-D. 23/2019 Yargıtay/Hukuk No: 136/2013 (Girne Dava No: 1411/2010)

Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti : Ahmet Kalkan, Bertan Özerdağ, Peri Hakkı

İstinaf eden : Yıltan Kanlı, Elçilik Evleri Yolu, -
Zeytinlik,Yukarı Girne.
(Davacı)

İle

Aleyhine istinaf edilen : KKTC Başsavcısı, Hukuk Dairesi,
Lefkoşa.
(Davalı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına : Avukat Ergin Ulu-nay
Aleyhine istinaf edilen namına : Kıdemli Savcı Erdinç Akyener
hazır.

Girne Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıçı Melek Esendağlı'nın 1411/2010 sayılı davada, 17.9.2013 tarihinde verdiği karara karşı, Davacı tarafından ya-pılan istinaftır.

--------------

K A R A R

Ahmet Kalkan : İstinaf Eden/Davacı, Girne Kaza Mahkemesinin davasını ret ve iptal kararına karşı bu istinafı dosyaladı.

İstinaf Eden/Davacı (bundan böyle sadece Davacı) 13.5.2010 tarihi-nde Aleyhine İstinaf Edilen/Davalı (bundan böyle sadece Davalı) KKTC Başsavcılığı aleyhine bir dava dosyalayarak, daha sonra olgularda belirteceğimiz gibi, merhum Nazım Ergin Salahi'den satın aldığı taşınmaz malın, Girne Kaza Mahkemesinde görülen 1137/2004- sayılı davada adından iptal edilerek Işık Günalp Gökoğlu adına kaydedilmesi sonucunda zarara uğradığını iddia etti ve Davalıdan A- 696,000 STG özel zarar-ziyan, B- 200,000 STG tazminat ve C- Yasal faiz ve dava masraflarını talep etti.

Davalı, dosyal-adığı Müdafaa Takririnde, Davacının iddialarını reddetti ve Davacının herhangi bir tazminat almaya hakkı olmadığını ileri sürerek, davanın ret ve iptalini talep etti.

Davacı dosyaladığı Müdafaaya Cevap Takririnde Davalının iddialarını reddetti.

İST-İNAF VE OLGULAR:

Taraflar arasında davanın olguları ile ilgili esaslı bir ihtilâf bulunmamaktadır.

Alt Mahkemenin bulgularına göre ihtilafsız olgular aynen şöyledir:

1137/2004 sayılı dava (Emare No.1), 02/09/2004 tarihinde
Girne Kaza Mahke-mesinde dosyalandı.

Emare No.1 Davanın tarafları şöyledir: Davacı Işık Günalp Gökoğlu, Davalı No.1 Yıltan Kanlı, Davalı No.2 Mesut Girgen, Davalı No.3 Nazım Ergin Salahi, Davalı No.4 Kaza Tapu Amirliği Girne, Davalı No.5 Tapu Müdürlüğü vasıtasıyla KKTC- Başsavcısı (2/10/2007 tarihli tadilat emri ile.)

Emare No.1 Davada, Tafsilatlı Talep Takririnde, Davacı Işık Günalp Gökoğlu davaya konu 4927 ve 4928 koçan numaralı malların mal sahibi olduğu ve 1985 yılından beri İzmir'de ikamet ettiği, Davalı No.2- ve No.3'ün sahte bir vekaletname ile Mehmet Sehvan isimli şahsı Davalı No.4 Tapu Dairesine götürerek konu malların Davalı No.3 adına devrini sağladıkları, Davalı No.2'nin ilgili zamanlarda Davalı No.4 ve 5 Dairelerin müstahdemi olduğu, devir gerçekleştikt-en sonra Davalı No.3'ün konu malları Davalı No.1 adına devrettiği iddia edilmiş ve işbu devirler sahte ve yetkisiz vekaletname ile yapıldığından yapılan devirlerin iptali, koçanın Davacı adına kaydı ve zarar-ziyan talep edilmiştir.

Emare No.1 Davada-, Davalı No.1 Müdafaa Takriri dosyaladı. Müdafaa Takrir 5/3/2009 tarihinde tadil edildi. Tadil edilen şeklinde Davalı No.1 konu gayrimenkulleri mevzuata uygun ve yasal olarak satın almış olduğunu iddia ederek, kendisi aleyhinde dava sebebi olmadığı yönünde- iptidai itirazda bulundu. Keza Davalı No.1, diğer Davalıların yaptığı işlemlerden bihaber olduğunu, bir sahte vekaletname kullanılmışsa bunu bilebilecek durumda olmadığını, koçan devrinde bir usulsüzlük var ise bundan kendisinin sorumlu olmadığını ve Dava-lı No.3,4 ve 5 ile KKTC Başsavcısının sorumlu olduğunu, bu fillerden mütevellit kendisinin de tafsilatını verdiği zarar-ziyana uğradığını ve kendisinin iyi niyetli bir satın alıcı konumunda olduğunu iddia etti. Davalı No.1, Davalı No.2,3,4 ve 5 aleyhinde M-ukabil Talebinde ise vekaletnamenin sahte olduğunun kanıtlanması halinde, her halükarda Davalı No.2,3,4 ve 5'in kendisine karşı sorumlu olduğunu iddia ederek, zarar-ziyanının Davalı No.2,3,4 ve 5 tarafından karşılanmasını talep etti.

Emare No.1 Davada, -Davalı No.2 Müdafaa Takriri dosyaladı. Davalı No.2 konu zamanlarda ve sonrasında Davalı No.3'e gayrimenkul satın almasında aracılık ettiğini, devir günü de Davalı No.3 ile birlikte oraya gittiğini, Davacının Mehmet Sehvan isimli şahısla hiç muhatap olmadı-ğını, satış bedeli konusunda Davalı No.2'nin Davalı No.3 ile sözlü olarak anlaştığı, her iki arsa için 15,000stg olan bedelin günün koşullarına göre çarşı fiyatının çok altında olduğu ve Davalı No.3'ün de bunu bilebilecek durumda olduğu, devir anında Daval-ı No.3'ün herhangi bir ödemede bulunmadığı ancak daha sonra Davalı No.3'ün Davalı No.2'ye ödeme yaptığı, bu devirden çok kısa bir süre sonra Davalı No.3'ün devrin sahte vekaletname ile yapıldığını öğrendiği, Davalı No.2'nin tüm bu hususları polise de gönül-lü ifadesinde belirttiği ve 2000 yılında Girne Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 3 yıl hapse mahkum edildiği, Davalı No.2'nin cezasını çekerek Ocak 2002 tarihlerinde cezaevinden çıktığı, bu zaman zarfında konu devirlerin sahte vekaletname ile yapıldığını Dava-lı No.3'ün bildiği ve Davalı No.4 ve 5'in de bilebilecek durumda olduğu ancak hiçbir tedbir almadıkları, buna rağmen Davalı No.3'ün 2002 yılı sonunda konu gayrimenkulleri Davalı No.1'e satıp devrettiği ve yine Davalı No.4 ve 5'in herhangi bir tedbir almadı-ğı, Davalı No.1 kendisine sahte vekaletname ile devir yapıldığını bildiği halde ve Davalı No.4 ve 5'de bilebilecek durumda olduğu halde Davalı No.3'ün konu malları Davalı No.1'e satıp devretmesinde Davalı No.4 ve 5'in büyük ihmal ve kusuru olduğu iddia edi-lerek, bir zarar varsa bundan Davalı No.3,4, ve 5'in sorumlu olduğu iddia edildi.

Emare No.1 Davada, Davalı No.3 Müdafaa Takriri dosyaladı ve konu vekaletname sahte idi ise bile bunu bilebilecek durumda olmadığını iddia etti. Vekaletnamenin sahte olması- ihtimalinde ise bunun sorumlusunun Üçüncü Şahıs No.1 konumundaki Başsavcı ve Üçüncü Şahıs No.2 konumundaki Mehmet Sehvan olduğu iddia edildi.

Emare No.1 Davada, Davalı No.4 ve 5 Müdafaa Takriri dosyaladı ve Davalı No.2'nin Lefkoşa Mesaha Bölümünde- memur olduğunu ancak işlemin yapıldığı Girne Tapu Dairesi ile ilgisi olmadığını, konu devirlerde memurların yasal olarak yapmaları gerekenin dışına çıkmadıklarını ve bir ihmal veya kusurun söz konusu olmadığını iddia etti.

Emare No.1 Davada, Dava -layihaları tamamlandığı zamanlarda Davalı No.3 vefat etti ve bilahare Terekesi kurularak davaya devam edildi.

Emare No.1 Davada, 17/12/2009 tarihli oturumda Davalı No.1 tarafından Davalı No.4,5 ve Üçüncü Şahıs aleyhindeki Mukabil Talep geri çekildi-ğinden ret ve iptal edildi.

1137/2004 sayılı Emare No.1 Davada, 11/01/2010 tarihinde davanın kararı okundu. Mahkeme, Davalı No.2'nin Mehmet Sehvan adına tanzim ettiği sahte vekaletname ile Davacıya ait 4927 ve 4928 koçan numaralı gayrimenkullerin 1-6/9/1998 tarihinde Davalı No.3'e devredildiği, Davalı No.3 tarafından Davalı No.2'ye 15,000stg ödendiği, 31/10/2002 tarihinde konu iki arsanın 36,000stg karşılığında Davalı No.3 tarafından Davalı No.1'e devredildiği, Davalı No.1 tarafından 17/12/2009 tarih-li oturumda Davalı No.4,5 ve Üçüncü Şahıs aleyhindeki Mukabil Talebin geri çekildiğinden incelenmesine gerek kalmadığı, Davalı No.1 ve No.2 tarafından Davacıya yol giderleri için 2000TL zarar-ziyan ödenmesi gerektiği, Davalı No.1'in yalnızca 36,000stg öded-iği arazi bedelini ispat edebildiği, diğer zarar-ziyan iddialarını ispat edemediği hususlarında bulgu yaptıktan sonra, 4927 ve 4928 kayıt numaralı gayrimenkullerin Tapu Kütüklerinde "Yıltan Kanlı" olarak görülen kaydının silinerek "Işık Günalp Gökoğlu" is-mine kaydedilmesi, Davalı No.1 ve 2 tarafından müştereken ve münferiden Davacıya 2000TL ödenmesi, Davalı No.1 ve 2 tarafından müştereken ve münferiden Davacıya 4000TL dava masrafı ödenmesi, Davalı No.3 tarafından Davalı No.1'e 36,000stg ödenmesi yönünde HÜ-KÜM vermiştir.

Emare No.1 Davadaki hükümden Davalı No.1 ve Davalı No.3 istinaf dosyalamıştır.

Davalı No.3'ün istinafı Yargıtay/Hukuk 20/2010 D.14/2011, 30/06/2011 tarihinde neticelenmiştir. İşbu istinaf neticesinde, Davalı No.1 lehine ve Dav-alı No.3 aleyhine verilen 36,000 stg ödenmesine dair hüküm iptal edilmiş, İlk Mahkeme kararında başka değişiklik yapılmamıştır.

Davalı No.1 tarafından dosyalanan istinaf Yargıtay/Hukuk 15/2010, 18/02/2013 tarihinde geri çekilmiştir (Emare No.2).

Daha -sonra taraflar arasındaki uyuşmazlık konularını inceleyen Alt Mahkeme, kararımızın İNCELEME safhasında ağırlıklı şekilde değineceğimiz nedenlerle Davacının davasını reddetmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacının dosyaladığı istinaf ihbarnamesinde 11 i-stinaf sebebi bulunmaktadır. Tüm istinaf sebeplerini 2 ana başlık altında toplamayı uygun bulduk. Şöyle ki:

Muhterem Alt Mahkeme, 1137/2004 sayılı davanın sonuçlarını Anayasa'nın 36. ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 1. Protokol 1. maddesini, Devletin so-rumluluğu prensiplerini, KKTC mülkiyet rejimini, Common Law ve

Equity prensiplerini hatalı uyguladı ve hatalı sonuca ulaşarak, davayı ret ve iptal etti.
Muhterem Alt Mahkemenin tazminat ve özel tazminat ile ilgili bulguları hatalıdır.

TARAFLARIN İDDİA V-E ARGÜMANLARI :

Davacı Avukatı Yargıtaydaki hitabında özellikle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 1. Protokol 1. maddesinin orijinal İngilizce metinde yer alan Possession kelimesi üzerinde durarak, özetle: Bunun Türkçe tercümesinin ta-sarruf olarak yapıldığını, bu tercümenin hatalı olduğunu, kelimenin karşılığının tasarruftan fazlası olduğunu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından bir satıştaki satış bedelinin Possession kapsamında mülkiyet kabul edildiğini, dolayısıyla hiçbir kusur-u olmadan parasını kaybeden bir kişinin hakkaniyete uygun bir tazminatı hak ettiğini, meseleye bu açıdan bakılmadığını, konu malın takribi 6 aylık bir sürede Davacı adına kayıtlı kaldığını, Davacının Devletin kayıtlarına güvenerek aldığı malın hileli çıkma-sıyla parasını kaybettiğini, hukukun iyi niyetli kişileri koruduğunu, mülkiyet sistemi gereği malın ilk sahibine dönüşünün bu çerçevede DaVacının uğradığı zararı Devletten talep etmesine mani teşkil etmediğini, Anayasa'nın 36. maddesinin çok geniş olduğunu-, Mahkemenin Equity prensipleri altında karar vermesine engel olmadığını, Devletin, kusurları olmadan zarara uğrayan vatandaşlarını tazmin etmesinin hukukun gereği olduğunu, Fasıl 224 Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası dahil belirtilen- mevzuatın hatalı yorumlandığını, davanın reddinin hatalı olduğunu, tazminat ile ilgili bulguların hatalı yapıldığını ileri sürerek, istinafın kabulünü talep etti.

Davalıyı temsil eden Kıdemli Savcı hitabında özetle: Davacının daha önce 1137/2004 say-ılı davada Davalılardan biri olduğunu, o davada Davalı No.2 Mesut Girgen'in Türkiye'de sahtelenen bir vekaletname ile Tapu'da tespiti mümkün olmayan bir sahtekarlıkla malı devrettiğini, mezkur Davada, orijinal mühürlü vekaletnamenin kabul edilmesinde Tapu -memurlarının kusurları olmadığına bulgu yapıldığını, Davacının Davalı olarak dosyaladığı mukabil talepte Devletten tazminat talep ettiğini, Mahkemenin bunu reddettiğini, Davacının sahtekarlığı yapandan talepte bulunmadığını, Devlet aleyhine dava dosyaladığ-ını, Tapu sicilinde meydana gelecek değişiklikten Devletin sorumlu olduğunu belirleyen bir mevzuat olmadığını, burada riskin ödemeyi yapan taraflara ait olduğunu, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 1. Protokol 1. maddesinin mülkü koruduğunu, konu taşınmaz- malın kayıtlı ilk sahibinin haklarını koruduğunu, Davacının arazide başlattığı inşaatın izinsiz olduğunu, Devletin kusuru olmadığını, Alt Mahkemenin kararı ile hemfikir olduğunu, hata olmadığını, istinafın reddi gerektiğini ileri sürdü.

İNCELEME:

D-ava tutanakları, sunulan emareler, tarafların iddia ve argümanları incelenip değerlendirildi.

Muhterem Alt Mahkeme, 1137/2004 sayılı davanın sonuçlarını, Anayasa'nın 36 ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 1. Protokol 1.maddesini, Devle-tin sorumluluğu prensiplerini, KKTC mülkiyet rejimini, Common Law ve Equity prensiplerini hatalı uyguladı ve hatalı sonuca ulaşarak, davayı ret ve iptal etti.

Alt Mahkeme önce, doğrudan Anayasa'ya dayanılarak kaza
mahkemesinde dava açma imkanı olup olmad-ığını inceledi.

Alt Mahkeme, bu konuda Anayasa Mahkemesi 3/2006 D.3/2006, Ulusal Birlik Partisi ile KKTC Cumhuriyet Meclisi davası, Yargıtay/Hukuk 101/2007 D.8/2009 Gürsel Selengin ile KKTC Başsavcılığı, Yargıtay/Hukuk 60/1989 D.26/1990 Ahmet Soyutür-k ile Kamu Hizmeti Komisyonu, Yargıtay/Hukuk 46/1982 D.26/83 Kamil Mustafa ile Başsavcılık davalarında verilen kararlara ve bu davalarda belirtilen prensiplere dayanarak, kişilerin, Anayasa'nın Kişi Hak, Özgürlük ve Ödevleri başlığı altındaki düzenleme tah-tında sahip oldukları hakların ihlâl edilmesi ve bu yönde doğrudan yasal düzenleme bulunmaması halinde, kişilerin devlet aleyhine, Anayasa'ya istinaden zarar-ziyanın tazmini talepleriyle dava açmalarında bir engel olmadığına bulgu yaptı.

Alt Mahkemenin- bu bulgusu istinaf konusu yapılmamış, bu bulgunun hatalı olduğuna ilişkin herhangi bir argüman ileri sürülmemiştir.

Mevcut içtihatlarda belirtilen prensipleri doğru bir şekilde değerlendirerek yukarıdaki sonuca ulaşan Alt Mahkeme, dava sebebini sadece -bu esastan değerlendirmiş ve konuyu Anayasa'nın 36. maddesinde yer alan mülkiyet hakkı zemininde inceledikten sonra, 1137/2004 sayılı davanın kesinleşen hükmü altında Davacının Müteveffa Nazım Ergin Salahi'den satın alıp adına kaydedilen taşınmaz mallar üz-erindeki mal sahipliliği hakkının geriye dönük olarak iptal edildiğini, Davacının mal sahibi vasfını yitirdiğini, Davacının yasal olarak mülkiyeti devralmamasından ötürü KKTC Devleti ve/veya Tapu Kadastro Dairesinin Davacı aleyhinde ve Davacının mülkiyeti -üzerinde yaptığı bir işlem bulunmadığını belirleyerek, Davacının konu mallar üzerinde yasal mülkiyet hakkı olmadığından, Anayasa'nın 36. maddesi altında korunması ve gözetilmesi gereken bir mülkiyet hakkı olmadığı sonucuna ulaştı.

Alt Mahkeme, ulaştığı -sonuçtan sonra, aşağıdaki gibi bulgu yapmıştır:

"Yukarıdaki bulgu ve tespitlerime binaen 1137/2004 sayılı davadaki nihai karar mucibince Davacının 4927 ve 4928 koçan numaralı mallar üzerinde mülkiyet hakkına sahip olmadığı, mülkiyet hakkı sahibinin I-şık Günalp Gökoğlu olduğu, Davacının mevcut olmayan bir mülkiyet h