-
D.6/86 Yargıtay/Ceza 26/86
(Ağır Ceza Dava No.1757/86)

Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, Aziz Altay, Hamdi Atalay

İstinaf eden: KKTC Başsavcısı, Lefk-oşa
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: Turgut Emir Ahmet, Güzelyurt
A r a s ı n d a

İstinaf eden namına: Altan Erdağ
Aleyhine istinaf edilen namına: Özkul Özyiğit

Uyuşturucu ma-dde tasarrufu - 4/72 sayılı Uyuşturucu Maddeler Yasasının 24(1)(a)(2) ve 3. maddeleri - 4/72 sayılı Yasanın 6 ve 16. maddeleri tahtında yapılan ve 63/73 sayılı Nizamname ile tadil edilen 21/73 sayılı Uyuşturucu Maddeler Nizamnamesinin 3, 5 ve 25. maddeleri- - Sanığın tasarrufunda Nizamnameye aykırı 2 kg. 736gr. 400 mg. ağırlığında diamorphine bulundurması.

Tutukluluk - Fasıl 155 Ceza Usulü Yasası - Sanığın İlk tahkikattan sonra duruşma gününe kadar tutuklu kalıp kalmaması - Sanığın kaçma ihti-mali - Sanığı-n tanıkları etkileme ihtimali - Amacın Sanığı cezalandırmak değil duruşma gününde Mahkemede hazır bulunmasını sağlamak olması.

OLAY: Aslen Kıbrıslı olmakla birlikte İngiltere'de ikamet eden ve İngiliz vatandaşı olan Sanık, bir süre Kıbrıs'ta kaldıktan s-onra Girne limanından çıkarken arabasının özel bölmelerinde 2 kg. 736 gr. 400 mg. ağırlığında diamorphine bulundu. Tutuklanan Sanık aleyhine diamorphine tasarruf etmekten ve yurt dışına ihraç etmeye teşebbüsten dolayı dava getirildi. İddia Makamı, Sanığın -yargılanacağı Ağır Ceza Mahkemesinin oturum yapacağı tarihe kadar tutuklu kalmasını talep etti. İlk Mahkeme Sanığı koşula bağlı olarak kefaletle serbest biraktı.İddia Makamı bu kararı istinaf etti.

SONUÇ: Yargıtay, çoğunluk kararında duruşma gününe kadar -Sanığın tutuklu kalıp kalmaması konusunda karar verirken amacın Sanığı cezalandırmak değil duruşma gününde hazır bulunmasını sağlamak olduğunu dikkate aldı. Bu nedenle İlk Mahkemenin Sanığı koşula bağlı kefaletle serbest bırakma kararını uygun bulan Yükse-k Mahkeme sadece şartların kifayetsiz olduğu kanısına vararak kefalet şartlarını ağırlaştırdı. Azınlık kararı ise Sanığın Kıbrıs'a para karşılığında uyuşturucu madde kaçırmak maksadı ile geldiğini serbest kalırsa İngiltere'ye kaçmak isteyeceğini dikkate al-dı ve koşula bağlı da olsa serbest bırakılmasının hatalı olacağı görüşünü savundu.

Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
Lefkios Christodoulou Rodosthenous & Another v. The Police 1961 C.L.R. page 50.
Myrofora Theodossiou v. The Police 1963 C.L.R. Part I- s.95.
R. v. Rose, 67 L.J. Q.B.289.
Yargıtay/Ceza İstida 1/76 ve 2/76 (Birleştirilmiş).
Yargıtay/Ceza İstida 4/78.
Attorney General of The Repubilc v. Yousouf Yousouf Mehmet 1966 C.L.R. Part II p.12, sayfa 14.

Atıfta Bulunulan Bilimsel İçtihatlar:
Archbol-d 35. baskı para 203, 15. baskı para.202.

H Ü K Ü M

Salih S. Dayıoğlu: İşbu istinaf Girne Kaza Mahkemesinin sanık aleyhine getirilen davalardan ötürü yapılan ilk duruşmasından sonra 24.11.1986 tarihinde Girne'de oturum yapacak olan Ağır Ceza Mahkemes-ine havale ettiği kararını müteakip, onun, sözü edilen tarihte mahkemede hazır bulunacağına dair koyduğu bir takım koşullara tabi olarak serbest kalmasını emreden kararından yapılmıştır. istinafı ilgilendirdiği oranda olgular özetle şöyledir:

Aleyhine is-tinaf edilen (bundan sonra sadece sanık olarak anılacaktır) aslen Kıbrıslı olup 26 yıldan beri İngiltere'de ikamet etmektedir. Güzelyurt'ta sair yakınları yanında kardeşleri bulunmaktadır. Sanık bir süre önce tatilini geçirmek üzere arabası ile Kıbrıs'a ge-ldi. Geri İngiltere'ye dönmek için 29.8.1986 tarihinde Türkiye'ye geçmek üzere Girne'de feribota binerken yapılan gümrük aramasında arabasının özel bölmeleri içerisinde iki kilo 736 gr. 400 mg. ağırlığında diamorp- hine bulunduğu iddiası ile tutuklandı ve -aleyhine getirilen diamorphine tasarrufu ve diamorphine ihraç etmeye teşebbüs davalarının ilk duruşmasının yapıldığı 23.9.1986 tarihine kadar tutuklu kaldı. Aleyhine getirilen davaların iptidai duruşması 23.9.1986 tarihinde yapıldıktan ve yargılanmak üzere- 24.11.1986 tarihinde Girne'de oturum yapacak olan Ağır Ceza Mahkemesine havale edildikten sonra İddia Makamı İlk Mahkemeye bir müracaatta bulundu ve Ağır Ceza Mahkemesinin oturacağı tarihe kadar sanığın tutuklu kalmasını talep etti. İddia Makamı talebine -gerekçe olarak da İlk Mahkemeye aynen şunları söyledi:

"Bulunan emarelerin Yasada öngörülen cezaları büyüktür. Sanık İngiltere'de ikamet etmekte ve ada dışına çıkmak üzere tutuklandığı ortadadır.

Mahkemeden talebimiz çıkan şahadet ışığında sanığın Ağır- Ceza gününe kadar tutukluluğudur."

Bu müracaata karşı çıkan sanığın avukatı aynen şunları söyledi:

"Kişi özgürlüğü Anayasamıza göre temel hak ve hürriyetler arasındadır. Kısıtlanırken titiz davranmak gereklidir.

Sanık İngiliz vatandaşı olmasına rağme-n Kıbrıslıdır ve aynı zamanda KKTC vatandaşıdır. Ailesi burdadır. Sanık Kıbrısa yerleşme niyetindedir. yargılanmadan kaçma niyeti kesinlikle yoktur. Polise yardımcı olmuştur. Bir an önce Mahkemeye çıkabilmesi için. Her yıl Kıbrıs'a gelmektedir ve ailesini -ziyaret etmektedir..

Sanık pasaportunu polise iade etmiştir. Buna el konabilir. Arabası Mahkemeye Emare olarak ibraz edilmiştir. Sanık nakdi bir teminat yatırabilir. Kefil gösterebilir. Her gün isbat-ı vücut edebilir. Bunlara hazır olan sanık yargıdan ku-rtulmayı düşünemez.

Sanığın mahk(m olmadan 2 ay daha tutuklu kalması doğru olmaz."

Sanığın tutuklu kalması için yapılan müracaat hususunda söylenenleri dinledikten sonra İlk Mahkeme konu ile ilgili olarak aynen şunları söyledi:

"Huzurumdaki meselenin- tahkikatı tamamlanmış ve P.I. yapılmış ve Ağır Ceza Mahkemesine havalesi yapılmış bir meseledir. Dolayısıyle tahkikatın sel(meti bakımından sanığın tutuklu kalması söz konusu değildir.

Mesele Sanığın 24.11.1986 tarihinde Girne'de oturum yapacak olan Ağı-r Ceza Mahkemesinde hazır bulunmasını sağlamaktır. Bu gayeye varmak için çeşitli yollar vardır ve bunlar arasında Mahkemenin yetkileri arasında sanığın tutuklu olarak kalması da vardır. Acaba bu meselede sanığın 24.11.1986 tarihine kadar tutuklu kalması uy-gun mudur? Kanaatimce daha henüz mahk(m olmayan ve dolayısıyle masum sayılan sanığı 2 ay gibi bir süre tutuklu bırakmak normal ve adil olmasa gerek. Tabiidir ki meselenin ciddiyeti doğrultusunda sanığın Mahkemede hazır bulunmasını sağlamak için tedbirler a-lınmalıdır. Bunlar arasında nakid kefalet, kefilli kefalet, polis karakoluna isbat-ı vücut etme gibi tedbirler düşünülebilir.

Netice olarak sanığın 24.11.1986 tarihine kadar 300,000.-TL nakit kefalet ve Mukayyidin uygun göreceği muteber bir kefilin 1,000-,000.-TL şahsi kefaleti ile ve her gün 2 kez Güzelyurt polis karakoluna isbat-ı vücut etme koşulu ile serbest kalması emrolunur."

Bir sanığın esas davasının görüşüleceği tarihe kadar şartlı olarak salıverilmesi veya tutuklu olarak kalması konusunun incel-enmesinde uygulanacak test o şahsın yargılanacağı tarihte Mahkemede hazır bulunup bulun- mayacağıdır. Bu test uygulanırken aşağıdaki kriterlerin dikkate alınması gerklidir:

1. İthamın nevi,

2. İthamı destekleyen şahadetin nevi,

3. Mahk(miyet halinde ver-ilecek cezanın huşuneti,

4. Kefil olarak gösterilenlerin müst