-D.37/2018
Yargıtay/Hukuk:161/2017
(Girne Dava No:593/2014)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti:Narin Ferdi Şefik, Ahm-et Kalkan, Tanju Öncül.

İstinaf eden No: 1) Hasan Kumyalılı, Şht. Aslan Seçkin Sokak, Özgür Apt. No: 1, Girne.
No: 2) Kumyalılı Construction Ltd. Beşparmak Caddesi, Kumyalılı Plaza, No: 11, Çatalköy- Girne.
- (Davalı No: 1 ve 2)

ile -

Aleyhine istinaf edilen: Ahmet Kumyalılı, Templos Sitesi, Kor Sokak No:9, Zeytinlik- Girne.
( Davacı )
A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Kıva-nç M. Rıza
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Serhan Çinar

Girne Kaza Mahkemesi Başkanı Fatma Şenol'un, 593/2014 sayılı davada, 29.9.2017 tarihinde verdiği karara karşı, Davalılar tarafından yapılan istinaftır.

----------------

H Ü K Ü- M
Narin F.Şefik: Huzurumuzdaki istinaf, Alt Mahkemenin 27.4.2017 tarihli istida ile ilgili, 29.9.2017 tarihli kararından yapılmıştır.

Müstedi/Davalı No. 1 ve 2, dosyaladıkları çift taraflı istida ile, 27.4.2017 tarihli istida tarihinden önceki dav-a sürecinde verilmiş bulunan tüm ara emirlerinin, yürürlülük süreleri sona ermiş olmaları nedeniyle, hükümsüz ve/veya geçersiz oldukları doğrultusunda emir verilmesini talep etmektedirler.
Davacı 4.3.2014 tarihinde Mahkemeden kapsamlı bir ara emri tal-ep etmiş ve Alt Mahkeme 6.3.2014 tarihinde şahadet dinlediği istida ile ilgili 7.3.2014'de geçici bir ara emri vermiştir.
Ara emri talep eden istida, verilen geçici emir yürürlükte kalmak şartı ile 24.3.2014, 21.4.2014, 22.4.2014, 14.5.2014,12.6.2014, 27-.6.2014, 15.8.2014, 20.8.2014, 1.9.2014, 8.9.2014, 18.9.2014, 14.10.2014 tarihlerine ertelenmiştir. Davacı, 23.6.2014 tarihinde 2. bir ara emri istidası dosyalamış ve Alt Mahkeme, bu istida altında da aynı tarihte geçici bir ara emri vermiştir. Her iki is-tida 27.6.2014 tarihi itibarıyla birlikte yürütülmüştür. 14.10.2014 tarihinden 20.10.2014 tarihine ertelenen ara emri istidası altındaki geçici ara emrinin bu süre zarfında yürürlükte kalacağına dair emir verilmemiştir.
20.10.2014 tarihinde geçici ar-a emri yürürlükte kalmak koşulu ile istida 31.10.2014'e ertelenmiş, 31.10.2014'de geçici ara emri süresi uzatılmadan istida 6.11.2014 tarihine ertelenmiştir. 6.11.2014'den sonra geçici ara emirleri yürürlükte kalmak koşulu ile her iki istida sırası ile 1-0.12.2014, 16.12.2014, 18.12.2014, 30.12.2014, 8.1.2015 tarihlerine ertelenmiştir. 8.1.2015'de geçici ara emirleri ile ilgili emir verilmeden, dava 20.1.2015 tarihine ertelenmiştir. Dosyada, ertelenenin istida mı yoksa esas dava mı olduğu erteleme günü y-azılan tutanaktan anlaşılmamaktadır.
20.1.2015'den sonra sırası ile 23.1.2015, 29.1.2015, 2.2.2015, 10.2.2015 tarihlerine kadar geçici ara emirlerinin yürürlükte kalması emri ile istidalar ertelenmiştir. 10.2.2015 ve 24.2.2015 tarihlerinde ara emri isti-daları ile ilgili hiç bir ibare geçmemiş, sadece dava ertelenerek tarih değiştirilmiştir.
9.3.2015 ve bilahare 28.4.2015'de yine Alt Mahkeme verilen geçici ara emirlerinin yürürlükte olduğunu belirtmiş ve istidaları 1.10.2015 tarihine ertelemiştir. 1.10-.2015 tarihinde tarafların mutabakatı ile mal geçici ara emirleri kapsamından çıkarılmıştır.
1.10.2015'den 5.10.2015 tarihine ve ondan sonra 9.10.2015 tarihine yapılan tehirlerde geçici ara emirlerinin süresi uzatılmış, 9.10.2015 ve 14.10.2015'de ara- emirleri ile ilgili kayıt düşülmemiş, 16.10.2015'de yine geçici ara emirleri süresi uzatılmış, 27.10.2015 tarihinde geçici ara emirleri ile ilgili kayıt düşülmemiştir. 28.10.2015'den 3.11.2015'e, ondan sonra 25.11.2015'e ve 9.12.2015'e kadar geçici ara e-mirlerinin süresi uzatılmıştır. 18.12.2015, 12.1.2016, 4.2.2016, 15.3.2016, 7.4.2016 tarihlerinde ara emirleri ile ilgili hiç bir kayıt düşülmemiş, 25.4.2016'da geçici ara emirlerinin yürürlükte olduğu belirtilmiştir. 30.5.2016 ve 26.9.2016'da yine geçic-i ara emirleri ile ilgili kayıt düşülmemiş, 21.10.2016 tarihinde, yine geçici ara emirlerinin yürürlükte olduğu belirtildikten sonra, bu safhadan itibaren dava sürecinde ara emirleri ile ilgili hiçbir kayıt düşülmemiştir.
İstinafa konu 27.4.2017 tari-hli istida dinlendikten sonra, Alt Mahkeme yapılan müracaatı reddederek, 4.3.2017 tarihli istida altında verilen geçici ara emrinin yürürlükte olduğuna karar vermiş ve "4.3.2014 tarihli ara emri istidasını dinlenmek üzere 3.10.2017 tarihine saat 10:30'a -tayin eder, ilgili güne kadar verilen geçici ara emrinin yürürlükte kalmasına ayrıca emir veririm" demiştir. Alt Mahkemenin istida kararında veya emirde, 23.6.2014 tarihli istida ve bu istida altında 23.6.2014 tarihinde verilen emirden hiç bahsedilmemekt-edir.
Karar tarihi olan 29.9.2017'den itibaren, geçici ara emri halen yürürlükte kalmak kaydıyla istida sürekli ertelenmektedir.
Alt Mahkemenin 29.9.2017 tarihli kararından 8 istinaf sebebi ile istinaf eden Müstedi/Davalı No. 1 ve 2'nin istinafı üç ba-şlık altında incelenecektir. Şöyle ki:
Alt Mahkeme, geçici ara emri verildikten sonra, verilmiş bulunan geçici ara emrinin yürürlükte kalacağı belirtilmeden ara emri talep eden istida ertelendiği halde, ara emrinin o tarihten itibaren yürürlükten kalktığı-nı kabul etmeyerek, varsayımlara, görüşlere ve/veya beyanlara dayanarak tek taraflı verilen geçici ara emrinin yürürlükte olmaya devam ettiğine dair bulgu yaparak, 29.9.2017 tarihli emri ile geçici ara emrinin 3.10.2017 tarihine kadar yürürlükte olduğuna- dair emir vermekle hata yapmıştır.
Alt Mahkeme, Müstediler aleyhine masraf emri vermekle hata yapmıştır.
Alt Mahkeme, 23.6.2014 tarihli ara emri hakkında karar üretmemekle hata yapmıştır.

Geçici ara emri verildikten sonra, verilmiş bulunan ara emrinin yü-rürlükte kalacağı belirtilmeden ara emri talep eden istida ertelendiği halde, ara emrinin o tarihten itibaren yürürlükten kalktığını kabul etmeyerek, varsayımlara, görüşlere ve/veya beyanlara dayanarak tek taraflı verilen geçici ara emrinin yürürlükte olm-aya devam ettiğine dair bulgu yapan Alt Mahkeme, hata yapmıştır.

İstinafa konu kararın yer aldığı dava dosyası, kabul göremeyecek bir tablo ortaya koymaktadır. Her ne kadar da bu süreçte dosya birden fazla yargıç tarafından görülmüşse de, bir ara emri- istidasının dinlenmeden 3 seneden uzun bir süre sürüncemede kalmasını, 2014 yılında verilen geçici ara emri için 2018 yılının sonunda halen geçici ara emrinin dinlenmemiş olmasını kabul etmek mümkün değildir. Esas davayı dinletmek isteyen tarafların geçi-ci verilen ara emrini dava sonuna kadar kesinleştirme olanağı varken, bu yapılmayarak ara emri istidaları gündemde tutularak, esas davanın dinlenmesi için süreci çalıştırmak doğru bir yaklaşım değildir.Buna izin veren mahkeme de hatalı hareket etmektedir. - Geçici verilen ara emri en erken bir zamanda dinlenmelidir. İlk etapta ara emri istidası neticelendirilmeli, bu yapıldıktan sonra davanın esasına geçilmelidir. Ara emri istidası altında geçici verilmiş bulunan ara emrinin kesinleştirilmesi hususunda muta-bakat olmadığı takdirde, mahkeme davanın esasına geçmeden istidayı dinleyip geçici ara emrini iptal veya kesinleştirme kararı üretmelidir. Mahkemenin ara emri istidası ile ilgili olarak, davanın esasına geçmeden karar vermesi şarttır.
Yukarıda sıralanan,- huzurumuzdaki istinafa konu kararın yer aldığı dosyadan alınan detaylardan ara emri istidalarının ara emri verildikten sonra,sürekli kısa sürelerle ertelendiği, bu şekilde dava dosyasının gereksiz olarak sık sık işleme tabi tutularak Mukayyitliğin iş yü-künün artırıldığı, verilen emirlerin Tapu'ya kayıt edilmesi gerekliliği ışığında, kısa süreli ertemelerin gereksiz bir şekilde fazla iş çıkardığı görülmektedir. Ara emri verildikten sonra, kısa süreli bir tehir verilerek istidanın dinlenmesi esastır. Dinle-nmeyerek, koşullarda hiçbir değişiklik yapılmadan ara emri istidasının sürekli kısa sürelerle ertelenmesi yanlıştır. Mahkemeler huzurunda günlük dosya sayısının fazlalığı göz önünde tutularak, gereksiz olarak Mahkemenin ve Mukayyitliğin günlük işleri kısa -süreli ve gereksiz tehirlerle fazlalaştırılmamalıdır.
Gerek 4.3.201