-D. 22/2017 Birleştirilmiş Yargıtay/Hukuk No: 114/2013, 115/2013 ve 116/2013
(Lefkoşa Dava No: 5674/2012,
9446/2012 ve 7223/2012)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyet-i:Ahmet Kalkan, Gülden Çiftçioğlu, Bertan Özerdağ

Yargıtay/Hukuk No: 114/2013
(Lefkoşa Dava No: 5674/2012)

İstinaf eden: No.1- Şefler Üretim ve Ticaret Ltd., Yenişehir, Lefkoşa
No.2- Cemil Türker, Lefkoşa
- (Davalılar)

ile

Aleyhine istinaf edilen: Mehmet Cemal Özay, Küçük Kaymaklı, Lefkoşa
(Davacı)
A r a s ı n d a.

İstinaf edenler namına: Avukat Hüseyin Malyalı
Aleyhi-ne istinaf edilen namına: Avukat Kıvanç Riza

Yargıtay/Hukuk No: 115/2013
(Lefkoşa Dava No: 9446/2012)

İstinaf eden: No.1- Şefler Üretim ve Ticaret Ltd., Yenişehir, Lefkoşa
No.2- Cemil Türker, Lefkoşa
- (Davalılar)

ile

Aleyhine istinaf edilen: Mehmet Cemal Özay, Küçük Kaymaklı, Lefkoşa
(Davacı)
A r a s ı n d a.

İstinaf edenler namına: Avukat Hüseyin Malyalı
A-leyhine istinaf edilen namına: Avukat Kıvanç Riza

Yargıtay/Hukuk No: 116/2013
(Lefkoşa Dava No: 7223/2012)

İstinaf eden: No.1- Şefler Üretim ve Ticaret Ltd., Yenişehir, Lefkoşa
No.2- Cemil Türker, Lefkoşa
- (Davalılar)

ile

Aleyhine istinaf edilen: Mehmet Cemal Özay, Küçük Kaymaklı, Lefkoşa
(Davacı)

A r a s ı n d a.

İstinaf edenler namına: Avukat Hüseyin Malyalı
-Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Kıvanç Riza

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı Fatma Şenol'un, 5674/2012, 9446/2012 ve 7223/2012 sayılı davalarda 17.6.2013 tarihinde verdiği kararlara karşı, Davalılar tarafından yapılan istinaflardır.

-------------
K A R A R

Ahmet Kalkan: Bu istinafta, Mahkemenin kararını, Sayın Yargıç Bertan Özerdağ okuyacaktır.
Bertan Özerdağ: Davalı No.1 ve No.2/İstinaf Edenler (bundan böyle sadece Davalılar olarak anılacaktır), Lefkoşa Kaza Mahkemesinin Davacı/Aleyh-ine İstinaf Edilen (bundan böyle sadece Davacı olarak anılacaktır) lehine vermiş olduğu 17.6.2013 tarihli karardan, işbu istinafı dosyaladı.
İSTİNAFA İLİŞKİN OLGULAR

Bu istinafa ilişkin olguları aşağıdaki şekilde özetledik:
Davacı, Lefkoşa Bedredd-in Demirel Caddesi No.149 A adresinde kain taşınmazın ve/veya dükkanın kayıtlı mal sahibidir. Davalı No.1 usulüne uygun olarak kayıt ve tescil edilmiş bir limited şirkettir ve dava ile ilgili zamanlarda Davacının kiracısı idi. Davalı No.2 ise Davalı No.1'i-n kira ilişkisindeki mükellefiyetlerine kefil olan kişidir.

Davacı ile Davalı No.1 arasındaki kira ilişkisi uzun bir müddettir devam etmekte olup taraflar son olarak 11.1.2011 tarihli yazılı kira sözleşmesini akdeylediler. Emare No.1 Kira Sözleşmesi uya-rınca, taraflar kira süresini, 1.1.2011 tarihinden 31.12.2012 tarihine kadar olmak üzere 2 yıl olarak belirlemişlerdir. Mukavelede kira bedelini ise 3000 Stg. olarak anlaşmışlardır. 1.1.2011 tarihinden 31.12.2011 tarihine kadar 1 yıllık süre için ayda 3600- TL ödenmesinde anlaştılar. Davalı No.2 bu Kira Sözleşmesini kefil sıfatıyla imzalayarak, Davalı No.1'in kira sözleşmesindeki mükellefiyetlerine kefil oldu.

Davacı, Davalı No.1'in Davacıya yaptığı 22.5.2012 tarihli ödemeyi alelhesap olarak, Davalılar ise- söz konusu ödemenin tüm bakiye borcun ödenmesi amacıyla yapıldığını ileri sürmektedir.

Davacı, Lefkoşa Kaza Mahkemesinde, Haziran ve Temmuz 2012 ayları kira bedellerinin ödenmediği gerekçesi ile 5674/2012 sayılı davayı, Ağustos ve Eylül 2012 ayları kira- bedelleri ödenmediği gerekçesi ile 7223/2012 sayılı davayı ve Ekim, Kasım ve Aralık 2012 ayları kira bedelleri ödenmediği gerekçesi ile ise 9446/2012 sayılı davayı dosyaladı.

Bu davaları konsolide ederek dinleyen Alt Mahkeme 17.6.2013 tarihinde, Davacı l-ehine ve Davalılar aleyhine:

5674/2012 sayılı davada, 6000 Stg. meblağ ve bu meblağ üzerinden 17.6.2013 tarihinden tediye tarihine kadar yasal faiz ve 800 TL dava masrafı,

7223/2012 sayılı davada, 6000 Stg. meblağ ve bu meblağ üzerinden 17.6.2013 tar-ihinden tediye tarihine kadar yasal faiz ve 800 TL dava masrafı,

9446/2012 sayılı davada, 9000 Stg. meblağ ve bu meblağ üzerinden 17.6.2013 tarihinden tediye tarihine kadar yasal faiz ve 800 TL dava masrafı, ödenmesine emir ve hüküm verdi.

Davalılar bu- hükümden bu istinafı dosyaladı.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar istinaflarında 6 istinaf sebebi ileri sürmekle birlikte, istinaflarını 3 başlık altında özetledik:

Muhterem Alt Mahkeme tarafların beyan, davranış ve anlaşmaları ile sözlü olarak kira sözleş-mesindeki kira bedelini değiştirdiklerine veya sözleşmeyi geçersiz kıldıklarına bulgu yapmamak ve kira sözleşmesinde belirtilen aylık 3000 Stg.den ödenmemiş kira bedeli olduğuna bulgu yapmakla hata yaptı.

Muhterem Alt Mahkeme, kira sözleşmesinin sona erdi-ğine veya kiralanan yerin tahliye edildiğine bulgu yapmamakla hata yaptı.

Muhterem Alt Mahkeme, Davalıların ödemeleri gereken aylık kira bedelleri cezai şart(penalty clause) olduğundan, bu kira bedellerinin ödenmesine emir vermekle hata yaptı.

TARAFLA-RIN İDDİA VE ARGÜMANLARI

Davalılar Avukatının, hitabında ileri sürdüğü argümanlar özetle şöyledir:

Davacı ile Davalı No.1 arasında 20 yılı aşkın süredir devam eden kiracılık ilişkisinde, kira sözleşmeleri esasta 1 sene için yapılmakta ve ikinci sene ise -anlaşmak için yapılmakta olup, Emare No.1 Sözleşmedeki kira bedeli olan 3000 Stg. uygulanamaz veya talep edilemez.

Alt Mahkemenin şahadetine itibar ettiği Davacı, senenin sonunda yüksek kiranın ödenmemesi için, "taraflar tekrar oturup kira bedelinde anla-şır" beyanında bulunmuştur. Davalıların iddiası da bu yöndedir. Bu nedenle, ödenmesi gereken kira bedeli 3000 Stg. değildir.

Tarafların bu anlaşmaları, sözleşmenin değiştirilmesi (variation) amaçlı değil, sözleşmenin sonlandırılması (rescission) amaçlıdı-r ve yeni bir sözleşme yapma niyeti gütmektedir. Davacı, şahadeti esnasında yaptığı, "kira bedelini Sterlin'den TL'ye çevirir" beyanı ile bu iddiayı kabul etmiştir.

Taraflar ikinci sene için anlaşmak üzere anlaşırlar (agreement to agree) ve bu davaya k-onu dönem için tarafların ikinci yıl için kira bedeli anlaşmaları yoktur. Bu nedenle, ikinci sene için Alt Mahkemenin tarafları bağlayıcı bir anlaşmaları olduğu bulgusu hatalıdır.

Taraflar ikinci yıl kira bedelini 4500 TL olarak anlaştılar, bu anlaşma u-yarınca 5 aylık kira bedeli Emare No.3 ile ödendi. Bu olgular nedeniyle, Sözleşmenin 2. yıllık dönemi ile ilgili koşullar geçersizdir ve Davacı, aylık 3000 Stg. kira bedelini talep edemez.

Taraflar aralarındaki sözleşmeyi sonlandırdıkları, sözleşmeden ay-rıldıkları ve yeni bir anlaşma yaptıkları nedeniyle 3000 Stg. üzerinden hüküm verilmesi hatalıdır.

Bir an için Davalının sözleşmenin bağlayıcı olmadığı iddiasının kabul edilmesi halinde dahi, tahliye Ağustos 2012 ayında gerçekleştiği nedeniyle, Davacı D-avalılardan, bu aydan sonraki kira bedellerini talep edemez. Alt Mahkeme tahliyenin gerçekleşmediği bulgusuna varmak ve Ağustos 2012 ayından sonraki aylar için kira bedelleri için emir ve hüküm vermekle de hata yaptı.

Bu iddialar çerçevesinde, istinafı-n kabul edilerek Alt Mahkemenin hükmünün iptal edilmesi gerekir.

Davacı Avukatının hitabında ileri sürdüğü argümanlar ise özet olarak aşağıdaki gibidir:

Davalılar, Alt Mahkemede ileri sürmediği iddia ve olguları Yargıtayda istinaf aşamasında ileri sür-emez.

Davalılar, Alt Mahkemede ileri sürmediği olguları hitaplarında ileri sürmeye çalışmaktadırlar ki bunlar dikkate alınmaması gerekir.

Dava konusu yapılan Emare No.1 Sözleşmenin değiştirildiği hususunda bir olgu müdafaada yoktur. Estoppel iddiası- da müdafaada olgusal olarak ileri sürülmemiştir. Alt Mahkeme huzurunda sözleşmenin değiştirildiğini ortaya koyacak bir şahadet de yoktur, Davacı da bu iddiaları kabul etmiş değildir.

Sözleşmenin geçersiz olduğu iddiası mesnetsiz bir iddiadır, sözleşme -geçersizse, geçerli olan sözleşme o zaman nedir hususu ileri sürülmemiştir.

Davalıların Ağustos 2012 ayında mecuru boşaltmış olması başka, mukaveleye uygun olarak boşaltması başka bir şeydir. Davalılar mecuru sözleşmede belirtilen usulde boşaltmamışlar--dır.

Bir kira sözleşmesinin nasıl sonlandırılacağı hususunda hukuki prensipler ve içtihatlar vardır. Davalılar bu kurallara uygun şekilde sözleşmeyi sona erdirmiş değillerdir. Bu nedenle, mecuru Ağustos 2012 ayı sonunda tahliye ettikleri kabul edilemez-.

Ödenmesi gereken aylık kira bedelleri cezai şart (penalty clause) değildir ve bu iddiaya da itibar edilmemesi gerekir.

Belirtilen gerekçelerle istinafın reddi gerekir.

İNCELEME

Bu incelemede, yukarıda belirtilen istinaf sebeplerini inceledik-ten sonra, Alt Mahkemenin Davacı lehine Davalılar aleyhine vermiş olduğu hüküm ile ilgili olarak nihai bir karar vermenin uygun olduğu düşüncesindeyiz. Bu bağlamda, Davalıların