-D.3/99 Birleştirilmiş
Yargıtay/Ceza 19/98 ve 20/98
(Ceza Dava No: 1366/97, Lefkoşa)

Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti:Celâl K-arabacak, Metin A.Hakkı, Nevvar Nolan.

Yargıtay/Ceza 19/98
(Ceza Dava No: 1366/97, Lefkoşa)

İstinaf eden: Nighat Jamel Khan, Lefkoşa
(Sanık)
ile
A-leyhine istinaf edilen: KKTC. Başsavcılığı, Lefkoşa
A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat İsmet İzer
Aleyhine istinaf edile-n namına: Savcı Özkul Özdevim.

Yargıtay/Ceza 20/98
(Ceza Dava No: 1366/97, Lefkoşa)

İstinaf eden: KKTC. Başsavcılığı, Lefkoşa
ile
Aleyhine istinaf edilen: Nighat Jamel Khan, Lefk-oşa
(Sanık)
A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Savcı Özkul Özdevim
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat İsmet İzer.

L-efkoşa Kaza Mahkemesinin 1366/97 sayılı davada 12.1.1998 tarihinde verdiği karara (İlker Sertbay Kaza Mahkemesi Yargıcı)karşı Sanık ve Başsavcılık tarafından yapılan istinaftır.

-H Ü K Ü M
-
Celâl Karabacak: Sayın Yargıç Nevvar Nolan'ın az sonra okuyacağı hükmü daha önceden okuma fırsatı buldum. Varılan sonuç ile hemfikirim.

Nevvar Nolan: Sanık, Kaza Mahkemesinde Bölüm 154 Ceza Yasasının 255 ve 262. maddelerine aykırı sirkat suçu ile itham e-dildi. İthamnamede suçun tafsilatı aynen aşağıdaki gibi verilmektedir:

"Sanık, 12.8.1996 tarihinde, Lefkoşa'da, Kıbrıs Türk Kooperatif Merkez Bankasında hesabı bulunan Anne Marie Saffet Barut'a ait 30-301-5118 nolu hesabından 1000. Sterlin parayı kendi he-sabına aktartıp karşılığı olan 131,000,000TL. nakit paranın hesabına aktarılmasını sağlayıp mezkûr parayı hesabından çekmek suretiyle 131,000,000 TL nakit parayı hile yolu ile sirkat etti".

Sanık itham edildiği suçu kabul etmedi. Yapılan duruşma sonucu h-uzurundaki şahadeti değerlendiren Kaza Mahkemesi itham edildiği suçtan Sanığı suçlu bulup mahkûm etti ve ona 200,000,000 TL. para cezası takdir etti. Sanık mahkûmiyet kararına ve makul, adil olmayıp çok fazla olduğu gerekçesi ile cezaya karşı istinaf dosya-ladı. Başsavcılık da aşikâr surette az olduğu gerekçesi ile cezaya karşı istinaf dosyaladı.

Sanık istinaf ihbarnamesinde Kaza Mahkemesinin şahadeti hatalı değerlendirdiğinden, suçun Sanık tarafından işlendiğinin makul şüpheden ari bir şekilde kanıtlanma-sı gerektiği ilkesini dikkate almadığından, keza, Ceza Yasasının 255. maddesi altında düzenlenen sirkat suçunun, mevcut şahadet ışığında, oluşmadığından yakınarak mahkûmiyet kararının hatalı olduğunu iddia etmektedir.

Kaza Mahkemesinin, kararında, huzuru-ndaki tüm şahadeti büyük bir titizlikle incelediği, şahadeti değerlendirmede bir hata yapmadığı, aksine çok titiz ve dikkatli bir inceleme örneği sergilediği açıkça görülmektedir. Kaza Mahkemesi kararında Sanığın mahkûm edilebilmesi için suçlu olduğunun ma-kul şüphenin ötesinde kanıtlanması gerektiğini, Sanığın suç işlemediğine dair bir izahat vermesi halinde izahatında belirttiklerini makul şüphenin ötesinde kanıtlamakla yükümlü olmadığını, izahatının doğru olma olasılığının yeterli olduğunu birkaç kez ifad-e etmiştir.

Her davanın olduğu gibi bu davanın da iki yönü vardır, olgusal yönü ve hukuksal yönü. Mahkeme önce olgusal bulgulara varır, sonra da, ilgili hukuku kabul ettiği olgulara uygulayarak, huzurundaki davayı karara bağlar.

Kaza Mahkemesi davanı-n özü ile ilgili aşağıdaki bulgulara varmıştır.

Sanık 12.8.1996 sabahı Kooperatif Merkez Bankası müdürüne telefon edip kendisini Anne Marie Barut olarak tanıttı, İngiltere'de olduğunu söyledi ve bankadaki Sterlin hesabından £1000 Sterlin alınıp karşılığ-ının TL olarak yine aynı bankada numarasını verdiği bir başka hesaba aktarılmasını istedi. Banka müdürü bu istemde bulunanın Anne Marie Barut olduğu inancı ile istemin yerine getirilmesi için talimat verdi ve istemin gereği yerine getirildi. Sanığın £1000 -Sterlin karşılığı TL.nin aktarılmasını istediği hesap Sanığın hesabıdır. Sanık aynı gün, paranın aktarılmasından sonra, bu hesabından öğleden önce 90,000,000 TL, öğleden sonra 30,000,000 TL. olmak üzere toplam 120,000,000 TL para çekti.

Kaza Mahkemesini-n, huzurundaki şahadeti çok titiz ve geniş kapsamlı değerlendirmesi sonucu vardığı yukarıdaki olgusal bulgulara müdahale etmeyi uygun görmüyor ve bu olguları rahatlıkla aynen benimsiyorum.

Yukarıdaki olgular ışığında Sanığın Ceza Yasamızın 255. maddesi a-ltında tanımı yapılan sirkat suçunu işlediği söylenebilir mi? Kaza Mahkemesi, huzurundaki davanın hukuksal incelemesine, yani olgusal bulgularının sirkat suçunu ortaya koyup koymadığına, kararının sadece bir paragrafında yer vermiştir. Kararın bu kısmını a-ynen aktarıyorum:

"Sanık avukatı Bölüm 154, madde 255'te düzenlenen sirkat suçunun bu davadaki mevcut şahadet ve emareler ışığında oluşmadığını iddia etmiştir.
Kanaatimce bu iddianın yasal ve olgusal hiçbir mesnedi yoktur. Çünkü mevcut olup inandı-ğım şahadet ve emarelerden Sanığın Anne Marie Barut'a ait Sterlin hesabından 1000 Sterlin miktarındaki bir parayı Anne Marie Barut'un rızası olmadan kendi hesabına karşılığı olan 131,000,000 TL'sı olarak aktarılmasını hile ile sağlamıştır. Sanık hesabından- 120,000,000 TL'sını almıştır. 11,000,000 TL'sı halen hesabındadır. Dolayısı ile Anne Marie Barut sahibi bulunduğu 1000 Sterlinden karşılığı olan 131,000,000 TL'sı olarak alınmak sureti ile devamlı yoksun bırakılmıştır.Sonuç olarak Sanık aleyhine getirilen- davadan suçlu bulunur ve mahkûm edilir".

Sirkat suçu ile ilgili düzenleme Bölüm 154, Ceza Yasamızın 255. maddesinde yer almaktadır ve bu madde şöyledir:

"255(1)A person steals who, without the consent of the owner, fraudulently and without a claim of- right made in good faith, takes and carries away anything capable of being stolen with intent, at the time of such taking, permanently to deprive the owner thereof

Provided that a person may be guilty of stealing any such thing notwithstanding that h-e has lawful possession thereof if, being a bailee or part owner thereof, he fraudulently converts the same to his own use or the use of any person other than the owner.

(2)(a) The expression 'takes' includes obtaining the possession -
-(ı) by any trick,
(ıı) by intimidation,
(ııı) under a mistake on the part of the owner with knowledge on the part of the taker that possession has been so obtained,
(ıv) by finding, where at the time of the finding the finder believe-s that the owner can be discovered by taking reasonable steps,

(b) the expression 'carries away' includes any removal of anything from the place which it occupies, but in the case of a thing attached, only if it has been completely detached.

(c) the ex-pression 'owner' includes any part owner, or person having possession or control of, or a special property in, anything capable of being stolen.

(3) Everything which has value and is the property of any person, and if adhering to the realty -then after severance therefrom, is capable of being stolen."

İngiltere'de sirkat ve sirkata yakın suçlar ile ilgili common law'da yer etmiş ilkeler yazıya dökülmüş ve the Larceny Act 1916 altında toplanmıştı. Ceza Yasamızın 255. maddesi İngiltere'de sirka-t suçunu düzenleyen ve 1.1.1969 tarihine kadar yürürlükte kalan the Larceny Act 1916'nın 1. maddesi ile kelimesi kelimesine aynıdır.

Sanık neyi sirkat etmekle, hangi davranışı ile hangi safhada sirkat suçunu işlemiş olmakla itham edilmektedir? Sanığın it-ham edildiği suçun tafsilatını kararımın başında ithamnameden aynen aktarmıştım. İthamnamede, Sanığın itham edildiği suçun tafsilatı verilirken, Türkçe'nin iyi kullanılmadığını, Türkçe'nin kullanımına özen gösterilmediğini ve suçun tafsilatı olarak ifade e-dilenlerin muğlak olduğunu, öncelikle belirtmek isterim. Bir ceza davasında bir Sanık bir suçla itham edildiğinde, suçun tafsilatı verilirken, Türkçe özenle kullanılmalı, itham edilen, aleyhindeki ithamı net bir şekilde kavrayabilmelidir.

İthamnamede suç-un tafsilatı altında ifade edilenlerden anlayabildiğim kadarı ile Sanık hesabından çekmek suretiyle 131,000,000 TL nakit parayı sirkat etmekle itham edilmektedir. Sanığı mahkûm eden Kaza Mahkemesi ise kararında "Anne Marie Barut sahibi bulunduğu 1000 Sterl-inden karşılığı olan 131,000,000 TL'sı olarak alınmak sureti ile devamlı yoksun bırakılmıştır" demektedir. Buna göre, anlayabildiğim kadarı ile, Kaza Mahkemesi Sanığı Anne Marie Barut'a ait £1000. Sterlini sirkat etmekten mahkûm etmiştir. Ceza davalarında -bu tür belirsizliklere yer yoktur, bu tür belirsizlikler ile bir Sanığı mahkûm etmek sakıncalıdır. Neyi sirkat ettiğini ve hangi hareketinin sirkat suçunu oluşturduğunu Sanık bilmelidir. Sanığa ek, davanın olguları ile tanışan ve Mahkemenin kararını okuyan- herkesin bilmesi gerekir, ceza hukukuna uygun olan budur.

Başsavcılığın iddiasına göre Sanık neyi sirkat etmiştir ve sirkat suçu, eğer böyle bir suç işlenmişse, hangi safhada işlenmiştir? Bu soruların yanıtı, ne Kaza Mahkemesinde yapılan argümanlarda n-e de Kaza Mahkemesinin kararında, görülmemektedir. Yargıtayda Mahkemenin bir sorusu üzerine Başsavcılığı temsil eden savcı hesabından parayı çektiği an Sanığın sirkat suçunu işlediğini ileri sürdü, bir gün sonra ise bu iddiasını terketti ve paranın Sanığın- hesabına aktarılması ile sirkat suçunun işlendiğini iddia etti.

Yukarıdaki her iki iddiayı da ayrı ayrı ele alıp değerlendirmek istiyorum, ancak bu safhada davanın can alıcı olgularını bir kez daha özetlemekte yarar vardır. Sanık banka müdürüne telefon -ederek kendisini Anne Marie Barut olarak tanıttı ve bankadaki Sterlin hesabından £1000. Sterlinin Türk Lirası olarak aynı bankada bulunan numarasını verdiği bir başka hesaba aktarılmasını istedi. Sanığın numarasını verdiği ve £1000. Sterlinin Türk Lirası o-larak karşılığının aktarılmasını istediği hesap kendi hesabıdır. Bankada, Sanığın istemi doğrultusunda işlem yapıldı ve numarasını verdiği hesabına £1000. Sterlinin o gün karşılığı olan 131,000,000 TL aktarıldı. Sanık aynı gün, paranın hesabına aktarılması-ndan sonra, bu hesabından öğleden önce 90,000,000 TL ve öğleden sonra 30,000,000 TL olmak üzere toplam 120,000,000 TL nakit para çekti.

1-Sanığın, hesabından para çektiği an sirkat suçunu işlediği iddiası:

Savcı bu iddiasını gerekçe ile destekleyememiş,- iddiasının dayanağını açıklayamamıştır.

Sahibinin rızası ve iyi niyetli bir hak talebi olmaksızın, sahibini o eşyadan sürekli yoksun bırakmak niyeti ile, çalınabilir herhangi bir eşyanın alınıp götürülmesi sirkat suçunu oluşturur.

İthamnamede Sanığın -hesabından çekmek sureti ile 131,000,000TL nakit parayı sirkat ettiği iddiası yer almaktadır. Sanık hesabından 131,000,000 TL değil 120,000,000 TL çekmiştir. Sanığa 120,000,000 TL nakit parayı, bankanın görevli ve yetkili memuru kendi rızası ile vermiştir,- bu durumda Sanık paraları alırken bir trespass yoktur. Sirkat suçunda, suçun bir unsuru olan "almanın" (taking), alınan eşyanın sahibinin rızası olmaksızın alınması, bir trespas