-D.41/2012
Yargıtay/Hukuk 125/2010
(Girne Dava No 42/2007)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti:Şafak Öneri, Narin F. Şefik, Hüseyin Besimoğlu.

İstinaf eden: KKTC Elektrik Kurumu, Lefkoşa.
(Davalı)

-ile

Aleyhine istinaf edilen: Semih Daher, 16, Orhan Barut Sokak,
Karaoğlanoğlu, Girne.
(Davacı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Tevfik Mut adına Avukat Kemal Mut
Aleyhine istin-af edilen namına: Avukat Peyman Erginel adına
Avukat Cemaliye İlkman.

Girne Kaza Mahkemesi Başkanı İlker Sertbay'ın 42/2007 sayılı davada 26.10.2010 tarihinde verdiği karara karşı Davalı tarafından yapılan istinaftır.

-------------

H Ü K- Ü M

Şafak Öneri: Bu istinafta, Mahkemenin hükmünü,Sayın Yargıç Hüseyin Besimoğlu okuyacaktır.

Hüseyin Besimoğlu: Bu istinaf, Girne Kaza Mahkemesinin 42/2007 sayılı davada 26.10.2010 tarihinde verdiği karardan yapılmıştır.
İSTİNAFA KONU OLGULAR:

Davac-ı, Girne, Arapköy, Koçan No: 3150, Pafta Harita No: XII 32.E.2 ve Parsel No: 284/1 olan taşınmaz malın kayıtlı sahibidir.

Kıbrıs Türk Elektrik Kurumunun yatırım projeleri çerçevesinde, Kalecik ve Teknecik Elektrik Santrallerinde üretilen elektriğin KKTC g-eneline gerilim düşüşü yapılmadan dağıtılabilmesi için, Kalecik-Bafra, Teknecik-Girne-Çamlıbel ODTÜ-Güneşköy hatları için yapılacak başka herhangi bir hatta kurulacak trafo merkezine elektrik götürecek yüksek gerilim hatları çekilmesi kararı alınmış ve işl-emlere başlanılmıştır.

Davacının arazisi de yüksek gerilim hatları güzergahındadır. Yüksek gerilim hatları ve direkleri
Davacının arazisinden geçeceği için, Davacının arazisi
bundan etkilenecektir.

Yüksek gerilim hatlarının çekilmesi, Davalı veya- müsdahdemleri tarafından icra edilmektedir.

Davalı, Fasıl 170 Elektrik Yasası ve Fasıl 171 Elektrik İnkişaf Yasası'na tabi olup kamu hizmeti veren bir kurumdur.

Davacı, yüksek gerilim hatlarının izinsiz, herhangi
bir onay almadan ve gayriyasal b-ir şekilde taşınmaz
malından geçirildiğini, yüksek gerilim hatlarının
geçirilmesi nedeniyle, taşınmaz malının kullanılmaz duruma geldiğini, bu durumdan Davalının sorumlu olduğunu iddia etti ve Davalı aleyhine 42/07 sayılı davayı ikame edip 180,000 stg. -zarar- ziyan ve yapılan kanunsuz tecavüzün men edilmesini talep etti.

Davalı, müdafaa layihası ile yüksek gerilim hatlarının çekilmesinin yasal bir şekilde yerine getirildiğini, gerekli izinler alınarak Davacının arazisine girildiğini, Davacıya gerekli- ihbarların yapıldığını, haksız bir tecavüzün olmadığını, her halükarda Davacının dava layihasında esasa ilişkin olguların eksik olduğunu iddia ederek, davanın iptalini talep etti.

Davanın duruşması yapıldı ve İlk Mahkeme, Davacı lehine ve Davalı aleyhin-e £ 36,000 zarar-ziyan, yasal faiz ve dava masrafları için hüküm verdi.

Davalı, bu hüküm üzerine bu istinafı dosyaladı.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf Eden Davalı, 10 istinaf sebebi ileri sürmüş olmakla birlikte, bu İstinaf sebepleri 3 başlık al-tında özetlenebilir:

Davacı davasını haksız fiile dayandırmıştır. Davalının yaptığı işlemler, yasaya uygun bir şekilde icra edildiğinden, haksız bir fiilden söz edilemez. Bu nedenle, Davacının davası yasal dayanaktan yoksun olduğu için iptal edilmesi gere-kirdi. İlk Mahkeme, Davacının davasını iptal etmeyip, Davalının işlemleri nedeniyle Davacının arazisinin değer kaybına uğradığı konusunda bulgu yapmak ve Davalı aleyhine hüküm vermekle hatalı davranmıştır.
Davacının davasındaki talepleri, esasa ilişkin olg-u bakımından eksiktir. Buna rağmen bu konuda inceleme yapmadan ve bulguya varmadan Davalı aleyhine karar veren İlk Mahkeme hatalıdır.
İlk Mahkeme dava masraflarını Davacı lehine takdir etmekle hatalı davranmıştır.

Aleyhine İstinaf Edilen, mukabil isti-naf dosyalamıştır.
Aleyhine İstinaf Edilen, mukabil istinafında, 3 istinaf sebebi ileri sürmüş olmakla birlikte, istinaf sebeplerini bir başlık altında şöyle değerlendirebiliriz:

Sunulan şahadete göre İlk Mahkeme, Davacı lehine ve Davalı aleyhine 185-,000 sterlin tazminata hükmetmesi gerekirken, 36,000 sterlin tazminata hükmetmekle hatalı davranmıştır.

TARAFLARIN İDDİALARI

İstinaf Eden Davalı, istinaf duruşmasında özetle, Davacının Fasıl 148 Haksız Fiiller Yasası altında bir çare aradığını, esasa il-işkin olguların Davacının layihasında belirtilmediğini, Davalının işlemlerinin yasal olduğunu, Davacının taleplerinin Fasıl 170 madde 40 altında değerlendirilmesi gerektiğini, Fasıl 171 madde 41 altında tahkime gidilmesi gerektiğini, Davacının herhangi bir-
zarar-ziyanı olmadığını, zarar-ziyan olsa bile
bu zarar-ziyandan Bakanlar Kurulunun sorumlu olduğunu, her halükarda tazminatı tespit yönteminin hatalı olduğunu iddia ederek, istinafın kabulünü talep etmiştir.

Aleyhine İstinaf Edilen Davacı, istinafın -duruşmasında özetle, Davacının davasını Haksız Fiiller Yasası ile Fasıl 170 Elekrik Kurumu Yasası'na dayandırdığını, madde 41'in uygulanması gerektiğini, yüksek gerilim hatlarının geçmesi ile Davacının taşınmaz malının satılamaz duruma geldiğini, taşınmaz -malın değerinin £ 180,000 olduğunu, İlk Mahkemenin Davacı lehine hüküm vermekle hatalı olmadığını, ancak £136,000 için hüküm vermekle hatalı olduğunu ileri sürerek, istinafın reddini ve mukabil istinafın kabulünü talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN İNCEL-ENMESİ

Birinci başlık altındaki istinaf sebebinin incelenmesi:

Davacı, davasını, haksız fiile dayandırmıştır. Davalının yaptığı işlemler yasaya uygun bir şekilde icra edildiğinden, haksız bir fiilden söz edilemez. Bu nedenle, Davacının davası, ya-sal dayanaktan yoksun olduğu için, iptal edilmesi gerekirdi. İlk Mahkeme, Davacının davasını iptal etmeyip, Davalının
işlemleri nedeniyle, Davacının arazisinin değer kaybına uğradığı konusunda bulgu yapmak ve Davalı aleyhine hüküm vermekle hatalı davranmı-ştır.

Aleyhine İstinaf Edilen Davacı, gerek dava layihasında, gerekse istinafın duruşmasında, davadaki taleplerinin Fasıl 148 ve Fasıl 170 altında olduğunu kabul etmektedir.

İstinaf Eden Davalı ise, Davacının arazisine yasal bir şekilde girildi-ğini, herhangi bir zarar-ziyan olmadığını, zarar-ziyan olsa bile zarar-ziyandan Bakanlar Kurulunun sorumlu olduğunu, her halükarda İlk Mahkmenin tazminatı tespit etme yönteminin hatalı olduğunu iddia etmektedir.

Herhangi bir taşınmaz mala yasal olmaya-n bir şekilde girildiğinde ve bir zarar verildiğinde, gayriyasal girişin men edilmesi için dava açılabilir ve bir zarar-ziyan meydana gelmiş ise, bu zarar-ziyanın tazmin edilmesi talep edilebilir.

İstinafa konu taşınmazdan, İstinaf Eden Davalı taraf-ından, yüksek gerilim hattı geçirildiği ve elektrik direkleri dikildiği ihtilaflı değildir.

Esas ihtilaf, Davacının taşınmaz malına kanunsuz bir giriş yapılıp yapılmadığı, bir zarar-ziyan meydana gelip gelmediği, bir zarar-ziyan meydana gelmiş ise bu-
zarar-ziyandan kimin sorumlu olacağı ve İlk Mahkemenin tazminat tespiti ile ilgili uyguladığı yöntemin doğru olup olmadığıdır.

İstinafa konu davaya ilişkin mevzuatı incelediğimizde, bu konu ile ilgili, Fasıl 170 ile Fasıl 171'in mevcut olduğunu gö-rürüz.

Fasıl 170, KKTC bölgesinde enerji üretimi, iletimi, dönüşümü, dağıtımı, satışı ve temini hususlarını düzenleyen genel bir Yasa'dır. Fasıl 171 ise, Elektrik İnkişafını düzenleyen ve Fasıl 170'e ek kurallar getiren bir Yasa olup Davalı Elekrik Kurum-u, bu Yasa altında kurulmuştur ve faaliyet göstermektedir.

Yüksek gerilim hatlarının çekilmesinde, hangi prosedürün uygulanıp takip edileceği, Fasıl 170'in 31. maddesinde düzenlenmiştir.

Buna göre, bir taşınmaz maldan bir elektrik akımı geçi-rileceğinde, arazinin sahibine veya o araziyi işgalinde bulundurana döşenmesi tasarlanan hatların tarifi ile birlikte amaçlarını içeren bir bildirimde bulunulur veya arazinin sahibi veya işgal edeni bilinmiyorsa, bir ilan tahtası yoluyla, arazinin üzerine -tasarlanan hatların tarifi ile birlikte, amaçlarını bildiren bir ilan yapıştırılır. Bildirimin tebliğ edilmesinden veya yapıştırılmasında sonra, on dört gün içinde mal sahibi veya işgalci rıza göstermede kusur işlerse veya rızalarını işletmelerin itiraz et-tiği kayıt ve şartlara bağlarsa, Kaymakam gerek şartsız olarak, gerek koymayı uygun göreceği kayıt ve şartlara bağlı olarak, bu gibi hatların döşenmesine rıza gösterebilir.

Elektrik hatlarının çekileceği tarihlerde istinafa konu taşınmaz malın kayıt-lı sahibi, Aleyhine İstinaf Edilen Davacı olduğu ve belirtilen adreste Girne'de ikamet ettiği olgulardan anlaşılmaktadır. Dava zabıtlarını incelediğimizde, istinafa konu taşınmaz malın mal sahibi olan Aleyhine İstinaf Edilen Davacıya, Yasa'nın öngördüğü şe-kilde ve Fasıl 170 madde 31'e uygun olarak bir bildirim yapıldığı görülmemektedir.

İstinafa konu taşınmaz mala Fasıl 170 madde 31 altında bir ilan yapıştırıldığı konusunda şahadet sunulmuş olmakla birlikte, mal sahibi bilindiği için bu yönde yapıla-n ilanın Fasıl 170 madde 31 altında bir geçerliliği yoktur.

Yasa'ya uygun olarak, Kaymakamlık tarafından verilmiş yazılı bir izin olmadığı gibi, bu husus ile ilgili bir emare de sunulmamıştır.

Bu gerçekleri dikkate aldığımızda, Aleyhine İsti-naf Edilen Davacının kayıtlı adresi bilinmesine rağmen, Fasıl 170 madde 31'e uygun yazılı bir bildirim yapılmadan veya Kaymakamlıktan yazılı bir izin alınmadan, Davacının taşınmaz malına girildiğinden, bu giriş izinsiz sayılmalı ve Aleyhine İstinaf Edilen -Davacının iddiaları kabul edilmelidir.

Aleyhine İstinaf Edilen Davacının, taşınmaz malına Davalının girişi izinsiz olduğuna göre, Davacının davasını Fasıl 148 altında ikame etmesi hatalı değildir.

Aleyhine İstinaf Edilen Davacının taşınmaz mal-ına izinsiz girildiğine göre bu giriş nedeniyle zarar-ziyan meydana gelip gelmediği, zarar-ziyan meydana gelmiş ise, bu zarar-ziyandan kimin sorumlu olduğu konusu incelenmelidir.

İstinaf duruşmasında, taraf avukatları, Fasıl 170
ve Fasıl 171 ile ilg-ili görüş belirtmiştir. Bu nedenle
zarar-ziyanla ilgili inceleme yapılırken Fasıl 170 ile
Fasıl 171'e kısaca değinmeyi uygun görürüz.
Yüksek gerilim hattı veya elektrik akımı temin edilirken herhangi bir şahsın taşınmaz malına zarar verildiğinde-, bu zarar-ziyanın tazmin edileceği Fasıl 170 madde 41'de düzenlenmiştir.

Fasıl 170 madde 41 aynen şöyledir:

41. İşletmeler, bu Yasa veya herhangi bir Emirname
uyarınca kendilerine verilen işlerin yapılmasına ilişkin yetkilerin kullanılmasında, mümkün- olduğu derecede az zarar ziyan