-D. 1/2016 Birleştirilmiş
Yargıtay/Ceza No: 8/2015 - 9/2015
(Lefkoşa Ağır Ceza No: 16367/2014)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti:Ahmet Kalkan, Gülden Çiftçioğlu, Bertan Özerdağ

-Yargıtay/Ceza No: 8/2015
(Lefkoşa Ağır Ceza No: 16367/2014)

İstinaf eden: Çiğdem Altınfincan, Merkezi Cezaevi - Lefkoşa

ile

Aleyhine istinaf edilen: KKTC Başsavcısı - Lefkoşa
A- r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Süleyman Dolmacı
Aleyhine istinaf edilen namına: Başsavcı Yardımıcı Muavini Ergül Kızılokgil

Yargıtay/Ceza No: 9/2015
(Lefkoşa Ağır Ceza No: 16367/2014)

İstina-f eden: KKTC Başsavcısı - Lefkoşa

ile

Aleyhine istinaf edilen: Çiğdem Altınfincan, Merkezi Cezaevi - Lefkoşa

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Başsavcı Yardımıcı Muavini Ergül Kızılokgil -
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Süleyman Dolmacı

Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı Ömer Güran, Kıdemli Yargıç Melek Esendağlı ve Yargıç Alev Ulunay'ın 16367/2014 sayılı davada, 2/2/2015 tarihinde verdikleri karara karşı, Sanık ve İddia Makamı t-arafından yapılan istinaflardır.

-----------

K A R A R

Ahmet Kalkan: Bu istinafta, Mahkemenin kararını, Sayın Yargıç Bertan Özerdağ okuyacaktır.

Bertan Özerdağ: Sanık ve İddia Makamı tarafından yapılan karşılıklı istinaflardaki olgular ve Alt Mahkem-enin ceza takdiri incelenmiştir.

İSTİNAF İLE İLGİLİ OLGULAR

20.1.2014 tarihinde saat 17.30 raddelerinde Lefkoşa - Güzelyurt anayolunun 5 ve 6 kilometreleri arasındaki çift şeritli yolda, sol şerit yol içerisinde, Güzelyurt istikametine LF 707 plakalı ara-cı ile seyretmekte olan Sanık, aşırı sürat ve dikkatsizlik sonucu direksiyon hâkimiyetini kaybetmesi sonucu gidişine göre yolun sağından yoldan çıkıp orta refüje çarparak kontrolsüz bir şekilde havalanmış ve karşı şeride geçmiştir. Sanığın aracının karşı ş-eride geçmesiyle, o esnada Lefkoşa istikametine doğru kendi yolunun sağ şeridinde seyreden Ayşe Hadımcı Candemir yönetimindeki JU 802 plakalı aracın sağ ön camının alt kısmına LF 707 plakalı aracın sağ ön yan kısmı ile çarptıktan sonra takla atmış ve yine -Lefkoşa istikametine doğru yolun sol şeridi içerisinde seyreden Naci Kanatlı yönetimindeki FZ 284 plakalı aracın tavanına LF 707 plakalı aracın alt kısmı ile çarpıp asfalt yol içerisinde durmuştur. Çarpmanın etkisiyle, JU 802 plakalı araç kontrolsüz bir şe-kilde gidişine göre orta refüjün içerisine düşüp ilerlemeye devam ederken, 2 adet trafik levhasına çarpmış ve 340 metre ileride durmuştur. Olay mahallinde JU 802 plakalı araçta yolcu olarak bulunan müteveffiye Figen Arkın, müteveffiye İmge Kozok ve araç sü-rücüsü müteveffiye Ayşe Hadımcı Candemir vefat etmiş, aynı araçta seyahat eden ve kaza neticesinde yaralanan Dilek Yılmaz ise kaldırıldığı hastanede aynı gün vefat etmiştir.

Kaza neticesinde, FZ 284 plakalı araçta bulunan Süheyla Kanatlı ve Fethiye Kanat-lı ile Sanık da yaralanmıştır.

Olay sonrasında yapılan tetkikte, Sanıkta alkol tespit edilmemiştir. Sanığın kazadan hemen önce cep telefonuyla görüşme yaptığı veya mesajlaştığı veya cep telefonu ile internet kullanımında olduğu hususunda görgü tanıkları- tarafından yapılan beyanlar incelenmiş ve bu hususta bu beyanı doğrulayıcı herhangi bir tespit yapılamamıştır.

Sanığın yönetimindeki LF 707 plakalı aracın kaza esnasındaki süratini tespit için yapılan incelemelerde, aracın kaza esnasında saatte 120 kilo-metrenin üzerinde bir süratte seyretmekte olduğu olgusu Mahkemeye sunulmuştu. Kaza yerinin 200 metre gerisinde 65 km sürat tahdidinin bittiğini gösteren levha bulunmaktaydı. Kaza anında yoldaki trafik yoğun, yol açık, hava alacakaranlıktı.

Sanığın trafi-k suçları ile ilgili bir sabıkası bulunmamasına rağmen, 6 kez sürat tahdidini aşımından dolayı rapor edilmiştir.

Sanık yazılı dava tebliğini kabul etmemesine rağmen, Mahkemede ilk önce 1, 2, 3 ve 4. davaları ve daha sonra da duruşması başlanan 5, 6 ve 7.- davaları ikrar değişikliği yaparak kabul etmiştir.

Sanık Avukatı, Sanık lehine dikkate alınmasını talep ettiği hafifletici olguları Mahkemeye sunarak, Sanığa mülayim bir ceza verilmesini talep etmiştir.

Sanık Avukatı, Sanığın 40 yaşlarında bir kişi ol-duğunu, liseden sonra çalışıp para biriktirerek üniversite eğitimi aldığını, ailesi ile hayatını sürdüren, sağlık problemi olan ve ailesinde de sağlık problemleri bulunan bir kişi olduğunu, çalışarak geçimini sağladığını, aynı zamanda ailesinin ve kardeşi -çocuklarının da bakımına ve geçimine katkı sağladı-ğını, kaza mahallinde bulunan yoldaki etkenlerin kazanın bu denli vahim meydana gelmesine etki ettiğini, kaza neticesinde işini kaybettiğini, sabıkasız olduğunu, pişman ve nadim olduğunu belirterek, Alt Ma-hkemeden bu hususların hafifletici sebep olarak dikkate alınmasını ve Sanığa kısa süreli bir hapislik verilmesini talep etmiştir.

Alt Mahkeme, Sanık lehine sunulan hafifletici sebepleri ve aleyhine sunulan ağırlaştırıcı sebepleri dikkate alarak, Sanığı, -kabul edip mahkum olduğu 1. davadan 5 yıl, 2. davadan 5 yıl, 3. davadan 5 yıl, 4. davadan 5 yıl, 5. davadan 1 yıl, 6. davadan 1 yıl, 7. davadan 1 yıl, 8. davadan 1 yıl, 9. davadan 1 yıl ve 10. davadan ise 3 ay hapis cezasına çarptırmış, hapislik cezalarını-n birlikte çekilmesine emir vermiştir.

Alt Mahkeme kararına istinaden Sanık tarafından, verilen cezaların fahiş olduğu gerekçesi ile 8/2015 ve İddia Makamı tarafından ise takdir edilen cezaların düşük olduğu gerekçesi ile 9/2015 sayılı istinaflar dosyala-nmıştır. Her iki istinaf birleştirilerek dinlenmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI

Sanık Avukatı istinafında özetle: Alt Mahkemenin Sanık lehine dikkate alması gereken tüm hafifletici sebepleri dikkate almayarak fahiş bir hapislik süresi takdir etti-ğini, yolda bariyer olmayışının kazanın bu denli vahim meydana gelmesine olan etkisini Sanığın lehine dikkate alması gerekli iken dikkate almayarak hata yaptığını, Sanığın kişisel durumunu, Sanık lehine belirtilen tüm hafifletici sebepleri hiç veya yeteri -kadar dikkate almayarak hata yaptığını iddia etmiş ve bu nedenle verilen hapislik cezalarının sürelerinin indirilmesini talep etmiştir.

İddia Makamı ise özetle: Sanık lehine dikkate alınması gereken tüm hafifletici sebeplerin dikkate alınmış olmasına kar-şın, ağırlaştırıcı sebeplerin hiç veya yeteri kadar dikkate alınmayarak verilen hapislik süresi cezasının tespit edildiğini belirtmiş ve bu nedenle ceza süresinin yükseltilmesini talep etmiştir.

İNCELEME:

İstinaf sebeplerini, tarafların iddia ve hukuk-i argümanlarını inceleyip değerlendirdik.

Bu istinafa konu ceza davasında, Sanığın ve İddia Makamının Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesinin ceza takdirine karşı dosyaladıkları her iki istinaf, birleştirilmelerine binaen birlikte ele alınıp incelenecektir. Huzur-umuzdaki her iki istinaf da Alt Mahkemenin ceza takdirine yönelik yapılmış olup, Sanık, hafifletici sebeplerin hiç veya yeteri kadar dikkate alınmayıp yüksek veya fahiş bir ceza takdir edildiğini, İddia Makamı ise bunun tam aksine, Alt Mahkemenin ağırlaştı-rıcı sebepleri hiç veya yeteri kadar dikkate almayarak bir karara vardığını ve bu nedenlerle Sanık ceza süresinin indirilmesini İddia Makamı ise yükseltilmesini talep ve iddia etmişlerdir.

Tarafların istinaflarına konu, Mahkemece takdir edilen cezalarda, -Sanık lehine dikkate alınmadığı iddia edilen hafifletici sebepler, Sanık aleyhine dikkate alınmadığı iddia edilen ağırlaştırıcı sebepler ve ceza takdiri tek başlık altında incelenecektir.

Sanık lehine dikkate alınmayan hafifletici olgular hakkındaki isti-naf:

Sanık Avukatı tarafından, Sanık lehine beyan edilen hafifletici sebeplerin hiç veya yeteri kadar dikkate alınmadan Alt Mahkeme tarafından ceza takdiri yapıldığı iddia olunmak-tadır. Sanığa verilen cezaları incelemeden önce, ölümlü trafik kazasına se-bebiyet veren bir sanık lehine alınması gereken veya alınabilecek faktörlerin tespitinde fayda vardır.

R. v James Thomas Boswell(1984) 79 Cr. App. R. 277 davasında, ölümle neticelenen trafik kazalarında ceza takdir edilirken, sair şeyler yanında dikkate -alınabilecek hafifletici sebepler (mitigation) sıralanmıştır:

"On the other hand the mitigating features may be numbered as follows amongst others. First of all the piece of reckless driving which might be described in the vernacular as a "one off," a mo-mentary reckless error of judgment: briefly dozing off at the wheel (Beeby (1983) 5 Cr.App.R.(S.) 56, to which reference was made in the course of argument)-, sometimes failing to notice a pedestrian on a crossing. Next, a good driving record will serve the defendant in good stead. Good character generally will also serve him in good stead. A plea of guilty will always be taken into account by the sentencing c-ourt in favour of the defendant. Sometimes the effect on the defendant, if he is genuinely remorseful, if he is genuinely shocked. That is sometimes coupled with the final matter which we wish to mention as being a possible mitigating factor, namely where -the victim was either a close relative of the defendant or a close friend and the consequent emotional shock was likely to be great."

-İlgili Kararda mahkeme tarafından sıralanan hafifletici sebepler aşağıdaki gibi özetlenebilir:
"1- Kazanın bir anlık dikkatsizlik sonucu meydana gelmiş olması,
Sanığın temiz ve iyi bir sürüş sicili sahibi olması,
İyi bir karakter sahibi olunması,
S-uçun kabul edilmesi,
Sanığın kazadan dolayı yaşamış oldukları ve bunların sanığa etkisi"

Yukarıda belirtilen hafifletici sebepler ve cezalandırma ile ilgili genel ilke ve prensipler dikkate alınarak, Sanığa işlemiş ve mahkum olduğu suçlardan ceza verilme-si gerekmektedir.

Sanık Avukatının, Sanığın suçunu kabul beyanından sonra, Mavi 40, 41, 42, 43, 44 ve 45'de Mahkemeye sunmuş olduğu hafifletici olgular sıralanmaktadır. Alt Mahkemenin, Sanık lehine nazar-ı dikkate aldığı hafifletici olgular ise kararınd-a (Mavi 65) belirtilmektedir. Alt Mahkemenin kararında, hafifletici sebepler olarak sıraladığı olgular şöyledir:

"Özetle, sanığa takdir edeceğimiz hapislik süresini huzurumuza serdedilen tüm husus-ları, cezalandırma ilke ve prensiplerini, mevzuatı, bunun -yanı sıra sanığın suçunu kabul etmekle adaletin erken tecellisine koyduğu katkıyı, özür dileyip nedamet getirdiğini, Merkezi Cezaevi'nde geçirmiş bulunduğu uzunca bir süre olan hükümsüz tutukluluk süresini ve meseleyle ilgili tüm ahval ve şeraiti değerlend-irdikten sonra sanığı mahkum olduğu"

Görüleceği üzere Alt Mahkeme, Sanık Avukatı tarafından hafifletici olgular olarak sunulan, kaza neticesinde Sanığın işini kaybettiği, Sanığın çalışarak ailesinin ve kızkardeşinin çocuklarının bakımını ve geçimini sağl-adığı, Sanığın 2005 senesinden beridir sistematik Lupus Eritematozus tanısı konulmuş bir romatizmal hastalıktan muzdarip olduğu, bu kazadan dolayı işini kaybettiği ve cezasını çektikten sonra yaşı ve yaşadığı olay nedeniyle bir daha iş bulmasının çok güç o-lduğu, bu kazadan sonra yaşadığı maddi ve manevi kayıp ve üzüntülerden dolayı hayatının bir daha eskisi gibi olamayacağı, Sanığın sabıkasının bulunmadığı, 22 yıllık ehliyet sahibi bir kişi olarak hiçbir kaza sabıkasının olmadığı, kazanın bir anlık dikkatsi-zlik neticesinde yaşanmış olduğu hususlarında ileri sürülen iddiaları nazar-ı dikkate almamış, incelemeye tabi tutmamış, itibar edip etmediği hususunda bulguya varmamış ve kararına ulaşırken bu iddialara hiçbir değer vermemiştir. Alt Mahkemenin müdafaa ta-rafından sunulan bu iddiaları incelemesi, hafifletici sebep olarak dikkate alınmayacağı sonucuna varması halinde gerekçesini belirtmesi ve hafifletici sebep olarak dikkate almaya karar vermişse de "meseleyle ilgili tüm ahval ve şeraiti değerlendirdikten so-nra" şeklinde genel bir ifade kullanmak yerine bu sebepleri belirtmesi gerekirdi.

Sanık Avukatı, Sanık lehine en önemli hafifletici sebep olarak yolun durumu, çift şerit yolun ortasında bariyer olmaması ve yolun ortasındaki mevcut çukurun kazanın bu den-li vahim vuku bulmasına sebebiyet verdiği faktörlerinin dikkate alınmadığını iddia etmiştir.

Sanık Avukatı kaza mahallinde çift şerit yolun ortasında bulunan refüjün demir korkuluklarla ayrılmadığını, demir korkulukların konmamış olmasının kazanın oluşun-u ve vahametini etkileyip artırdığını, kaza sonrasında yetkililer tarafından yerinde inceleme yapılarak, daha sonraları kaza yerinde bariyerlerin konulması hususunda önlem alınması için girişimlerde bulunulduğunu belirterek, bariyerlerin olmamasının Sanık -lehine dikkate alınması gereken bir olgu olmasına rağmen Mahkeme tarafından dikkate alınmayarak hata yapıldığını belirtmiştir.

Alt Mahkeme yukarıda belirtilen bu iddiayı kabul etmeyerek, Sanık lehine hafifletici olgu olarak dikkate almamıştır.

Alt Ma-hkemenin bu olguyu Sanık lehine hafifletici sebep olarak dikkate alması gerekli miydi?

Bu hususun bir hafifletici sebep olarak dikkate alınmadığı iddiasını incelerken, kaza anındaki çevresel faktörlerin ve bilhassa süratin tespiti gerekir.

Alt Mahkeme-, Sanığa ceza takdir ederken Sanığın süratini, sürat haddini aşıp aşmadığını, ne kadar aştığını tespit ederek ağırlaştırıcı faktör olarak göz önünde bulundurmalıydı. Sanık Avukatının bu iddiasını incelerken, kaza esnasında Sanığın saatte 120 kilometrenin ü-zerinde bir seviyede seyretmekte olduğu hususunda Alt Mahkemeye olgu sunulmuştu.

Tehlikeli araç kullanıldığı hususunda bulguya varılabilmesi için bir kişinin yeterli ve dikkatli bir sürücünün göstermesi gereken ihtimamdan çok aşağı (far below) bir- ihtimam göstermiş olması ve bunun da objektif bir tespit olması gerekir. Bu konuda Smith and Hogan, Criminal Law, 8th ed. (1996) p. 506'da aşağıda belirtilen görüşe yer verilmiştir:

"In relation to the
driving
of the vehicle the relevant standard is ent-irely objective. It must be proved (i) that the way D drives falls 'far below' what would be expected of a competent and careful driver,
and
(ii) that it would be obvious to a competent and careful driver that driving in that way would be dangerous. The re-quirements at (i) and (ii) are obviously intended to be additional and are not meant to be two ways of expressing the same thing . Moreover the danger of the relevant harm must be 'obvious' to the competent and careful driver and this requires more than th-at the danger would have been foreseeable to the competent and careful driver, the situation must be one where the competent and careful driver would say that the danger was plain for all to see."

Atıf yapılan esere göre, yetenekli ve dikkatli bir sürü-cüye göre ilgili zararın gerçekleşme tehlikesinin
objektif olması ve bu zararın öngörülebilenden öte herkes tarafından sarih şekilde görülebilen bir nitelikte olması gereklidir.

Bu prensibi meselemize uyguladığımızda, Sanık aracı ile yolunda seyrederk-en, çift şerit yolu ayıran refüjün bariyerlerle ayrılmadığı ve bu nedenle ortada yer alan boşluktan bir aracın karşı şeride geçip diğer araçlara zarar verme tehlikesinin bulunduğu ve bu tehlikenin de aracın süratli kullanılması neticesinde ortaya çıkabilec-eği öngörülebilir bir durum iken, aracın daha salim bir hadde kullanılması durumunda böyle bir tehlikenin çok daha dü