-D. 39/2018 Yargıtay/Hukuk No: 15/2017
(Lefkoşa Dava No: 9046/2015)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti: Ahmet Kalkan, Bertan Özerdağ, Peri Hakkı

İstinaf eden: No.1- Constantinos Vassiades, Londra, Birleşik Krallık
No.2- Mic-hael Vassiades, Lefkoşa (Davacılar)
ile

Aleyhine istinaf edilen: No.1- İskan İşleri ile görevli Bakanlığı ve/veya Bakanlığı temsilen KK-TC Başsavcılığı, Lefkoşa
No.2- Maliye İşleri ile görevli Bakanlık ve/veya Bakanlığı temsilen KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa (Davalılar)
- A r a s ı n d a

İstinaf edenler namına: Avukat Murat M. Hakkı
Aleyhine istinaf edilenler namına: Kıdemli Savcı Sarper Altıncık

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Başkanı Talat Usar'ın, 9046/2015 sayılı davada, 16.12.2016 tarihinde verdiğ-i karara karşı, Davacılar tarafından yapılan istinaftır.

------------
K A R A R

Ahmet Kalkan: Bu istinafta, Mahkemenin kararını, Sayın Yargıç Bertan Özerdağ okuyacaktır.

Bertan Özerdağ: Bu istinafta Davacı/İstinaf Edenler bundan böyle sadece Davacı-lar, Davalı/Aleyhine İstinaf Edilenler ise sadece Davalılar olarak anılacaktır.

OLGULAR

Büyük oranda ihtilaf konusu olmayan olguları aşağıdaki gibi özetledik:

Davacılar Lefkoşa'da aşağıda referansları verilen taşınmazların 1974 öncesinde kayıtlı mal- sahibiydiler.

1-Kaza/Köy: Lefkoşa/Kızılbaş, Pafta/Harita No:XXI/38W1, Parsel No: 1287, Blok: C, Hisse: Tüm,
2-Kaza/Köy: Lefkoşa/Kızılbaş, Pafta/Harita No:XXI/38W1, Parsel No:1284, Blok C:, Hisse: Tüm,
3-Kaza/Köy: Lefkoşa/Kızılbaş, Pafta/Harita No.XXI/-38W1, Parsel No:1283, Blok C: Hisse: Tüm,
4-Kaza/Köy: Lefkoşa/Kızılbaş, Pafta/Harita No:XXI/38W1, Parsel No: 1277, Blok: C, Hisse: Tüm,
5-Kaza/Köy: Lefkoşa/Kızılbaş, Pafta/Harita No:XXI/38W1, Parsel No: 1274, Blok: C, Hisse: Tüm,
6-Kaza/Köy: Lefkoşa/Kız-ılbaş, Pafta/Harita No:XXI/38W1, Parsel No: 1273, Blok: C, Hisse: Tüm,
7-Kaza/Köy: Lefkoşa/Kızılbaş, Pafta/Harita No:XXI/38W1, Parsel No: 1271, Blok: C, Hisse: Tüm,
8-Kaza/Köy: Lefkoşa/Kızılbaş, Pafta/Harita No:XXI/38W1, Parsel No: 1270, Blok: C, Hisse: -Tüm,
9-Kaza/Köy: Lefkoşa/Kızılbaş, Pafta/Harita No:XXI/38W1, Parsel No: 1248, Blok: C, Hisse: Tüm,
10-Kaza/Köy: Lefkoşa/Kızılbaş, Pafta/Harita No:XXI/38W1, Parsel No: 1247, Blok: C, Hisse: Tüm,
11-Kaza/Köy: Lefkoşa/Kızılbaş, Pafta/Harita No:XXI/38W1, Pa-rsel No: 1246, Blok: C, Hisse: Tüm,
12-Kaza/Köy: Lefkoşa/Kızılbaş, Pafta/Harita No:XXI/38W1, Parsel No: 1245, Blok: C, Hisse: Tüm,
13-Kaza/Köy: Lefkoşa/Kızılbaş, Pafta/Harita No:XXI/38W1, Parsel No: 1211, Blok: C, Hisse: Tüm,
14-Kaza/Köy: Lefkoşa/Kızılb-aş, Pafta/Harita No:XXI/38W1, Parsel No: 1210, Blok: C, Hisse: Tüm

Davacıların bu taşınmazları 1974 Barış Harekati sonrasında Anayasa'nın 159.maddesi altında terk edilmiş mal statüsüne girdi. Davacılar, takriben 2011 yılında avukatları vasıtasıyla Taşınm-az Mal Komisyonuna başvuruda bulunarak, terk etmiş oldukları taşınmazlar için tazminat ödenmesini talep ettiler. Taşınmaz Mal Komisyonu, Davacıların 1239/2011 ve 1240/2011 sayılı başvuruları altında 6.3.2014 tarihinde verdiği karar ile bu taşınmazlarla ilg-ili Davacılara 1,280,000 Stg. tazminat ödenmesine karar verdi.

Davacılar bu karardan sonra, avukatları marifetiyle, Lefkoşa Kaza Mahkemesine dosyaladıkları Genel İstida No.68/2015 ve 70/2015 sayılı başvurular ile, verilen emir doğrultusunda bu kararları-n 17.9.2015 tarihinde Mahkeme Defterine kaydedilmesini sağladılar.

Davalılar tarafından hazırlanmış olan sulhname taraflarca 22.9.2015 tarihinde imzalandı ve aynı tarihte karar verilen tazminat miktarı, Davacılar adına Türkiye İş Bankasındaki hesapları-na yattı.

Davacılar, Lefkoşa Kaza Mahkemesinde 9046/2015 sayılı davayı dosyalayarak, 6.3.2014 tarihinde verilen karara rağmen, karara konu tazminatın 18 ½ ay sonra ödenmesi nedeniyle, yatırım veya alım güçleri azaldığından özel zarar-ziyan ödenmesini ta-lep ettiler. Davacılar alternatif olarak, Davalıların tazminatı ödemeyerek sebepsiz zenginleştikleri cihetle, elde ettikleri menfaati ödemelerini talep ettiler. Davacılar yine alternatif olarak, hükümlü alacaklı olarak kendilerine geç ödeme yapılmasından d-olayı faiz ödenmesini talep ettiler. Bu talepleri ışığında da yıllık % 4 nispetinde faiz talep ederek, Davacılarca hesaplanan 80,118 Stg. tutarındaki faizin ödenmesini talep ettiler.

Davalılar ise müdafaalarında, talep takririnde dayanılan kararın bir i-dari karar olduğunu, bu kararın ödeme mükellefiyeti içeren bir karar olmadığını, bu karar ile taraflar arasında bir borç alacak ilişkisi doğmadığını, ödemenin yapılan devire mukabil yapılmakta olduğunu, devir yapılmadan ödeme yapılamayacağını, sulhnamenin -imzalanması neticesinde ödemenin yapıldığını, bu Yasa altında başvuru yapanlara faiz ödenmesi konusunda bir yasal düzenleme bulunmadığını, Davacıların sulhnameyi imzalayarak tazminatı aldıklarını ve zararlarının tamamının karşılanmış olduğunu beyan ve kabu-l ettiklerini, taşınmazlar üzerinde hiçbir hak ve tazminat haklarının kalmadığını beyan ettiklerini, sulhname ile ödenen tazminatın tüm başvuru konusu taşınmazlara ilişkin olduğundan bu davanın sulhnameye aykırı olduğunu, 67/2005 sayılı Yasada belirtilen ş-ekilde Davacılara haklarının sağlandığını iddia ederek, davanın reddini talep ettiler.

Davayı dinleyen Alt Mahkeme, özetle: Sulhname imzalanıncaya kadar geçecek sürecin bir idari süreç olduğunu, bu meselede bir idari ihmal olup olmadığının belirlenmesind-e Alt Mahkemenin yetkisinin bulunmadığını, bu taleplerin önce bir idari dava konusu yapılıp karar verilmesi halinde tazminat konusu yapılabileceğini belirterek davayı reddetmiş ve Davacıların Davalılara 8000 TL dava masrafı ödemelerine emir ve hüküm vermiş-tir. İstinaf da bu hükümden dosyalanmıştır.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacıların istinafları değerlendirildiğinde, istinaf ihbarnamesinde 5 başlık altında iddialarını ileri sürmüş olmalarına karşın, istinaf sebepleri 2 başlık altında toplanabilir:
Muhterem- Alt Mahkeme, Davacıların özel zarar-ziyan ödenmesi hususundaki taleplerini ret ve iptal etmekle hata etti.

Muhterem Alt Mahkeme, Davacılar aleyhine dava masrafı ödemelerine emir vermekle hata etti.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI

Davacılar taraf-ından Avukatın istinaftaki hitabında ileri sürdüğü argümanlar özetle şöyledir:

İstinafta 5 başlık altında hitapta bulunulacaktır.

Birinci istinaf başlığı olarak Alt Mahkemenin, Yargıtay/Hukuk 129/2015 D.50/2015 (Christopher Stylianou ile İskân İşleri -ile görevli Bakanlığı ve/veya Bakanlığı temsilen KKTC Başsavcılığı) kararındaki prensipleri bu meselede uygulayarak davayı reddetmekle hata etmiş olduğudur.

Yargıtay tarafından verilen bir kararın hatalı tefsir sonucu veya nihayette hata yapılarak veri-lmesi gibi durumlarda, Yargıtayın mezkur istinaf kararındaki görüşlerini değiştirerek ve/veya yeniden gözden geçirerek ve huzurundaki meseleyle ilgili olguları dikkate alarak, yeni bir karar verme veya görüşlerini değiştirme yetkisi vardır. Yargıtayın Dav-acıların geç ödenmesi nedeniyle hak olarak doğacak olan, zarar-ziyan ödenmesi talebi hususunda yeni bir karar üretmesi gerekmektedir. Dolayısıyla Yargıtay, Yargıtay/Hukuk 129/2015 Dağıtım 50/2015 No.lu karardaki görüşlerini değiştirerek bu istinafta Alt M-ahkemenin kararını iptal etmesi ve Davacıların Talep Takrirlerinde talep ettikleri zarar-ziyan veya faizlere hükmetmesi gerekmektedir.

İkinci istinaf başlığında ise mahkeme defterine kaydedilen bir kararın mahkeme kararı statüsüne ulaştığı ve taraflar a-çısından bağlayıcı olduğu hususu yer almaktadır.

Üçüncü başlık ise, tarafların vardığı mutabakat ile aralarında bir akitsel ilişki doğmuş olduğuna, bu akitsel ilişkinin kamu alanında değil özel hukuk alanına girmiş olduğuna ve Davacıların zarar-ziyan t-aleplerinin özel hukuk alanında değerlendirilmesi zarureti olduğuna ilişkindir.

Dördüncü başlık ise ekonomik sıkıntılardan ötürü oluşan ödemelerdeki gecikmelerin icrasının ötelenmesine herhangi bir mevzuat cevaz vermediği gibi, bu gibi gecikmeler nedeniy-le alacaklı tarafın özel zarar-ziyan altında yoksun kalınan kar kaybı veya alım gücü azalması veya yatırım kaybı niteliğinde zarar-ziyan almaya hakları bulunması gerektiğiyle ilgilidir. Bu nedenle, bir kişi kendisine ödenmesi gereken tazminattan yoksun bır-akıldığında, mahkemeler adaletin gereği, bu kişinin zararını giderebilmek amacıyla faiz veya zarar ödenmesine emir verebilmelidir.

Sulhname sadece taşınmazlardaki haklarından vazgeçilmesi karşılığında ödenen bir tazminat olup, belirlenen tazminatın geç -ödenmesi nedeniyle talep edilebilecek tazminat veya zararları kapsamamaktadır ve Davalılar kapsadığı yönündeki itirazlarında haklı değildirler.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle Talep Takririnde talep edilen özel zarar-ziyan veya faizin ödenmesine emir ve-rilmesi adil olan sonuçtur.

Beşinci ve son istinaf başlığında ise, Alt Mahkemenin masraf emri vermekle hata ettiği iddiası ileri sürülmektedir.

Davalılar adına Mahkemeye hitap eden Kıdemli Savcı ise özetle istinaf başlıklarını şöyle cevaplamıştır:

-Davacıların iki başvurusu ve taşınmazlardaki haklarından feragatları karşılığında, Komisyon, Davacılara tazminat ödenmesine karar verdi. 67/2005 sayılı Yasada bu kararların nasıl ve ne şekilde icra edileceğine dair bir kural olmadığından, 2006 yılında yayı-mlanan Tüzüğün 6.maddesi altında belirtilen şartların yerine getirilmesi halinde, Komisyon kararları icra edilebilir niteliğe sahip olacaktır.

Tüzüğün 6.maddesindeki usule göre, sulhname imzalanmadan sulh yolu ile tamamlanmış bir komisyon kararından bah-sedilemeyeceği sonucu doğmakta, Tüzüğün 6(5) bendinde ise, sulhname imzalanmaması veya sulh yolu ile çözüm bulunamaması halinde taraflara yargıya başvurma hakkı verilmektedir. Bu düzenlemeler, Komisyon tarafından verilmiş kararların sulhname imzalanmadan i-cra edilebilir nitelikte olmadığını göstermektedir.

Komisyon kararının mahkeme defterine kaydedilmiş olması da, mezkur karara otomatikman icra edilebilir nitelik kazandırmamaktadır. Komisyonun verdiği bir kararın nasıl icra edileceği, Yargıtayın vermiş o-lduğu Yargıtay/Hukuk 129/2015 D.50/2015 sayılı kararda belirtilmiş olup, bu nedenlerle Davacılar tazminat taleplerinde haklı olamazlar.

Diğer taraftan, Davacıların sulhnameleri imzalayarak tüm hak ve talepleri tazmin edilmiş veya alınmış olsa dahi, bu- davadaki talepleri yapmaları mümkün görülmemektedir.

Komisyonun karar vermesinden sulhnamenin imzalanmasına ve/veya ödemenin yapılmasına kadar geçecek sürede, İdarenin bir ihmali veya kusuru bulunması halinde, bunun öncelikle Yüksek İdare Mahkemesi nezd-inde açılacak bir davada tespit edilmesi gereklidir.

Alt Mahkemenin masraflarla ilgili verdiği karar da doğru olup istinafın reddi gereklidir.

İNCELEME

Muhterem Alt Mahkeme, Davacıların faiz kayıplarının ödenmesi hususundaki taleplerini ret ve iptal- etmekle hata etti.
Bu meselede birçok husus ihtilaf konusu değildir. Meseleyi özetlemek adına bunları aşağıdaki şekilde sıraladık:

Davacı No.1 ile Davacı No.2 kardeş olup,