-D. 2/2012
Yargıtay/Ceza 40/2011
(Gazimağusa Taminat No: 347/2011)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Narin F. Şefik, Hüseyin Besimoğlu, Ahmet Kalkan.
İstinaf eden: Fatih Durdu, Me-rkezi Cezaevi, Lefkoşa
(Zanlı)
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: KKTC Başsavcısı, Lefkoşa
(İddia Makamı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Me-nteş Aziz
Aleyhine istinaf edilen namına: Savcı Ahmet Özlemler.

Gazimağusa Kaza Mahkemesi Yargıcı Banu Soyer'in Teminat No: 347/2011 sayılı davada 11.10.2011 tarihinde verdiği karara karşı, Zanlı tarafından yapılan istinaftır.

-----------------

H Ü K -Ü M

Narin F. Şefik: İşbu istinaf, İstinaf Eden/Zanlının Gazimağusa Ceza Mahkemesi Yargıcı huzuruna 11.10.2011 tarihinde teminat maksatları için çıkarılması neticesinde "Zanlının aleyhindeki davaları görüşülünceye kadar her halükarda 2 ayı geçmemek kaydı- ile, cezaevine gönderilmesi" doğrultusunda verilen emir aleyhine yapılmıştır.

Zanlının 7.10.2011 tarihinde saat 20.00 raddelerinde
BB 352 KR plakalı salon aracı ile Dipkarpaz-Yenierenköy anayolunun 1-2 kilometreleri arasında seyrettiği bir esnada meyd-ana gelen kaza neticesinde 1 kişi ölmüştür. İddia Makamı Zanlı aleyhine 1) ağır ihmal derecesine varmayan ve ihmalkarane araç sürüp ölüme sebep olmak, 2) dikkatsiz ve ihmalkarane araç sürüp trafik kazası yapmak, 3) bir yolda ihtiyatsızca acele ve halka teh-like teşkil edecek şekilde araç sürmek, 4) mümkün mertebe yolun solunu muhafaza etmeyip yolun sağından sürmek, 5) 70 kilometreyi aşkın sürat tahdidi olan bir yolda 70 kilometreyi aşkın bir hızla sürmek suçlarının oluştuğu ileri sürmüştür.

Zanlı kazadan -sonra tutuklanıp soruşturma maksatları için Mahkeme huzuruna çıkarılmış, en son 11.10.2011 tarihinde Gazimağusa Ceza Mahkemesi huzuruna getirilerek teminata bağlatılmak istenmiştir. Teminat duruşmasında İddia Makamı tarafından sunulan şahadette Zanlı aleyh-ine başlatılan tahkikatın tamamlandığı ifade edildikten sonra Zanlının Balıkesir-Türkiye doğumlu olup 1985 yılından beridir Fransa'da ikamet ettiği, 6.10.2011 tarihinde KKTC'ye eşi ile birlikte balayına geldiği, Zanlının KKTC ile herhangi bir ilişkisi, bağ-ı olmadığı, Zanlının serbest kaldığı takdirde gayriyasal yollardan kaçma ihtimalinin yüksek olduğu belirtilerek, bu nedenlerle davasında hazır bulunması için 3 ayı geçmemek üzere cezaevinde tutuklu kalması, ayrıca sürüş ehliyetinin polis tarafından tutulma-sı talep edilmiştir.

İddia Makamı namına şahadet veren Müfettiş Muavinini Zanlı Avukatı duruşma esnasında istintaka tabi tutmuştur. Yapılan istintak kazanın nasıl meydana geldiği üzerine yoğunlaşmıştır. Mahkemenin ikazı üzerine Zanlı Avukatına teminat -maksatları için soruları olup olmadığı sorulmuştur. Ancak Zanlı Avukatı İddia Makamı tarafından Zanlının KKTC ile ilgisi olmadığı ve kaçma ihtimali yüksek olduğu doğrultusundaki şahadetine rağmen bu konuda İddia Makamı Tanığını hiçbir şekilde istintak etme-miştir.

Zanlı Avukatı teminat ile ilgili Mahkemeye hitabında şunları söylemiştir. "Muhterem Mahkemeniz uygun görürse bu teminat maksatları bakımından takdir edeceği teminatı Muhterem Mahkeme veznesine yatırmaya hazırdır. Bu yönde takdir Mahkemenizin-dir."

Huzurundaki tek tanığın şahadeti ve de yapılan hitap neticesinde Mahkeme aşağıdaki şekilde emir vermiştir.

"MAHKEME: İddia Makamının ibraz etmiş olduğu şahadet,
Zanlı Avukatının istintakı ve beyanlar tetkik ve
tezekkür edildikten sonr-a, huzurumdaki meselenin
Ağır Ceza Mahkemesinin yetkisine giren ciddi bir mesele
olduğu, Zanlının ilk bakışta huzurumdaki şahadet
doğrultusunda mahkûm olma ihtimalinin olduğu,
Zanlının yabancı uyruklu olup, Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyetinde herhangi bi-r yasal statüsünün
olmayışı, bu cihetle meselenin niteliği de dikkate
alındığında, kaçma ihtimalinin yüksek olduğu
hususlarında bulgu yaparım.

Netice itibarıyle,
1. Zanlının, davaları görüşüleceğinde (görüşülünceye
kadar olmalı) her halükard-a (2) ayı geçmemek üzere
Merkezi Cezaevine gönderilmesine emir verilir.
2. Keza Zanlının, davaları Mahkemece sonuçlanmasına
kadar Motorlu Araç sürmesinin engellenmesi için
sürüş ehliyetine geçici olarak el konulmasına
emir verilir."

İ-stinaf Eden bu emirden 6 istinaf sebebi ile istinaf etmiştir:
Muhterem Bidayet Mahkemesi işbu kaza ile ilgili olan tüm
olguları gereğince tetkik ve tezekkür etmeyerek
müteveffanın işbu kazanın oluşumunda büyük oranda katkısal
kusurunun bulunabi-leceğini ve/veya Zanlının herhangi bir
kusurunun olamayacağını hiç nazarı dikkate almayıp Zanlının
2 ayı geçmeyecek bir süre ile tutuklu kalmasına ilişkin
emir vermekle hata etmiştir.

Muhterem Bidayet Mahkemesi Zanlının teminata bağlanması yön-ündeki teminat müessesesine ilişkin içtihadi ve yasal prensipleri dikkate almadı ve/veya eksik değerlendirdi ve Zanlıyı teminata bağlayıp serbest bırakacağı yerde, Zanlının serbest kaldığı takdirde yurt dışına kaçma olasılığı olduğu ve/veya bulunduğu yönün-de hiçbir ve/veya yeterli şahadet olmamasına rağmen bu yönde bulguya vararak Zanlının (2) ayı geçmeyecek bir süre ile tutuklu kalmasına emir vermekle hata etmiştir.

Muhterem Bidayet Mahkemesi huzurundaki şahadeti eksik ve/veya hatalı değerlendirdi, Muhter-em Bidayet Mahkemesi huzurundaki şahadeti doğru değerlendirmiş olsa idi Zanlıyı daha uygun koşullarda teminata bağlardı ve bunu yapmamakla hata etmiştir.

Muhterem Bidayet Mahkemesi, Zanlı aleyhine emir ve/veya karar verirken Zanlının kendisini yargılayan -Mahkemece mahkum edilene değin masum farzedilmesini öngören masumiyet karinesi ilkesini eksik ve/veya hatalı değerlendirdi.

Muhterem Bidayet Mahkemesi teminatla salıverilmenin bir insan hakkı, masumiyet karinesinin bir gereği ve müdafaa hakkının esası old-uğu ilkesini gözardı ederek hata etmiştir.

Muhterem Bidayet Mahkemesi Zanlının leyhine olabilecek hususları dikkate almayarak ve/veya yeterince dikkate almayarak hata etmiştir.

İstinafın dinlenmesi esnasında İstinaf Eden istinafını tek başlık altın-da değerlendirmeyi uygun görmüştür. Bu başlık altında Bidayet Mahkemesinin Zanlıyı uygun bir teminatla serbest bırakmayarak Zanlının cezaevine gönderilmesine emir vermekle hata ettiğini ileri sürmüştür.

Tahkikat altında olan bir olayın soruşturması -tamamlandıktan sonra bir Zanlının davasının görüşülmesi esnasında Mahkemede hazır bulunmasını sağlamak için Mahkeme teminat emri verirken uygulanan mevzuat Fasıl 155 madde 23 (A)'dır. 1992 yılında yapılan tadilat neticesinde Fasıl 155'e eklenen 23A maddes-i aynen şöyledir.

"23A. Hakkında mevcut yasalara aykırı hareket etmekten
dolayı cezai bir soruşturma veya kovuşturma başlatılan
veya devam eden bir Zanlı veya Sanık aleyhine, herhangi
bir Mahkeme, tutuklu olup olmadığına bakılmaksızın,
aş-ağıda belirtilen koşullara bağlı olarak yargılanmaktan
kaçmasını önleyici bir emir verebilir.
) Davası görüşülene kadar, Zanlının veya Sanığın, her ne
şart altında olursa olsun üç aydan fazla bir süre
olmamak kaydıyla tutuklu kalmasına-,
(2) Zanlının veya Sanığın pasaportunun polise teslim
edilmesinin ve belirlenecek süre içinde Kuzey Kıbrıs
Türk Cumhuriyeti hudutları dışına çıkmasının
yasaklanmasına,
(3) Zanlının veya Sanığın şahsen veya Mahkemeni-n veya
Mukayyitliğin uygun göreceği Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyetinde yerleşi