-D. 12/2011 Yargıtay/Ceza 37/2011
(Girne Ceza Dava No: 2482/11)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Narin F. Şefik, Hüseyin Besimoğlu, Ahmet Kalkan.
İstinaf eden: Göksel Bulut, Merkezi Cez-aevi, Lefkoşa
(Sanık)
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: KKTC Başsavcısı-Lefkoşa

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Altan Erdağ
Aleyhine istinaf edilen namına: Savcı Mustafa Atakara.

Girne Kaza -Mahkemesi Yargıcı Melek Esendağlı'nın 2482/2011
sayılı davada 24.8.2011 tarihinde verdiği karara karşı, Sanık tarafından yapılan istinaftır.

------------------

H Ü K Ü M

Narin F. Şefik: 58/0-5, 54/02 sayılı Yasalar ile tadil edilen 43/91 sayılı Yol ve Trafik Suçlarının Davasız Halli ve Ceza Puanı Yasası'nın 6 ve 9(5) maddeleri, 26/99, 63/02 sayılı Yasalar ile tadil edilen 9/88 sayılı Yol Güvenliği Yasası'nın 5 ve 11. maddelerine aykırı 30.4.20-11 tarihinde Girne'de Ziya Rızkı Caddesi'nde EE 652 plakalı aracı 50 mlg üzerinde 192 mlg alkollü olduğu halde sürmekle itham edilen Sanık aleyhindeki ithamı kabul etmiştir. Kendi ikrarı ile mahkum edilen Sanığa mahkum edildiği suçtan 2 ay hapis cezası ta-kdir edilmiştir. Huzurumuzdaki istinaf takdir edilen ceza aleyhine yapılmıştır.

Sanık, istinaf ihbarnamesi ile 4 istinaf sebebi ileri sürmüştür.
Muhterem Bidayet Mahkemesi Sanığa ceza takdir ederken diğer şeyler meyanında Sanığın geçmişi, karakteri, so-syal şahsiyeti kesilecek cezanın yardımına muhtaç kişiler üzerinde yapacağı olumsuz etkileri ve her davanın kendine özgü koşulları içinde cezalandırmaya etki yapabilecek faktörleri dikkate alması gerekirken avukatsız olan ve müdafaasını hukuki ve teknik an-lamda yapamayacak durumda olan Sanığı yeterince sorgulamamakla ve Sanığa 2 ay hapislik cezası vermekle hata etmiştir.

Sözgelimi,
(a) Sanığın sözleşmeli uzman er olduğu ve 30 gün veya daha
fazla hapis cezası alması halinde mukavelesinin iptal
edi-leceği ve işini kaybedebileceği hususu cezalandırmaya
etkin olduğu halde Muhterem Mahkemenin huzuruna
getirilmemiştir.

(b) Sanığın ailevi durumu bakmakla yükümlü olduğu kişiler ile
verilecek cezanın bu gibi şahıslara etkisi yeterince
d-eğerlendirilmemiştir.

Muhterem Bidayet Mahkemesi, kamu menfaatine gereğinden çok ağırlık vermekle ve Sanığın geçmişi ve sosyal durumunu verilecek cezaya etken olan faktörleri araştırmamakla ve/veya sorgulamamakla ve Sanığa 2 ay hapis cezası vermekle hatal-ı hareket etmiştir.

Muhterem Mahkeme, cezalandırılmadan güdülen gayenin Sanığı ıslah edip topluma faydalı bir fert olarak kazandırmak olduğu prensibini dikkate almamakla ve tam tersine ona verdiği cezayla onu mahvedici, işini kaybedici bir ceza ve onu 2 a-y hapis cezasına çarptırmakla hatalı hareket etmiştir.

Ahval ve koşullar altında ve kendini müdafaa edemeyecek ve/veya yeterince savunmayacak durumda olan Sanığa verilen 2 ay hapis cezası aşikar surette fahiş bir cezadır.

Sanık aleyhine dosyalanan ithamn-amede Sanığın itham
edildiği suç aynen şöyledir:

" İTHAM OLUNDUĞU SUÇ
Birinci Dava
58/05, 54/02 sayılı Yasalar ile tadil edilen 43/91
sayılı Yol ve Trafik Suçlarının Davasız Halli ve
Ceza Puanı Ya-sası'nın 6 ve 9(5) maddeleri 26/99,
63/02 sayılı Yasalar ile tadil edilen 9/88 sayılı Yol
Güvenliği Yasası'nın 5 ve 11. maddelerine aykırı
alkollü içki tesiri altında araç sürme.
SUÇUN TAFSİLATI

Sanık, 30.04.2-011 tarihinde Girne'de Ziya Rızkı
Caddesi'nde EE 652 plakalı aracı verilen nefeste saptanan
sınır olan 50 mlg üzerinde 192 mlg alkollü olduğu
halde sürdü."

Sanığa 2 aylık hapis cezası takdir edilen davanın safahatı Mavi 4 ve 5'de -görülmektedir. Sanık davasında avukatsız hazır bulunmuştur. Davanın ünvanında Sanığın mesleği kuaför olarak belirtilmektedir. Sanık itham edildikten sonra aleyhindeki ithamı kabul etmiştir. İddia Makamı 2 adet emare ibraz ettikten sonra olguların ithamnam-ede belirtildiği gibi olduğunu söylemekle yetinmiştir. Avukatı olmayan Sanık hafifletici nedenlerini içeren kısa bir beyan yaptıktan sonra Mahkemenin sorularına cevap vermiştir. Mavi 5'de Sanığın beyan ve Mahkemenin tevdi ettiği soru ve cevaplar aynen şöy-ledir:

"Sanık: Özür dilerim. 2 senedir benim Türkiye'de
boşanma davası vardır, eşimden ayrıldım, 2 senedir
de sürüyor bu dava. Tazminat davası açıldığı için
durumum biraz sıkışık, 400 milyon aylığım kalıyor
efendim. Aldığım askeriyedeki maaşımdan, -ödemede
biraz sıkıntı çektim efendim. Bu yüzden özür
dilerim.

Mahkeme sanığa sorar: İlgili gündeki vaziyet ne
idi ki alkol aldıktan sonra araba kullandınız?

Sanık: 2 senedir halen daha bitmeyen mahkemem var
efendim Türkiye'de boşanma davası ile il-gili efendim.
Onun biraz katkısı var efendim.

Mahkeme: Şimdi ne iş yapıyorsun Göksel Bey?

Sanık: Askeriyede çalışıyorum efendim uzman olarak."

Bidayet Mahkemesi aynı gün verdiği kararında Sanığın mahkum olduğu suçun en ciddi trafik suçlarından- birisi olduğunu, bu suçların arttığını ve yaygınlaştığını, alkol aldıktan sonra hiçbir şart ve koşulda direksiyon başına geçilmemesi gerektiğini ve bir başka araçla yola devam etme seçeneğinin tercih edilmesi gerektiğini, bu prensibin benimsenmesi ve yerl-eştirilmesi ve kamu menfaatının korunması için Mahkemenin benzeri suç işlemekten caydırıcı etkin cezalar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Bidayet Mahkemesi, Sanığın benzeri trafik raporları olduğunu, Emare 2 olarak ibraz edilen trafik rapor d-ökümünden Sanığın alkollü araç kullanmadan 2 kez cezalandırıldığını, Sanığın önceki cezalarından ıslah olmadığının anlaşıldığını belirterek bu hususu Sanık aleyhine değerlendirerek dikkate almıştır.

Sanığın Mahkemeye verdiği cevaplar neticesinde uzman er- olarak çalıştığını, ailevi sorunlarını ve Sanık ile ilgili tüm hususları Bidayet Mahkemesi dikkate aldıktan sonra özellikle Sanığın benzeri raporları olduğunu ve bunlardan ders almadığını, trafik ve yol güvenliğine dair bilinç ve farkındalığının gelişmedi-ğini dikkate aldıktan sonra Sanığa 2 ay hapis cezası takdir etmiştir.

Sanık, 4 istinaf sebebi ileri sürmekle birlikte esasen istinafını tek başlık altında incelemek daha uygun olacaktır. Sanık takdir edilen 2 ay hapis cezasının fahiş olduğunu iddia- etmektedir. İstinaf Mahkemesinde Sanık Avukatı tarafından temsil edilmiştir ve Bidayet Mahkemesinin bu cezayı takdir ederken Avukatsız hazır bulunan Sanığı daha detaylı sorgulaması gerektiğini, Bidayet Mahkemesinin Sanığın görevine ve özel durumuna yeteri-nce ağırlık vermeyerek, amme menfaatine ve benzeri raporlarına gereğinden fazla ağırlık vererek takdir ettiği hapis cezasının süresinin fahiş olduğunu ileri sürmektedir.

Genellikle İstinaf Mahkemesi, Bidayet Mahkemesinin takdir ettiği cezaya müdahale etm-ekten kaçınır. Ancak Bidayet Mahkemesi ceza takdir ederken dikkate alması gereken hususları dikkate almaz veya dikkate almaması gerekli hususları dikkate alırsa o zaman müdahale eder.

Ceza takdir edilirken uygulanan kriterler bir çok içtihat kararı-nda yer almaktadır. Yargıtay/Ceza 7/91 ve 12/91 (D. 4/91)'de bu kriterler şu şekilde ifade edilmiştir.

"1. Amme menfaatını korumak. Bu amaçla kesilecek
olan cezanın mahkûm olan şahsı veya başkalarını
betekrar mahkûm edildiği suça benzer ve/veya başka -
herhangi bir suçu işlemesini önleyecek nitelikte
olması. Başka bir deyimle cezanın sanığa ve başkalarına
ibret verici nitelikte olması.

2. Cezanın işlenen suçun vehameti ile orantılı
olması. Bunu sağlamak için de suçun nasıl ve hangi
koşullar altın-da işlendiğini göz önünde bulundurmak.

3. Kesilecek olan cezanın sanığın ıslahını ve
cemiyete faydalı bir insan olarak iadesini temin
eder nitelikte olması.

4. Sanığın karakter, sosyal şahsiyeti, geçmşteki
durumunu, kesilecek olan cezanın san-ığa ve himayesine
ve yardımına muhtaç olan kimselere yapacağı etkiyi
nazarı itibara almak.

5. Kesilec