- - - - - - - - - - - - - D. 28/2019 Birleştirilmiş
Yargıtay/Hukuk No: 152/2015 ve - Yargıtay/Hukuk No: 156/2015
(Girne Dava No: 3642/2012)

Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti : Ahmet Kalkan, Beril Çağdal, Peri Hakkı

Yargıtay/Hukuk No: 152/2015
(Girne Dava- No: 3642/2012)

İstinaf eden : Wendy Joyce Smith, Girne.
(Davacı)
ile

Aleyhine istinaf edilen : Egemen Debreli, Girne.
(Davalı No.1)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına : Avuk-at Kadriye Barbaros
Aleyhine istinaf edilen namına : Avukat Ünsal Çağda.

Yargıtay/Hukuk No: 156/2015
(Girne Dava No: 3642/2012

İstinaf eden : Egemen Debreli, Girne.
(Davalı No.1)
İle

Aleyhine istinaf edilen : Wendy Joy-ce Smith, Girne.
(Davacı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına : Avukat Ünsal Çağda
Aleyhine istinaf edilen namına : Avukat Kadriye Barbaros

Girne Kaza Mahkemesi Başkanı Bertan Özerdağ'ın, 3642/201-2 sayılı davada, 13.7.2015 tarihinde verdiği karara karşı Davacı ve Davalı No.1 tarafından yapılan istinaflardır.

--------------

K A R A R

Ahmet Kalkan: Davacı, Davalılar aleyhine ikame ettiği davanın Girne Kaza Mahkemesi tarafından- reddedilmesi üzerine, 152/2015 sayılı istinafı dosyaladı.

Davalı No.1, lehine hüküm verilmesine rağmen, 156/2015 sayılı istinafı dosyaladı.

İstinafın duruşmasında her iki istinaf birleştirilerek dinlendi.

İstinafa konu dava, Davacı tarafından 21.1-2.2012 tarihinde Davalılar No.1 ve 2 aleyhine ikame edildi.

Davacı, Hukuk Muhakemeleri Usulu Tüzüğü E.2 n.1 altında dosyaladığı davada, Davalıların hile ve meşveretleşerek Davacıdan tahsil ettikleri 32,200 stg meblağın iadesini, zarar-ziyan, yasal faiz -ve dava masraflarını talep etti.

Davacı, 12.4.2013 tarihinde dosyaladığı Tafsilatlı Talep Takririnde, Davalılar No.1 ve 2'ye yönelttiği iddia ve olguları sıraladıktan ve hile ve meşveretin tafsilatını verdikten sonra, Davalılar aleyhine, 32,200 stg, zar-ar-ziyan, yasal faiz ve dava masrafı için hüküm talep etti.

Davacının ayrıntılı Talep Takririndeki iddiaları, arazi satın almak için Davalılara ödediği ve emaneten ellerinde tutmaları gereken meblağı şahsi amaçları için harcadıkları, hile ile temin etti-kleri 32,200 stg tutarındaki meblağın kendisine ödenmesine yöneliktir.

İkame tebliğ suretiyle celpnamenin tebliğ edildiği Davalı No.2, davada herhangi bir ispat-ı vücut dosyalamadı.

Avukatı vasıtasıyla temsil edilen Davalı No.1, dosyaladığı Müdafaa T-akririnde, taraflar arasında akitsel ilişki bulunmadığı, dava sebebi olmadığı, Davacının eşinin terekesini kurmadan dava açtığı, şahsen talepte bulunamayacağı ve haksız fiilden dava açılamayacağına ilişkin iptidai itirazları ileri sürdükten sonra, Davacını-n iddialarını reddederek, Davacıya herhangi bir borcu olmadığını iddia etti.

Davacı, 7.2.2014 tarihinde dosyaladığı Müdafaaya Cevap Takririnde, Davalı No.1'in iddialarına cevap verdi ve kendi iddialarını tekrarladı.

İSTİNAF İLE İLGİLİ OLGULAR:

Alt- Mahkemenin dava ile ilgili belirlediği maddi ve hukuki olgular özetle şöyledir:

Davalı No.2'nin unvanda belirtilen adının farklı olması gerektiği hususu ispat edilemedi.

Davalı No.1'in protestolu ispat-ı vücut dosyalamadığı için zaman aşımı iddiasın-da bulunamayacağı iddiası geçerli bir iddia değildir.

Arazi alımıyla ilgili anlaşma, Davacı, eşi ve Davalı No.1 arasında yapılmıştır. Davacının eşi, 2.1.2009 tarihinde vefat etti.

Davacı, 27.11.2006 tarihinde, eşi ile müşterek olan hesabından, Davalı- No.1'e, 18,200 stg.lik bir ödeme gerçekleştirdi.

Davacı, müşterek hesaptan ödenen bu miktarın yarısını talep edebilir. Paranın diğer yarısı, Davacının müteveffa eşinin terekesi tarafından talep edilebilir.

Taraflar arasındaki hukuki ihtilaf Davacı,- vefat eden eşi ve Davalı No.1 arasında olup, Davalı No.2 ile ilgisi yoktur.

Davalı No.2 aleyhinde dava sebebi bulunmadığından, Davalı No.2 aleyhindeki dava reddedildi.

Davalı No.1, 18,200 stg.lik ödemenin Keith Smith'in talimatı ile yapıldığını iddi-a etmektedir. Layihalarda olmayan ve esaslı olgu niteliğindeki bu iddianın dikkate alınması mümkün değildir.

Davacı, Mart 2008 tarihinde Davalılara 14,000 stg ödediğini ortaya koyan şahadet veya evrak ibraz edemedi.

Sözleşmenin 2009 yılında ihlal edi-ldiği ve davanın Aralık 2012 tarihinde açıldığı dikkate alındığında, sözleşmenin ihlalinden kaynaklanan davalar için geçerli olan 6 yıllık zaman aşımı süresi dolmamıştır.

Davacının Talep Takririndeki dava sebebi, sözlü bir anlaşma ile kurulan emlakçılık- ilişkisine dayanmaktadır. Davacı, emlakçılık ilişkisinin ifası için vekillik ilişkisi olduğunu ileri sürmüştür. Talep Takririnde bu anlamda esaslı olgu eksikliği yoktur.

Davacı davasında, hukuki ilişkinin Davacı ve Davalılar arasında olduğunu ileri sür-müş, şahadetinde hukuki ilişkinin kendisi, eşi ve Davalı No.1 arasında olduğunu iddia etmiştir. Davacının bu iddiası bakımından Talep Takriri eksik ve kusurludur. Bu sonuca bağlı olarak Davacı davasını ispat edemediğinden, davanın reddi gerekmektedir.

D-avanın Yargıtaya gitmesi ihtimaline binaen konuyu incelemeye devam eden Alt Mahkeme, Davalı No.1'in şahadetine ve istihdam ile ilgili iddialarına itibar etmeyerek, Davacı tarafından sunulan emare vekaletnamenin arazi alımı için düzenlendiğine, ödemenin ara-zi alımı için gönderildiğine, Davalı No.1'in bu parayı verilen yetkiye istinaden emaneten tuttuğuna, arazi alımını gerçekleştirmeyen Davalı No.1'in 18,200 stg.ni iade etmesi gerektiğine, Talep Takriri esaslı olgulardan yoksun olmamış olsaydı, Davacı ve müt-eveffa eşinin terekesi lehine bu miktar için hüküm vereceğine bulgu yapmıştır.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı Avukatının dosyaladığı 152/2015 sayılı istinaf ihbarnamesinde, ayrıntılı şekilde gerekçelendirilmiş (5) istinaf sebebi bulunmaktadır.

Davacının- istinaf sebeplerini iki başlık altında incelemek mümkündür. Şöyle ki:

Muhterem Alt Mahkeme, Davacının davasını esasa ilişkin olgulardan yoksun olduğu gerekçesiyle reddetmekle hata etti(1,2 ve 4. istinaf sebepleri).
Muhterem Alt Mahkeme, Davalı No.1'e a-it hesaba arazi alımı için 18,200 stg havale edildiğine, bu meblağın Davalı No.1'de emaneten durduğuna ve arazi alımının gerçekleşmediğine bulgu yapmasına rağmen, Davacı lehine hüküm vermemekle hata etti(3. ve 5. istinaf sebebi).

Davalı No.1 Avukatının -dosyaladığı 156/2015 sayılı istinaf ihbarnamesinde (5) istinaf sebebi bulunmaktadır.

Davalı No.1'in istinaf sebeplerini 3 başlık altında incelememiz mümkündür. Buna göre:

Muhterem Alt Mahkeme, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin sözlü emlakçılık anlaş-ması olduğuna bulgu yapmakla hata etti.
Muhterem Alt Mahkeme, Davalı No.1'e ödenen 18,200 stg.nin tümünden Davalı No.1'i sorumlu tutmakla hata etti.
Muhterem Alt Mahkeme, zaman aşımı süresinin geçmediğine bulgu yapmakla hata etti.

TARAFLARIN İDDİA VE -ARGÜMANLARI:

Davacı Avukatının istinafla ilgili iddiaları özetle şöyledir: Tafsilatlı Talep Takririnde Davacı ve eşine taahhütte bulunulduğu iddiası açık bir şekilde yer almış olmasına rağmen, Alt Mahkeme dava layihasını özünden farklı bir şekilde değe-rlendirip, layihanın hatalı ve eksik olduğuna bulgu yapmakla hata etmiştir.

Davalı No.1'e müşterek hesaptan gönderilen para, Davacının talimatıyla ödendiğinden, Davacının bu miktarı talep etmesine hakkı vardı. Alt Mahkeme Davacının paranın yarısını tale-p edebileceğine bulgu yapmakla hatalı davranmıştır.

Anlaşmaya taraf olan Davacı, paranın gönderildiği hesapta tek başına işlem yapmaya yetkili olduğundan, talimatıyla havale edilen 18,200 stg.ni Davalı No.1'den talep etmeye hakkı vardır. Alt Mahkeme bu -çerçevede davayı reddetmemeliydi.

Muhterem Alt Mahkeme, müdafaada olmayan bir müdafaayı resen incelemekle hata etmiştir.

Davacının eşi ile olan müşterek hesaptan yaptığı ödeme ve Davalı No.1'den olan talepleri müteselsil talep olduğundan, Davacının -eşinin davada taraf olması gerekmezdi. Davalı No.1 edimini, Davacı veya eşine karşı yerine getirmeliydi. Davalı No.1 edinimi yerine getirmediğinde, Davacı ve eşinin veya ikisinden birinin tüm miktarı talep etmesi yeterlidir. Davalı No.1'den alınacak mikta-rın ne şekilde paylaştırılacağı konusu, Davacı ve eşini ilgilendirmektedir.

Bir dava, tarafların yanlış veya eksik olması sebebiyle reddedilmemelidir.

Muhterem Alt Mahkeme, arazi alımı için Davacı ve eşinden emaneten para aldığına ve arazi alınmadığı -halde parayı iade etmediğine bulgu yaptığı Davalı No.1 aleyhine hüküm vermemekle hata etti.

Davalı No.1 Avukatının istinafla ilgili iddiaları özetle şöyledir: Muhterem Alt Mahkemenin davada ulaştığı sonuçta hata olmamakla birlikte, dava başlangıçta Hukuk- Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 2 n.1 altında hileye dayandırılarak açılmasına rağmen daha sonra dosyalanan Tafsilatlı Talep Takririnde sözleşmeden bahsedilerek talep dönüştürüldü. Alt Mahkemenin talebin dönüştürülerek genişletilmesine izin vermesi hatadır-.

Talep Takririnde akite dayalı dava sebepleri eksik bırakılarak icap, kabul ve ivaz unsurlarına yer verilmediğinden, Alt Mahkemenin dava sebebinde eksiklik ve hata bulması hatalı değildir.

Talep Takririne haksız fiil bakımından bakıldığında hile ve -meşveretin tafsilatının olmadığı görülmektedir. Bu anlamda da Talep Takriri kusurludur.

Davacı layihasında, Davalılar ile arasındaki hukuki ilişkinin içeriği ile ilgili eşinden söz etmemiştir. Dolayısıyla, şahadette eşten bahsedilse bile, layihadaki eksi-klik kapatılamaz. Sözleşme net bir şekilde Davacının davasında yer almadığından, dikkate alınamazdı.

Muhterem Alt Mahkeme şahadetteki çelişkiyi dikkate alsaydı, taraflar arasında sözlü bir taşınmaz mal satışı ve emlak alım-satımı olduğu hususu desteklen-mediği görülecektir.

Davacı davasını ispatlamak ve dava sebebini ortaya koymak zorunda olup, Davalının müdafaasının zayıflığından yararlanması imkânı yoktur. Kaldı ki, Davalı No.1 müdafaasında, akdi ilişkiyi reddetmiştir. Davacının davasında eksiklik ve -hata bulan Alt Mahkemenin bu husustaki bulgularında hata yoktur.

Banka havalesi 2006'da yapılmasına rağmen anlaşmanın Mart 2008'de yapıldığı iddia edilmektedir. Mart 2008'den sonra para aktarımı ispat edilemediğine göre, Alt Mahkemenin, Mart 2008'de 2. b-ir anlaşma yapıldığı bulgusu hatalıdır. 18,200 stg.lik havale Müdafaa Takririnde iddia edildiği amaçla yapılmıştır. Tüm şahadet, Müdafaa Takririni desteklemektedir.

Mevcut olgulara göre zaman aşımı süresinin 2006'da başlatılması gerekirdi.

İNCELEME:
-
Şahadet ile ilgili tutanakları, ibraz edilen emareleri, tarafların iddia ve argümanlarını inceleyip değerlendirdik.

Tarafların dosyaladığı istinaf sebepleri içerisinde, öncelikli olarak, Davalı No.1'in zaman aşımı ile ilgili istinaf sebebini inceleme-yi uygun bulduk.

Davalı No.1, Alt Mahkemenin dava ile ilgili zaman aşımı süresinin geçmediğine bulgu yapmasının hatalı olduğunu ileri sürmektedir.

Alt Mahkemeye göre, Davacının davası, sözleşmenin ihlâline ve sözleşmeye istinaden emaneten verilen par-anın hile ile iade edilmemesine dayanmakta, Davalı No.1 i