-D.15/2016 Yargıtay/Ceza : 106/2014
(Lefkoşa Ağır Ceza/Güzelyurt Dava No: 2660/2012)

Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti :Ahmet Kalkan,Gülden Çiftçioğlu, Bertan Özerdağ

İstinaf eden : KKTC Başsavcısı, Lefkoşa.
-(Davayı İkame Eden) ile

Aleyhine istinaf edilen : Etem Yurtcan, Şht. Adem Kemal Sokak,
No.6, Bostancı.
(Sanık)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına : Savcı Aliye Özçınar hazır.
Aleyhine is-tinaf edilen namına : Avukat Menteş Aziz hazır.

Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı Ömer Güran, Kıdemli Yargıç Melek Esendağlı, Yargıç Alev Ulunay'ın 2660/2012 sayılı davada, 13.11.2014 tarihinde verdiği karara karşı, Başsavcılık tarafından yapılan istin-aftır.

K A R A R

Ahmet Kalkan: Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi, 13.11.2014 tarihinde, 2660/2012 sayılı dava altında, aleyhine getirilen tüm davalardan Sanığın beraatine karar vermesi üzerine, İddia Makamı bu istinafı dosyaladı.

Sanık, aleyhine düz-enlenen iddianamede, 1. dava altında, Fasıl 154 Ceza Yasası'nın 20 ve 315(a) maddelerine aykırı kasten yangın çıkarma, 2. dava altında Fasıl 154 Ceza Yasası'nın 20. ve 319. maddelerine aykırı bina içerisindeki eşyaları ateşe verme, 3. dava altında Fasıl 15-4 Ceza Yasası'nın 20. ve 371. maddelerine aykırı ağır bir suç işlemek için gizli ittifak kurmak, 4. dava altında 22/89 sayılı Yasa ile tadil edilen Fasıl 154 Ceza Yasası'nın 20 ve 324(1) maddesine aykırı kasti hasar, 5. dava altında 22/89 sayılı Yasa ile t-adil edilen Fasıl 154 Ceza Yasası'nın 20 ve 324(1) maddesine aykırı kasti hasar, 6. dava altında Fasıl 154 Ceza Yasası'nın 331,333(a),334 ve 335. maddelerine aykırı sahte belge düzenleme, 7. dava altında Fasıl 154 Ceza Yasası'nın 335. ve 339. maddelerine a-ykırı sahte belgeyi tedavüle sürme, 8. dava altında Fasıl 154 Ceza Yasası'nın 297,298 ve 366. maddelerine aykırı sahtekarlıkla para temin etmeye teşebbüs, 9. dava altında Fasıl 154 Ceza Yasası'nın 4,333(a), 299 ve 334. maddelerine aykırı sahte davranışla k-ıymetli bir evrakı icra etmeye teşvik suçları getirilmiştir.

Sanık aleyhine düzenlenen iddianamede suçlamanın esası 1. davada belirtilen kasten yangın çıkarma (kundaklama) suçu üzerine kurulmuştur.

İddianamede yer alan suçun tafsilatına göre, Sanık, 1-6.3.2009 tarihinde Güzelyurt'ta kasten ve kanuna aykırı olarak Namık Kemal Sokak No.4 adresinde bulunan Melek Dermuş'a ait, kirasında bulunan Silver Collection isimli konfeksiyon dükkanını, kimliği tespit edilemeyen erkek bir şahıs ile birlikte benzin dökü-p ateşleyerek yakmak suretiyle, kasten yangın çıkarmakla itham edilmiştir.

Sanık aleyhindeki suçlamaları kabul etmezken, yapılan duruşma sonucunda, Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi Sanığı, aleyhindeki tüm davalardan beraat ettirdi.

İSTİNAF İLE İLGİLİ OLGUL-AR:

Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesinin bulgularına ve ibraz edilen şahadete göre dava ile ilgili olgular özetle şöyledir.

Davaya konu, kundaklanıp ateşe verilen Güzelyurt Namık Kemal Sokak No.4 adresindeki dükkan Melek Dermuş isimli kişinin kayıtlı malıdı-r.

Sanık, Güzelyurt'ta ikamet eden ve konfeksiyon ve sebze meyve alım satımı ile iştigal eden bir kişidir.

Sanık dava konusu dükkanı şikayetçi Melek Dermuş'tan kiralayarak tasarrufuna almış ve Silver Collection unvanı ile konfeksiyon mağazası açmıştı-r.

Sanığın kira mukavelesi 1.11.07-30.11.2008 tarihlerini kapsamakla birlikte, kira mukavelesinin hitamından sonra işini dükkanda sürdürmeye devam etmiştir.

Sanığın Melek Dermuş'tan kiraladığı dükkan 130m2 büyüklüğünde olup, 30m2'lik alanı bir bölmeyle- ayrılan kısımda, Melek Dermuş'a ait buzdolabı, bulaşık makinesi, müzik aleti, kapuçino makineleri muhafaza edilmekteydi.

Sanığın çalıştırdığı Silver Collection ve Silver Shop isimli mağazalarında yürüttüğü işleri dışında, Mehmet Ağaç isimli kişi ile ort-ak olduğu alım-satım işi de vardı.

Sanığın samimi arkadaşı ve ortağı Mehmet Ağaç, dava konusu tarihlerde Halide Selden isimli kadınla evliydi.

Halide Selden, 2007,2008 ve 2009 yıllarında, Lefkoşa'da faaliyet gösteren Wonderland Turizm Anadolu Sigorta Ace-nteliğinde çalışmaktaydı.

Sanık, dükkanı kiraladıktan sonra 19.11.2007 -19.11.2008 tarihlerini kapsayacak şekilde Halide Selden vasıtasıyla Anadolu Sigorta poliçesiyle Silver Collection isimli mağazayı yangın ve hasara karşı 93,000 TL üzerinden sigortalad-ı.

Sigortanın hitamından sonra Sanığı arayan Halide Selden, poliçenin yenilenmesi gerektiğini Sanığa hatırlattı.

Halide Selden'in demirbaşın sigortaya dahil edilmesi halinde primde indirim yapılacağını Sanığa söylemesi üzerine, Sanık dükkanın demirbaş i-çin 20,000 TL, cam kırılması için 3,000 TL üzerinden sigortalanmasını, daha önce 93,000 TL olan sigortalanan malın değerinin 93,000 TL'den 200,000 TL'ye yükseltilmesini istedi.

Karşılıklı görüşmelerin sonucunda sigorta 19.11.2008-19.11.2009 dönemlerini ka-psayacak şekilde toplam 223,000 TL üzerinden yenilendi.

Sanığa ait bir başka dükkan olan Silver Shop'ta çalışan Çiğdem Yeşilhat isimli kadın, yangından 3 hafta önce Sanığın talimatı ile Silver Collection isimli konfeksiyon mağazasının fatura ve makbuzlar-ını Silver Collection'da çalışan Tülay Özyiğit'ten istedi. Çiğdem Yeşilhat aldığı makbuz ve faturaları kendi mağazasının belgeleri ile birlikte muhasebeci Çilem Yeltekin'e verdi. Çilem Yeltekin bu makbuz ve faturaları daha sonra geri getirip iade etti.

Ç-iğdem Yeşilhat Silver Shop'ta çalıştığı dönemde, Sanıktan aylık 1000 TL ücret alıyordu. Yangından 1 ay sonra çalıştığı dükkanın Sanık tarafından devredilmesi nedeniyle işten duran Çiğdem Yeşilhat'ın ücret alacağı olmamakla birlikte, Sanıkla arasında yatırı-lmayan İhtiyat Sandığı ve Sosyal Sigorta primleri nedeniyle ihtilafı bulunmaktaydı.

Muhasebeci sekreteri olan ve Sanığın hesaplarını deftere işleyen Çilem Yeltekin'e göre Sanığın işletmesi batma derecesinde olacak kadar zararda idi.

Sanığın çalıştırdığ-ı Silver Collection isimli dava konusu mağazada Tülay Özyiğit isimli kişi 2007-2009 yılları arasında aylık 1000 TL ücretle çalışmaktaydı.

Konu dükkanın ön kapısının iki anahtarı vardı ve bunlardan biri Tülay Özyiğit'te, diğeri ise Sanıktaydı.

Dükkanın a-rka kapıları kullanmıyordu ve Tülay Özyiğit'te arka kapı anahtarları yoktu. Bu kapılar sürekli kilitli vaziyette idi.

Tülay Özyiğit, kendi çalışma yöntemine göre topladığı günlük satışları defterine yazar, hasılatı defterin arasında bırakır, Sanık akşam -üzeri veya gece gelip bu hasılatı alırdı.

Tülay Özyiğit'in şahadetine göre, yangından bir hafta önce İzmir'den getirilen kataloğu Sanığın incelemesi için, üzerine not bırakarak dükkana bıraktı, ancak Sanık kataloğu, yangından 3 gün önce aldı.

Sanık ola-yla ilgili tarihlerde, kendisine ait DN 777 plakalı kırmızı renk BMW aracı ve ortağı Mehmet Ağaç ile birlikte sahip olduğu CG 776 plakalı Isuzu Van aracı kullanmaktaydı.

16.3.2009 tarihinde, saat 03:00 raddelerinde, Sanığın kirasında olan Silver Collecti-on isimli mağazada yangın çıktı.

Yangın, Silver Collection isimli mağazanın içinde kasten ve kanunsuz bir şekilde benzin dökülerek çıkarıldı. Isının etkisiyle camların içerden dışarıya doğru patlaması sonucunda yangın büyümüş ve komşu dükkana hasar vermi-ştir.

Yangın söndürüldüğünde Silver Collection isimli mağazanın bulunduğu Melek Dermuş'a ait binada dükkan içerisindeki malzemeler dahil toplam 124,624 TL, alevlerin ulaştığı komşu Fikri Arslan'a ait komşu dükkanda 3,631 TL hasar meydana gelmiştir.

San-ık yangının çıktığı gün polise açık bir ifade verdi (Emare No.5).

Polis, 14.4.2009 tarihinde Sanığın ortağı Mehmet Ağaç'tan temin ettiği ifadede, Sanığın dükkanı, kendisinin Türkiye'de bir akrabasına yaktırdığını söyledi. Bu durum ihtar altında Sanığa sor-ulduğunda, Sanık, 14.4.2009 tarihinde 14.25-14.45 saatleri arasında olayla ilgili gönüllü bir ifade verdi.

Bu ifade itirazsız olarak Emare No.14 olarak ibraz edildi.

Anadolu Sigorta ile Sanık, eksperlerin yaptığı inceleme sonucunda, kıyafetler için 48,-500 TL, demirbaşlar için 10,000 TL olmak üzere toplam 58,500 TL üzerinden mutabakata vardılar.

Bu miktar ödenmemiş olup halen Güzelyurt Kaza Mahkemesinde açılmış olan 363/11 sayılı hukuk davasının konusu olarak, bu davanın neticesi beklenmektedir.

Mevc-ut olgu ve emareleri değerlendiren Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi, aşağıda İNCELEME safhasında değineceğimiz nedenlerle, İddia Makamının Sanık aleyhindeki davayı makul şüpheden ari olarak ispatlayamadığı sonucuna ulaşarak, Sanığı aleyhindeki davalardan beraat- ettirdi.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

İddia Makamının dosyaladığı istinaf ihbarnamesinde 27 istinaf sebebi yer almaktadır. Ancak bu istinaf sebepleri incelendiğinde her dava için ayrı ayrı olacak şekilde ve temelde aynı gerekçelerle Alt Mahkemenin Sanığı beraat- ettirmekle hata ettiğinin ileri sürüldüğü görülmektedir. Buna göre tüm istinaf sebeplerini aşağıdaki tek başlık altında inceleyeceğiz:

"Muhterem Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi tüm olgular ve
özellikle huzurundaki şahadet, emareler, Sanığın
söylediği -Mahkeme dışı yalanlar, gönüllü ifadesi, sözlü
itirafları dikkate alındığında, Sanığı aleyhindeki
davalardan beraat ettirmekle hata etmiştir."

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI:

İddia Makamı istinaftaki hitabında temel argümanlarını
1. davada yer -alan kundaklama suçu üzerinde toplayarak, Sanığın bu suçtan mahkum olması halinde mevcut olguların diğer davalardan da mahkum edilmesi için yeterli olacağını ileri sürmüştür. İddia Makamının iddialarını aşağıdaki şekilde özetleyebiliriz:

İddia Makamına g-öre, Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi dükkanın kundaklandığına bulgu yapmakla birlikte, bu kundaklamanın Sanık tarafından yapıldığı bulgusuna varamadı. Yine İddia Makamının argümanlarına göre, Alt Mahkemenin bulgusu hatalıdır çünkü, Sanık yangından kısa bir sür-e sonra para temin etmek için Anadolu Sigortaya müracaat etti. Sanığın suç öncesi davranışları, sigorta miktarını yükseltmesi ve sonra para teminine yönelmesi suçu işlediğine ilişkin karine teşkil eder. Sanığın mali durumunun kötü olmasının bu anlamda önem-i yoktur. Suçun işlendiği tarihte dükkanın iki anahtarı vardı. Bunlardan birisi Sanıkta, diğeri Tülay Özyiğit isimli çalışandaydı. Tülay Özyiğit'in yangını çıkarmadığı aşikârken dükkana girebilecek kişi Sanıktır. Sanık olaydan hemen sonra verdiği açık ifad-esinde, dükkan içerisindeki eşyanın mali değeri ile ilgili yalan söyledi. Sanık, arkadaşı ve ortağı Mehmet Ağaç'a dükkanı yaktığını itiraf etmesine rağmen, Alt Mahkeme bu itirafa değer vermedi. Sanık açık ifadesinde "olay günü dükkana saat 19.00'da BMW ara-cımla gittim, defterin arasındaki parayı almak için" demesine rağmen, kameralardan Van aracın dükkan istikametine gittiğinin tesbiti üzerine, Sanık dükkana Van araçla ikinci kez gittiğini çünkü Tülay Özyiğit'in bıraktığı kataloğu alacağını söyledi. İddia M-akamına göre, Sanığın olay günü bir kez dükkana gittiğinin yalan olduğu ortaya çıktığı gibi, ikinci kez katalog almak için gittiğine ilişkin iddianın yalan olduğu da Tülay Özyiğit'in şahadeti ile ortaya çıkmış oldu. İddia Makamı Sanığın "benzin aldım" ded-iği kamerasız bir benzin istasyonunun varlığı, Şükrü Hilmi Seçkiner isimli bir eniştesi olduğu ve motor evinin varlığı ispat edilmesine rağmen, mevcut olgular ve Sanığın yalanlarının suçu işlediğini ortaya koyduğunu, yangının Sanık tarafından kimliği sapta-nmayan bir kişiyle çıkarıldığını ve bu yangından mali menfaat sağlamaya çalıştığının makul şüpheden ari olarak ispatlandığını ve Sanığın mahkum edilmesi gerektiğini ileri sürdü.

Sanık Avukatı, Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesinde hata olmadığını, mevcut şahade-t ile Sanığın mahkum edilemeyeceğini, Ceza davalarında ispat yükümlülüğünün tamamıyla İddia Makamında olduğunu, ispat külfetinin yozlaştırılamayacağını, kameradan arabanın plakası alınmak ve Van aracın varlığı ispatlanmakla ispat külfetinin yerine getirile-meyeceğini, İddia Makamının Sanığın aleyhindeki davaları makul şüpheden ari olarak ispatlayamadığını ileri sürerek kısa hitabını tamamladı.

İNCELEME:

İstinaf sebepleri, tarafların iddia ve argümanları, Alt Mahkeme huzuruna sunulan şahadeti ve emareleri- inceleyip değerlendirdik.

"Muhterem Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi, tüm olgular ve
özellikle huzurundaki şahadet, emareler, Sanığın
söylediği Mahkeme dışı yalanlar, gönüllü ifadesi, sözlü
itirafları dikkate alındığında, Sanığı aleyhi-ndeki
davalardan beraat ettirmekle hata etmiştir."

Sanık, aleyhine getirilen 1. davaya konu kundakçılık (kasten yangın çıkarma) suçundan mahkum edilebilmesi için Alt Mahkemenin de kararında doğru bir şekilde ifade ettiği gibi:

Tamamlanmış veya ta-mamlanmamış herhangi bir bina veya yapıyı,
Kasten veya kanunsuz olarak ateşe verdiğinin makul şüpheden ari bir şekilde ispatı gerekmektedir.

2. davadaki unsurlar bakımından yegane fark, bina içerisindeki eşyaların yakılmasıdır.

İddia Makamı, dava konusu- dükkanın kimliği tespit edilemeyen bir kişi ile birlikte Sanık tarafından yakıldığını iddia ettiğinden, Fasıl 154 Ceza Yasası'nın 20. maddesi kapsamında Sanığın asli suçlulardan biri olduğunu makul şüpheden ari olarak ispatlamakla yükümlüdür.

Huzurumuzda-ki istinafta Alt Mahkeme, özellikle 1. ve 2. davalara konu suçlarda, Güzelyurt'ta Namık Kemal Sokak No.4'te kain dükkanın birileri tarafından içindeki eşyaları ile birlikte içeriden benzin dökülmek suretiyle yakıldığına, bunu yapanların ateşe verme fiilin-i kasten ve kanunsuz olarak gerçekleştirdiklerine bulgu yapmıştır.

Taraflar Alt Mahkemenin bu bulgusunu istinaf konusu yapmadılar.

Buradan çıkan sonuca göre, İddia Makamı, yangının birileri tarafından kasten ve kanunsuz olarak, kundaklama sonucu çıkarıl-dığını 1. ve 2. davalar bakımından makul şüpheden ari olarak ispatlamış bulunmaktadır.

Huzurumuzdaki istinaf bakımından temel sorun, bu suçu işleyenler arasında Sanığın bulunup bulunmadığı, yardım edip etmediğidir.

Ceza Yasamızın 20. maddesine göre, bi-r suç işlendiğinde, suçu oluşturan fiili fiilen işleyen veya fiilen ihmalde bulunan, başka bir kişinin bir suç işlemesini mümkün kılmak veya işlemesine yardım etmek amacıyla herhangi bir fiil işleyen veya herhangi bir fiili yapmayı ihmal eden, bir suçun iş-lenmesinde başka bir kişiye yardımcı olan veya onu teşvik eden, başka herhangi bir kişiye bir suç işlemesi için akıl veren veya yol gösteren veya suç işlemeyi yaptıran herkes asli suçlu sayılır.

İstinaf bu çerçevede inceleneceğinden, Alt Mahkemenin hangi- gerekçe ile beraat kararına ulaştığı bu istinafın esası bakımından büyük önem arz etmektedir.

Alt Mahkeme kararında, Sanığın suçlu olup olmadığını incelerken, öncelikle Sanığın iş ortağı ve samimi arkadaşı, İddia Makamı Tanığı No.7 Mehmet Ağaç'a yaptığı -sözlü itirafı inceledi. Alt Mahkeme huzurundaki şahadetle birlike konuyu değerlendirirken, Sanığın polise verdiği Emare No.14 gönüllü ifadesine değinerek, Sanığın dükkanı kendisinin yaktırdığına dair beyanı, ortağı ve arkadaşı Mehmet Ağaç'ı rahatlatmak içi-n söylediğini, Emare No.14 ifadenin suçu kabul eden gönüllü ifade olmadığını, İddia Makamı Tanığı No.7 Mehmet Ağaç'a yapılan beyanın Emare No.14 ifade ile desteklendiğinin kabul edilemeyeceğini, Sanığın beyanında belirttiği Türkiye'de yaşayan bir akrabası -olduğunun ispatlanamadığını, Türkiye'den gelen bir kişinin tespit edilemediğini Tahkikat Memurunun da kabul ettiğini, Sanığın benzin aldığını gören olmadığını, Sanığın eniştesi veya bu kişiye ait motor evinin olduğuna dair şahadet olmadığını, Emare No.3 CD- görüntüleri ve bu görüntülerden alınan Emare No.4 fotoğraflardaki araçların 19.24 ve gece 23.43'te dükkana doğru geçtikleri görülmekle beraber, bu araçların Sanığa ait olduğunun ispatlanamadığını (Mavi 172), dükkan mahallinde bulunan çorbacıdan Sanığı vey-a aracını tanıyan birinin bulunamadığını belirttikten sonra, Tanık No.7 Mehmet Ağaç'a söylenenlerin şahadet ile desteklenmediği sonucuna varmıştır.

Daha sonra huzurundaki çevre şahadeti inceleyen Alt Mahkeme, Sanığın sigorta poliçesindeki hasar miktarının- 93,000 TL'den 223,000 TL'ye yükseltildiğinin doğru olduğunu, bunun Sanığın ortağı Mehmet Ağaç'ın o tarihte eşi olan Halide Selden'in teşviki ile yapıldığını, yangından sonra Sigorta ile 58,500 TL üzerinden mutabakata varıldığını, bu nedenle sigorta poliçe-sinin değiştirilmesinin Sanığa bir fayda getirmediğini, Sanığın 17.3.2009 tarihinde Emare No.21 talep yazısını Sigortaya göndermesinin makul olduğunu, Sanığın olay gecesinden birkaç gece önce dükkanından birtakım malları arabasına koyarken görüldüğü iddias-ının şahadetle desteklenmediğini, Sanığın yeminsiz beyanında arabasına mal koyduğunu kabul etmiş olmasına rağmen, köylere elden mal satan biri olması nedeniyle bunun mal kaçırma sayılmayacağını, Sanığın mali durumunun kötü olduğunun ispatlanamadığını belir-ttikten sonra, Sanıkta dükkanın anahtarı olduğunu dikkate alarak, Sanıktan başka birinin konu dükkanı açma ihtimali olduğuna dair ispat edilmiş herhangi bir şahadet bulunmadığından, Sanığın konu kundaklama ile bağlantısı olabileceğinin ihtimal dahilinde ol-duğu sonucuna ulaşmıştır (Mavi 179).

Alt Mahkeme, çevre şahadetten sonra, Sanığın Mahkeme dışı yalanları üzerinde durarak, Sanığın dükkanı açtığı tarih ve yurt dışı giriş çıkışları ile ilgili yalan söylemediğini, Sanığın Emare No.5 açık ifadesinde dükkan-da yanan ve zarara uğrayan emtia hakkında doğru olmayan beyanda bulunduğunu, daha sonra bunun izahını yapamadığını, bu yalanın dava açısından önem arz ettiğini, Sanığın Girne'de, Mutlu Bostancı isimli kişiden mal aldığının doğru olduğunu, Sanığın fatura ve- defterinin yangında yandığını söylemesine rağmen Tanık No.11 Tülay Özyiğit'in faturaların dükkanda olmadığını ileri sürdüğünü, bu faturaların bulunmamış olması nedeniyle Mahkeme dışı yalandan bahsedilmeyeceğini, Emare No.3 CD'deki görüntülerin Sanığın ken-disine ait olduğunu kabul etmediğini, konu araçların Sanığın kullandığı araçların benzeri olabileceğini belirttikten sonra, neticeyi şöyle belirlemiştir:

"İddia Makamı, Sanığın suç ile olan bağlantısını makul
şüpheden ari olarak ispatla yükümlüdür. Bun-a karşılık
İddia Makamının huzurumuzda ortaya koyabildiği tek
şahadet Sanığın bu suç ile bağlantılı olabileceğine dair
ihtimaldir. Sanığın dükkan içerisine girebilecek konumda
olması ve dükkanda meydana gelen zarar-ziyanla ilgili
Mahkeme dış-ı yalan beyanda bulunması birlikte
değerlendirildiğinde Sanığın yangını başlatan kişi ile
birlikte 20. madde tahtında sorumlu olması için yeterli
değildir kanaatindeyiz. Bir diğer deyişle tüm yukarıda
sayılan ve Sanığın suça bağlanması ile ilgi-li İddia
Makamı tarafından yapılan iddialara dair incelediğimiz
hususlarda Sanığın bir bağının kurulmamasının Sanığın
suçla ilgisi olmadığına dair makul bir şüphe yarattığı
kanaatindeyiz (Mavi 183)."

Alt Mahkemenin kararından iktibas ettiğimiz- sonuca göre, Sanığı yangını başlatan kişi ile birlikte 20. madde tahtında sorumlu tutmayı yeterli kılacak şahadet bulunmadığından, Sanığın suçla ilgisi olmadığına dair makul şüphe oluşmuş ve bu nedenle Sanık beraat ettirilmiştir.

Alt Mahkemenin ulaştığı -bu sonucun hatalı olup olmadığını incelerken, yangını başlatan kimliği belirsiz kişiye Sanığın 20. madde altında yardım edip etmediğini, birlikte fiili gerçekleştirip gerçekleştirmediklerini incelememiz gerekmektedir.

Bu nedenle, Alt Mahkemenin kararını- incelerken, doğru sonuca ulaşabilmek için, aynı değerlendirme sırasını takip ederek, Alt Mahkemenin bulgularında hata yapıp yapmadığını inceleyeceğiz. Buna göre, önce Sanığın yaptığı beyanları, sonra çevre şahadeti ve en son olarak da Mahkeme dışı söylene-n yalanları ele alarak, tümünü birleştirdiğimizde, Alt Mahkemenin ulaştığı sonucun hatalı olup olmadığını saptayacağız.

Bu meselede Sanık, olayın olduğu 16.3.2009 tarihinde, polise Emare No.5 açık ifadeyi verdi.

Olaydan takriben bir ay sonra Sanığın, seb-ze-meyve ticaretindeki ortağı İddia Makamı Tanığı Mehmet Ağaç'ın başka bir meseleden dolayı birlikte tutuklu oldukları bir sırada, Mehmet Ağaç'ın, bu meselenin Tahkikat Memuru İddia Makamı Tanığı No.3 İbrahim Şensoy'a Sanığın olaydan 4 gün sonra her şeyi k-endisine itiraf ettiğini söylemesi üzerine, Mehmet Ağaç isimli kişiden 13.4.2009 tarihinde ifade temin edildi.

İddia Makamı Tanığı No.7 Mehmet Ağaç'ın şahadetine göre, Sanık, dükkanı kendisinin yaktırdığını, Türkiye'de bir akrabası olduğunu ve onun aracıl-ığıyla bir adam getirtip yaktırdığını ve adamı da ertesi gün Türkiye'ye gönderdiğini, 5 tane 5 litrelik benzin bidonu ile yakıldığını, 2-3 ay önce bu işi planladığını ve Gönyeli çıkışındaki benzinciden benzini alıp Kumköy'deki Şükrü isimli eniştesinin moto-r evinde sakladığını, dükkanı yakacağı gece adamı Terminalden aldığını, adamla benzini erkenden içeriye koyduğunu, benzini Van araç ile götürdüğünü, adamı erken götürme sebebinin oradaki çorbacının gece 2'ye kadar iş yapan bir yer olması olduğunu, yakacak -olan adamı da gece 9-10 civarlarında erkenden götürdüğünü söyledi.

İddia Makamı Tanığı No.7 Mehmet Ağaç'a göre, Sanık bu beyanı, olaydan 4 gün sonra Girne'ye gittikleri bir sırada arabada yaptı.

Olgulara göre Sanık, İddia Makamı Tanığı No.7 Mehmet Ağaç i-le birlikte başka bir meseleden tutuklu olduğu bir sırada, Tanık No.7'nin ifadesi üzerine, Emare No.14 gönüllü ifadeyi verdi.

Sanık itirazsız olarak ibraz edilen Emare No.14 gönüllü ifadesinde bu olay ile ilgili şunları söyledi:

"............Benim bu kon-feksiyon dükkanım 16.3.2009 tarihinde sabaha yakın yanmıştır. Bu olaydan aşağı yukarı 3 gün sonra iş ortağım olan Mehmet Ağaç ile ya Lefkoşa'ya yada Girne'ye mal götürürken Mehmet'i tedirgin hissettim benim bu dükkanın yanmasından dolayı, ayrıca ben kendi -kendime herhalde Mehmet benim düşmanım var ve bana zarar yapar ve o da yanımda olduğu için zarar görür düşündüğünü tahmin ettim ve Mehmet'i rahatlatmak için kendisine "korkma bir şey olmaz, dükkanı ben yaktırdım" dedim. Mehmet de bana nasıl yani diye sorun-ca ben de kendisine "Benim Türkiye'de yeğenim var ona telefon açtım da, o adam yolladı" dedim. Sordu bana adam nerden buldu dükkanı da gitti. Ben de dedim, kendine Isuzuynan terminalin ordan aldım adamı gece on, on buçuk gibi aldım ve dükkana götürdüm" ded-im.

Sanık duruşmada yerinden beyanda bulundu ve Mehmet Ağaç'a söyledikleri ile ilgili aşağıdaki beyanda bulundu:

"......sonra dışarıya çıktığımda Mehmet ile bir gün konuşurduk, bir kaç günün içinde yani. Ben gece ki gidip katalog almıştım unuttum ilk -anda söyleyim polise. Sabah dört buçuktan o stresten şeyden ilk anda aklıma gelmedi. Yani ben gece gittim, katalog aldım, internete girdim, ilk anda söylemedim. Mehmet'e dedim akşam, o gece işte on bir gibi gittim katalog aldım da polis görürse kamera kayı-tlarından çünkü bilirdim kamera kayıtlarını araştırırlar, başım belaya girecek yani Mehmet ile öyle bir konuşmamız oldu. Ondan işte üç, dört gün sonra Mehmet'i hep tedirgin hissederdim, zaten dükkan yandı bir gelir yok. Bahçe için de üç, dört gün işlemedik-. Mehmet'e derdim mesela mandalinamız vardı, portakalımız vardı gidelim keselim derdim, İşçi yollayalım derdi, sıkıntı olur, yani bir saatlik işe boşuna para verirdik. Birkaç kere öyle korkulu hissettim. Dedim bu vaz geçecek galiba ortaklıktan, bu iş bozul-acak. Bir gün öyle şakasına yolda giderken dedim ben yaktırdım falan filan ama bir ciddiyeti yoktu yani korkusunu gidermek için söyledim....."

Sanık, ortağı ve arkadaşı Mehmet Ağaç'a yaptığı sözlü beyanı reddetmediği gibi, açık ve gönüllü ifadesinin şaha-det olarak dikkate alınmaması veya kabul edilmemesi için itiraz etmemiş, özellikle Emare No. 5 açık ifade ve Emare No.14 gönüllü ifade itirazsız olarak Alt Mahkemeye sunulmuştur.

Birleştirilmiş Yargıtay/Ceza 78/2015 ve 81/2015 (D.4/2016) sayılı Erdal Küp-eli ve Başsavcılık davasının kararında, huzurumuzdaki davaya çok benzer nitelikteki 1986, 2 CLR Demos Fournides V. R davasından atıfla, sanıktan veya herhangi bir tanıktan şüpheli koşullar altında alınmış bir beyanı veya ifadeyi reddetmekte mahkemenin geni-ş takdir hakkı olduğunu, böyle bir beyan ve ifadenin gönüllülüğünün test edilmek suretiyle saptanabileceğini, gönüllü bir beyan, ifade veya itiraftan bahsedilmesi için bunun kişinin serbest iradesinin ürünü olması gerektiğini, bunun neticesi olarak avantaj- beklentisi, korku altında, önyargılı veya birisinin otoritesi altında ve bu otoriteden beklenti içerisinde yapılan bayanların serbest irade ile yapılmış gönüllü beyanlar olarak kabul edilemeyeceğini belirtmiştik. Bu konuda ayrıca R.v Watson 1980 2 AII E.R-.293 davasına atıfta bulunuruz.

Bir beyanın şahadet olarak kabul edilebilir olmasının temel kriteri gönüllü olması ve yapanın iradesini yansıtması olduğuna göre, itirazsız sunulan Emare No.5 açık ifade ve Emare No.14 gönüllü ifadenin şahadet olarak kabul-ünde ve değerlendirilmesinde hata bulunmamaktadır. Bu konuda Adjodha v.State 1981, 2 All ER p.53 ve Azinas and other v police 1981, 2 CLR.9 davalarına atıfta bulunuruz. (The criterion of admissibility is voluntariness and in the absence of objection to its- admission in evidence, the Court had no reason to direct an issue for the determination of the admssibility of the statement.)

İddia Makamı Tanığı No.7 Mehmet Ağaç'ın Sanığın kendisine bazı itiraflarda bulunduğuna ilişkin beyanı, olaydan yaklaşık 1 ay s-onra başka bir suçtan tutukluyken yaptığını dikkate aldığımızda, bu sözleri polisin yönlendirmesiyle ve otoritesi altında, bir çıkar elde etmek için yapmış olabileceği akla gelebilir. Ancak Sanık Avukatının bu yönde bir iddiası olmadığı gibi, Sanık, Mehmet- Ağaç'a olaydan 3 gün sonra dükkanı kendisinin yaktırdığına dair beyanı yaptığını kabul etmiş, sadece içeriğinin gerçeği yansıtmadığını ve onu rahatlatmak için söylediğini iddia etmiştir. Sanık olaydan 3 gün sonra böyle bir beyanda bulunduğunu söylemesine -rağmen, mevcut olgulara göre 3'üncü günden sonra Mehmet Ağaç'la tekrar işe gitmeye başlamış, 4'üncü gün Girne'ye gitmişlerdir. Dolayısıyla, Mehmet Ağaç'ın söylediği gibi Sanık, 4'üncü gün bu sözleri söylemiştir.

Bir itirafın ikrar sayılabilmesi için ya-pan kişinin ithamnamedeki suçu işlediğini göstermesi veya böyle bir sonucun çıkması gerekir (a confession as an admission made by a person charged with a crime stating or suggesting the inference that he committed that crime, Phipson on Evidence, 13th ed. -para 22-01, 1986, 2 CLR, Fournides V/R p.88).

Alt Mahkeme, Sanığın Tanık No.7 Mehmet Ağaç'a yaptığı beyanların sözlü itiraf olduğu ve şahadet ile teyit edildiği iddialarını incelemeden önce, Yargıtay/Ceza Dağıtım 2/2008, Yargıtay/Ceza D.10/2008 ve Ceza/İ-stinaf 5/74 sayılı içtihat kararlarında değinilen prensiplere temas etmiştir.

Bu içtihatlarda değinilen prensiplere çok özet olarak değinecek olursak: İtirafın gönüllü olduğuna karar verilip şahadet olarak kabul edilmesinden sonra bu şahadetin tanıklar t-arafından verilmiş diğer şahadetten bir farkı kalmaz. Mahkeme itirafın bir kısmına inanabilir, bir kısmına inanmayabilir. Sanığın, kendine özgü nedenlerle itirafında bazı noktalarda doğruyu aktarmaması, itirafın diğer kısmında ifade edilenlerin de doğru ol-madığının kesin göstergesi değildir. Mahkemenin itirafın doğruyu yansıttığı hakkında tatmin olması, bunun için de bazı testler uygulaması gerekir. Makuliyet testi olarak ifade edilen bu testlerden çok bilinenleri sırasıyla şöyledir: Acaba ifadenin doğruluğ-unu gösteren ifade dışında herhangi bir şahadet mevcut mudur? İfadede söylenenler, başka şahadet tarafından teyit edilmekte midir? İfadede olgularla ilgili söylenenler imkân nispetinde çek olunabilen hallerde çek edilip doğruluğu meydana çıktı mı? Suç ile -itham olunan şahsın suçu işlemesine fırsat ve imkan var mıydı? Yaptığı ifade olanaklı mı? İfadede belirtilenler, ifade dışında verilen şahadetle tutarlı mıdır?

Alt Mahkeme bu prensipleri doğru olarak kararına aktarmasına rağmen, öncelikle İddia Makamı Ta-nık No.7'ye yapılan sözlü beyanın gönüllü bir itiraf olup olmadığını salim bir şekilde saptayabilmek için, yukarıda belirtilen prensiplerdeki hususların ispatlanmış şahadetle desteklenip desteklenmediğinin araştırılması gerektiğine kanaat getirerek, İddia -Makamı Tanığı No.7 Mehmet Ağaç'ın şahadetini incelemeye başlamıştır (Mavi 169).

Sanık, İddia Makamı Tanığı No.7 Mehmet Ağaç'a, dükkanı kendisinin yaktırdığını söylediğini kabul etmiştir. Sanığın dükkanı kendisinin yaktırdığını söylemesi, yalın hali ile -kendi başına bir itiraf niteliğindedir. Dolayısıyla Sanığın sözlü itirafının, İddia Makamı Tanığı No.7 Mehmet Ağaç'ın şahadeti dahil diğer tüm şahadetle test edilmesi gerekir. İtirafı yapan, İddia Makamı Tanığı No.7 Mehmet Ağaç değil, Sanık'tır. Doğal olar-ak, bu gibi durumlarda, Sanığın böyle bir beyanı yapıp yapmadığına, beyanın gönüllü olup olmadığına karar verilmesi, sonra da bu beyanın, sair şahadetle desteklenip desteklenmediğinin araştırılması ve sözlü beyanın gerçekte bir itiraf mı, yoksa Sanığın id-dia ettiği gibi ortağının rahatlatılması için söylenen şaka nitelikli b