-D.14/83 Birleştirilmiş
Yargıtay/Ceza 46/83, 47/83, 48/83 ve 49/83

Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Başka-n, Salih S.Dayıoğlu, Niyazi F. Korkut

Yargıtay/Ceza 46/83
(Dava No.1802/83, Lef-koşa)

İstinaf eden: KTFD Başsavcısı
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: Mustafa Mazharoğlu, Kızılbaş, Lefkoşa.
A r a s ı n d a.

- Yargıtay/Ceza 47/83
(Dava No.1802/83, Lefkoşa)

İstinaf eden: KTFD Başsavcısı
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: Ali Kerman, Dağyol-u, Lefkoşa.
A r a s ı n d a.

Yargıtay/Ceza 48/83
- (Dava No.1802/83, Lefkoşa)

İstinaf eden: KTFD Başsavcısı
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: Hasan Çaltınoğlu, Lefkoşa
- A r a s ı n d a.

Yargıtay/Ceza 49/83
(Dava No.1802/83, Lefkoşa)

İstinaf eden: K-TFD Başsavcısı
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: Yaşar Duygu, Lefkoşa.
A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Osman Talât Enginsoy.
Aleyhine istinaf edilenler namına: Menteş Aziz.
-

Gümrüksüz mal bulundurma ve Güneyde imal edilmiş malı KKTC'ye getirme - Fasıl 315 Gümrük İdare Yasasının 41. maddesine dayanarak çıkarılan 75 sayılı Emirnamenin 4. maddesine aykırı olarak muhtelif eşyayı KKTC bölgesine kaçırmak - Fasıl 315 Gümrük İ-dare Yasasının 41. maddesinin kapsamı - KKTC'ye sadece denizden ve havadan eşya ithalinin Bakanlar Kurulu Emirnamesi ile yasaklanması veya tahdit edilmesi - Karadan yapılan ithalin bu madde kapsamına girip girmemesi.

Yorum - Fasıl 315 Gümrük İdare Yasasın-ın ithali yasak eşya ile ilgili 41. maddesinin tefsiri.

Beraat kararı aleyhine istinaf.

OLAY: Sanık 1 sabahleyin 7.00 civarında motosikletiyle Türk kesimini Rum kesiminden ayıran barikata yaklaştı ve orada görev yapmakta olan Sanık 2, 3 ve 4 ile konuşt-uktan sonra yol içerisindeki demir engeli kaldırdı ve Rum tarafına geçip motosikletini orada bıraktı. Daha sonra durur vaziyette olan Woksvagen van tipi bir arabayla Türk tarafına geçti. Aynı gün Sanık 1'in ambarında Rum tarafından getirilmiş kaçak eşya b-ulundu. Sanıklar kaçakçılık yapmakla itham edildiler. Sanık 1 aleyhine ayrıca tasarrufunda kaçak eşya bulundurma davası getirildi.
İlk Mahkeme ambarda bulunan eşyaların ithali yasaklanmış eşyalar olduğunun kanıtlanamadığını gözönünde bulundurdu ve Sanı-kları beraat ettirdi. İddia Makamı beraat kararı aleyhine istinaf etti.

SONUÇ: Yüksek Mahkeme çoğunluk kararında, güneyden izinsiz herhangi bir malın getirilmesinin yasaklanmış olduğunu belirtti. Yetkili makamdan izin alındığının iddia edilmesi halinde is-e bu hususun iddia eden tarafından kanıtlanması gerektiğini vurguladı. Fasıl 315 madde 224'e göre gümrük kovuşturmalarında yasa altında yapılan emirname ve talimatnamenin mahkemeye ibraz edilmesi gerektiği kanısına varan çoğunluk kararı Sanıklar aleyhindek-i davalarda ilgili emirnamenin mahkemye ibraz edilmediğini gözönünde bulundurdu. Bu nedenle sanıkların olaya katılmış olmalarına rağmen mahkûm edilmelerinin yasal açıdan olanaksız olduğu sonucuna vardı ve beraat kararını onaylayarak istinafı reddetti.
A-zınlık kararı ise, Sanıkların itham oldukları Emirnamenin adli ihbar alınacak kadar tanınmış bir emirname olduğunu belirtti ve bu emirnamenin kanıtlanamadığı görüşünün yanlış olduğunu savundu.
____________________

H Ü K Ü M

Şakir Sıdkı İlkay, Başkan: İ-stinaf konusu meseledeki ithamname üç dava içermektedir. Bunlardan birinci dava altında tüm sanıklar, tadil edilmiş şekli ile Fasıl 315 Gümrük İdare Yasasının 208(1)(a) maddesine ve aynı Yasanın 41. maddesi uyarınca isdar olunan ve 232/80 sayılı Emirname i-le tadil edilmiş olan 75/75 sayılı Emirnamenin 4. maddesine ve Fasıl 154 Ceza Yasasının 20. maddesine aykırı olarak kaçakçılık yapmakla itham edildiler. 2. ve 3. dava sadece sanık 1 aleyhinedir. Sanık 1, 2. dava altında, tadil edilmiş şekli ile Fasıl 315'i-n 208(1)(b) maddesine ve tadil edilmiş şekli ile 75/75 sayılı Emirnamenin 4. maddesine aykırı olarak tasarrufunda kaçak eşya bulundurmakla ve 3. dava altında da Fasıl 315'in 211, 212(1)(c) ve 217. maddelerine ve yine Emirnamenin 4. maddesine aykırı olarak -tasarrufunda kaçak eşya bulundurmakla itham edildi.

Görüleceği gibi sanıklar aleyhine getirilen davalar Yasa maddelerine ilâveten tadil edilmiş şekli ile 75/75 sayılı Emirnameye de istinat ettirilmiştir. Bu Emirname yetkili makamdan izin almadan bölgemiz-e Güneyden mal getirilemeyeceğini, tasarruflarında bu gibi mal bulunduranların ise yetkili makamdan izin aldıklarını ispatla yükümlü olmalarını öngörmektedir.

Bu meselede ilkin tezekkür edilmesi gereken husus Emirnamenin Yasanın öngördüğü şekilde kanıtla-nmamış olduğuna dair Kaza Mahkemesinin hükmünde belirtmiş olduğu görüşün doğru olup olmadığıdır.

Yasanın 224. maddesine göre söz konusu Yasa altında isdar edilmiş veya yapılmış bir Emir veya Nizamatı içeren Resmi Gazete'nin veya böyle bir Emir veya Nizamı-n doğru bir sureti veya alıntısı olduğunu tasdik eden ve bir Gümrük sorumlusu (Collector) tarafından verilen bir belgenin ibrazı böyle bir Emir veya Nizamın isdarını veya yapılmış olduğunu ve yürürlükte bulunduğunu ilk nazarda gösteren şahadet sayılır. Gör-üleceği gibi söz konusu Emirname gibi bir Emirnamenin nasıl ispat edilebileceği 224. maddede gösterilmiştir. Ancak 224. maddede ispatın nasıl yapılabileceğinin gösterilmiş olması bu gibi bir emirnamenin münhasıran bu maddede gösterildiği şekilde ispat edi-lebileceği veya gerekli koşullar mevcut olduğu takdirde mahkemelerin böyle bir emirnameyi adli surette dikkate alamayacağı manasına gelmediği görüşündeyim. Kanımca bu gibi bir emirname, gerekli koşullar mevcut olduğu takdirde, mahkemeler tarafından adli su-rtte nazarı dikkate alınabilir.

Önümüzdeki meselede söz konusu edilen Emirname 1975'ten beri uygulanmaktadır ve İstinaf Mahkemesi de dahil mahkemeler önündeki benzeri meselelerde, örneğin Birleştirilmiş Yargıtay/Ceza 3/79 ve 4/79'da, konu edilmiştir. Esa-sen, kanımca, Güneyden bazı malların getirilmesinin yasaklanmış ve bazılarının da izne tabi olduğunu sair bir deyimle tadil edilmiş şekli ile konu Emirnamenin mevcudiyetini bilmeyen Devletimiz sınırları içinde hemen hemen kimse mevcut değildir. Tüm bu nede-nlerle tadil edilmiş şekli ile söz konusu Emirname adli surette nazarı dikkate alınacak dercede maruf bir emirnamedir. Bu böyle olduğuna göre de Kaza Mahkemesi bu Emirnameyi adli surette dikkate almayıp kanıtlanmamış olduğu hususunda bulgu yapmakla hatalı -hareket etmiştir.

Yukarıda varmış olduğum karar muvacehesinde şimdi de sanıkların itham oldukları suçlardan kabahatlı bulunup bulunamayacaklarını tezekkür etmem gerekir. Meselenin olguları Sayın Yargıç Salih Dayıoğlunun hükmünde izah edilmiştir. Bu neden-le benim bunları burada tekrarlamaklığım gerekmemek- tedir. Mahkeme huzurunda kanıtlanmış bulunan olgular ışığında 3. sanığın olay sırasında tuvalette olmasının söz konusu olmadığı ve barikatta cereyan edenlerin bilgisi dahilinde cereyan etmiş olduğu husus-unda Sayın Yargıç Salih Dayıoğlunun görüşüne katılırım. 4. sanığın durumunu ise daha farklı mütalâa etmekteyim. Kaza Mahkemesi, hükmünden anlaşıldığına göre, sözü edilen vanın barikattan geçişi sırasında 4. sanığın nizamiyede bazı kayıtlar yapmakla meşgul -olduğu cihetle olayın cereyan tarzı ve mahiyetinden gerektiği şekilde haberdar olmamasının muhtemel olduğu kanaatına varmıştır. Kaza Mahkemesinin bu kanaatına, meselenin tüm ahval ve şeraiti ışığında ve oradaki sorulu emniyet görevlisinin 3. sanık olduğu -ve van geçerken dışta barikatta hazır bulunduğu da göz önünde tutulduğunda, müdahale etmenin doğru ve salim olmayacağı ve bu nedenle 4. sanığa şüphenin menfaatının verilmes