-D.2/2005 Yargıtay/Hukuk 15/2003
(Lefkoşa Dava No: 3164/2001)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Metin A. Hakkı, Mustafa H. Özkök, Şafak Öneri.
İstinaf eden: Şekerbank (Kıbrıs) Ltd. Lefkoşa
- (Davacı)
ile -
Aleyhine istinaf edilen: Hüseyin Mercan, Dumlupınar Lefkoşa
(Davalı No.1)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Gülsüm Yücel
Aleyhine istinaf edilen Davalı No.1 şahsen.-
-

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı Önder Gazi'nin 3164/2001 sayılı davada 18.12.2002 tarihinde verdiği karara karşı Davacı tarafından yapılan istinaftır.

-----------------

K A R A R

Metin A. Hakkı: Bu istinafın kökeninde yatan olguları aşağıda-ki şekilde özetlemek mümkündür:

İstinaf Eden Davacı, 24.5.2001 tarihinde Davalılar aleyhine Lefkoşa Kaza Mahkemesinde dosyaladığı bir dava ile özetle, Davacıların Şirketler Mukayyitliğinde kayıtlı ve bankacılıkla iştigal eden bir şirket olduğunu, Dav-alı No.1'in esas borçlu, Davalı No. 2 ve 3'ün de kefil sıfatı ile Davacılardan Ekim 1997 de 125.000.000TL borçlandığını, bu borcun ilk talepte ödenmesi gerektiğini ve her sene, senede 4 defa Mart, Haziran, Eylül ve Aralık sonları kapitalize edilmek üzere %-127 oranında faiz taşıdığını, borcun vacibüleda olduğunu, ödenmediğini ve 27.4.2001 tarihi itibarı ile 4,089,595,738TL'ye baliğ olduğunu iddia ederek Davalılar aleyhine müştereken ve münferiden bu rakam için hüküm talep ettikten sonra Talep Takririnin 'pra-yer' kısmı ile 27.4.2001 tarihinden itibaren bir tamam ödeninceye kadar ve yine senede 4 defa kapitalize olmak üzere senevi %127 faiz ödemeleri için emir ve dava masrafları için de hüküm talep etti. Davalı No.1 mezkûr davaya 15.5.2002 tarihinde bir Müdafa-a Takriri dosyalamış ve inter alia, dava konusu borca tuta 29.5.2000 tarihinde 100.000.000TL, 15.8.2000 tarihinde de 100.000.000TL olmak üzere 200.000.000TL ödeme yaptığını, senetli borcun 5 katından fazla bir miktarı ödeme yükümlülüğü olmadığını, dava tar-ihine kadar 200.000.000TL ödemiş olduğu cihetle herhalükârda (625.000.000-200.000.000TL) borcunun 425.000.000TL'yi aşamayacağını iddia etmiştir. Dava karara bağlanmadan muayyen bir safhada Davacı, Davalı No.2 ve 3 aleyhine olan davasını geri çekmiş ve net-icede dava Lefkoşa Kaza Mahkemesinde dinlenerek Davacı lehine ve Davalı No.1 aleyhine 18.12.2002 tarihinde 625.000.000TL için hüküm vermiştir. Davanın duruşması esnasında taraflar Mahkemeye 4 adet emare ibraz etmiştir.

Alt Mahkeme kararında 35/87 -sayılı KKTC Merkez Bankası Yasasının, inter alia bu bankanın yönetim kuruluna KKTC'de faaliyet gösteren bankalara verdikleri borçlar için alabilecekleri faiz oranlarını saptama yetkisi verdiğini, buna göre de bu banka idare meclisinin 22.5.1991 tarihinde a-ldığı ve 23.5.1991 tarihinde Resmi Gazetenin Ek III'ünde, sayfa 726 ve 727'de yayınlanan 279 sayılı Amme Enstrümanı tahtında, kararın C(4) maddesi mucibince "borç ve mükellefiyetler için faiz birikimi olarak dava yolu ile tahsil edilecek miktar, faizin öde-ndiği ana para borç veya mükellefiyet miktarının 4 katından fazla olamaz" hükmünü getirdiğini, bu mevzuatın bilâhare değişmesine rağmen borçlanma ve senet tarihinde bu mevzuatın yürürlükte olduğunu, dolayısıyla Davacıların Davalı 1 aleyhine borcun 4 kat fa-zlası olan 625.000.000TL için hüküm alabileceğini kabul ederek bu rakam için Davacı lehine ve Davalı 1 aleyhine hüküm vermiştir. Alt Mahkeme ilâveten kararında (Bak: Mavi 12, 3. paragraf) "Davalı 1'in yapmış olduğu 200.000.000TL ödemeyi senet gereğince ya-pılacak her ödemenin öncelikle faizlere mahsup edileceği taraflarca kabul edildiği cihetle (Bak: Talep Takriri madde 4) hesaba katmamanın uygun olacağı kanaatindeyim" demiştir. Burada hemen belirtmekte fayda vardır ki istinaf konusu kararın en azından bu -kısmı faizle ilgili 2 içtihat ile bağdaşmamaktadır. Şöyle ki 31.5.1995 tarihinde Yargıtay/Hukuk 36/94 (D.6/95) ile Yüksek Mahkeme, borçların ana paranın 4 katından fazla olamayacağını ve yine 15.10.1998 tarihinde Birleştirilmiş Yargıtay/Hukuk 82/97 ve 83/-97 (D.24/98) ile borçlu tarafından yapılan ödemelerin önce faizlere mahsup edilmesi gerektiğini karara bağlamıştır. Bu 2 karar birlikte okunduğunda, borçlunun yaptığı ödemenin önce faize mahsup edilebileceğini ancak yapılan tüm faiz ödemelerinin yekününün-, ana paranın 4 katından fazlaya baliğ olamayacağı hükme bağlanmıştır. Alt Mahkeme ise kararında Davalı 1'in davadan önce Davacı bankaya 100.000.000TL, 100.000.000TL olmak üzere ve ceman 200.000.000TL yaptığı ödemeleri hesaba katmamakla hata etmiş olduğu -görülmektedir.