-D.12/92 Yargıtay/Ceza (Havale): 1/92
(Görüş istemi için)
(Ağır Ceza Dava No: 4923/92, Lefkoşa)

Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Metin A. Hakkı

Dava-yı ikame eden: KKTC Başsavcılığı.
ile
Sanık: Ömer Demir, Mağusa.
A r a s ı n d a.

Davayı ikâme eden namına: Osman T. N. Enginsoy.
Sanık namına: Hasan Murat.

K A R A R

N. Ergin Salâhi: Bir Milletvekili olan -Sanık 13.7.1992 tarihinde Girne'de oturum yapan Ağır Ceza Mahkemesi önüne çıkarılarak aleyhine 4923/92 sayılı ceza davasında aşağıda özeti verilen uyuşturucu madde tasarruf etme, bulundurma ve ihraç etmeye teşebbüs suçları getirilmiştir.

Sanık aleyhine g-etirilen 1. dava 16/77, 54/77, 36/82, 37/89 ve 38/91 sayılı Yasalarla tadil edilen 4/72 sayılı Uyuşturucu Maddeler Yasasının 2, 12, 24(1)(a)(2)(B)(3) maddeleri ve 63/73 sayılı Nizamname ile tadil edilen 21/73 sayılı Uyuşturucu Maddeler Nizamnamesinin 2, 8,- 11 ve 25. maddeleri ile fasıl 154 Ceza Yasasının 20. maddesine aykırı 10.5.1992 tarihinde Ercan Havaalnında ilgili makam tarafından genel olarak yetkilendirilmiş veya ilgili nizam tahtında ruhsatı olmadığı halde 4 kilo, 63 gram, 5mgr. ağırlığındaki uyuştu-rucu madde olan eroini (Diamorphine) genel oalrak yetkilendirilmiş ilgili makamdan ruhsatı olmadığı halde tasarrufunda bulunduran Gülsen esen İçöz'ün tasarrufunda bulundurmasına yardımcı olmak sureti ile kendi tasarrufunda bulundurmak,

2. dava 1. davada -görülen aynı tarih ve yerde aynı cins ve miktar eroini 16/77, 54/77, 36/82, 37/89 ve 38/91 sayılı Yasalarla tadil edilen 4/72 sayılı Uyuşturucu Maddeler Yasasının 2, 12 ve 24(1)(a)(2)(B)(3) maddeleri ile 63/73 sayılı Nizamname ile tadil edilen 21/73 sayılı- Uyuşturucu Maddeler Nizamnamesinin 2, 8, 11 ve 25. maddelerine aykırı olarak tasarrufunda bulundurmak,

3. dava ise 1. davada belirtilen aynı tarih ve yerde aynı cins ve miktardaki uyuşturucuyu 16/77, 54/77, 36/82, 37/89 ve 38/91 sayılı Yasalarla tadil e-dilen 4/72 sayılı Uyuşturucu Maddeler Yasasının 2, 12, 15, 24(2)(a) ve 25. maddeleri ile Fasıl 154 Ceza Yasasının 20. ve 366. maddelerine aykırı KKTC bölgesinden ihraç etmeye teşebbüs, suçlarıdır.

Avukat tarafından temsil edilen sanığın Girne Ağır Ceza M-ahkemesi önünde yargılanmasına başlandığı sırada, itham edilmezden önce avukatı ön itiraz mahiyetinde itirazda bulunarak özetle sanığın halen dokunulmazlığı kaldırılmayan bir Milletvekili olduğunu ve KKTC Anayasanının 84(2) maddesi uyarınca dokunulmazlığı -kaldırılmadan yargılanamayacağını ileri sürmüştür.

Sanık avukatı yapmış olduğu bu itirazda KKTC Anayasasının 84(2) maddesine göre ölüm veya 5 yıl veya daha çok hapis cezasını gerektiren suçüstü durumu dışındaki ceza davalarında yargılanmasını mükün kılab-ilmek için sanığın dokunulmazlığının kaldırılması gerektiğini, sanığın ise dokunulmazlığının kaldı- rılmadığını ve bu nedenle aleyhine getirilen davalardan Ağır Ceza Mahkeme-sinde yargılanamayacağını ileri sürmüştür. Sanık avukatı ayrıca sanığın tutuklandı-ğı ve Mahkemeye çıkarılıp neticede aleyhine getirilen davalarda suçüstü halinin bulunmadığını, böyle bir durum mevcut olmuş olsa dahi buna karar verecek merciin hangi merci olduğunun Anayasanın ilgili maddesinde belirlenmediğini, herhalükârda buna Başsavcı-nın karar veremeyeceini ileri sürmüştür. Zabıtların tetkikinden görüleceği gibi sanık avukatı bu konuda uzun boylu "cürmü meşhut" diğer bir ifade ile suçüstü halleri ile ilgili Türkiye mevzuatı ile uygulamasına değinerek bu mevzuat ve uygulamalar dikkate a-lındığında suçüstü halinin görüşülmekte olaan meelede mevcut olmadığını, her- halükârda bu konuda İddia Makamı tarafından böyle bir iddia ileri sürlmediği gibi şahadet de ibraz edilmediğini ileri sürmüştür.

İddia Makamı tarafındaan bulunan Savcı ise sanı-ğın aleyhine getirilen suçlarda suçüstü hali bulunduğunu ve KKTC Anayasasının 84(2) maddesi dikkate alındığında sanığın dokunulmazlığının kaldırılmasını gerektirmeyen bir istisna durumun mevcut olduğunu ileri sürmüştür. Savcı ayrıca sanığın ilkin suçun işl-enmekte olduğu bir sırada diğer bir ifade ile suçüstü halinde Ercan Devlet Havaalında Gülsen Esen İçöz'le birlikte yakalanıp tutuklandığını, Mahkemeye çıkarıldığını ve aleyhine tutukluluk emri alındığını, sanığın bu safha- larda dokunulmazlığını söz konusu- ederek konu üzerinde durmadığını, sanığın tutuklanmasından sonra Başsavcının konu hakkında Anayasanın öngördüğü şekilde Meclise yazılı bilgi verdiğini, bilâhare sanığın iptşdaş soruşturmasının yapıldığını, bu aşamda sanık benzeri bir iddia ileri sürerek b-u husustaki haklarını mahfuz rurmakla birlikte konu üzerinde ciddiyetle durmadığını ve neticede iptidai soruşturma sonunda konunun, ilkin Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesine havale edildiğini, daha sonra Yüksek Mahkemeye yapılan müracaat ışığında Girne Ağır Ceza- Mahkemesine nakledilmesine karar verildiğini, bu aşamalarda da sanığın bugün ileri sürdüğü konuyu ileri sürmediğini ve bu konuda geç kaldığını iddia etmiştir.

Konuyu tezekkür eden Ağır Ceza Mahkemesi neticede bu konuda çoğunlukla verdiği kararda sanığın- yargılanamsına devam edilmesi gerktiğine karar vermiş ve bu kararında özetle gerk 1960 Cumhuriyet Anayassının 83(2) maddesi gerekse 1861 T.C. Anayassının 79(2) maddesine değinerk KKTC Anayasasının 84(2) madesi ile kıyaslama yapıp KKTC Anayasasının 84(2) m-addesine göre ölüm veya 5 yıl hapis cezasından fazla hapis cezasını müstelzim suçlarda suçüstü halinin mevcut olması durumunda Milletvekili olan bir sanığın dokunulmazlığı kaldırılmadan yargılanabileceğine karar vermiştir. Muhterem Ağır Ceza Mahkemesi çoğu-nluk kararında suçüstü durumunun mevcut olup olmadığının bir olgu meselesi olduğu ve bu hususta duruşmaya devam edilip şahadet dinlenmeden karar verilemeyeceği görüşüne vararak suçüstü halinin mevcut olup olmadığı hususunu duruşmanın esasında karara bağlam-ayı uyugun görmüştür.

Azınlık kararını kaleme alan Yargıç ise prensip olarak suçüstü halinin mevcut olması durumlarında bir Milletvekili olan sanığın dokunulmazlığının kaldırılamsının gerekmediğine hemfikir olmakla beraber suçüstü durumunun mevcut olup o-lmadığına kimin tarafından karar verileceği hususunda Türkiye mevzuatında olduğu gibi Kıbrıs'ta bir mevzuat bulunmadığına ve kanaatince bu konuda yasal bir boşluk bulunduğuna değinmiştir. Ayrıca suçüstü durumunun mevcut olup olmadığının İddia Makamı tarafı-ndan iddia ediilmesi yanında şahadetle d ispatlanması gerektiğini, bu yapılmadığı cihetle de bu davanın, sanığın dokunulmazlığı Cumhuriyet Meclisi tarafından kaldırılmadan görüşüle- meyeceği görüşnü belirterek çoğunluk kararının vardığı neticeye katılmamış-tır.

Muhterem Ağır Ceza Mahkemesi bu kararı verdikten sonra Fasıl 155 Ceza Usul Yasası madde 148'e istinaden Yüksek Mahkemenin görüşüne müracaat etmeyi uygun bulmuş ve aşağıda özetlenen hususta Yüksek Mahkemce karar verilmesi için konuyu Yüksek Mahkemeye- havale etmiştir. İlk Mahkemece görüş için havale edilen hukuki nokta aşağıdaki gibidir:

"Sanığın bir milletvekili olması nedeniyle gerek 10.7.1992 tarihinde oy çokluğu ile verilmiş olan kararda belirtilen gerekçe ve görüşler çerçevesi ve neticesinde gere-kse adalet prensipleri nezdinde, KKTC Anayasasının 84(2) maddesi tahtındaki dokunulmazlığı kaldırılmadan, Ağır Ceza Mahkemesinin, Ceza yasalarımız tahtında, sanığı yargılama yetkisi var mı? (question of law) açısından Cap.155 Sect. 148'e göre Yüksek Mahkem-enin görüşüne sunulması için bir karar vermiştir."

Hukuki nokta olarak havale edilen yukarıda iktinası yapılan soru hakikatte İlk Mahkeme tarafından karara bağlanmıştır. Ayrıca Yargıtay tarafından karara bağlanması istenilen konuda azınlık kararı veren y-argıcın da büyük oranda farklı bir görüşü yoktur.

Sair hususların incelenmesinden önce Fasıl 155 Ceza Usul Yasamızın 148. maddesi altında İlk Mahkemece karara bağlanan konunun Yüksek Mahkemeye görüş için havale edilip edilemeyeceğine değinmek isteriz.

-İlk nazarda fasıl 155 Ceza Usul Yasamızın 149(1) maddesi İlk Mahkemece karara bağlanan bir konunun Yüksek Mahkem