-D.13/82

Yargıtay/Ceza 14/82
(Dava No. 2598/81, Girne)

Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti: N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.

İstinaf eden: Menteş Aziz, Lefkoş-a

- ile -

Aleyhine istinaf edilen: Başsavcı1ık
A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Güneş Menteş
Aleyhine istinaf edilen namına: Derviş Akter.

Yalan yemin verme - Fası1 154 Ceza Yasasının 117 ve 3-5. maddelerine aykırı sahtekârlık - Mukayyit huzurunda yalan yemin verme - Yalan yemin verme suçunda isbatlanması gereken hususlar.

Sahte evrak tanzim etme - Fası1 154 Ceza Yasasının 20, 331, 333(a) ve 335. maddelerine aykırı sahte evrak tanzim etme.

Sah-te evrağı tedavûle koyma - Fasıl 154 Ceza Yasasının 20, 331 ve 339. maddelerine aykırı sahte evrağı tedavüle koyma.

Mahkûmiyet aleyhine istinaf - İlk Mahkemenin şahadeti yanlış değerlendirdiğine ilişkin istinaf - İlk Mahkemenin 1 ve 2. suçlarda Sanığı ber-aat ettirip aynı şahadete dayanan 3. suçta mahkûm etmesi.

OLAY: Avukat olan Sanık müvekkili İngiliz uyruklu Katheleen Mabel Farrar'ın tereke işlemlerini yapmak için Lefkoşa Kaza Mahkemesinde dosyaladığı istidada merhumenin İngiltere'de öldüğünü ve ikametg-ahının İrlanda olduğunu belirtti. Daha sonra bu istidayı geri çeken Sanık, Girne Kaza Mahkemesinde ikinci bir tereke istidası dosyaladı ve merhumenin Girnede öldüğünü ve ikametgahının Girne olduğunu belirtti. Sanık bu istidaya Girne muhtar ve azalarından t-emin ettiği bir şahadetnameyi ekledi. Sanık aleyhine, Sanığın merhumenin Girne'de ölmediğini ve Girne'de ikamet etmediğini bilmesine rağmen sahte evrak düzenlediği iddiasıyla ceza davaları getirildi.

İlk Mahkeme yemin varakasında belirtilen hususları-n gerçek olmadığı kanısına vararak Sanığı yalan yemin verme suçundan mahkum etti.

Sanık mahkumıyet kararı aleyhine istinaf etti.

SONUÇ: Yüksek Mahkeme, çoğunluk kararında, bir Sanığın Fasıl 154 Ceza Yasasının 117. maddesi altında suçlu bulunabilmesi- için ispat edilmesi gereken hususları belirtti. Çoğunluk kararı, merhumenin Girne'de öldüğü hususunda yemin varakasında yer alan beyanın yalan olduğunu, Sanığın doğru olmayan bir beyan yaptığının şahadetten açıkça görüldüğünü ve bu beyanın tereke işlemler-i açısından etken olduğunu vurguladı. Sanığın tasarrufunda merhumeye ait ölüm belgesi olduğunu ve bu belgede merhumenin İngiltere'de öldüğünün yazılı olduğunu dolayısıyle merhumenin Girne'de vefat ettiğine dair yapılan beyanın yalan olduğunu dikkate alan ç-oğunluk kararı mahkumiyet kararını onayladı.
Azınlık kararı ise müteveffiyenin ölüm yerinin Mahkemenin yetkisi bakımından önemli olmadığı, İddia Makamı tanıklarının yemin varakalarının doğru ya da yalan beyan içerdiği hususunda şahadet vermedikler-i ve sırf iki yemin varakasını karşılaştırarak ve aralarındaki tezatı dikkate alarak Sanığı mahkum etmenin doğru olmadığı görüşünü savundu.

Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
R. v. Altaas ( 1844) 1 Cox 17.
R. v. Phillpoots (1851) 2 Den. 302.
R. v. M-ullany (1865) L and C. 593.
4- R. v. Rayan (1914) 24 Cox 135.

Atıfta Bulunuları Bilimsel İçtihatlar:
1- Russel on Crime 11. Baskı, s.328-329.
2- Administration of Estates Rules 1955 r 21-Appendix A
Form 6.
Criminal Law Glancille Williams II. baskı s-.84, para.34.

------------------------

H Ü K Ü M

N. Ergin Salâhi: Girne Kaza Mahkemesinde sanık l müstenif dahil olmak üzere 4 sanık aleyhine 2598/81 sayılı bir ceza davası ikame edilmiştir. Bu davada sanıklar aleyhine getirileri l. dava Fasıl 154 Ceza- Kanununun 20, 331, 333(a) ve 335. maddelerine aykırı 12.12.80 tarihinde Girne'de Girne Kaza Mahkemesini dolandırmak kastı ile sahte bir evrak tanzim etmek, 2. dava olarak Fasıl 154 Ceza Kanununun 20, 331 ve 339. maddelerine aykırı 12.12.1980 tarihinde Gir-ne'de bilerek ve hile ile sahte bir evrak olan Katheleen Mabel Farrar adına düzenlenmiş ölüm şahadetnamesini Girne Kaza Mahkemesi Mukayyidine ibraz edip tedavüle koymak suçu, 3. dava ise sadece sanık 1 müstenif aleyhine getirilmişti ve bu dava da, Fasıl 15-4 Ceza Kanununun 117 ve 35. maddelerine aykırı sahte yemin vermek yani l2 Aralık 1980 tarihinde yemin almaya yetkili bir şahıs olan Girne Kaza Mahkemesi Mukayyidi Mehmet Şefik Ormancıoğlu huzurunda yalan yere yemin ederek yukarıda adı geçen kişinin 22.12.1-977 taihinde İngiltere'de Swansea Singleton Hastahanesinde öldüğünü ve Girne'de mukim olmadığını bildiği halde KTFD'de Girne'de öldüğüne ve mukim olduğuna dair yalan yere yemin ettiği hususunda idi. Sanık 1 müstenif de dahil diğer sanıklar aleyhlerine geti-rilen 1. ve 2. davalardan beraat etmişlerdir. Sanık 1 müstenif ise 3. davadan suçlu bulunarak 2500TL, para cezasına çarptırılmıştır. İstinaf bu mahkûmiyet kararından yapılmış olup aşağıdaki 5 istinaf sebebini içermektedir:

"A-Muhterem Mahkeme verilen ve g-eçerli olarak kabul edilen şahadet ışığında itham olunup, mahkûm edildiğim suç unsurlarının mevcudiyetine karar vererek beni mahkûm etmekle hataya düşmüştür ve netice itibarı ile varılan mahkûmiyet yanlış ve hatalıdır.

B- Muhterem Mahkeme, Ceza Kanununun -117. maddesini yine aynı kanunun 110. ve 112. maddeleri ışığında ve mezkûr maddelee tabi mütalâa etmiyerek yalnız madde 117'ye kuru ve basit lisan anlamı bir tefsir vererek beni itham olunduğum üçüncü suçtan mahkûm etmekle hataya düşmüştür.

C- İtham olund-uğum bir ve ikinci suçlarla ilgili Muhterem Mahkemeye tüm şahadette sui-niyet bulmamasına ve bu hususta bulgu yapmasına ağmen üçüncü suçla ilgili aynı şahadete dayanarak ters bir bulgu yapmakla çelişkiye düşmüş ve yanlış ve hatalı olarak beni üçüncü suçtan- mahkûm etmiştir.

D- Muhteem Mahkeme, üçüncü suç unsurlarını yanlış bir kavramla şahadete tatbik etmemiş ve Muhterem Mahkeme olguları tatbik ederken şahadeti yanlış değerlendirmeye tabi tutmuş ve netice itibarı ile beni yanlış mahkûm etmiştir.

E. Geçerli- olarak kabul edilen şahadet bir tüm olarak eleştirilip doğru bir hukuki teste tabi tutulduğu zaman verilen mahkûmiyet emri hatalıdır."

İstinafta tüm istinaf sebepleri birlikte ele alınmıştır.

Verilen ve doğru olarak kabul edilen veya tekzip edilmemiş- şahadete göre olgular aşğıdaki şekilde özetlenebilir.

Sanık No.1 müstenif Lefkoşa'da avukatlıkla iştigal etmektedir. Aldığı talimat üzerine Kıbrıslı olmayan merhume Katheleen Mabel Farrar isimli bir kadının terekesi ile ilgili olarak olarak gerekli işle-mlerin yapılması için yazıhanesinde çalışmakta olan eski Yüksek Mahkeme Mukayyidi Hasan Sait Olgunsoy'a bilgi ve talimat vermiştir. Tanık 1 olarak çağrılan Hasan Sait Olgunsoy, müstenifin talimatı üzerine, vefat eden İngiliz kadınını tanıyan Edward Harold -James Kingston ile görüştükten sonra tereke idare memuru tayini için gereken evrakları hazırlamış ve neticede Lefkoşa Kaza Mahkemesinde Emare No.l olarak ibraz edilen 59/80 sayılı tereke istidasını dosyalamıştır. Bu tereke istidasına ilişik yemin varakasın-da müstenif 4. paragrafta merhumenin Singleton Hospital'de vefat ettiğini, 5. paragrafta ise vefat ettiği tarihte ikametgâhı Kuzey İrlanda olup Lefkoşa Kaza Mahkemesinin yetkisi dahilinde olduğunu beyan etmişti. Gerek tanık 1'in şahadetinden gerekse müsten-ifin polise yaptığı gönüllü ifadesinden görüldüğü kadarı ile bu istida dosyalandıktan sonra vefat edeni tanıyan E.Harold James Kingston'dan aldıkları yani talimat ışığında vefat edenin Girne'de ikamet ettiğini, orada hastalandıktan sonra bir süre Rum kesim-indeki hastahaneye tedavi için kaldırıldığını ve bilahare İngiltere'ye giderek orada vefat ettiğini ve neticede kadının vefatında ikamet yerinin Girne olduğunu öğrendiklerini ve bu nedenle Lefkoşa Kaza Mahkemesinde açılan 59/80 sayılı tereke istidasını 12.-12.1980 tarihinde geri çekmişler ve aynı gün Emare No.2 olarak ibraz edilen işbu ceza davasına konu 41/80 sayılı tereke istidasını Girne'de dosyalamışlardır. Emare No.2'ye ilişik müstenif tarafından imzalanan yemin varakasının 4. paragrafında merhumenin Gi-rne'de vefat ettiği, 5. paragrafta ise merhumenin ölümünde kat'i ikametgâhının Girne olup Girne Kaza Mahkemesinin kazai icra. salâhiyeti dahilinde bulunduğu beyan edilmektedir. Emare No.3 olarak ibraz edilen Kathleen Mabel Farrar'a ait ölüm sertifikasında -ise bu şahsın 22.12.1977 tarihinde Swansea'de Singleton hastahanesinde öldüğü gözükmektedir ve bu evrak müstenifin tasarrufunda idi.

Müstenif 41/80 sayılı olup Girne Kaza Mahkemesinde dosyalanan tereke istidası dosyalanmazdan önce yukarı Girne Muhtarı bul-unan sanık No.2'yi gördü ve ölenin Girne'de
öldüğünü bildirdi. Muhtar da o günlerde ölen bir İngiliz kadının bu kadın olduğu zannı ile Girne'de öldüğüne dair, belge tanzim etti ve sanık No.3 ve 4'e de aza olarak bu evrakı imzalatmıştır. Konu şahsın Girne'-de ölmediğini ve Sanık No.2 tarafından tanzim edilen ve Sanık No.3 ve 4 tarafından aza olarak imzalanan bu belgenin yanlış olduğunun anlaşılması üzerine yukarıda bahsedilen davalar bu şahıslar aleyhine getirilmiş ancak sanık 1 müstenif dahil, aleyhlerine g-etirilen ilk iki davadan beraat etmişlerdir. Bu istinafta tabiatı ile bu konu üzerinde durmak gerekmemektedir.

Tanık 1'in şahadetine göre uzun seneler Başmukayyitlik yapmıştır ve tereke istidalarında takip edilecek formalitenin ne olduğu hususunda bir nev-i bilirkişi durumundadır. Bu şahide göre, tereke istidalarında esas alınması gereken husus, ölen kişinin öldüğü tarihteki ikamet yeridir. 59/80 sayılı tereke istidasını Lefkoşa Kaza Mahkemesinde dosyaladıkları tarihte aldıkları bilgiye göre ölenin kesin ik-ametgâhının Kuzey İrlanda olduğunu, bilahare Mr. Kingston'dan yemin tahtında aldıkları bilgi ışığında bu şahsın kesin ikametgahının Girne olduğunu öğrenmeleri üzerine Lefkoşa Kaza Mahkemesinde dosyalanan tereke istidasını geri çekerek 41/80 sayı1ı istidayı- Girne'de dosyaladıklarını şahadetinde söylemektedir. Yine bu şahide göre tereke istidalarında ölen bir kişinin öldüğü tarih
tereke istidasını geri çekerek 41/80 sayılı istidayı Girne'de dosyaladıklarını şahadetinde söylemektedir. Yine bu şahide göre t-ereke istidalarında ölen bir kişinin öldüğü tarih, yer ve ölüm tarihindeki ikametgâhının tereke istidasında bildirilmesi şarttır. Ancak tereke maksatları bakımından esas alınan ölen kişinin ikamet yeridir.

İstinafta müstenifi temsilen bulunan müdafaa avuk-atının esas itibarı ile üzerinde durduğu hususlar şunlardır: Fasıl 154 madde 117 altında getirilen bir ithamın isbat edilebilmesi için Fasıl 154 madde 110 altındaki unsurların (perjury) isbat edilmesi gerekir. Müdafaa avukatı bu unsurların ana hatları ile,- bir sanığın mahkûm edilmesi için, sahte bir beyanın yapılmış olması, sanığın bunu bilmesi, mens reanın mevcut olması ve kötü niyetle yapılmış olması ve mahkeme önündeki işlemde etkili olması (material) gerektiğini iddia etmiştir. Müdafaa avukatı yaptığı i-ddiada Emare No.2 olarak ibraz edilen ve müstenif tarafından imzalanan yemin varakasının kötü niyetle yapılmadığını, bilâkis 1 ve 2. davalardan beraat ederken sanığın kötü niyetinin olmadığını ve Mahkemenin bu hususta bulgusu olduğunu ileri sürerek notları-n mavi 19 ve 22. sayfalarına atıfta bulunmuştur. Müdafaa avukatının esas itibarı ile üzerinde durduğu mens rea hususunun İddia Makamı tarafından isbat edilmediği ve İlk Mahkemenin müstenifin aleyhindeki 3. dava unsurlarını yanlış tefsir ederek kendisini ma-hkûm ettiğini, ayrıca tüm olgular göz önünde bulundurulduğunda bu davadan sanığı mahkûm edecek yeterli bir şahadetin bulunmadığına değinmiştir. Yine müdafaa avukatı, ölen bir kişi için yapılan tereke istidasında o kişinin ikamet yerinin esas alınması gerek-mekle beraber öldüğü tarih ve yerin tereke istidaları bakımından etken (material) olduğunu beyan etmiş, ancak istinafın belirli safhasında, bu beyan