-D.13/91 Yargıtay/Ceza 15/91
(Ceza Dava No: 10/89, Girne)

Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Niyazi F. Korkut, Celâl Karabacak, Özkan Tunçağ.

İstinaf eden: KKTC Başsavcısı-, Lefkoşa.
(Davayı ikame eden)
ile
Aleyhine istinaf edilen: 1. Başak and Co. Ltd., Lefkoşa.
2. Oğuz Başak, Lefkoşa.
(Sanıklar)
- A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Savcı Osman Talât Enginsoy.
Aleyhine istinaf edilenler namına: Avukat Ali Dana.

H Ü K Ü M

Niyazi F. Korkut: B istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın Yarg-ıç Özkan Tunçağ verecektir.

Özkan Tunçağ: Aleyhine istinaf edilen Sanık 1 Başak & Co. Ltd., ile Sanık 2 Oğuz Başak (bundan sonra gerektiğinde Sanıklar veya Sanık 1 veya Sanık 2 olarak anılacaktır) Girne Kaza Mahkemesinin 10/89 sayılı ceza davasında,

1) F-asıl 154 Ceza Yasasının 20, 297, 298. maddelerine aykırı oalrak 27.7.1984 tarihinde Girne'de sahtekârlıkla ve dolandırmak niyeti ile Suzan cemal Paşa'ya sahte bir davranışta bulunaraki yani Girne'de inşa edilmekte olan Başak 3 apartmanından 2. kattaki 5 no-lu daireyi Mustafa İsmet Görsssoy'a satış sözleşmesi ile satış yaptıklarını bildikleri halde aynı daireyi satılmamış gibi göstererek Suzan Cemal Paşa'ya satış sözleşmesi ile satmak suretiyle mezkûr şahıstan 21.000 Sterlin para temin etmek,
2) Aynı Yasanın- 20, 297, 298, 366, 367 ve 35. maddelerine aykırı olarak 20.5.1986 tarihinde Girne'de sahtekârlıkla ve dolandırmak niyeti ile Suzan Cemal paşa'ya yazılı sahte bir beyanda bulunarak yani Suzan Cemal Paşa'ya satış sözleşmesi ile satmış odlukları Girne'de Dem-irci Bahçe mevkiinde kâin 662 nolu parsel üzerinde inşa edilmekte olan Başak 3 Apartmanındaki 5 nolu daireyi Mustafa İsmail Gürsoy'a tapu yolu ile devrettiklerini bildikleri halde, konu daireyi Suzan Cemal Paşa'ya teslim edebilmeleri için satış bedeline ek- olarak mektup ve bir sözleşme ile 4.000 Sterlin para temin etmeye teşebbüs etmekle itham edildiler.

Sanıklar, aleyhlerine getirilen ithamları kabul etmedikleri için davanın duruşması yapılmış ve Alt Mahkeme 15.1.1991 tarihinde vermiş olduğu hükümde Sanı-kları aleyhlerine getirilen davalardan beraat ettirmiştir.

İstinaf, KKTC Başsavcısı tarafından işbu hüküm aleyhine yapılmıştır.

İstinaf ihbarnamesi 4 istinaf sebebi içermektedir.

1) Muhterem Bidayet Mahkemesi huzurunda Sanıkların itham olun-dukları su-çtan mahkûm etmeye yeterli, geçerli ve itimata şayan şahadet mevcut olduğu halde Sanıkları beraat ettirmekle hatalı hareket etti.

2) Muhterem Bidayet Mahkemesi huzurundaki şahadetten kanuni durumu yanlış ve hatalı tefsir ve mütalâa ederek Yasayı olgulara- yanlış uyguladı.

3) Muhterem Bidayet Mahkemesi 1. davadaki suçun ispat edilmediği bulgusuna varıp Sanıkları beraat ettirmekle hatalı hareket etti.

4) Muhterem Bidayet Mahkemesi Sanıkların sahtekârlıkla ve dolandırmak niyeti ile para temin etmeye teşeb-büs etmeleri niyet dışında başka bir niyetle de hreket etmiş olmalarının olası olduğu ve Sanık 2''in beyanlarının doğru olmasının makûl şüphe yarattığı sonucuna varıp Sanıkları 2. davadan beraat ettirmekle hatalı hareket etti.

İstinaf edeni temsil eden -Savcı, istinafın duruşması esnasında istinag sebeplerinin tümünü birlikte ele alıp hitabını yaptı.

Mahkeme huzurunda ibraz edilen şahadete göre davanın ihtilâfsız denilebilecek olguları istinafı ilgilendirdiği oranda aşağıdaki şekilde özetlenebilir, Sanı-k 1 Başak & Co. Ltd., (İnşaat ve Mühendislik Şirketi Lefkoşa) 17.3.1980 tarihinde kurulmuş, esas olarak inşaat işleri ile iştigal eden bir şirkettir. Bu şirketin %60 hissesi Sanık 2 Oğuz Başak'a, %20 hissesi Sanık 2'nin hanımı Cucin Başak'a, %10 hissesi kı-zı Elçin Başak'a, %10 hissesi oğlu Süleyman Başak'a aitti. Sanık 2 ve hanımı Cucin Başak aynı zamanda aile fertlerinden oluşan Sanık 1 durumundaki şirketin direktörleri olmakla beraber uygulamada aile reisi ve şirketin hisselerinin %60'nın sahibi bulunan S-anık 2 Oğuz Başak anılan şirketin tam yetkili ve yegâne diektörü konumunda idi. Sözü edilen şirket apartman inşaatları yapmakta ve henüz ina halinde iken daireleri satmakta idi. Bu davadaki İddia Makamı tanığı 1 müşteki Suzan cemal Paşa 22.7.1984 tarihinde- Sanıklardan Emare 2 satış sözleşmesi tahtında ithamnamede tafsilâtı verilen Başak 3 Apartmanındaki 5 nolu daireyı 21.000 Sterlinkarşılığında satın almıştır. Müşteki Sanık 2'ye 6.8.1984 tarihinde ilk taksit olarak 14.000 Sterlin ve 7.8.1984 tarihinde son t-aksit olarak 7.000 Sterlin ödemek suretiyle iki taksitte tüm satış bedelini ödemiştir. Satış bedeli ödendikten sonra 13 daire olarak inşası düşünülen apartmanın tüm hisseleri yani 13/13 hisse 25.4.1986 tarihinde devir yolu ile Sanıkların elinden çıkmıştır-. Tüm bu hisseler elden çık-tıktan sonra Sanıklar adıgeçen müştekiye hiçbir hisse vermemelerine karşın, Sanık 2, 20.5.1986 tarihinde müştekiye Emare 4 mektup ve bu mektuba ek bir sözleşme göndererek müştekinin satın aldığı dairenin kendisine biran önce tes-lim edilebilmesi için 4.000 Sterlin tutarında ek bir para talep etmiştir. Müşteki bazı temaslar yaptıktan sonra anılan ek sözleşmeyi imza etmemiştir.

Emare 2 satış sözleşmesine göre normal şartlarda bahis konusu daire 1985 Mayıs ayında müştekiye Sanıklar- tarafından teslim edilmiş olacaktı. Sözleşmede öngörülen süre içerisinde Sanıkların işbu taahhüdünü yerine getirmemeleri nedeni ile müşteki ile Sanık 2 arasında gerek Kıbrıs ve gerekse Londra'da müteaddit konuşmalar olmuş ve her seferinde Sanık 2 müştekiy-e mali ve teknik bazı sorunlar içerisinde olduğunu, mümkün olan süratle inşaatı tamamlayıp dava konusu oaln daireyi kendisine teslim edeceğini, eğer anılan daireyi teslim edemezse ona eşdeğerde başka bir daire devir ve teslim edebileceğini söylemiştir. Dev-ir ve teslimin gecikmesi ve anılan dairenin Mustafa İsmail Gürsoy isimli bir şahsa Sanıklar tarafımdam daha önce satılmış olduğu hususunda başkalarından edindiği bilgi nedeni ile müşteki huzursuz ve tedirgin olmuş ve 1986 yılında Kıbrıs''a Sanık 2 ile konu-yu tekrar konuşarak kendisine ya Emare 2 sözleşme ile taahhüt edilen dairenin teslim ve devrinin yapılmasını ya da parasının iadesini isteyerek Sanık 2''in önerdiği başka bir daireyi kabulden imtina etmiştir.

Konu bir süre askıda kalmış ve müşteki hukuki- müşavere aldıktan sonra, Sanıklar aleyhine Girne Kaza Mahkemesinde Emare 13 756/86 sayılı hukuk davsını ikâme etmiştir. Girne Kaza Mahkemesi 10.11.1988 tarihinde tarafların huzurunda ve muvafakatı ile müşteki lehine ve Sanıklar aleyhine müştereken ve münf-eriden 21.000 Sterlin ve bumeblağ üzerinden 10.11.1988 tarihinden tediye tarihine kadar %8 faiz için hüküm ve emir vererek işbu hükmün icrasını dava masraflarının icranın durmasına tabi olmayacağı koşuluyla 11.11.1988 tarihine kadar durdurmuştur.

İstinaf- ihbarnamesi 4 sebep içermekle beraber istinaf edeni temsil eden savcı tüm istinaf sebeplerini ithamnamedeki 1 ve 2. davalar açısından bir bütün olarak ele alıp hitapta bulunmuştur. Biz de Alt Mahkemenin yaptığı gibi, 1 ve 2. davalarla ilgili istinafı ince-lerken istinaf sebeplerini birlikte ele alıp her iki dava için ayrı ayrı tezekkür etmeği uygun bulduk.

Sanıkların itham edildikleri suçlarla ilgili Yasa maddeleri Fasıl 154 madde 297, 298, 366 ve 367. maddelerdir. Bu maddeler aynen şöyledir:

" 297. Ger-ek geçmişteki gerek şimdiki bir konu ile ilgili olarak söz, yazı veya davranışla yapılan ve aslında yalan olan ve yapan kişinin yalan olduğunu bildiği veya doğru olduğuna inanmadığı bir davranışa sahte davranış enir.

Her kim sahte bir davranışla ve dola-ndırmak kasdıyle başka her-hangi bir kişiden çalınabilecek herhangi bir eşya alırsa veya başka bir kişiyi, çalınabilecek herhangi bir eşyayı bir kişiye vermeye teşvik ederse, hafif bir suç işlemiş olur ve üç yılı geçmiyen hapis cezası ile cezalandırılır.

-Suç işlemeyi tsarlayan bir kişi, tasarısını yerine getirecek araçlarla tasarısını icra safhasına koymaya başladığına ve tasarısını kasti bir fiil ile açığa koyduğuna, suç işlemeye teşebbüs etmiş sayılır. Ancak tasarısını suç işleyecek dereceye kadar yerine- getirmeme-lidir.

Failin suçun işlenmesimi tamamlamak için gereken herşeyi yapması veya tasarının tamamen yerine getirilmesinin iradesi dışındaki koşullarla engellenmesi veya tasarısını tamamen gerçekleştirmekten kendi inisiyatifi iel vaz-geçmesi, ceza miktarı ile ilgili olması dışında, hiçbir önem taşımaz.

Ayrıca, failin bilmediği neden ve koşullardan ötürü aslında suçu işlemesinin olanak dışı olduğunun da önemi yoktur.

Her kim, ağır veya hafig bir suç işlemeye teşebbüs -ederse, başka biçimde öngörülmedikçe hafif bir suç işlemiş olur."

İstinaf edeni temsil eden Savcı, Alt Mahkemenin İddia Makamı tanık-larının sunduğu şahadete inanmakla beraber Sanıkları beraat ettirmesinin hatalı olduğunu, bu şahadet içinde şayia şahadeti-n bulunmadığını ısrarla öne sürmüştür. Alt Mahkeme hükmünün 7, 8 ve 9. sayfalarında 1. dava ile ilgili aşağıdaki görüşlere yer vermiştir:

"Şahadet ve emarelerden açıkça görülebileceği gibi, Emare 2 satış sözleşmesi 27.7.84 tarihinde yapılmıştır. Sanık 1,- satış sözleşmesine konu taşınmaz malın tüm hisselerini 25.4.86 tarihinde devretmiştir. Bu husus tapu memuru olan Tanık 2'nin şahadetinde belirtilmektedir. Keza, tanık 2 şahadetinde, 3/13 hissenin Mustafa İ. Gürsoy'a 31.1.86 tarihinde satıldığını ve devred-ildiğini de belirtmektedir. Bu nedenle sanıkalrın, 27.7.84 tarihli satış sözleşmesine konu olan, taşınmaz malı, Suzan C. Paşa'ya ilgili zamanlarda devredebilecek bir durumda vaadi ileriki bir tarihte yerine getirmenin fiilen veya yasal olarak mümkün olmama-sı durumu mevcut olsun.

Yukarıda serdedilen görüşler ışığında, sanıkların, sahtekârlıkla para temin etmeleri kanıtlanmadığından, sanıkların itham oldukları 1'nci davadan beraat etmeleri gerekmektedir. Bu nedenle, sanıkları itham oldukları 1'nci davadan b-eraa ettiririm."

-1. dava ile ilgili istinaf sebeplerine ilişkin tarafların huzurumda yaptıkları hukuki argümanları esaslıca tezekkür ettik.
-
Sanıkların aleyhlerindeki 1. davaya ilişkin Alt Mahkemenin yukaıda alıntısını yaptığımız hükmündeki görüş ve bulguları ile uygulamış olduğu hukuki ilkeleri hatalı yorumlayıp uyguladığına dair istinaf eden bizi ikna edemediği cihetle bu dava ile ilgili is-tinafın reddedilmesi gerekir kanısındayız.

Şimdi Sanıklar aleyhindeki 2. dava ile ilgili istinafı incelememiz gerekmektedir. Sanıklar aleyhine getirilen 2. dava sahtekârlıkla para temin etmeye teşebbüs davsıdır.

İddia Makamı, 20.5.1986 tarihli yazı ve -ek sözleşmeye dayanarak Sanıkların müştekiden sahtekârlıkla ve doalndırmak niyeti ile 4.000 Sterlin para temin etmeye teşebbüs ettiklerini öne sürmüştür. İstinaf edeni temsil eden Savcıya göre Sanıkların, 20.5.1986 tarihli yazı ile ek sözleşmeyi müştekiye -gönderdikleri ilgili tarihte adlarında devredilecek hiçbir hisse olamdığı için kötü niyetle, özellikle dolandırma niyeti ile, hareket ettikleri kuşkusuzdur.

Savcı, Sanıkların kötü niyetinin konu mektup ve ek sözleşme ile açık ve seçik olarak ortaya çıktı-ğını, müştekiyi dolandırmaktan başka herhangi bir niyetinin olmadığını, böyle bir niyetin mevcudiyetinden de makûl olarak şüphe edilmeemsi gerektiğini konu mektuptaki 'satın almış olduğunuz dairenin' kelimelerinin Sanıkların müştekiyi dolandırma niyetinin -bir tezehhürü olduğunu, bunun ise kesinlikle iyi niyetle bağdaştırılabilecek bir tutum olmadığını ısrarla öne sürmüştür. Savcıya göre sözü eilen mektup ve ek sözleşme birlikte ele alınıp okunduğu zaman Sanıkların para talebinde bulundukları açıklıkla görül-mektedir. Müştekinin Sanıkların mali durumunun kötü olduğunu bilmesi ve diğer sebeplerden ötürü ek söleşmeyi imzalamaması hukuki neticeyi değiştirmez. Bunun sonucu olarak da teşebbüs suçu oluşmuştur.

Savcı ikinci davanın olgusal ve hukuksal yönlerine ili-şkin hitabesinde devamla Sanıkların 20.5.1986 tariinde Müştekiye devredilebilecek durumda ellerinde hisseler olmadığının sabit olduğunu, bunun aksinin ise Sanıklar tarafından kanıtlanmadığını, bu konuda hiçbir şahadet sunmadıklarını, sdece bazı savlar öne -sürüdklerini belirtmiştir. Sanıkların yeminsiz şahadetlerinde ve gönüllü ifade ile dava tebliğine verdikleri cevapta konu tarihte daha önce ellerinde hisseler bulunan bazı kişilerin bu hisselerini geri iade ederek paralarını kendilerinden talep ettikleri v-e bu durumda Sanıkların müştekiye işbu hisseleri devredebileceklerine ilişkin savlarını kanıtlayamadıkalrı cihetle istinafın kabul edilmeini talep ederek Ceza İstinaf 29/73 sayılı içtihat kararına atıfta bulunmuştur.

İstinafın duruşması esnasında daha so-nra söz alan Sanıkların avukatı hitabesinde, sair şeyler yanında, Alt Mahkemenin 2. Sanığın müştekiye karşı tutumunu dürüst bulmadığını ifade ettiğini, fakat şüpheden Sanığı beraat ettirdiğini, ikinci davanın konu mektup ve ek sözleşmeye dayandırıldığını, -bu mektup ve ek sözleşmenin dikkatlice okunması halinde Sanıkların müştekiden direkt olarak para talebinde bulunmadıkalrının görüldüğünü, müştekiye yeni bir anlaşma teklifi yaptıklarını, esasen sözleşme imzalanmadan müştekinin herhnagi bir para ödeme yüküm-lülüğü altına girmediğini ve tüm bu nedenlerden dolayı