-D. 32/2018
Birleştirilmiş
Yargıtay/Hukuk 112/14 ve 108/14
(Lefkoşa Dava No: 54/2012 ve
Lefkoşa Dava No:1764/2010)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Ma-hkeme Heyeti: Narin Ferdi Şefik, Beril Çağdal, Peri Hakkı.

Yargıtay/Hukuk No. 112/2014
(Lefkoşa Dava No: 54/2012)

İstinaf eden: Fuat Kurtulan, Güzelyurt
(Davacı)

i-le -

Aleyhine istinaf edilen: No. 1- Altınbaş Petrol Ltd., Lefkoşa
No.2- Tem Petrol Şti Ltd., Girne
No.3- Nafi Ölmez, Girne
No.4- Mehmet Ölmez n/d Mehmet Ali
- Ölmez,
Girne
( Davalılar )
A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Özkul Özdevrim
Aleyhine istinaf edilen No.1 ve 2 namına: Avukat Tolga Çavuşoğlu
Aleyhine istinaf edilen- No.3 ve 4 namına: Avukat İzzi Okray ve Avukat Emre Efendi.

Yargıtay/Hukuk No: 108/2014
(Lefkoşa Dava No: 1764/2010)

İstinaf eden: Altınbaş Petrol, K/Kaymaklı, Lefkoşa
- (Davalı)

ile -

Aleyhine istinaf edilen: Nafi Ölmez, Girne
(Davacı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Tolga Çavuşoğlu
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat İzzi Okray ve Avukat Emre Ef-endi.

Yüksek Mahkeme Yargıcı Bertan Özerdağ'ın Yargıtay/Hukuk 112/2014 ve Yargıtay/Hukuk 108/2014 sayılı davalarda, 26.5.2014 tarihinde verdiği karara karşı yapılan istinaflardır.

Narin Ferdi Şefik: Lefkoşa Kaza Mahkemesinde ikame edilen 1764-/2010 ve 54/2012 sayılı davalar konsolide edilerek dinlenmiş ve 26.5.2014 tarihli karar neticesinde 1764/2010 sayılı davadaki Davalı Yargıtay/Hukuk 108/2014'ü, 54/2012 sayılı davadaki Davacı ise Yargıtay/Hukuk 112/2014 sayılı istinafı dosyalamışlardır. He-r iki İstinaf Yargıtay huzurunda, konsolide edilerek dinlenmiştir.

Her iki dava ile ilgili olgular şu şekilde özetlenebilir.

Altınbaş Petrol Ltd., düzenlediği bir kampanya ile Alpet benzin istasyonlarında ve/veya bayilerinde 50TL'lik akaryakıt satın -alan müşteriye 1 adet bilet ve/veya çekiliş kuponu vererek, kampanya neticesinde yapılacak çekilişte kazanan bilet ve/veya kupon sahibine 1 adet siyah BMW 1.16i/2010 model araba vermeyi taahhüt etti. Bu çekilişe Alpet istasyonlarında çalışanların katılama-yacağı ve tasarruflarında kupon ve/veya bilet bulundursalar dahi ikramiyenin bu kişilere verilmeyeceği, kampanyanın kuralı olarak belirlenmişti.

25.2.2010 tarihinde yapılan çekilişte BMW 1.16i/2010 model araba, 206570 No.lu bilete isabet etti. Bu bilet sa-hibinin ortaya çıkmayarak aracı talep etmemesi halinde ise aynı çekilişte yedek bilet olarak 192276 No'lu bilet belirlendi.

206570 No.lu bilet sahibi 1764/2010 sayılı davadaki Davacı, yedek biletin sahibi ise 54/2012 sayılı davadaki Davacıdır. 1764/2010 s-ayılı dava ile 206570 No:lu bilet sahibi ikramiyenin kendisine verilmesini talep etmekte, 54/2012 sayılı davada ise yedek biletin sahibi, ikramiyenin isabet ettiği kuponu tasarrufunda bulunduran Davalı 3'ün, Davalı No.1'in müstahdemi ve/veya hizmetkarı v-e/veya vekili ve/veya ajanı olduğunu ve Davalı No.3'ün akaryakıt satın almadan bileti aldığını, davalı No.3 ve 4'ün meşveretleşerek Davalı No. 3'ün 206570 No.lu bileti Davalı No.4'e, verdiğini iddia ederek, bu bileti akrabası olan pompacı Davalı No. 4'den- hile ile aldığını ileri sürmekte ve ikramiyenin kendisine verilmesini talep etmektedir. 54/2012 sayılı davadaki yedek bilet sahibi olan Davacı, aracın kendisine devredilmesini, alternatif olarak Davalılardan müştereken ve münferiden araçtan yoksun kaldığı- için 35,000 Euro, 25.2.2010 tarihinden itibaren de aracı kullanamadığı için, davanın ikame tarihine kadar oluştuğunu iddia ettiği 5000 Euro zarar- ziyan talep eden bir dava ikame etti.

1764/2010 sayılı davada, Davacı, Alpet istasyonlarının ve/veya bay-ilerinin müşterisi olduğunu, kampanya kapsamında kendi şahsi aracı ve/veya dava konusu zamanlarda çalıştığı iş yerine ait araçlardan kendi kullanımına tahsis edilen araçlar için akaryakıt satın aldığını, bu koşullarda kendisine verilen bilet ve/veya kupona- ikramiye araba isabet etmesine rağmen kendisine arabanın verilmediğini ileri sürerek, aracın kendisine ait olduğuna dair bir beyan ve arabanın Davacıya teslim edilmesi için emir ve ayrıca düçar olduğunu ileri sürdüğü zarar ziyan için hüküm verilmesini Mah-kemeden talep etti.

26.5.2014 tarihli karar ile Mahkeme, 1764/2010 sayılı davada, ikramiyenin isabet ettiği bilet sahibi Davacı lehine hüküm verdi ve arabanın sahibinin bu davadaki Davacı olduğunu kabul etti. Mahkeme ayrıca Davacıya 15,000 Euro tazminat i-le dava masraflarının da ödenmesine emir verdi. Mahkeme yedek bilet sahibi tarafından ikame edilen 54/2012 sayılı davayı ise, ispat edilemediği gerekçesiyle ret ve iptal etti.

Bu karardan 1764/2010 sayılı dava bağlamından 6 istinaf sebebi ile 54/2012 say-ılı davadan ise 24 istinaf sebebi ile, 2 ayrı istinaf dosyalandı.

Konsolide edilerek dinlenen iki istinaftan Yargıtay/Hukuk 108/2014, 1764/2010 sayılı davada, o davadaki Davacı lehine verilen hükme karşı, kampanyayı düzenleyen Davalı Şirket tarafından d-osyalanmıştır. Bu davada Davacı, Davalının düzenlediği kampanya süresince Davalı ve/veya bayisine ait petrol istasyonlarından yaptığı akaryakıt alış verişine karşılık piyango bileti aldığını ve 1.3.2010'da Davalı Şirkete yapılan çekilişte, kendi tasarrufun-da bulunan 206570 No.lu bilete 2010 model BMW 1.16i araba çıktığını ileri sürmüş ve araba kendisine teslim edilmediği için açtığı dava lehine sonuçlanmıştır.

1764/2010 sayılı davada Davalı tarafından dosyalanan Müdafaa Takririnde Davalı, Davacının tasarru-funda bulunan mezkur biletin müşterilere verilmeyen, Davalının personelinin tasarrufunda kalan bir bilet olduğunu, Davalı bünyesinde çalışanların kampanyaya katılamayacaklarnı, Davacının, Davalının çalışanının yakın akrabası olduğunu, ayrıca bu bileti Dava-cının, çekiliş yapıldıktan sonra Davalının çalışanından aldığını, dolayısıyla Davacının Davalı aleyhine geçerli herhangi bir dava sebebi bulunmadığını ileri sürmüştü. Alt Mahkeme Davalının ileri sürdüğü müdafaalarda muvaffak olmadığına karar vererek Davacı-nın üzerindeki ispat külfetini yerine getirdiğini kabul etti ve Davacı lehine hüküm verdi.

İkinci istinaf Yargıtay/Hukuk 112/2014, yedek bilet sahibi tarafından ikame edien 54/2012 sayılı davanın reddedilmesi üzerine dosyalanmıştır. Bu davada Davacı Dava-lı olarak Altınbaş Petrol Ltd.e ek olarak, bayi Tem Petrol Şti Ltd.'i kazanan bileti tasarruf eden Nafi Ölmez'i ve bu bileti Nafi Ölmez'den önce elinde bulunduran akaryakıt istasyonunda görevli pompacı Mehmet Ölmez'i de dahil etmiştir.

54/2012'deki Davac-ı, Nafi Ölmez ve Mehmet Ölmez'in kardeş olduklarını, Davalı No.3 Nafi Ölmez'in Davalı No.1 ve/veya 2'nin müstahdemi olduğunu ileri sürmüştür. Davacı, 206570 No.lu biletin hileye dayalı meşveretleşme sonucunda Davalı No.3 tarafından Davalı No.4'e verildiği-ni, bu koşullarda kampanya şartlarının ihlal edildiğini, bu nedenle Davalı No.1'in kampanya neticesinde ikramiye olarak verilecek arabanın Davalı No.4'e değil, Davacıya teslim edilmesini talep etmektedir.

Davalı No. 1 ve 2 tarafından dosyalanan Müdafaa Ta-kririnde, Müstahdemin Davalı No.3 değil, Davalı No.4 olduğu, 206570 No.lu biletin 16.12.2009 tarihinde Davalı No. 1 tarafından bayi Davalı No.2'e teslim edilen biletler arasında olduğu, 3.3.2010 tarihinde gerçekleşen çekiliş neticesinde biletin Davalı No.4-'ün tasarrufunda kaldığının tespit edildiği, Davalı No.4 eşi Vefa Ölmez vasıtası ile bu bileti Davalı No.2'e teslim edecekken, Davalı No.3'ün bileti usulsüzce kızkardeşi olan Vefa Ölmez'den tasarrufuna geçirdiği, bu nedenle Davalı No.1 tarafından Davalı No-.3'e arabanın verilmediği ve bu durumun Davalı No.1 tarafından açıklandığı yer almaktadır.

Her iki davadaki ihtilafın benzer ve müşterek olguları ve hukuki iddiaları içerdiğini kabul eden Alt Mahkeme, 8.2.2013 tarihli kararı ile davaları konsolide edere-k dinlemiştir. Yukarıda aktarıldığı şekilde, her iki davada Müdafaa Takrirleri benzer ve müşterek olgular yanında farklı unsurlar da içermektedir. Alt Mahkeme huzurunda gerçekleşen duruşma esnasında tanıkların hangi konularda şahadet verilebilecekleri üze-rinde çok zaman harcanmış ve Alt Mahkemenin bu konuda pek çok ara karar hüküm vermesi gerekmiştir. Mahkemenin huzurunda iki davanın layihaları bulunduğu için tanıklar, layihaların herhangi birinde konu yapılan hususların hepsi ile ilgili şahadet verebilmiş-lerdir. Esasen konsolide edilerek dinlenen davalarda, şahadetin hangi dava için kabul edilebilir şahadet olduğu hususu önem arz etmektedir.İki davanın konsolide edilerek dinlenmiş olması, her iki dava maksatları için verilen şahadetin her iki dava için de -geçerli ve kabul edilebilir şahadet addedileceği anlamına gelmemektedir. Genel kural, bir dava için dikkate alınacak şahadetin o davadaki layihalara bağlı olduğudur. Bir davada, dava layihasında ileri sürülmeyen iddialar ile ilgili bulgu yapılması söz konu-su değildir. Bu nedenle, her ne kadar da 1764/2010 ve 54/2012 sayılı davalar konsolide edilerek dinlenmişse de, her iki davanın iddialarının ayrı ayrı değerlendirilmesi ve ona göre davanın sonuçlandırılması esastır. Bir davada, müdafaa olarak ileriye sür-ülmemiş bir husus konsolide edilmiş dava esnasında gündeme gelmiş olsa da, o dava altında o konu ile ilgili bulgu yapılması mümkün değildir. Bir davada Layihada yer almayan, davanın esasını etkileyecek bir olgu ile ilgili bulgu yapılması mümkün değildi-r. İleri sürülmeyen bir konu ile ilgili bulgu yapılması usul kuralları altında yanlıştır.

Bu durumda, 1764/2010 sayılı davada yer almayan olgular ile ilgili olarak bu davadan yapılan istinafta ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alınamaz. Konsolide -edilerek dinlenen bir davada alt mahkemenin kararından istinaf dosyalanırken, istinaf sebeplerinin o davada yer alan olgular ile sınırlı olmasına dikkate edilmelidir. Bu nedenle, Yargıtay/Hukuk 108/2014'de yer alan 2, 3 ve 4. istinaf sebepleri 1764/2010 s-ayılı dava layihalarında yer almayan olgular ile ilgili olduklarından, bu olgular ile ilgili 1764/2010 sayılı davadan yapılan Yargıtay/Hukuk 108/2014'de yer alan istinaf sebeplerine itibar edilmez ve incelenmeden 2, 3 ve 4. istinaf sebepleri ret ve iptal e-dilir.

Sadece Yargıtay/Hukuk 108/2014'de yer alan 1, 5 ve 6. İstinaf sebepleri ile Yargıtay/Hukuk 112/2014'de yer alan istinaf sebepleri incelenecektir.şöyle ki,

Tüm bu istinaf sebeplerini iki başlık altında incelemeyi uygun görürüz.
Alt Mahkeme 1764/201-0 sayılı davadaki Davacı lehine hüküm
vermekle ve 54/2012 sayılı davadaki Davacının davasını reddetmekle hata yaptı.

Yukarıda ifade edildiği gibi, 1764/2010 ve 54/2012 sayılı davalarda karar verilirken, davaların layihalarının esas alınması gerekmekted-ir. 1764/2010 sayılı davanın Müdafaa Takririnde Davalı (a) Alpet ve bayilerinin personel ve/veya çalışanlarının ve/veya yakınlarının kampanyaya katılamayacağı kuralı bulunduğu, Davacının de böyle bir personelin yakın akrabası olduğu ve (b) Davacının çekil-iş neticesinde kazanan bileti, çekiliş tarihinden sonra aldığı için kampanyaya katılamayacağı ve dolayısıyla Davalı aleyhine haklı bir dava sebebi bulunmadığı yer almaktadır. Konsolide edilerek dinlenen davada, 54/2012 sayılı davadaki Müdafaa Takririnde i-leri sürülen daha farklı iddialar da gündeme gelmiştir. Ancak Davalının Müdafaası 1764/2010 sayılı dava maksatları bakımından sadece yukarıda sıralanan iki başlık ile kısıtlı kabul edilmelidir.

Emare No.1'e bakıldığında, kampanya koşulları içerisinde son- cümle şöyledir:

"Çeki