-D. 42/2012 Yargıtay/Hukuk 10/2012
(Girne Dava No: 2003/2011)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Narin F. Şefik, Hüseyin Besimoğlu, Mehmet Türker.
İstinaf eden: Yalçın Koçyiğit, Girne-
(Davalı)
ile -
Aleyhine istinaf edilen: Alfa Kaynakkan, Girne
(Davacı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Akan Gürkan
Al-eyhine istinaf edilen namına: Avukat Mustafa B. Asena.

Girne Kaza Mahkemesi Başkanı Tanju Öncül'ün 2003/2011 sayılı davada 12.1.2012 tarihinde verdiği karara karşı, Davalı tarafından yapılan istinaftır.

-------------

H Ü K Ü M

Narin F. Şefik: Huzur-umuzdaki istinaf, Bidayet Mahkemesinin 12.1.2012 tarihli kararından yapılmıştır. 1.11.2011 tarihli seri usulde hüküm talep eden istidanın kararını veren Bidayet Mahkemesi, "Davalının davanın esasına ilişkin savunmasında gerçekten başarılı olma ihtimali old-uğuna dair ikna edilmediğinden" Davacı lehine ve Davalı aleyhine 500,000 Sterlin için hüküm vermiştir. Bidayet Mahkemesi ayrıca, 30.3.2011 tarihinden ödenme tarihine kadar 500,000 Sterlin üzerinden yılda %10 faiz ödenmesine ve Davalının Davacıya 5,500 Türk- Lirası dava masrafı ödemesine emir vermiştir. İstinaf, Bidayet Mahkemesinin bu kararından yapılmaktadır.

Seri şekilde hüküm istidası dosyalanan davanın olguları şu şekilde özetlenebilir: Davacı, tasarrufunda bulunan ve Davalının keşide ettiği, tarih kıs-mı boş bırakılan, Kıbrıs Altınbaş Ltd.e ait olan 500,000 stg. miktarındaki çekin tarih kısmını doldurarak, 31.3.2011 tarihinde, Creditwest Bank Ltd.in Güzelyurt Şubesine, HSBC Bank A.Ş. Girne Şubesi vasıtasıyla ibraz etti. Çek karşılıksız olduğu için ödenm-edi. Davacı, Talep Takririnde, çekin kendisine teminat maksatları için Davalı tarafından verildiğini ileri sürmekte ve dava yoluyla çek miktarının faizleriyle birlikte ödenmesini talep etmektedir.

Davanın tebliğine müteakip, Davalı tarafından ispat-ı vü-cut kaydı yapıldıktan sonra, Davacı, tadil edilmiş şekli ile Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğü Emir 18 nizam 1A ,2 ve Emir 48 nizam 2'ye istinat ettirdiği, seri şekilde hüküm talep eden bir istida dosyaladı.

İstidaya ekli yemin varakasında Davacı, Talep Ta-kririnde ifade ettiklerini tekrarladıktan sonra, Davalının dava konusu çekin keşidecisi olarak dava edildiğini, çekin karşılığı olmadığı için ödenmediğini, çekin ödenmediğini Davalıya bildirmek mecburiyetinde olmadığını ve/veya böyle bir mükellefiyetten mu-af tutulduğunu iddia etti. Davacı, devamla, takriben 22.4.2011 tarihinde Güzelyurt Kaza Mahkemesinde Davalının Davacı aleyhine 537/2011 sayılı bir dava dosyaladığını, bu davada, Davalının, Davacının dava konusu çeki hile ile elinde bulundurduğunu ve çekin- Davacı tarafından tahrip edilidiğini iddia ettiğini ve Mahkemeden mezkûr çek ile ilgili herhangi bir işlem yapılmaması ve/veya çek yasağına Davalının girmesi ile ilgili işlemlerin başlatılmamasını içeren bir declaratory jugdement talep ettiğini, ancak Mah-keme tarafından böyle bir emir verilmediğini belirtti. Davacı talebine, Davalının savunması ile ilgili yemin varakasının sonunda, "bu davadaki taleplerim hususunda Davalının herhangi bir müdafaası yoktur ve/veya olamaz." demekle yetindi.

Seri şekilde hü-küm talep eden istidaya dosyalanan itiraz ihbarnamesine ekli yemin varakasında, Davalı, Aralık 2003 tarihinde Altınbaş Bank. Ltd.deki hesabına bağlı çek defterinden 115917 No.lu çeki Davacıya teminat olarak verdiğini, ancak verdiği tarihte çekin doldurulma-dığını, Davacı teminatın karşılığını aldığı halde, teminat çekini hile ile elinde bulundurmaya devam ettiğini ve çeki iade etmediğini, dolayısıyla Davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını ve çekin ödenebilinir bir çek olmadığını, Güzelyurt Kaza Mahkemesin-de açılan 537/2011 sayılı davanın henüz sonuçlanmadığını ve o davadaki talebin halen gündemde olduğunu ifade edip, Güzelyurt Kaza Mahkemesinin mezkûr teminat çeki ile ilgili çek yasağına girmeyi engelleyici bir emri vermeyerek, bu konuda Yüksek İdare Mahke-mesine gidilmesi gerektiği görüşünü belirtmesi üzerine de, aynı çek ile ilgili Yüksek İdare Mahkemesinde 83/2011 sayılı bir dava ikame edildiğini, Davacının davasına makul bir müdafaası olduğunu, ortaya iyi niyetli müdafaa koyabilecek durumda olduğunu, bun-un için makul sebeplerinin var olduğu inancında olduğunu ifade ederek, müdafaasının temel hususlarını 6 başlık altında toplamıştır. Davalının, yemin varakasının 6. paragrafı aynen şöyledir:

"6- Davacı/Müstedi'nin yemin varkasının 7'nci paragrafını red -ve inkar ederim. İşbu davada makul bir müdafaam olduğunu (existence of a fair case for defence) ortaya iyi niyetli müdafaa koyabilecek durumda olduğumu ve bunun için makul sebeplerimin var olduğunun (existence of reasonable grounds for setting up a defence- or bona fide defence) inancındayım. Müdafaamın temel hususları ie yukarıda 3'üncü paragraftaki iddialarım ile birlikte şöyledir:

Davacı/Müstediye herhangi bir borcum ve/veya Davacı/Müstedi'nin benden herhangi bir alacağı bulunmamaktadır.
Davacı/Müstedi i-şbu teminatın karşılığını aldığı halde işbu teminat çekini hile ile elinde bulundurmaya devam etti ve söz konusu çeki bana iade etmedi, teminat çekini bulamadığını ve/veya unuttuğunu söyleyerek bana vermekten kaçındı. Teminat hususunda Muhterem Mahkemeye t-eferruatlı şahadet vermek niyetindeyim.
Sözkonusu çek üzerinde yazılı olan tarih Alfa Kaynakkan ve/veya ajanları tarafından yazılmıştır. İşbu çek takriben 2003 tarihinde verilmiştir, ki bu çekin gerçek tarihidir ve dava konusu çek zaman aşımına uğramıştır.-
Sözkonusu çek üzerinde rakamsal olarak yazan miktar ile yazı arasında fark vardır. Bu farkın Davacı/Müstedi ve/veya ajanlarının işbu çek üzerinde tahribat yapmasından kaynaklandığını düşünmekteyim.
Davacı/Müstedi kendisine verilen teminatın karşılığını a-lmıştır ve işbu dava altında Davacı/Müstedi'nin hüküm elde etmesi haksız zenginleşmesine neden olacaktır.
Davacı/Müstedi'nin işbu dava altında hüküm elde etmek istemesinin diğer bir gayesi ise, 3. Şahıslara sözleşme yolu ile satılıp Davacı/Müstedi'nin de g-elir elde etmiş olduğu ve halen benim adıma kayıtlı olan villalar ve/veya taşınmaz mallara memorandum gibi engeller koymak ve bu taşınmaz malların satışından öncelikli alacaklı olarak gelir elde etmektir. Bunun gerçekleşmesi halinde Davacı/Müstedi'nin aynı- taşınmaz mallardan ikinci kez gelir elde edeceği ve 3. Şahısların haklarının ise gasp edileceği inancındayım. "

Davalı, Davacının istidasının seri usulde hüküm temin etmesi için gerekli kriterlerden yoksun ve yersiz olduğunu, kendisinin makul, ciddi, hak-lı sebepleri olan bir müdafaasının olduğunun ortada olduğunu ve şartsız olarak müdafaa dosyalayabilmesinin adil olacağı inancında olduğunu ifade ederek, istidanın reddedilmesini talep etmiştir.

Bidayet Mahkemesi, 12.1.2012 tarihinde verdiği kararında, Da-valının üzerinde durduğu Y/H 6/2009 (D.20/2010)'un tadil edilmiş Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğü Emir 18 nizam 1A ile ilgili Bidayet Mahkemesini bağlayan bir içtihat olduğunu kabul etmemiş, tadil edilmiş şekli ile Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğü Emir 18'i y-orumlamış ve yorumunda (Mavi 71'de) Davalının, davanın esasına ilişkin savunmasında gerçekten başarılı olma ihtimali olduğuna dair, Mahkemeyi ikna ettiği takdirde, savunma hakkı elde edebileceğini, aksi takdirde ise, Davacı lehine hüküm verileceğini belirt-miştir.

Bidayet Mahkemesi, bu kuralı koyduktan sonra, "savunmada gerçekten başarılı olma ihtimalini" Mavi 72'de "Davalının ortaya koyacağı savunma ile Davacının davasının ret ve iptal edileceğini, diğer bir deyişle Davacının davasını kaybedeceğini, yani -savunmaya imkan verilirse, aleyhine çıkması talep edilen hükmün verilemeyeceğini, ihtimaller dengesi boyutunda ortaya koyması ve bu noktalarda mahkemeyi ikna etmesi şeklinde" yorumlamıştır.

Bidayet Mahkemesi Mavi 75'de "Davalının şahadeti incelendiğind-e, çekin Davacıdan istendiği ve Davacıya ilgili devrede borcu olmadığı temel noktaları üzerinde durduğu, itiraznamaye ekli yemin varakasında yer alan, çekin teminat çeki olduğu, çekte tahrifat yapıldığı, çeki Davacının doldurduğu, fahiş faiz talep edildiği- ve çekin zamanaşımına uğradığı noktalarında ise ciddi bir argüman getirmediği", bu nedenle, bu iddialara değer verilmemesi gerektiğini ifade etmekle birlikte, yine de iddiaları değerlendirmeyi uygun görmüştür.

Bidayet Mahkemesi, Davalının savunma olarak -ele alınmasını talep ettiği 7 hususu sıralayarak, bunları teker teker incelemiş ve reddetmişir. Bidayet Mahkemesinin incelediği hususlar: 1) çekin teminat maksatları için verilen bir çek olduğu, 2) Davacının, çeki hile ile elinde bulundurduğu, 3) çekte tah-rifat yapıldığı, 4) çeki Davacının doldurduğu, 5) fahiş faiz talep edildiği, 6) çekin zamanaşımına uğradığı, 7) herhangi bir borç olmadığı için çek üzerinden hüküm elde edildiği takdirde fazladan hüküm alınacağı hususlarıdır.

Bidayet Mahkemesi, yaptığı i-ncelemeler neticesinde, çekin teminat çeki olarak verilmiş olduğu savunmasında davadaki taleplere karşı Davacının başarılı olma ihtimalinden söz edilemeyeceği, yine Davalının çek bedelini ödediğini de Mahkemeyi ikna edecek şekilde ortaya koymadığı, zamana-şımı konusunda ise, çekte tahrifat yapıldığı ve çekin Davacı tarafından doldurulduğu iddiaları ile birlikte ele alınması gerektiğini, bu konularda da, Davalının başarılı olma ihtimalini ortaya koymadığını belirtmiştir.

Bidayet Mahkemesi, çeki imzalayıp D-avacıya veren Davalının, Davacıya çeki doldurma yetkisi verdiğini, bunun aksini ispat etme yükümlülüğünün de Davalıda olduğunu ve Davalının bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini ifade etmiş, Davacı tarafından çekin hile ile elde bulundurulduğu noktasında i-se, şahadette Mahmut Bey'den bahsedilmesine rağmen, bu kişinin tanık olarak da dinletilmediğini, destekleyici şahadet olmadığından, Davalının bu konuda savunmasında haklı olduğunu söylemenin mümkün olmadığını söylemiştir. Yine Bidayet Mahkemesi, Güzelyurt -Kaza Mahkemesinde ikame edilen 537/2011 sayılı davanın, takipsizlikten iptal edildiğini, YİM 83/2011 sayılı davadaki, 10 Haziran 2011 sayılı istidanın ise, geri çekildiğini vurgulayarak, Mavi 80'de, Bidayet Mahkemesi, Davalı tarafından davanın esasına ili-şkin savunmasında gerçekten başarılı olma ihtimali olduğuna dair ikna edilmediğinden, Davacı lehine 500,000 Sterlin, faiz ve dava masrafları için emir ve hüküm vermiştir.

İstinaf Eden/Davalı Bidayet Mahkemesinin bu kararından istinaf etmiş ve istinaf ihba-rnamesi ile 7 istinaf sebebi sıralamıştır. Bu istinaf sebepleri istinafın dinlenmesi aşamasında, 3 başlık altında toplanmıştır.

Birinci istinaf sebebi: Bidayet Mahkemesi, seri hüküm istidalarında uygulanacak mevzuat ile bu mevzuatta yer alan ispat külfe-ti ile ilgili prensibi yanlış uygulamıştır.
İkinci istinaf sebebi: Bidayet Mahkemesi, istidanın dinlenmesi safhasında Müstedi/Davacının sözlü tadilat müracaatına izin vermekle hata yapmıştır.

Üçüncü istinaf sebebi: Bidayet Mahkemesi, dava konusu çekin, D-avalının izni ile Davacı tarafından doldurulduğu hususunda bulgu yapmasına olanak kılacak şahadetin huzurunda olmamasına rağmen, bu konuda bulgu yapmakla hata yaptı.

Esasen bu istinafta karar verilmesi gerekli husus, tadil edilmiş şekli ile Hukuk Muhakem-eleri Usul Tüzüğü Emir 18 nizam 1A'nın getirdiği yeni ispat külfetidir. Bidayet Mahkemesinin de kabul ettiği gibi, Yargıtay/Hukuk 6/2009 (D.20/2010) Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğünün tadil edilmesinden sonraki bir tarihte verilmiş olmasına rağmen, bu karar-da tadil edilmiş Emir 18 nizam 1A irdelenmemiştir. Bu nedenle, bu kararın tadil edilmiş şekli ile Emir 18 nizam 1A için bağlayıcı bir niteliği olmadığını kabul etmekle Bidayet Mahkemesi hata yapmamıştır. Bu kararın, eski Emir 18 nizam 1 ile ilgili verilen- bir karar olarak kabul edilmesi gerekir. Böyle bir kararın tadil edilen yeni Emir 18 nizam 1A'ya uygulanması gerektiğini söylemek ise mümkün değildir. Bu konuda Bidayet Mahkemesinin herhangi bir hatası yoktur. Mevcut içtihatlarımızda tadil edilmiş şekli- ile Emir 18 nizam 1A altında verilmiş herhangi bir karar yoktur. Bu maddenin mehazı İngiltere'de halen kullanılmakta olan civil procedure nizamlarından Emir 24 nizam 2'dir.

Emir 18 Nizam 1A aynen şöyledir: