-D. 3/2012 Yargıtay/Hukuk 138/2011
(Lefkoşa Dava No: 5960/2011)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA

Mahkeme Heyeti : Narin F.Şefik, Hüseyin Besimoğlu, Ahmet Kalkan.

İstinaf eden: Gülhan Alp, 49, Mahmut Paşa Sokak, Lefkoşa
- (Davacı)
ile -

Aleyhine istinaf edilen: 1- Poli Investment Ltd., Kemal Aşık
Cad. Kombos İşhanı, Küçük
Kaymaklı,Lefkoşa
2- Havadis Gazetesi, Kemal Aşık Ca-d.
Kombos İşhanı, Küçük Kaymaklı-
Lefkoşa
3- Başaran Düzgün, Kemal Aşık Cad.
Kombos İşhanı, Küçük Kaymaklı-
Lefko-şa.
4- Hüseyin Ekmekçi, Kemal Aşık Cad.
Kombos İşhanı, Küçük Kaymaklı-
Lefkoşa.
(Davalılar)

- A r a s ı n d a.

İstinaf Eden hazır tarafından Av. Aliriza Görgün hazır
Aleyhine İstinaf Edilen 1 ve 2'yi temsilen ve şahsen 3
hazır tarafından Avukat Hasan Esendağlı hazır.

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı Bertan Özerdağ'ın 5960/2011 sayılı dav-ada 30.11.2011 tarihinde verdiği karara karşı, Davacı tarafından yapılan istinaftır.

-----------------

H Ü K Ü M

Narin F. Şefik : Bu istinafta, Mahkemenin kararını, Sayın Yargıç Ahmet Kalkan okuyacaktır.

Ahmet Kalkan: İstinaf Eden/Dav-acı, Lefkoşa Kaza Mahkemesinin 6.10.2011 tarihli ara emri istidasını reddeden, 30.11.2011 tarihli kararından, bu istinafı dosyalamıştır.

İSTİNAF İLE İLGİLİ OLGULAR:

Bundan böyle İstinaf Eden Müstedi, Aleyhine İstinaf Edilen ise Müstedaaleyh olarak anıl-acaktır.

Müstedi, 5.10.2011 tarihinde, Lefkoşa Kaza Mahkemesinde Müstedaaleyhler aleyhine, Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 2 nizam 1 altında, zem ve kadih davası açtı ve tazmint talep etti.

Müstedi, 6.10.2011 tarihinde, tek taraflı bir istida d-osyalayarak ve Müstedaaleyhlerin, Havadis Gazetesinde, Müstedi aleyhine zem ve kadih teşkil edici ve/veya Müstediye suç isnat edici yayın yapmaktan men edilmelerini talep etti.

Müstedaaleyhler, 28.10.2011 tarihinde itirazname dosyaladılar ve istidanın r-eddini talep ettiler.

Müstedi, Kooperatif Merkez Bankası'nın Müdürüdür.

Müstedaaleyh No.2, Havadis Gazetesi, günlük ve internetten yayın yapan bir gazetedir. Diğer Müstedaaleyhler ise, gazetenin sahibi ve yöneticileridir.

Davacı/Müstedi, Davalı/Müs-tedaaleyhler aleyhine açtığı davada, Havadis Gazetesinin 15,16,17,20,21,27,28,29/9/2011 ve 4/10/2011 tarihli nüshalarında yapılan yayınların, şeref ve haysiyet yaralayıcı, küçük düşürücü, itibar kırıcı ve iftira nitelikli yazılar içerdiğini iddia ederek, t-azminat talep etmektedir.

Zem ve kadih içeren yayınların, dava sonuna kadar durdurulmasını talep eden Müstedi, ara emri istidasının duruşmasında, iddialarına delil olarak 10 adet Gazeteyi, Emare 1 olarak ibraz etmiştir.

Müstediye göre, Müstedaaleyhler-, 15 Eylül 2011 tarihinden başlayarak, Ekim 2011 ortalarına kadar yaptığı yayınlar ile Genel Müdürü olduğu Bankanın, Girne Şubesinde meydana gelen bir usulsüzlük ile ilgili olayı örtbas ettiği iddiası ile gazete yazarları tarafından aleni bir şekilde yargı-landı ve kötü niyetli, zarar verici yayınlara muhatap oldu.

Müstedi, yolsuzlukla ilgili banka bünyesinde yapılan işlemleri gösteren yazışma ve raporları Emare 2,3,4,5 olarak, Davalı No.1'in hissedarlarını gösteren belgeyi ise, Emare 6 olarak ibraz etmiş-tir.

Müstedaaleyhe göre, Banka çalışanı bir şahıs zimmetine para geçirmiş ve Bankada belli bir soruşturma açıldıktan sonra, ilgili şahıstan para tahsil ederek emekliye sevkedildiği bilgisini almışlardır. Müstedaaleyh, bunun bir örtbas işi olduğunu ve hı-rsızlık olarak nitelendirilen konunun, polise ve mahkemeye sevki gerektiğini, bu nedenle niye polise ve mahkemeye sevkedilmediğine ilişkin yayınlar yapıldığını, bu yayınların da zem ve kadih içermediğini belirtmiştir.

İlk Mahkeme, Müstedaaleyhlerin iptid-ai itirazlarını inceleyip reddettikten sonra, sair hususlar yanında, zem ve kadih olduğu iddia edilen yazıları değerlendirdiğinde, ortada "tartışmasız zem edici bir yayının olmadığını", Müstedaaleyhlerin yayınında doğru olabilecek noktaların var olduğunu,- makul yorum (fair comment) gibi müdafaaların bulunabileceğini belirterek, bu meselede yayınların tekrar edilme ihtimalinin mevcut olmasına rağmen, ara emri verilmesi koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile Müstedinin istidasını reddetmiştir.

İlk Mahkemen-in kararına karşı, Müstedi istinaf dosyaladıktan sonra, Müstedaaleyhler mukabil istinaf dosyalamıştır.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Müstedi, istinaf ihbarnemesinde, 4 istinaf sebebi ileri sürmesine rağmen, istinaf duruşmasında 1. ve 4. istinaf sebeplerini bir -başlık altında, 2. ve 3. istinaf sebeplerini ise ayrı bir başlık altında ele alıp hitap etmiştir. Buna göre, istinaf sebeplerini iki başlık altında inceleyeceğiz.

Muhterem İlk Mahkeme, ara emri istidası ile ilgili,
Yargıtay, İngiltere'deki içtihatlar v-e AİHM kararlarında benimsenen prensipleri, kararında yanlış uyguladı ve davayı nihai olarak neticelendirecek bulgular yaparak, istidayı reddetmekle hata etti.

Muhterem İlk Mahkeme, yayınların sürekliliğine ilişkin bulgu yapmasına karşın, yayımı hoşgörü -ile karşılanması gereken eleştiri olarak kabul etmekle ve huzurundaki şahadeti hatalı değerlendirip, yazılanları kanaat beyanı olarak kabul edip, istidayı reddetmekle hata etmiştir.

Müstedaaleyhler dosyaladıkları mukabil istinafta, 3 istinaf sebebi ileri- sürdüler. Mukabil istinaf sebepleri şunlardır.

Muhterem İlk Mahkeme, vermiş olduğu kararında
Müstedaaleyhlerin, bu istida ile talep edilen ara emrinin davayı sonuçlandırıcı ve/veya dava neticesinde dahi verilemeyecek nitelikte olmasına rağmen, iptidai -itirazı reddetmekle hata etmiştir.
Muhterem İlk Mahkeme, vermiş olduğu kararında Müstedaaleyhlerin "bu istida ile talep edilen emir henüz Mahkeme tarafından zem ve kadih teşkil eden bir yazı olup olmadığına karar verilmeyen yazı ve/veya yazılar üzerine tal-ep edilmiştir ve bu bağlamda mevsimsizdir" şeklindeki iptidai itirazını reddetmekle hatalı davrandı.
Muhterem İlk Mahkeme, KKTC Anayasası'nın özellikle 26(4) maddesine göre, böyle bir emir vermeye yetkisi olmadığı bulgusunu yapmamak ve ön itirazı reddetme-kle hata etmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI:

Müstedi Avukatının uzun hitabını özetleyecek olursak, Muhterem İlk Mahkemenin "zem ve kadih" olduğu iddia edilen yazıları, ara emri verilmesi için gerekli şartlar açısından değerlendirmeden, öncelikli- olarak "tartışmasız zem edici bir yayının olmadığı, yayının doğru olabileceği" şeklinde, davayı esastan çözecek nitelikte bulgular yaparak, kararını büyük oranda bu bulguya dayandırdığını, (İngiltere ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinden örnekler vererek)- mahkemelerin, zem ve kadih davalarındaki yetkilerini kullanarak, bir kişinin ismini, ticaretini, malını veya mesleğini ilgilendiren konularda kendi takdirine göre ara emri verilebileceğini, Müstedaaleyhlerin yayınlarını devam ettirmesi halinde, Müstedinin- telâfisi imkânsız zarara uğrayacağı hallerde, davanın sonuçlanacağı tarihe değin bu tür yayınların yapılmasının men edici emirle durdurulabileceğini, 9/76 sayılı Mahkemeler Yasası'nın 41. Maddesindeki unsurlara ilaveten, zem ve kadih davalarında mahkemeni-n, öncelikle şikayet konusu yayının tartışmasız zem edici, sövme içeren bir yayın olup olmadığını, yayının içeriğinin doğru olabileceğine ilişkin herhangi nihai kanaatin oluşmasına imkân olup olmadığını tespit ettikten sonra, Müstedaaleyh tarafından ortaya- konabilecek ve başarılı olma ihtimâli olan bir müdafaanın mevcut olmadığına, zem ve kadih teşkil eden yazıların tekrardan yayınlanma niyeti olduğuna bulgu yapması halinde, men edici emri vermesi gerektiğini belirterek, İlk Mahkemenin kararının hatalı oldu-ğunu iddia etmiştir.

Müstedaaleyh Avukatı, öncelikle, iptidai itirazları ile ilgili hitapta bulunarak özetle, ara emrindeki talebin dava neticesinde dahi verilemeyecek nitelikte bir talep olduğunu, Fasıl 148 Madde 17'de, zem ve kadihin sabit olması hali-nde mahkemenin tazminata hükmedebileceğini, talebin ileriye dönük denetlenmesi mümkün olmayan, davanın esasına yönelik bir talep olduğunu, mahkemenin, zem edici yayın bulunduğuna ilişkin bir bulgu olması halinde, davanın esasında, bundan farklı bir bulgu y-apmasının kolay olmadığını, bu nedenle böyle bir ara emri talebinin davayı sonuçlandırıcı nitelikte olduğunu, dolayısıyla bu şekilde muğlak bir talep ile ara emri istenemeyeceğini, Anayasa'nın 26(4) maddesi gereğince basın davalarında yayın yasağı getirece-k bir talebin yapılamayacağını, böyle bir emrin sadece yargı görevinin yerine getirilmesi amacına münhasır olarak, yasa ile belirtilecek sınırlar içerisinde mahkeme veya yargıç tarafından verilebileceğini, bu hususta mahkemeye yetki veren yasal düzenleme b-ulunmadığını, bu nedenle basın yoluyla gerçekleştirilen zem ve kadih davalarında ara emri verilemeyeceğini, AİHM kararlarının Anayasamız ile uyumlu olduğu oranda uygulanabileceğini belirterek, istidanın esası ile ilgili İlk Mahkemenin bulgularını destekley-ici şahadete temas ederek, istinafın reddini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN İNCELENMESİ

Taraf Avukatlarının uzun ve sert bir şekilde geçen karşılıklı hitaplarını, ana hatları ile yukarıdaki gibi özetledikten sonra, şimdi istinaf sebeplerini incel-ememiz gerekmektedir:

Muhterem İlk Mahkeme, ara emri istidası ile ilgili, Yargıtay, İngiltere'deki içtihatlar ve AİHM kararlarında benimsenen prensipleri, kararında yanlış uyguladı ve davayı nihai olarak neticelendirecek bulgular yaparak, istidayı reddet-mekle hata etti.

Yukarıda, I. başlık olarak tanımladığımız istinaf sebebi içerisisinde, hakaret davalarında ara emri verilmesi ile ilgili prensipleri inceleyeceğimizden, bu istinaf başlığı altında, Müstedaaleyhlerin, ön itirazlarının reddedilmesi ile ilg-ili, mukabil istinaf sebeplerini de inceleyip birlikte değerlendirmemiz mümkündür.

Daha önce ifade ettiğimiz gibi, Davacı/Müstedi, ilk olarak Davalı/Müstedaaleyh aleyhine, Fasıl 148 Madde 17 altında hakaret davası açmış, daha sonra dosyaladığı, bu istina-fa konu tek taraflı istida ile aleyhinde zem ve kadih teşkil eden yayın yapılmasını men edici bir emir verilmesini talep etmiştir.

Müstedaaleyhler, bir basın kuruluşu olup, "Havadis" isimli günlük gazeteyi neşretmektedirler.

Basın Hürriyeti, Anayasa il-e teminat altına alınmış temel bir hak olduğu cihetle gazetede çıkan bir haber veya yazı ile ilgili olarak bir şahıs, kurum veya tüzel kişilik tarafından yapılan ara emri müracaatlarında, uygulanacak prensiplerin neler olduğunun detaylı bir şekilde incelen-mesi gerekecektir.

Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasamızın mehazı İngiltere olduğu bir yana, 9/76 sayılı Mahkemeler Yasası'nın 38(d) Maddesine göre, Anayasa'ya aykırı veya bağdaşmazlık halinde olmadıkça, ahkamı umumiye ve Nisfet Hukuku İlkeleri (Common Law ve- Equity) KKTC mahkemelerinin uygulayacağı mevzuat arasındadır.

39/62 sayılı Yasa ile 1950 Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, KKTC Mahkemeleri olarak uygulamakla yükümlü olduğumuz mevzuat arasında olduğu kabul edilmiştir. (Bkz.Anayasa Mahkemesi 3/2006 (D.3/-2006) ve Anayasa Mahkemesi 24/2002 (D.4/2003))

Anayasamız, 24 ve 26. Maddeleri kapsamında, Düşünce, Söz ve Anlatım Özgürlüğü ve Basın Özgürlüğünü teminat altına almıştır.

9/76 sayılı Mahkemeler Yasası'nın 41. Maddesi ile, kişilere, açmış oldukları hukuk- davalarında, mahkemeye müracaat edip, men-i müdahale nitelikli emir verilmesini talep etme hakkı verilmiştir.

Bir basın kuruluşu aleyhine, men edici emir verilip verilemeyeceğini tezekkür ederken hukuki durumun ne olduğu, hangi kriterlerin dikkate alınm-ası gerektiği sorularının cevapları verilmelidir. Bu soruların cevabı, bu istinafın esasıdır.

Herşeyden önce, bu ülkede basının hür olduğunu ve habere ulaşma ve elde ettiği haberi halka duyurmakta serbest olduğunu belirtmek isteriz. Elbette unutulmaması -gereken, kişilerin şeref ve haysiyetinin de dokunulmaz olduğu ve herkesin buna saygı göstermekle yükümlü olduğudur. (Anayasa madde 14(4))

Mahkeme, yürürlükteki mevzuatı uygular ve yorumlarken, bu iki temel hak arasında denge kurmakla yükümlüdür.

Anayasa -Mahkemesi, 24/2002 D.4/2003 sayılı kararında, sayfa 14'te şöyle demiştir:

"Hukuk Sistemimizde uygulama demek Yargıtay Kararları ve
yorumları ile o yasa maddesinin anlamının netleşmesi ve uygulanması demektir. Ortada bir ölçü sorunu olduğuna göre Yargıt-ay'ın ölçüyü saptamasından sonra bu yasa maddesinin Anayasaya aykırı olup olmadığı anlaşılabilir."

Neticede, bu meselede, bir gazete aleyhine yayının kısıtlanması veya engellenmesine yönelik men edici bir emir talep edildiğinden, böyle durumlarda uygula-nacak ölçünün ne olması gerektiğini belirleyeceğimize göre, öncelikle İngiltere'den başlayarak, AİHM uygulamaları ile ülkemizdeki hukuki durumu incelememiz gerekmektedir.

İlk Mahkemenin kararında, iktibas ettiği kriterler çerçevesinde, İngiltere'de haka-ret davalarında ara emri verilebileceği tespiti doğrudur.

Gatley on Libel and Slander, 9.Ed.sayfa 634 paragraf 25(2)'de, belirtilen prensipler şöyledir.

"1.The statement is unarguably defamatory,
2.There are no grounds for concluding the statement m-ay
be true,
3.There is no other defence which might succeed,
4.There is evidence of an intention to repeat or publish
the defamatory statement."

Belirlenen kriterleri, şöyle izah edebiliriz:

"1.Yapılan beyan tartışma kaldırmayacak bir şekilde -
hakaret teşkil etmeli,
2.Böyle bir beyan (yayın)'ın doğru olduğu sonucunu
doğuracak herhangi bir dayanak olmamalı,
3.Ortada başarılı olabilecek başka bir müdafaa
bulunmamalı, ve
4.Hakaret içeren yayını tekrarlama veya neşretme
niyeti- olduğunu gösteren şahadet olmalıdır."

Yukarıda izah ettiğimiz şekilde belirlenen prensipler, içtihatlar vasıtasıyla bir süreç içerisinde yerleşti. Süreci izah etmekteki maksadımız, konunun geçmişinin akademik anlatımını yapmak değildir. Prensiplerin s-üreç içerisinde yerleşmesi, AİHM kararları ve basın hürriyeti ile ilişkilendirilmesi açısından önemli olduğu gibi, ülkemizdeki ara emri ölçütlerini hakaret davaları açısından değerlendirirken, yukarıda iktibas ettiğimiz kriterlerin, ne şekilde uygulanması -gerektiği açısından önem arzetmektedir.

İlk olarak, ara emri ile yayını durdurma konusu, William Coulson and Sons v James Coulson and Co (1887) 3 TLR'de yayımlanan kararda, şöyle yer almıştır.

"..... the question of libel or no libel was for the Jury. -
It was for the Jury and not for the Court to construe the document, and to say whether it was a libel or not. To justify the Court in granting an interim injunction it must come to a decision upon the question of libel or no libel, before the jury decided- whether it was a libel or not. Therefore the jurisdiction was of a delicate nature.It ought only to be exercised in the clearest cases, where any jury would say that the matter complained of was libellous, and where if the jury did not so find the Court w-ould set aside the verdict as unreasonable. Thus it is not sufficient for a plaintiff to establish that the words are capable of being defamatory, the Court must be satisfied that a jury would inevitably come to the conclusion that they were defamatory."

-İlk Mahkeme, bu kısmı kararına iktibas etmiş ve izahı ile ilgili şöyle demiştir:

"Yukarıda kısmen iktibas edilen kararda, İngi-ltere'de o
dönemde hukuk davasında davanın sonucu ile karar vermeye yetkili olan jurinin karar vermesinden önce Mahkemenin, yani oturum yapan yargıcın zem ve kadih içerikli yazıların yayınlanmasını durduracak ara emri vererek jurinin dava sonunda vereceğ-i kararından önce yazıların zam ve kadih olup olmadığı konusunda bulgu yapıp yapmayacağı tartışılmış ve böyle bir yetkinin var olduğu sonucuna varılarak,Mahkemenin bu yetkisinin hassaslıkla ele alıp titizlikle değerlendirmesi ve zem ve kadihin var olduğu a-çıkca görülen davalarda kullanması gerektiğine karar verilmiştir. Kararda ayrıca yazıların zem ve kadih teşkil edebilecek kapasitede olmasının ortaya konmasının yeterli olmadığını ve Mahkeme tarafından aranması gerekli ispat külfetinin jurinin dava sonunda- yazılarla ilgili olarak kaçınılmaz şekilde zem ve kadih bulgusu yapması gerektirecek şahadetin ara emri safhasında var olduğunu tespit etmesi gerekmektedir."

İlk Mahkeme, kararında doğru şekilde izah ettiği bu dava ile yetinmekle beraber, bu karardan so-nra süreç devam etmiş, 1891 yılında çok bilinen ve bu konuda temel içtihatlardan biri olarak kabul edilen, Bonnard v Perryman davasına gelinmiştir. (1891-4) All ER Rep 965 -968'da yayımlanan Bonnard v Perryman davasında şöyle denmiştir.
-
"....the subject-matter of an action for defamation is so
special as to require exceptional caution in exercising the jurisdiction to interfere by injunction before the trial of an action to prevent an anticipated wrong. The right of free speech is one- which it is for the public interest that individuals should possess, and indeed, that they should exercise without impediment, so long as no wrongful act is done, and unless an alleged libel is untrue, there is no wrong committed, but on the contrary, oft-en a very wholesome act is performed in the
publication and repetition of an alleged libel. Until it is clear that an alleged libel is untrue, it is not clear that any right at all has been infringed, and the importance of leaving free speech unfettered i-s a strong reason in cases of libel for dealing most cautiously and warily with the granting of interim injunctions ....In the particular case before us, indeed, the libellous character of the publication is beyond dispute, but the effect of it upon the de-fendant can be finally disposed of only by a jury, and we cannot feel sure that the defence of justification is one which, on the facts which may b-e before them, the jury may find to be wholly unfounded, nor can we tell what may be the damages recoverable."
-
Bu alıntıya göre, Mahkemenin ara emri ile ilgili söylediklerini şöyle izah edebiliriz: Zem ve kadih davalarında, dava dinlenmeden önce, olası bir yanlışı engellemek amacıyle ara emri verme yetkisi kullanılırken, çok özel ve istisnai bir dikkat gösterilm-esi gerekmektedir. İfade hürriyeti, kamu menfaati bakımından her bireyin sahip olduğu ve yanlış yapılmadığı müddetçe, herhangi bir engel ile karşılaşmadan kullanılması gereken temel bir haktır. Zem ve kadih içerdiği iddia edilen yayın, doğru ise, ortada he-rhangi bir hakkın ihlâlinden bahsedilemez. Bu nedenle, zem ve kadih davalarında, ara emri verilirken dikkatli ve temkinli davranılmasının esas nedeni, ifade hürriyetine kısıtlama getirilmemesine gösterilen önemdir.

Bu davada, Mahkemenin hakaret davaları-nda ara emri verme yetkisi olduğu açıkça ifade edilmiş, ancak bu yetkinin, nadiren ve çok dikkatli kullanılması gerektiği esası ile konuya yaklaşılmıştır. Yayını kısıtlama yetkisi, açıkça, tartışma kaldıramayacak ölçüde hakaret niteliğinde olan ve gerçekte-n başarılı olabilecek başka bir müdafaanın bulunmadığı hallerde kullanılması gerektiği belirtilmiş ve bu davadaki prensipler, daha sonra izahına devam edeceğimiz gibi, günümüze kadar gelmiştir.

Bonnard v Perryman davasındaki prensiplerin günümüze kadar t-ekrar eden beş davada uygulandığından bahsedebiliriz.

(1969) I All ER 8 at 10'da yayımlanan Fraser v Evans davasında, Lord Denning şöyle demiştir.

-"The Court will not restrain the publication of an
article, even though it is defamatory, when the
defendant says that he intends to justify it or to make
fair comment on a matter of public interest. That has been established for many years ever sin-ce Bonnard v Perryman. The reason sometimes given is that the defences of justification and fair comment are for the jury, which is the constitutional tribunal, and not for a judge, but a better reason is the importance in the public interest that -the truth should out ... There is no wrong done if it is true, or if (the alleged libel) it is fair comment on a matter of public interest. The court will not prejudice the issue by granting an injuction in advance of publication."

-Lord Denning'ten yapılan iktibas, Bonnard v Perryman davasındaki testin ne kadar önemli olduğunu ortaya koymuştur. Alıntıyı şöyle izah edebiliriz:

Davalı, yayının doğru olduğu veya kamu menfaati için makûl yorum müdafaasını yaptığında, Mahkeme, yayının -hakaret içerdiğine inandığı halde yayını engellemez. Bu kural, uzun yıllardan beri Bonnard v Perryman davası ile benimsenmiştir. Yayının doğruluğu ve makûl yorum müdafaaları, yargıç için değil jüri içindir. Ancak kamu menfaati bakımından, gerçeklerden habe-rdar olma hakkı, çok önemli bir sebeptir. Eğer yayın gerçekse veya hakaret olduğu iddia edilen yayın, makûl yorum ürünü ise, yapılan bir yanlıştan bahsedilemez. Mahkeme, ara emri vermek suretiyle, neşriyattan önce mesele ile ilgili önyargı oluşturmamalıdır-.

Daha sonra, House of lords, bilinen ara emri prensiplerini pekiştiren ve (1975) I All ER sayfa 504'te yayımlanan American Cyanamid Co v Ethicon davasında, ifade edilen prensiplerden uzaklaşarak, 1984 yılında, verilen Herbage v Pressdram Ltd. davasındak-i hükümde, şöyle demiştir.

-"If the Court were to accept this argument, the practical
effect would I believe be that in very many cases the plaintiff would obtain an injuction, for on the American Cyanamid principles he would often show a serious issue to be tried, that damages w-ould not be realistic compensation, and that the balance of convenience favoured restraining repetition of the alleged libel until trial of the action. It would thus be a very considerable incursion into the present rule which is based on freedom of speech-."

-İktibas edilen kısmı, şöyle izah etmek mümkündür: Eğer mahkeme bu argümanı kabul edecek olsa, bunun pratik neticesi birçok davada davacının ara emri alabileceğidir. Çünkü American Cynamaid prensiplerinin, zem ve kadih davalarında uygulanması halinde, gene-llikle yargılanmayı gerektirecek ciddi bir durum olduğu, zararın gerçekçi bir tazminat ile karşılanması mümkün olmadığı ve uygunluk dengesine göre hakaret içerdiği iddia edilen yayının tekrarının engellenmesi gerekeceğinden, yayının, davanın neticesine değ-in durdurulabilmesi mümkün olacaktır. Böyle bir durum ifade özgürlüğüne büyük bir darbe olurdu.

Yine Herbage v Pressdram Ltd. (1984) 2 All ER 769 at 771'de Bonnard v Perryman davasındaki kurallar kastedilerek şöyle denmiştir:

-"These principles have evolved because of the value the
court has placed on freedom of speech and I think also on the freedom of the press, when balancing it against the reputation of a single individual who, if wrong, can be compensated in damages."

-
Bu kararda yine, basın hürriyeti öne çıkarılarak şöyle denmiştir. Bu prensipler, zaman içerisinde, mahkemeler tarafından ifade ve basın hürriyetine verilen değer nedeniyle gelişmiştir. İfade ve basın hürriyeti kullanılırken, yanlış yapılmışsa, zararı taz-minat ile giderilebilen kişinin ün ve şöhreti ile basın ve ifade özgürlüğü arasında denge kurulmalıdır.

Bonnard v Perryman davasındaki prensiplere, aynı şekilde Khashoggi v IPC Magazines Ltd (1986) 3 All ER 577 at 581 ve Polly Peck v Trelford (1986) 2 A-ll ER 84'de atıfta bulunulmuştur.

1998 yılına geldiğimizde, Holley v Smyth I All ER 853 at 872, bu kural ile ilgili şöyle denmiştir:

-"I accept that the court may be left with a residual
discretion to decline to apply the rule in Bonnard v Perryman in exceptional circumstances. One exception, recognised in that decision itself, is the case where the court is satisfied that the defamat-ory statement is clearly untrue. In my Judgment however, that is a discretion which must be exercised in accordance with established principles."

--Bu alıntıya göre, yargıç şöyle demiştir. Kabul etmeliyim ki, Bonnard v Perryman kuralını uygulamamak için az bir takdir hakkı kalmıştır. Bunun bir istisnası, mezkûr kararda kabul edildiği gibi, mahkemenin zem ve kadih teşkil eden beyanın açıkça doğru olma-dığı konusunda tatmin olmasıdır.

Yukarıdaki tüm kararları gözden geçirdikten sonra, kriterler bakımından, günümüzde en önemli kararlardan biri olan Greene v Associated Newspapers Ltd. (2005) I All ER sayfa 46'da şöyle denmiştir:

"...that in an actio-n for defamation a court will not
impose a prior restraint on publication unless it is clear that no defence will succeed at the trial. This is partly due to the importance the court attaches to freedom of speech. It is partly because a Judge must not us-urp the constitutional function of the jury unless he is satisfied that there is no case to go to a jury. The rule is also partly founded on the pragmatic grounds that until there has been disclosure of documents and cross-examination at the trial a court -cannot safely proceed on the basis that what the defendants wish to say is not true. And if it is or might be true the court has on business to stop them saying it. This is another way of putting the point madde by Donaldson MR in Khashoggi's case, to the -effect that a court cannot know whether the plaintiff has a right to his/her reputation until the trial process has shown where the truth lies. And if the defence fails, the defendants will have to pay damages."

Genellikle