına göz attığımızda izinsiz olarak bir yol güzergahını kullanan kamu aracının izinsiz kullanımı engellemek içi-n ara emrine müracaat etmiş, İlk Mahkeme geriye dönük olarak yol izni alınabilmesi ihtimali üzerinde durarak ara emrin verilmesini reddetmişti. İstinaf ise kararında izin alması ihtimal dahilinde olsa bile duruşma tarihinde davalının izni bulunmadığını ve -kanunların ihlal edildiğini dikkate alarak böyle bir ara emrinin verilmesi ve davalının kanunları ihlâl etmekten menedilmesi gerektiği görüşüne yer verilmiştir. Biz de aynı görüşü paylaşmaktayız. Kaldı ki önümüzdeki meselenin olgularına göz attığımızda dav-alı izin için müracaat etmiş ve izin müracaatı reddedilmiş ve kanunsuz olarak hoparlör kullanmaya devam etmekte idi. Bu durumda mahkemenin yukarıda belirttiğimiz gibi gerek bu görüşe ağırlık vermesi gerekse davanın esasına girerek olguların büyük bir kısmı-nı karar bağlamış olması hatalı bir hareket değildir."
Huzurumdaki istidaya bakıldığında, Müstedinin talebi, açıkça Yasaya aykırı olduğu iddia edilen bir sözleşmenin uygulanmasının durdurulmasıdır.

Mesele ile ilgili Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Referan-dum Yasası'nın 10.maddesi, toplu iş sözleşmesi (TİS) yapma yetkisini düzenler:
Toplu İş Sözleş-mesi yapma yetkisi
10(1)

(2)
Aynı işverene bağlı bir veya birden fazla işyerinde çalışanlardan en çok üyesi bulunan sendika, o işyeri veya işyerleri içi-n Toplu İş Sözleşmesi yapmaya yetkilidir.
Bir işveren kendisine ait işyerlerinde veya işverenin yetkili kılacağı işveren sendikası, kendi üyesi olan işverenlere ait farklı işyerlerinde, her işyeri için ayrı ayrı veya topluca bütün çalışanları kapsayan T-oplu İş Sözleşmesi yapmaya yetkilidir.(3)Toplu İş Sözleşmesi yapma yetkisi, yetki talep edilen işyeri veya yetki talep edilen işyerlerinde, talep esas alınarak, bu madde ve 12'nci madde kuralları çerçevesinde Bakanlık tarafından saptanır.

Tarafl-arca da kabul edildiği üzere, bir iş yerinde en fazla üyeye sahip sendika o iş yerinde TİS yapmaya yetkilidir. Sunulan olgulardan, Müstedinin yetki istediği dönemde Müstedialeyh iş yerinde en fazla üyeye sahip sendika olduğu, Toplu İş Sözleşmesinin akdolun-duğu dönemde ise Müstedialeyh No.2 Sendikanın 5 üyeye sahip olduğu görülmektedir. Uyuşmazlık olması halinde yetkili sendikanın saptanmasında 12.madde altındaki kurallar uygulanır.

Bir sendikanın yetkilendirmesi olmadan TİS imzalaması halinde, bunun yasal -ve geçerli bir TİS olarak kabul edilmeyeceği, Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Referandum Yasası'nın 14.maddesinde öngörülmüştür. Şöyle ki:

Yasal ve Geçerli Olmayan Toplu İş Sözleş-mesi14.Taraflar, Bakanlığın bu Yasa kuralları çerçevesinde yetkilendirmes-i olmadan, Toplu İş Sözleşmesi imzalarlarsa, böyle bir Toplu İş Sözleşmesi yasal ve geçerli bir Toplu İş Sözleşmesi olarak kabul edilemez. Çoğunlukta olduğunu iddia eden sendika, Toplu İş Sözleşmesinin geçersiz olduğunu ileri sürerek imza tarihini izley-en altmış iş gün içerisinde sözleşmenin iptal edilmesi için yetkili mahkemeye başvurabilir: Yetk