-D.8/2009 Yargıtay/Ceza 26/2009
(Ağır Ceza Dava No:8214/2007,Lefkoşa)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti:Mustafa H.Özkök, Gönül Erönen, Seyit A.Bensen.

İstinaf eden: Şener Ortan, Merkezi Cezaevi - Lefk-oşa

- ile -

Aleyhine istinaf edilen: K.K.T.C. Başsavcısı - Lefkoşa

A r a s ı n d a.

-
İstinaf eden namına: Avukat Güner Göktuğ
Aleyhine istinaf edilen namına: Kıdemli Savcı Sami Erginalp.

Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı İlker Sertbay, Kıdemli
Yargıç Peri Hakkı ve Yargıç Füsun Cemaller'in 8214/2007 sayılı
davada 30.3.2009 tarihinde- verdiği karara karşı, Sanık tarafından yapılan istinaftır.

------------------

H Ü K Ü M

Mustafa H. Özkök: -4.11.2008 tarihinde Başsavcılığın ilk tahkikat yapılmadan davanın Ağır Ceza Mahkemesine havalesini talep eden müracaatını değerlendiren Lefkoşa Kaza Mahkemesi, Sanık Avukatının da itiraz etmediğini dikkate alarak Sanığı yargılanmak üzere Ağır Ceza Mahkemes-ine havale etmiştir.

Sanık, Ağır Ceza Mahkemesinde aşağıdaki suçlarla itham edilmiştir:
"İTHAM OLUNDUĞU SUÇ
Dava
Fasıl 154 Ceza Yasasının 255 ve 267. madde-
lerine aykırı kamu görevlisi tarafından sirkat.
-
SUÇUN TAFSİLATI

Sanık, 1/1/2000 ile 28/2/2001 tarihleri arasında
Lefkoşa'da, Kıbrıs Türk Elektrik kurumunda memur
olarak kamu görevinde bulunduğu bir zamanda,
müstehlikler tarafından elektrik borcuna- karşılık
makbuz karşılığı ödenen toplam 114.471.367.293.TL'yi
makbuz iptal etmek yöntemi ile kurum veznesine
yatırmayıp zimmetine geçirmek suretiyle mezkûr
meblağı sirkat etti.

İTHAM OLUN-DUĞU SUÇ

Fasıl 154 Ceza Yasasının 105. maddesine aykırı
mevkii kötüye kullanma.

SUÇUN TAFSİLATI

Sanık, birinci davada belirtilen tarih ve mahalde,
Kıbrıs Türk Elektrik Kurumunda memur olarak, görev-
yaptığı bir esnada mevkiinin verdiği yetkiyi kötüye
kullanarak, Kıbrıs Türk Elektrik Kurumunun
haklarına zarar getiren keyfi bir fiil yaptı,
yani müstehliklerden tahsilatını yaptığı toplam
114.471.367.293.TL parayı- ana kasaya yatırmayıp
sirkat etti."

Sanık, aleyhine getirilen davaları kabul etmediği cihetle davanın duruşması yapılmıştır. Duruşma sırasında İddia Makamı
15 tanık dinletmiş ve 26 adet emare ibraz etmiştir. Sanık ise bizzat şahadet vermi-ş ve 9 tanık dinletip 8 adet de emare ibraz etmiştir.

Davayı dinleyen Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi, sunulan şahadeti ve ibraz olunan emareleri inceledikten sonra Sanığı
her iki davadan da suçlu bulup mahkûm etmiş ve sırası ile
1. davadan 6 yıl, 2. -davadan ise 2 yıl hapislik cezası vermiştir.

Sanık, mahkûmiyet ve cezaya karşı işbu istinafı dosyalamıştır.

İstinafın duruşması sırasında İstinaf Eden Sanık Avukatı hitabını yazılı olarak sunmuş ve şifahi olarak yaptığı hitabında yazılı hita-bında belirttiği hususları tekrarlamıştır.

Aleyhine İstinaf Edilen Başsavcılık adına bulunan Savcı da hitabını şifahi olarak yapmıştır.

Sanık Avukatı hitabı sırasında 1. istinaf sebebi olarak ek şahadet çağırma yönündeki istinafında ısrarlı- olmadığını belirtmiş ve bu yöndeki 1. istinaf sebebini geri çekmiştir. Bu beyan ışığında İstinaf Edenin ek şahadet çağırmaması yönündeki istinafı geri çekildiğinden ret ve iptal olunur.

Sunulan şahadet ve ibraz edilen emareler ile dosya tetkik edil-dikten sonra meselenin olgularının kısaca şöyle olduğu anlaşılmaktadır:

Sanık, dava ile ilgili zamanlarda Kıbrıs Türk Elektrik Kurumunda kesme ve ulama görevlisi olarak çalışmakta idi ve elektriği kesilen kişilerin ve/veya kuruluşların ödemesi gereke-n miktarı ödemesini müteakiben PSM (Peşin satış makbuzu) kesmek suretiyle elektriği kesilen müstehliklerin elektriklerinin bağlantısını sağlamakta idi. Aynı zamanda elektriği kesilen kişilerin ödemesi gereken miktarları tahsil etmeye yetkili idi
ve tahsil-ât yapmak için ise (F) tipi elden yazılan makbuz kullanmakta idi. Gerek (F) tipi makbuz ile yaptığı tahsilâtın
ve gerekse PSM'ler ile yapmış olduğu tahsilâtın gün sonu dökümünü yapıp başveznedara teslim edip tahsil edilen miktarı deftere yazmakta idi. Bi-lâhare Sanık (F) tipi makbuzlar ile yapmış olduğu tahsilâtları ve bankalardan gelen dekontları bilgisayara işlemekte idi. (F) tipi makbuzlar ile PSM'lerle yapılan tahsilâtlarla ilgili bir sorun olmadığı ve bunların dava konusu olmadığı İddia Makamı tarafı-ndan da kabul edilmektedir. Sanık görevi icabı (F) tipi makbuzla tahsilât yapmakta idi. Veznedar olmadığı için (L) tipi makbuzlarla tahsilâtları yapmadığı şahadetle kanıtlanmıştır. Tanık 15 Sayıştay Başdenetçi Yardımcısı Ahmet Güvensoy'un da şahadetinde- Kasım 2000'de başlayan denetimlerinde yaptıkları inceleme sonucu 1.1.2000 ve 28.2.2001 tarihleri arasında toplam 132 günde Sanığın kullanıcısından 995 adet (L) tipi sıfır değerli makbuz elde edildiğini, diğer deyişle 995 adet (L) tipi sıfır değerli iptal -makbuzu elde edildiği ve sıfır değerli iptal edilmiş makbuzların müstehlik hesaplarına alacak verilmek suretiyle 114.471.367.393 TL'yi zimmetine geçirmek suretiyle sirkat edildiğini, iptallerin Sanığın kullanıcısından yapıldığının tespit edildiğini, müsteh-lik hesaplarına kimin tarafından alacak verildiğinin belli olmamakla beraber iptallerin Sanığın kullanıcısı tarafından yapıldığını
ve alacak verenin de Sanık olduğu kanaatine vardıklarını ve bu kanaata vardıktan sonra 995 adet makbuzla tahsil edilen mikta-rın Sanığın zimmetine verildiğini, bu sonuca varırken toplam 995 adet makbuzun 159 adedini test ettiklerini ve bu 159 adet makbuzun
134 adedinin Sanığın kullanıcısı tarafından iptal edilen sıfır değerli (L) tipi makbuzların müstehliklere alacak verildiğini-n saptandığını ve yukarıdaki hususların doğru olduğunu belirtmiştir.

Tanık 15, Sanığın PSM kestiği ve makbuzlardaki müstehlik-lerin hesabına Sanığın kullanıcısından elde edilen sıfır
değerli makbuzlarla alacak verildiği cihetle yukarıda belirtilen -miktarların Sanık tarafından sirkat edildiği sonucuna vardıklarını belirtmiştir.

Sanığın aleyhine getirilen davadan suçlu bulunup mahkûm edilebilmesi için Tanık 15'in de şahadetinde belirttiği gibi, öncelikle 114.471.367.393 YTL'yi tahsil etmiş olduğ-u ve yapmış olduğu bu tahsilâtı kurum veznesine yatırmayıp zimmetine geçirmek suretiyle sirkat ettiğinin makûl şüpheden ari olarak ispat edilmesi gerekirdi.

Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi kararı incelendiği zaman, ağırlıklı olarak Tanık 15'in şahadeti-ne dayandığı ve Sanığın izah edilen suçları işlediğini makûl şüpheden ari olarak ispat ettiği sonucuna vardığı anlaşılmaktadır. Mavi 279'da şunu söylemek-tedir:

"...Tanık, 159 adet işlemde kullanılan iptal
edilmiş '0' değerli 'F' serili ma-kbuzları
gösteren ve tümünün de Sanığın şifresi ile
yapıldığını belgeleyen Emareyi de Emare 13
olarak ibraz etmiştir. Bu Emare de ihtilafsız
sunulmuştur. Emare 13'den de görülebileceği
gibi 159 adet işlemden yani, Sa-nığın şifresi
ile oluşturulan ve iptal edilen '0' değerli
'L' serili makbuzlarla müstehlik hesaplarına
toplam 19.209.708.077 TL'sı alacak verildiği
ve böylece sadece bu 159 işlem ile Kurumdan
zimmete geçirmek suretiyle 19-.209.708.077 TL'sı
sirkat edildiği görülmektedir.
.............................................
.............................................
Bu 159 kişiyi bir başka kullanıcının
bulması, ödemeleri onun tahsil etmesi-, Sanığa
da 'PSM' kestirmesinin sonradan da Sanığın
şifresi ile '0' değerli 'L' serili makbuz
oluşturması, bunları iptal etmesi ve daha
sonra iptal edilmiş makbuz numaralarını
kullanarak 159 kişinin hesaplarına alacak
- vermesi olası mı?"

Sonuç olarak ise Mavi 289'da şu bulguya varmıştır:

" İddia Makamının sunmuş olduğu tüm şahadet
ve Emareler ve özellikle Tanık 15'in son derece
dürüst ve bir inceleme ve araştırmanın ürünü
şah-adet ve Emareleri bir bütün olarak değerlen-
dirdikten, keza yukarıdaki bulgu, kanaat ve
düşüncelerimiz sonrasında, ilaveten sormuş
olduğumuz soruların da ortaya koyduğu netice
sonrasında Sanığın her iki davadan da suçlu
-olduğuna ve İddia Makamının isbat külfetini
makûl şüphenin ötesinde yerine getirdiği
kararına varır ve neticede Sanığı her iki
davadan da suçlu bulur ve mahkûm ederiz."

Tanık 4 Mehmet Uzunboylu Mavi 40'da şahadetinde özetle
şu-nları söylemektedir:

"S. Ne maksatla verdiniz?
C. Bu çeki elektrik borcumu ödemesi için verdim.
Elektrik borcum ödendi.
S. Ödendiğini nerden bilirsiniz?
C. Borç bir sonraki faturamda borç görülmediği,
- gelmediği için anladım.
S. Bu yaptığınız ödemeye karşı bir lecer, bir
döküm aldınız mı? Sanık verdi mi size?
C. Yok.
S. Makbuz verdi mi?
C. Hatırlamıyorum.
S. Bu çeki siz Sanığa verirken sade-ce ve sadece
elektrik borcunuzun ödenmesi için verdiniz?
C. Evet."

Ağır Ceza Mahkemesinde İddia Makamı tanıklarından Tanık 6 Fuat Mertay Elektrik Kurumu Müdürü şahadetinde özetle Mavi 47,
48 ve 49'da şunları söylemektedir:

- "S. Bugün gördüğünüz mahkemedeki sanık kurumun
çalışanlarından biri miydi?
C. Evet.
S. Neydi görevi?
C. Lefkoşa bölge amirliğinde müstehlik işleri
ile tahsilat işleri ile, borçtan dolayı
elekt-riği kesilenlerin ödemeleri ile ilgili
o konularda çalışırdı.
S. Bu görevleri arasında bilgisayar kullanmak
da vardı değil mi?
C. Evet.
..........................................
.................-.........................
S. Sanığın bilgisayarının programını siz tesbit
ettiniz, incelediniz mi?
C. Hayır.
S. Sanığın bilgisayarında vezne programı olup
olmadığını bilir misiniz?
C. Bilmiyorum.
- ............................................
............................................
S. Ben size iddia ederim ki sanığın bilgisayarında
L vererek alacak verecek işlemi yapamazdı,
dolayısı ile L makbuzu d-üzenleyemezdi?
C. Normalde düzenlememesi gerekir. Ama bütün
yolsuzluğun büyük bir kısmını teşkil eden
olay budur. İptal makbuzları başka bilgisayar-
lardan da girip L makbuzu şeklinde ödenmiş
göstermek -yani yolsuzluğun en büyük hacimli
işlemlerinden biri de budur ve bilgisayarlar
buna elveriyordu. L makbuzu kesemezdi. Ama
yolsuzlukta yapılan L makbuzu kesmek değildi.
Başka iptal edilmiş makbuzları kullanarak- L
numarası elde etmek ve onu yeni bir makbuzmuş
gibi ödenmiş göstermek. Yani olmayan bir
makbuzu bilgisayara L olarak işletmek.
............................................
........................-....................
S. Sanık hiç veznede çalıştı mı?
C. Gördüğümü hatırlamıyorum veznede.
S. Ben derim ki sanık hiç veznede çalışmadı.
C. Görmedim ben şahsen.
S. Çalışmış olsaydı görecektiniz?
C. Büyük ihtim-al.
S. Bu şifreyi verme yetkisi kime aittir?
C. Bilgisayardan sorumlu olan memura."

Başveznedar olarak çalışan Tanık 7 Şenol Demiralp, Mavi 52, 53'de şunları söylemektedir:

"S. Nerde görev yaparsınız?
C. Elektrik Kuru-munda.
S. Nedir göreviniz?
C. Başveznedar.
.........................................
.........................................
S. Bu veznedarlar kaç kişiydi orda?
C. 5-6 kişi vardı.
S. Sanık da -bunların arasında mıydı?
C. Veznedar değildi. O kesme ulama ile
ilgiliydi.
S. Herhangi bir para tahsilatı yapardı değil
mi?
C. Kesme ulamaların. Elde makbuz.
S. Bu elde getirdiği makbuzların yatırıml-arını
size yapar mıydı?
C. Yapardı.
S. Nasıl alırdınız kendisinden?
C. Elde kesilenlerin ayrı makbuzları vardı. Önce
makbuzları keserdi günlük. Makinede vururdu.
Şeridini koyardı üzerine. Bana v-erirdi, ben
de sağlamasını yapardım. Ayni ise gün sonu
parasını alırdım.
S. Bunları herhangi bir deftere kaydeder miydin?
C. El makbuzlarının yoktu. Sistemde onların kaydı
yoktu. Onlar elde vurulurdu diye- onların
sistemde kaydı yoktu.
S. Size makbuzlarla getirip verirdi. Siz ne kadar
para aldınız o gün diye sizin tuttuğunuz bir
defter var mıydı?
C. Tabi onu yatırıma geçirirdik.
..................-.............................
...............................................
S. Bu saptamalar da 13. ciltte sayfa 2300'de
görülmektedir. Sanığın kesme ulamadan tahsil
ettiği paraların gerçek rakamı yansıttığını
- siz nerden bilebilir miydiniz?
C. Tabi makbuzlarda belli idi o.
S. İptal edilmişse bu makbuzlar?
C. Üzerinde iptal diye yazılırdı ve çakılırdı
üzerine. Onu vurmazdık, hesaba katılmazdı.
S. Yatırım tahs-ilat formlarında bu işlemler de
görülür müydü?
C. Elde kesilenler görünmezdi. Yekünüydü.
S. O yeküne göre siz gerekli tahsilatı alırdınız
ve gecikmeli olarak da alırdınız değil mi?
C. O dönemlerde yani verilir-di arkadaşlara alın
gidin köylere falan gibisinden. 1 hafta 10
gün gecikmeli olurdu."

Yine Tanık 14 Kurumda Müstehlik Hizmetleri Sorumlusu Osman Ernaz Mavi 146, 147 ve 149'da şöyle demektedir:

"S. Neydi görevi sanığın-?
C. Müşteri hizmetleri bölümündeydi. Kesme
ulamaya bakıyordu. Makbuz kesiyor, dekont
işliyor.
.............................................
.............................................
S. Bu -kestiği makbuzlar arasında F serisi
makbuzlar var mıydı?
C. Hep F serisi ve peşin satış keserdi zaten.
Ulama için kesilen makbuz keserdi.
S. Elde mi kesilirdi?
C. Elde kesilirdi bunların her ikisi de.
- ............................................
............................................
S. Bu ulama ücretini tahsil ederken sanık
müstehlik borcunun ödendiğine dair herhangi
bir evrak görmesi gerekir miydi?
- C. Görür tabi çünkü kendi keserdi zaten makbuzu.
S. Sanığın bu makbuz iptalleri ile ilgili
herhangi bir yetkisi var mı değil mi, herhangi
bir makbuzu iptal edebilecek bir pozisyonu
vardı.
C. Tabi. Ma-kbuz iptali yapılırdı tabi.

............................................
............................................
S. Bu L makbuzları ile ilgili bilginiz var mı?
C. Normal veznelerin kestiği, bilgisayarın
- ürettiği bir makbuzdur.
S. Sanık da L makbuzu kesebilir miydi?
C. Hayır sanık F makbuzu keserdi. Dekont işlerdi."

Tanık 15 Ahmet Güvensoy Sayıştay Başdenetçi Yardımcısı şahadetinde Mavi 155, 157, 158, 167 ve 168'de şunları söyleme-ktedir:

"C. Kasım 2000 yılında biz genel denetime başladık
Elektrik Kurumunda. Bu genel denetime başla-
dığımız süreç içerisinde bilahare tahsildarların
birinin yüklü miktarda geç yatırımları olduğu
duyu-mu geldi ve biz araştırmaya başladık.
Bilahare Şubat Mart 2001 aylarında kasa sayımı
yaptık. Bu kasa sayımı sırasında geç yatırımların
tesbitine yönelik bir çalışmamız oldu ve bu
çerçevede tahsildarların elind-eki makbuzları
elde kesilen makbuzları talep ettik. Bütün
makbuzlar geldi ancak, 432001, 432200 seri nolu
makbuz bloku istediğimiz gün bize teslim edilmedi
yaklaşık bir hafta sonra elimize geçti. Bilahare
- bu çerçevede araştırmalarımıza başladık.
................................................
................................................
........gün Ocak 2000'den 2.2.2001'e kadar olan
sürece ilişkin b-ütün işlemlerin (L) serili
makbuzlarla yapılan bütün işlemlerin günlük
uyuşturmaları yapıldı. Bu günlük uyuşturmalar
şöyle yapılıyordu. Günlük müstehlik hesaplarına
verilen alacak verilen miktarlar tahsilda-rlarca
(L) serili makbuzlarla yapılan tahsilatlar,
Bankalar aracılığı ile yapılan tahsilatlar ki,
bunların hepsi (L) serili makbuzlarla idi ve
bu karşılaştırma sonucunda belirli farklar bulduk.
.......-..........................................
................Emare 10 olarak iptal edilen ve
bilahare müstehlik hesaplarına alacak verilen
makbuz numaralarının tümünü ibraz ederim. Tümü
derken Sanığın dahil olduğ-u günlere ait. Bunlarda
toplam 132 gündedir ayrı, ayrı.
................................................
................................................
S. Kimlerdir bu bir, birlerine dediğiniz?
C. Örneğin- Salâhi Erol, Ahmet Ozanalp. Bunlarla
ilgili de bir çalışma yaptık. Yaptığımız
çalışmada PSM'nu Şener Ortan'ın kestiği hani
ulama ücreti tahsil ediyordu ya. Ancak bunun
karşılığında tahsil edilmesi gereken mik-tarı
kurum alacağını belgeleyen makbuzun olmadığını,
sadece makbuz numaralarının ortada olduğunu ve
bu makbuz numaralarının da yine sıfır miktar
verilip müstehlik hesaplarına yeniden alacak
verilen m-akbuz numaraları olduğunu tespit ettik
ki, bunun toplamı 6,652,986,091 TL'dir ve toplam
PSM kesilip (L) serili makbuzlarla bağlantılı
olan toplam 64 adet işlemde makbuzu PSM makbuzunu
Sanığın kestiğini, iptal edi-p alacak verenin
ise Ahmet Ozanalp'ın yaptığını görüyoruz. Tabi
bu işlemler sonucunda zimmeti biz makbuz işlemini
yapan Ahmet Ozanalp olduğu için Ahmet Ozanalp'a
verdik. Ancak, bağlantılarını koymak- açısından
bir, birlerine yardımcı olduklarını göstermek
açısından bunu sunmak istiyorum ki, bu Ahmet
Ozanalp'la Şener Ortan ikisi ayni odada
oturuyorlardı.
..................................-................
..................................................
S. Yani, 68 adet işlemde, 64 adet işlemde olayın
böyle ceryan etmiş olmasından söylemek istediğin
Sanıkla Ahmet Ozanalp bir, birleri ile yardım-
- laşarak bir şeyler yapmışlardır?
C. Evet.
S. Yani, bu müstehliklerin borcunun ödediğine dair
makbuz ileri sürülmeden bu PSM'ler kesildiğini
söyleyebilir misiniz?
C. Evet hiçbirinde yoktu.
S. Ma-kbuz kesildi
C. Tahsilat makbuzu yoktu bir tek PSM vardı.
S. Ama siz bu 64 işlemin bedelini zimmetini
Ahmet Ozanalp'a verdiniz?
C. Evet Sanık için böyle bir iddiamız yoktur."

İstintakında ise Mavi 177, 178 ve 179'd-a şunları söylemektedir:
"S. Şener Ortan'ın alacak verdiğini gösteren
herhangi bir belge var mı elinizde?
C. Kayıtlarda iptal eden yani, sıfır değerli
bir makbuzu iptal eden bir kişinin bütün
bu