-D.7/94 Yargıtay/Ceza 6/94
(Ağır Ceza Dava No. 1699/93, Mağusa)

Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: N. Ergina Salâhi, Taner Erginel, Metin A. Hakkı.

İstinaf eden: Erol Ni-yazi Birsoy, Merkezi Cezaevi, lefkoşa.
ile
Aleyhine istinaf edilen: KKTC Basşavcılığı.
A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Rifat M. Reis.
Aleyhine istinaf edien namına: Savcı smet Dağl-ar.

H Ü K Ü M

N. Ergin Salâhi: Buistinaf, mağusa Ağır Ceza Mahkemesinde 1699/93 sayılı davada yargılanan sanık tarafından ceza aleyhine dosyalanmıştır.

1.3.1993 tarihinde Mağusa Ağır Ceza Mahkemesi önünde yargılanan sanık aleyhine aşağıdaki 3 dava ge-tirilmişti:

-1. 16/77, 54/77 ve 36/82 sayılı Yasalarla tadil edilen 4/72 sayılı Uyuşturucu Maddeler Yasasının 2, 24(1)(a)(2)(3) maddeleri ile aynı Yasanın 6 ve 16. maddeleri tahtında isdar olunan ve 63/73 sayılı Nizamname ile tadile dilen 21/73 sayılı Uyuşturucu Maddel-er Nizamnamesinin 2, 8 ve 10(1) maddelerine aykırı oalrak 3-4.12.1987 tarihinde Gazi Mağusa'da genel oalrak yetkilen-dirilmiş veya ilgili Nizamne altında ruhsatı olamksızın 424.262 gram ağırlığındaki eroini temin etmek,
-
2. 16/77, 54/77 ve 36/82 sayılı Yasalarla tadil edilen 4/72 sayılı Uyuşturucu Maddeler Yasasının 2, 24(1)(a)(2)(3) maddeleri ile aynı Yasanın 6 ve 16. maddeleri tahtında isdar olunan ve 63/73 sayılı Nizamname ile tadil edilen 21/73 sayılı Uyuşturucu Madd-eler Nizamnamesinin2, 8, 11 ve 25. maddelerine aykırı oalrak 3-4.12.1987 tarihinde Gazi Mağusa'da genel oalrak yetkilendirilmiş veya ilgili Nizamname tahtında ruhsatı olmaksızın 424.262 gram ağırlığındaki eroin cinsi uyuşturucu maddeyi tasarruıfunda bulund-urmak:

3. 16/77, 54/77 ve 36/82 sayılı Yasalarla tadil edilen 4/72 sayılı Uyuşturucu Maddeler Yasasının 2, 24(1)(a)(2)(3) maddeleri ile aynı Yasanın 6 ve 16. maddeleri tahtında isdar olunan ve 63/73 sayılı Nizamname ile atdil edilen 21/73 sayılı Uyuştur-ucu Maddeler Nziamnamesinin 3, 5 ve 25. maddelerine aykırı aynı tarih ve mahalde ruhsatı olmaksızın 193.100 gram ağırlığındaki cannabis cinsi uyuşturucu maddeyi tasarrufunda buludnurmak-

suçları ile itham edilmiştir.

Sanık aleyhine getirilen 1. davayı k-abul etmemiş, 2. ve 3. davayı kabul etmiş, sanık aleyhine getirilen 1. dva için şahadet ibraz edilmediğinden bu davadan sanık beraat ettirilmiştir.

Olgular İddia Makamınca izahe dildikten sorna sanık lehindeki hafifletici sebepler ileri sürülmüş ve netic-ede Mahkeme sanığı 2. davadan 2 yıl, 3. davadan 6 ay hapis cezasına çarptırılmıştır.

İstinaf bu karardan yapılmakta olup aşağıdaki 2 istinaf sebebini içermektedir.

-1. Mağusa Ağır Ceza Mahkemesi sanığa hapislik cezası dışında bir ceza vermemekle hata etti.
-
2. Sanığın çarptırldığı hapislik cezaları prensip olarak doğru olsa bile alenen fahiştir ve Yargıtayın müdahalesini gerektirecek niteliktedir.

İstinafın duruşamsında müstenif avukatı bu gibi suçların ciddi suçlar olduğunu ve genellikle kamu yararı fakt-örü dikkate alıanrak hapis cezaları verildiğini teslim etmekle beraber sanığın özel hafifletici sebepleri bulunduğunu ileri sürmüştür. Müstenif avukatı sanığın başka birisinin teşviki ile 1.2.1987 tarihinde Rrcan havaalanından Londra'ya eroin cinsi uyuştur-ucuyu götürmeye çalıştığını ve 2.12.1987 tarihinde tasarrufunda 19 kusur kilo erionle yakalanarak yargılandığını ve 15 yıl hapis cezası ile 30.218 Sterlin para cezasına çaptırıldığını ifade etmiştir. Müstenif avukatının iddiasına göre müstenif Londra'da tu-tuklandığı sırada Mağusa'daki evi Mağusa Polisi tarafından yoklanmış ve itham konusu edilen 424.262 gram eroinle 193.100 gran ağırlığında cannabis bulunmuştur. Müstenif avukatına göre Mağusa'da Polisler tarafınan evinde bulunan uyuşturucu maddeler İngilter-e'ye ithal ettiği uyuşturucu maddelerden arta kalanlardır ve polis tarafından Mağusa'da evinde bulunan uyuştruucular evde bulunup alındıktan sorna İngiltere'ye polis tarafından götürülmüş ve sanıkla birlikte yargılanmakta olan bir başka sanığın meselesind-e Emare oalrak kullanılmıştır. Bu uyuşturucular daha sonra Kıbrıs'a getirilmiştir.

İddia makamı sanığın İngiltere'de aynı uyuşturucuların bir kısmı için yargılanıp 15 yıl hapis ve 30.218 Sterlin para cezasına çarptırıldığını, bu uyuşturucuların bir kısmı-nı teşkil eden ve sanığın Mağusa'daki evinde bulunan uyuşturucu maddelerin polis tarafından sanıkla birlikte yargılanmakta olan başka bir sanıkla ilgili meselede Emare olarak kullanıldığı yönündeki müstenif avukatının iddialarını teyit etmiştir.

Müstenif- avukatı, devamla, sanığın İngiltere'de çarptırıldığı 15 yıl hapis cezasının 5 yılını tamamladıktan sonra ilkin cezasının geriye kalan kısmını Kıbrıs Rum tarafında çekilmek üzere serbest bırakılmak istendiğini, sanığın bunu kabul etmediğini ve daha sonra s-anık hakkında alınan bukararın değiştirilerek (parolle release) iyi hâldeen şartlı olarak tahliye edildiğini ancak İngiltere'de kalamsına müsadde edilemyerek aynı kararla aleyhine ihraç emri verilip Kıbrıs'a gönderildiğini, sanık 11.1.1993 tarihinde Ercan -Hava Limanından giriş yaptığı sırada polis tarafından evinde bulunan ve ithamnamede cins ve miktarı belirtilen uyuşturucu maddeler için tutuklanarak müteakiben Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanıp 2. davadan 2 yıl, 3. davadan ise 6 ay hapse mahkûm edildiğini -beyan etmiştir.

Müstenif avukatının iddiasına göre Londra'da esas dava için yargılanıp 15 yıl hapse mahkûm edilen sanığın artık cezasını çekip ıslah olduğu nedeni ile serbest bırakıldığını, bu hususun Mahkemeye Emare olarak sunulan şartlı salıverme emrin-de (parole release) görüldüğünü, bu durum karşısında sanığın esas davanın bir parçasını teşkil eden ve evinde arta kalan eroin ve cannabis cinsi uyuşturucular içn betekrar yargılanmasının uygun dahi olmadığına, ancak teknik nedenlerle yargılansa bile bu öz-el durumun dikkate alınarak Mağusa Ağır Ceza Mahkemesince sanığa tekrar hapis cezası verilmesi doğru ve adil değildir.

Aleyhine istinaf edilen İddia Makamı müstenif avukatının serdettiği olguları kabul etmektedir. Ancak iki ayrı ülkede iki ayrı suç işlen-diği cihetle İngiltere'de yargılandığı esas davada Kıbrıs'ta tasarrufunda buludnurduğu uyuşturucular için yargılanmasının ve bunların nazarı itibare alınmasının olası olmadığını, bu nedenle burada yargılandığını ileri sürmüştür. İddia Makamı, ayrıca, bu ti-p suçların yaygın olduğu gibi sonderece sicci suçlar olduğunu ve İlk Mahkemenin kamu menfaatını dikkate alarak sanığa hapis cezası vermiş olmasının hatalı olmadığını, verilen hapis sürelerinin de makul olduğunu ileri sürmüştür.

yapılan argümanlar ışığınd-a istinaf sebeplerini ve sanığa takdir edilen cezaların aşikâr surette fazla olup olmadığını incelediğimde İlk Mahkemenin de teslim ettiği gibi bu tür suçların yaygın olup son derece ciddi suçlar olduğunu ve bu suçları işleyenlere kamu menfaatı faktörü dik-kate alınarak pek istisnai haller dışında işlenen suçla orantılı hapis cezaları verilmesi gerektiği ilkesinin doğru olduğunu kabul etmekteyim. Ancak sanığın evinde buludnurduğu ithamnamede konu edilen uyuşturucu maddelerin İngiltere'ye külliyetli miktarda -ithale dilen uyuşturucuların bir kısmı ve ondan arta kalanlar olduğu taraflarca kabul edilmektedir. Keza sanığın esas davada başka bir ülkede de olsa 15 yıl gibi uzun bir süre hapse mahkûm edildiği, burada yargılanması sırasında önemle üzerinde durulup dik-katea lınması gereken bir husustur.

İlk Mahkeme kararını incelediğimde bu gibi uyuşturucu madde tasarrufu davalarında normal olan ilkeleri doğru kullanıp uyguladığı, ancak sanığın İngiltere'de esas davada yargılanıp 15 yıl gibi uzun bir süre hapse mahkûm- edidliği, normal hayatına avdet edebilmek için şartlı serbest bırakıldığı hususalrını dikkate almadığı veya bunlara yeterince ağırlık vermediği görülmek-tedir.

Sanık Kıbrıs'ta yargılanmış olsa idi polis tarafından Mağusa'daki evinde bulunan ve bugün dav-a konusu edilen uyuşturucular için de kendisine dava getirilecek ve bunlar da nazarı itibare alınacaktı. Başka bir ülkede yargılandığı ve KKTC ile İngiltere arasında suçluların yargılanması ve iadesi hususunda bir anlaşma bulunmadığı cihetle İngiltere'deki- esas davasında bunlar dikkate alınmamıştır. Durum böyle olmakla beraber ve İngiltere ile KKTC arasında bir anlaşma olmamasına rağmen dünyadaki gelişmeler olan sanıkların bir memlekette başlayıp başka bir memlekette sonuçlandırdıkları suçlar için bir defad-a yargılanıp bir ceza verilme temayülü ve bu ilkenin yerleşmiş olduğunu dikkatea ldığımızda teknik imkânsızlıklara rağmen yine de bu hususları lâyıkı ile değerlendirerek sanığa bu olgular ışığında adil br ceza vermek mümkündür kanaatindeyim.

Bu özel olgu-lar ışığında Sanığa 2. dava