-D. 15/2016 Yargıtay/Hukuk No: 153/2013
(Gazimağusa Dava No:1640/2006)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti:Gülden Çiftçioğlu, Bertan Özerdağ, Beril Çağdal

İstinaf eden: Kenan Akın, 7 Eliaçıklar Sokak, Gazimağu-sa
(Davacı)

ile

Aleyhine istinaf edilen:No. 1- KKTC Başsavcısı, Lefkoşa
No. 2- KKTC İçişleri Köyişleri ve İskan Bakanlığı vasıtasıyla, KKTC Başsavcısı, Lefkoşa
No. 3- KKTC Tar-ım ve Orman Bakanlığı vasıtasıyla, KKTC Başsavcısı, Lefkoşa
No. 4- KKTC Maliye Bakanlığı vasıtasıyla KKTC Başsavcısı, Lefkoşa
No. 5- KKTC Ekonomi ve Turizm Bakanlığı vasıtasıyla, KKTC Başsavcısı, Lefkoşa
(Davalılar-)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Alper Dede
Aleyhine istinaf edilenler namına: Savcı Damla Güçlü

Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı Bahar Saner'in, Gazimağusa Kaza Mahkemesinde 13/9/2013 tari-hinde, 1640/2006 sayılı davada verdiği karara karşı, Davacı tarafından yapılan istinaftır.

------------

K A R A R

Gülden Çiftçioğlu: Bu istinafta, Mahkemenin kararını, Sayın Yargıç Bertan Özerdağ okuyacaktır.

Bertan Özerdağ: Bu istinafta, İstinaf- Eden/Davacı bundan böyle sadece Davacı, Aleyhine İstinaf Edilen/Davalılar ise sadece Davalılar olarak anılacaktır.

İSTİNAF İLE İLGİLİ OLGULAR

Davacı, EL 404 plakalı aracı ile, araçta yolcu olan Mütevveffa Ahmet Elbasan ve Osman İmre ile birlikte, 23.9.-2001 tarihinde Yeni Erenköy - Dipkarpaz anayolunun 10. kilometre-sinde seyrederken, karşı şeritte ters yönde seyreden Şehmuz Barut yönetimindeki EJ 103 plakalı araca çarpması sonucu bir kazaya sebebiyet vermiştir.

Kazada, araçta yolcu olarak bulunan Ahm-et Elbasan hayatını kaybetmiştir.

Gazimağusa Kaza Mahkemesinde, Davacı aleyhine 865/2004 sayılı ceza davası dosyalanarak bir kişinin ölümüne sebebiyet verme, dikkatsiz araç kullanma ve diğer bağlantılı suçlar getirilerek itham edilmiş, mezkur davada San-ık olan Davacı suçunu kabul ederek mahkum olmuş ve mahkeme tarafından para cezası ile cezalandırılmıştır.

Davacı, kazaya, önüne atılan bir hür eşeğin sebebiyet vermiş olduğunu iddia ederek, hür eşeklerin sahipleri olan ve/veya bakım ve gözetimleri al-tında bulunduran Davalıların tazminat ödemeleri talebi ile Gazimağusa Kaza Mahkemesinde dava ikame etmiştir.

Davalılar ise bu iddiaları reddederek, kazanın oluşumunda Davacının kusurlu olduğunu, Davacının önüne eşek atılmadığını, keza kazaya bir hür eş-eğin sebebiyet vermesi halinde dahi Davalıların sorumlu olmayacağını iddia etmişlerdir.
Alt Mahkeme davayı dinleyerek, kaza mahallinde bir hür eşeğin var olmasına rağmen kazanın Davacının kusuru ile meydana geldiğine ve Davalıların sorumlu olmadığına k-arar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinafında 10 istinaf sebebi ileri sürmesine rağmen, istinafındaki hitabında istinafını 3 başlık altında toplamıştır:

"1.Muhterem Alt Mahkeme, kararında, Davacının uğramış olduğu zarar-ziyan ile ilgili bir te-spit yapmamak ve/veya bulguya varmamakla hata yapmıştır.
2.Muhterem Alt Mahkeme, kazanın oluşumunda tüm kusuru Davacıya atfetmekle ve/veya kazanın oluşum şeklini ve/veya hür eşeğin kazaya sebebiyet vermiş olduğunu incelememekle hata yapmıştır.
3. Muh-terem Alt Mahkeme, hür eşeklerin sahibinin ve/veya bakım ve gözetiminden Davalıların sorumlu olduğuna bulgu yapmamakla ve davayı reddetmekle hata yapmıştır."

İNCELEME

Davacının her üç istinaf sebebi, sırasıyla aşağıda incelenmiştir. Dava-cının 1. istinaf sebebi ayrı, 2. ve 3. istinaf sebepleri ise birlikte incelenecektir. Davacının 2. ve 3. istinaf sebeplerini, Davalıların sorumluluğuna yönelik olduğu cihetle, öncelikle ele almayı uygun gördük:

"2-Muhterem Alt Mahkeme, kazanın oluşumu-nda tüm kusuru Davacıya atfetmekle ve/veya kazanın oluşum şeklini ve/veya hür eşeğin kazaya sebebiyet vermiş olduğunu incelememekle hata yapmıştır."

"3-Muhterem Alt Mahkeme, hür eşeklerin sahibinin ve/veya bakım ve gözetiminden Davalıların sorumlu olduğun-a bulgu yapmamakla ve davayı reddetmekle hata yapmıştır."

Davacı 2. istinaf başlığı altında kazanın eşeğin önüne atılması nedeniyle meydana geldiğini ve bu nedenle zararın da eşeğin eyleminden doğduğunu ileri sürmektedir.

Davacının 3. istinaf başl-ığı altında ise, temelde iki iddiası bulunmaktadır: Bunlardan ilki, Davalıların hür eşeğin sahibi ve/veya gözetim ve denetim altında tutmakla yükümlü olan taraflar oldukları ve ikincisi ise Davalıların hür eşeğin verdiği zararlardan sorumlu olduklarıdır. -

Davacının talebi, Haksız Fiiller Yasası'nın "Bir Hayvanın Sebep Olduğu Zarar Halinde İhmali Kanıtlama Yükü" yan başlıklı 54. maddesindeki kurallara dayanmaktadır. Yasanın 54. maddesi aynen şöyledir:

"54. Herhangi bir zarar için açılan herhangi bir dav-ada -
(a) zararın bir yabani hayvan tarafından, veya davalının zarara sebep olan fiilde bulunma hususunda eğilimi bulunduğunu bildiği veya bilmesi gerektiği varsayılan yabani olmayan bir hayvan tarafından yapıldığı, ve
(b) davalının bu hayvanın sa-hibi veya ondan sorumlu kişi olduğu,
kanıtlandığında, davalının bu hayvanla ilgili olarak sorumlu veya yükümlü tutulabileceği bir ihmali bulunmadığını kanıtlama yükü davalıya ait olur."

Mezkur Yasa maddesine göre, zararın yabani bir hayvan tarafı-ndan veya zarara sebep olan fiili yapma eğilimi olan bir hayvan tarafından yapılmış olması ve davalıların da hayvanın ya sahibi ya da sorumluları olduğunun ispat edilmesi gerekir. Bu olguların ispat edilmesi halinde, ispat külfeti davalıya geçer ve hayvanl-a ilgili sorumlu veya yükümlü tutulabileceği bir ihmalinin olmadığını ispat etme yükü davalılarda olur.

Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası'nın Tefsir başlıklı 2. maddesinde "yabani hayvan" tanımı yapılmıştır:

""Yabani hayvan" Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyet-i toprakları içerisinde mutad olarak özgürlüğünden yoksun kılınıp bir yerde hapsedilmeyen veya insan kontrolünde bulundurulmayan hayvanları anlatır."

Yasaya göre eşeğin yabani hayvan olabilmesi için özgürlüğü kısıtlanmamış olması, belirli bir yere hapsed-ilmemesi veya insan kontrolünde bulunmaması gerekir.

Davacının davasında kaza mahallinde yer alan eşeğin hür yani yabani bir eşek olduğu ve doğada yaşayıp herhangi bir sahibi bulunmadığı iddia edilmiştir.

Davacının davasındaki iddialarında kazaya se-bebiyet verdiğini ileri sürdüğü eşeğin Karpaz bölgesinde hür olarak dolaşan ve devlet tarafından kontrol altında tutulan eşeklerden olduğunun ve buna bağlı olarak, yabani eşeklerden veya eylemlerinden Davalıların sorumlu olmaları gerektiğinin ispat edilmes-i zorunludur.

Alt Mahkeme eşeğin var olduğunu tespit etmesine karşın, eşeğin yabani bir eşek mi yoksa sahipli bir eşek mi olduğu hususunda açık bir